Bütün dünya sarsılıyor, insanlar küreselliğin ne anlama geldiğini yaşayarak öğreniyor. Kıtaları, ülkeleri, uzak coğrafyaları birbirine bağlayan “görünmez bir el” var. Ekonomistler “hiçbir şeyin eskisi gibi olmayacağı” zamanları müjdelerken, sonunda neye dönüşeceğinin henüz bilinmediği günümüzde, yeni küresel düzeni anlamak için bize bir rehber lazım. Yeniyi tarihle, neden-sonuç ilişkileriyle açıklayan bir rehber. M. Murat Kubilay, Dünya Sallanırken ve Türkiye Düşerken Herkes için Ekonomi ile sorulması gereken soruları sıralıyor.
1. Yalnızca büyüme oranlarına odaklanmak kalkınma ve refah için yeterli mi? 2. Neden finansal piyasalarda büyük balık küçük balığı yutar? 3. Bankalar niçin bu kadar güçlü ve parayı aslında kim üretir? 4. Vergi rekortmenleri isimlerini neden gizler ve vergi yükü orta direğe nasıl yüklenir? 5. Türkiye daha demokratik olsaydı, bu ekonomisiyle Avrupa Birliği üyesi olabilir miydi? 6. Dünya ekonomilerinin merkezinde neden ABD var ve bu durum sürecek mi? 7. Ekonomik krizler niçin çıkar ve bu krizlerin en büyüğü gittikçe yaklaşıyor mu? 8. Türkiye, makûs talihini yenip gelişmiş ülkelerin refahına nasıl erişebilir?
Herkes için Ekonomi, uzunca bir zamandır ihtiyaç duyulan ve önemli bir eksikliği tamamlayan bir kitap. Her geçen gün hayatımızın daha büyük kısmını kaplayan ekonomik kavramları, terimleri, kurumları ve daha pek çok şeyi, 432 sayfaya sığacak şekilde ve olabildiğince basit bir dille anlatan kitap, isminden de anlaşılacağı üzere herkesin okuması için yazılmış.
Kitap bir kez okunup rafa kaldırılacak bir içerikte de değil; sık sık başvurulacak, kavramları, kurumların işleyişini gözden geçirmek üzere yazılmış bir kaynak özelliği taşıyor. Dahası, uluslararası ticaret, finans ve uluslararası sistem başlıklarıyla sistemin nasıl işlediğini de anlatıyor. Türkiye ekonomi tarihini de oldukça yeterli bir şekilde özetliyor.
Kitabın ilk bölümleri ana akım iktisada yakın dursa da, uluslararası sistemin gözden geçirildiği bölümler daha eleştirel ve toplumcu bir bakış açısıyla yazılmış.
Kitabın en önemli eksiği ise, bir dizin bölümünün olmaması. Kitapta bahsedilen kavramların kolayca bulunmasını sağlayacak bir dizin bu tip kitaplar için şart.
İktisata dair temel kavramları ve güncel sorunları çok güzel açıklayan, açıklarken güncel örneklerle anlatımı pekiştiren gerçekten herkes için yazılmış bir ekonomi kitabı. Tekrar dönüp bakacağım ve danışacağım bir kitap kesinlikle. Kitabın tek sorunu da burada çıkıyor, kitapta dizin yok. Aklıma takılan bir kavramı dizinden bulabilmek büyük bir rahatlık ancak bendeki birinci baskı, belki sonraki baskılarda eklenmiştir.
Murat Hoca ekonomi ile ilgili neredeyse tüm konuları titizlikle ele almış. Kitabın ortalarında bazı kısımlarda ansiklopedik anlatım biçimden ötürü çok yavaşlasam da genel itibarıyla pek çok şey öğrendim.
Özellikle kitabın son bölümü olan "Türkiye ekonomisi: Makûs talihi yenmek" kısmını herkesin okuması gerektiğini düşünüyorum. Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ekonomi gelişmeleri adım adım işlenmiş.
Murat Kubilay’ın ileride çok daha güzel ekonomi kitapları yazacağına eminim. Bu çalışma da çok değerli ama ne yazık ki fazla ders kitabı dilinde kaleme alınmış. Daha duru bir alternatif için Ha Joon Chang’in Türkçe’ye de çevrilmiş Ekonomi Rehberi kitabına bakılabilir.
Kitabın ismine ve alt başlığına kanarak almışım; beklediğimden çok farklı bir içerik çıktı karşıma. İlk 30–40 sayfadan sonra kitabın içerik tarzını anlamama rağmen inat edip tamamını okudum.
‘Herkes için’ deyince, ekonomi hakkında herkesin anlayabileceği; günlük ve politik yaşamdan, hem yakın dönem hem de uzun vadeli örneklerle desteklenen bilgiler içeren bir kitap olduğunu zannettim. Fakat kitap çok genel hatlarıyla birçok kavramı kısa şekilde anlatıyor: finansı, finansal enstrümanları, parayı, finansal düşünce sistemlerini, vergileri, finansal krizleri… Hepsine yüzeysel olarak değiniyor. Yani gerektiğinde kısa bir aramayla internette kolayca bulunabilecek bilgileri bir araya topluyor. Bu noktada küçük bir ansiklopedi gibi; eyleme dökülebilecek veya günlük yaşamda işe yarayabilecek içerikler sunmuyor.
Hoşuma giden tek kısmı ise Türkiye’nin iktisadi tarihinden bahsettiği son bölüm oldu. Bunu tarihsel bir düzlemde özet şeklinde okumak güzeldi.
Murat Kubilay'ın 2021 yılında yayınlanmış olan “Herkes İçin Ekonomi” adlı kitabı, karmaşık ekonomik kavramları sade bir dille ele alarak, konunun uzmanı olmayan okuyuculara temel bilgiler sunuyor.
Kitapta temel ekonomi bilgisinin yanı sıra küresel iktisadi düzen ve onun Türkiye’deki yansımaları da ele alınıyor. Ekonomik terimler ve süreçler gündelik yaşamdan örneklerle anlatılıyor. Ayrıca yazarın ekonomik süreçlere ilişkin yapılan hatalar ve alınması gereken iyileştirici aksiyonlar hakkındaki tespit ve önerileri de paylaşılıyor. Kitabın son bölümünde Osmanlı döneminden başlayıp son 200 yılın iktisat tarihi detaylı bir şekilde anlatılıyor.
Kitap ekonomi ve finansal sistemin işleyişini öğrenmek, finansal okur yazarlığını geliştirmek isteyenlere hitap eden bir rehber niteliğinde.
Sade ve anlaşılır bir dille yazılmış harika bir kitap. Finansal okuryazarlığınızı geliştirmek için bulunmaz bir nimet diyebilirim. Özellikle Osmanlı'dan bu yana gelen ekonomi tarihi ilgimi fazlasıyla çekti. Ders kitaplarında kullanılan tarafsız dilden ziyade Murat Kubilay'ın kendi görüşlerini de satır aralarına yedirdiği, bütün bireyler tarafından okunması gereken bir başucu kitabı.