What do you think?
Rate this book
Προσοχή: Εποχιακή διέλευση βατράχων
Μεταξύ φαντασίας-μύθου και γεγονότος μετακινούνται οι φράσεις, βάτραχοι που φεύγουν ομαδικά απ΄ την ξεραμένη λίμνη και πηγαίνουν και γεννάνε νοήματα και μυστικά σε κρυφούς λασπόλακκους ή σε χαμηλά ποτάμια: νέες λέξεις-γυρίνους με πυρακτωμένες ουρές και διαδρομές που φωσφορίζουν. Στην ανυφαντική της διήγησης αυτοί οι γυρίνοι, όταν μεγαλώσουν, γίνονται άλλοτε πρίγκιπες κι άλλοτε νεροκότσυφες.
- GenresShort Stories
240 pages, Paperback
First published April 1, 2021
2 people are currently reading
42 people want to read
About the author
Giorgos Skampardonis
22 books51 followers(Greek: Γιώργος Σκαμπαρδώνης)
Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1953. Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Συνεργάστηκε με τα περιοδικά Εντευκτήριο, Ο Παρατηρητής, Παραφυάδα και Τραμ. Διηύθυνε την εφημερίδα Θεσσαλονίκη και τα περιοδικά Θ'97 (βραβείο Ιπεκτσί), Τάμαριξ και Χίλια Δέντρα. Επίσης, διετέλεσε διευθυντής του καλλιτεχνικού ενθέτου "Πανσέληνος" της εφημερίδας Κυριακάτικη Μακεδονία, το οποίο το 2000 τιμήθηκε με το ευρωπαϊκό βραβείο "European Newspaperdesign Awards". Υπήρξε επί δύο χρόνια συνεργάτης της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας.
Ακόμη, έγραψε σενάρια για τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ, όπως "Το θέατρο στη Θεσσαλονίκη 1912-1985", "Ο Τσιτσάνης της Θεσσαλονίκης" κ.ά., ενώ σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη Παντελή Βούλγαρη, έγραψε το σενάριο για την ταινία του δεύτερου "Όλα είναι δρόμος". Έγραψε ακόμη το κείμενο για τη μουσικοθεατρική παράσταση «Σαν τραγούδι μαγεμένο» που ανέβηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη. Διετέλεσε πρόεδρος του Δ.Σ. της ΕΡΤ-3 και διευθυντής της καλλιτεχνικής ζώνης του 102 Fm της ΕΡΤ-3. Είναι μέλος της ΕΣΗΕΜΘ και του Δ.Σ του Μορφωτικού της Ιδρύματος. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων Αθηνών.
Τα μυθιστορήματά του Γερνάω Επιτυχώς και Ουζερί Τσιτσάνης έχουν μεταφερθεί στο θέατρο (Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη, 2002 και 2005 αντίστοιχα). Το 2015 το Ουζερί Τσιτσάνης μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο, σε σκηνοθεσία Μανούσου Μανουσάκη. Για τη συλλογή διηγημάτων του Η στενωπός των υφασμάτων, τιμήθηκε το 1993 με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος. Τιμήθηκε επίσης με το Βραβείο Διηγήματος του περιοδικού Διαβάζω το 2004 για τη συλλογή διηγημάτων Επί ψύλλου κρεμάμενος. Το 2010 έλαβε το Βραβείο Ιδρύματος Μπότση και το 2012 το Βραβείο "Πέτρος Χάρης" της Ακαδημίας Αθηνών για το βιβλίο του Περιπολών περί πολλών τυρβάζω. Διηγήματά του έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά, τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ολλανδικά, τα τσέχικα, τα εβραϊκά, τα ουγγρικά και τα ιταλικά.
Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1953. Σπούδασε Γαλλική Φιλολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Συνεργάστηκε με τα περιοδικά Εντευκτήριο, Ο Παρατηρητής, Παραφυάδα και Τραμ. Διηύθυνε την εφημερίδα Θεσσαλονίκη και τα περιοδικά Θ'97 (βραβείο Ιπεκτσί), Τάμαριξ και Χίλια Δέντρα. Επίσης, διετέλεσε διευθυντής του καλλιτεχνικού ενθέτου "Πανσέληνος" της εφημερίδας Κυριακάτικη Μακεδονία, το οποίο το 2000 τιμήθηκε με το ευρωπαϊκό βραβείο "European Newspaperdesign Awards". Υπήρξε επί δύο χρόνια συνεργάτης της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας.
Ακόμη, έγραψε σενάρια για τηλεοπτικά ντοκιμαντέρ, όπως "Το θέατρο στη Θεσσαλονίκη 1912-1985", "Ο Τσιτσάνης της Θεσσαλονίκης" κ.ά., ενώ σε συνεργασία με τον σκηνοθέτη Παντελή Βούλγαρη, έγραψε το σενάριο για την ταινία του δεύτερου "Όλα είναι δρόμος". Έγραψε ακόμη το κείμενο για τη μουσικοθεατρική παράσταση «Σαν τραγούδι μαγεμένο» που ανέβηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη. Διετέλεσε πρόεδρος του Δ.Σ. της ΕΡΤ-3 και διευθυντής της καλλιτεχνικής ζώνης του 102 Fm της ΕΡΤ-3. Είναι μέλος της ΕΣΗΕΜΘ και του Δ.Σ του Μορφωτικού της Ιδρύματος. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων Αθηνών.
Τα μυθιστορήματά του Γερνάω Επιτυχώς και Ουζερί Τσιτσάνης έχουν μεταφερθεί στο θέατρο (Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, σε σκηνοθεσία Σωτήρη Χατζάκη, 2002 και 2005 αντίστοιχα). Το 2015 το Ουζερί Τσιτσάνης μεταφέρθηκε και στον κινηματογράφο, σε σκηνοθεσία Μανούσου Μανουσάκη. Για τη συλλογή διηγημάτων του Η στενωπός των υφασμάτων, τιμήθηκε το 1993 με το Κρατικό Βραβείο Διηγήματος. Τιμήθηκε επίσης με το Βραβείο Διηγήματος του περιοδικού Διαβάζω το 2004 για τη συλλογή διηγημάτων Επί ψύλλου κρεμάμενος. Το 2010 έλαβε το Βραβείο Ιδρύματος Μπότση και το 2012 το Βραβείο "Πέτρος Χάρης" της Ακαδημίας Αθηνών για το βιβλίο του Περιπολών περί πολλών τυρβάζω. Διηγήματά του έχουν μεταφραστεί στα γερμανικά, τα αγγλικά, τα γαλλικά, τα ολλανδικά, τα τσέχικα, τα εβραϊκά, τα ουγγρικά και τα ιταλικά.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
October 17, 2022
Ο μετρ της μικρής λογοτεχνικής φόρμας, ο συγγραφέας που μας έχει χαρίσει μια ντουζίνα συλλογές διηγημάτων αλλά μόλις έξι μυθιστορήματα, επανήλθε σε αυτή εν έτει 2021, με εικοσιπέντε ολοκαίνουργιες ιστορίες της μιας δόσης κι έναν ευρηματικό τίτλο, εμπνευσμένο από μια πινακίδα που το «άγρυπνο» μάτι του εντόπισε κάπου στη Θράκη: «ΠΡΟΣΟΧΗ: εποχιακή διέλευση βατράχων».
Μέσα από ιστορίες που αφορούν, κατά κύριο λόγο, τον άνθρωπο και την παροδικότητα της ύπαρξής του, ο Γ. Σκαμπαρδώνης ανακαλεί μνήμες και θύμησες που μοιάζουν ξεχασμένες, αλλά που ένα ελάχιστο σπίθισμα του μυαλού αρκεί για να τις ζωντανέψει ξανά.
Λάτρεψα το διήγημα «Καντήλα στο χώμα» (οι καντήλες στερεώνονταν στα αυτοσχέδια αστέρια των παιδιών για να φωτίζουν το διάβα τους παραμονή της Πρωτοχρονιάς, όταν ακόμη συνήθιζαν αυτά να πηγαίνουν βραδιάτικα από σπίτι σε σπίτι για να πουν τα κάλαντα της πρώτης μέρας του χρόνου), συγκινήθηκα με τη νοσταλγική αναφορά στην γκαζόζα «ΈΨΑ» (όταν, καμιά πενηνταριά χρόνια πίσω, θεωρούνταν προνομιούχο όποιο από τα παιδιά μπορούσε να την αγοράσει) και τη ροζ στολή της μπαλαρίνας (που, σαράντα χρόνια μετά, διατηρήθηκε άθικτη μέσα στη νάιλον συσκευασία της), και σιγοτραγούδησα με τους δημότες της Νάουσας και τους επισκέπτες της πόλης παραδοσιακά μακεδονίτικα και πανηγυριώτικα τραγούδια, γυρνώντας απ’ άκρη σ’ άκρη την πόλη και γιορτάζοντας το έθιμο του Καρτσιούνου.
Τελικά, η γραφή του Γ. Σκαμπαρδώνη, «ως τρόπος (προσωπικής) θέασης του κόσμου και ως τρόπος ζωής», είναι ένας μαγικός κόσμος ρεαλισμού και παραδοξοτήτων, όπου αληθινές πινακίδες προειδοποιούν για το γεγονός της διέλευσης των βατράχων, κι όπου οι υπερήρωες εύζωνοι της προεδρικής φρουράς ξεπερνούν τα εμπόδια των παρανόμως σταθμευμένων αυτοκινήτων, τσαλαπατώντας τα.
Μέσα από ιστορίες που αφορούν, κατά κύριο λόγο, τον άνθρωπο και την παροδικότητα της ύπαρξής του, ο Γ. Σκαμπαρδώνης ανακαλεί μνήμες και θύμησες που μοιάζουν ξεχασμένες, αλλά που ένα ελάχιστο σπίθισμα του μυαλού αρκεί για να τις ζωντανέψει ξανά.
Λάτρεψα το διήγημα «Καντήλα στο χώμα» (οι καντήλες στερεώνονταν στα αυτοσχέδια αστέρια των παιδιών για να φωτίζουν το διάβα τους παραμονή της Πρωτοχρονιάς, όταν ακόμη συνήθιζαν αυτά να πηγαίνουν βραδιάτικα από σπίτι σε σπίτι για να πουν τα κάλαντα της πρώτης μέρας του χρόνου), συγκινήθηκα με τη νοσταλγική αναφορά στην γκαζόζα «ΈΨΑ» (όταν, καμιά πενηνταριά χρόνια πίσω, θεωρούνταν προνομιούχο όποιο από τα παιδιά μπορούσε να την αγοράσει) και τη ροζ στολή της μπαλαρίνας (που, σαράντα χρόνια μετά, διατηρήθηκε άθικτη μέσα στη νάιλον συσκευασία της), και σιγοτραγούδησα με τους δημότες της Νάουσας και τους επισκέπτες της πόλης παραδοσιακά μακεδονίτικα και πανηγυριώτικα τραγούδια, γυρνώντας απ’ άκρη σ’ άκρη την πόλη και γιορτάζοντας το έθιμο του Καρτσιούνου.
Τελικά, η γραφή του Γ. Σκαμπαρδώνη, «ως τρόπος (προσωπικής) θέασης του κόσμου και ως τρόπος ζωής», είναι ένας μαγικός κόσμος ρεαλισμού και παραδοξοτήτων, όπου αληθινές πινακίδες προειδοποιούν για το γεγονός της διέλευσης των βατράχων, κι όπου οι υπερήρωες εύζωνοι της προεδρικής φρουράς ξεπερνούν τα εμπόδια των παρανόμως σταθμευμένων αυτοκινήτων, τσαλαπατώντας τα.
February 7, 2023
Κλασικός Σκαμπαρδώνης με τοποθέτηση προϊόντων σχεδόν σε κάθε διήγημα (περπατούσε στους μεγάλους διαδρόμους του σούπερ μάρκετ "Μασούτης" και παρατήρησε τις νέες γεύσεις της "ΕΨΑ"), ιστορίες τραβηγμένες από τα μαλλιά (γάιδαροι που ανατινάζονται στον αέρα, μοναχοί που κάνουν διάδρομο στο κελί τους ψέλνοντας το Κύριε Ελέησον, ο βασιλιάς Παύλος που κάνει κρυφά μεροκάματα* σε συνεργείο κοντά στο Electra Palace, οι Κ/Σ (δεν τους έγραψε έτσι) που κάνουν μαζική επιδρομή για να κλέψουν, στρατολογήσουν με το ζόρι και "τιμωρήσουν τους αντιδραστικούς", αλλά αντιστέκονται "οι κάτοικοι", τσολιάδες που συνεχίζουν το βήμα πάνω στο καπό αυτοκινήτου παράνομα παρκαρισμένου- φαντασίωση προφανώς) και άφθονες άκυρες παρομοιώσεις και εκφρασεις (τα άπλυτα (?) σύννεφα, η τρομπέτα που έπαιζε στιβαρά, δυνατά, παθητικά (?), ο ουρανός που έμοιαζε με ψευδοροφή από γύψο και κάτι τέτοια.
Από ένα σημείο και μετά απλά περιμένεις. Πάντως το "Γλυκισματοπωλείον Les Fleurettes" ήταν καλό.
*Άσε δεν το γράφω
Από ένα σημείο και μετά απλά περιμένεις. Πάντως το "Γλυκισματοπωλείον Les Fleurettes" ήταν καλό.
*Άσε δεν το γράφω
May 23, 2021
Κλασικός Σκαμπαρδώνης, αν και άνισος αυτή τη φορά. Ντεφορμέ μάλλον στην αρχή, αλλά κάπου από τα μέσα του βιβλίου και μετά βρίσκει τα γνωστά κέφια του. Στην "Καντάδα", τον "Ξενοχάραγο άνθρωπο" και τον "Ραβδούχο", δίνει ρέστα.
August 25, 2022
Άψογη γραφή και γενικότερη χρήση της γλώσσας, ζωντανεύει τις σκηνές μπροστά στα μάτια του αναγνώστη.
Παρόλα αυτά οι ιστορίες ρέπουν προς το μελό, η κατάληξή τους είναι σχεδόν πάντα προβλέψιμη και ευχάριστη, ενώ και οι ήρωες των περισσοτέρων παρουσιάζονται άμεμπτοι.
Ξεχώρισα τα διηγήματα με το Γλυκισματοπωλείον, την πτεροφάλαινα, "Κανοτήλα στο χώμα" και (τα δύο που μου άρεσαν περισσότερο) "Εκείνα τα κάλαντα" και "Δυο λουκούμια δυναμίτη"
Και την παρομοίωση "άκαμπτος σαν δόγμα".
Παρόλα αυτά οι ιστορίες ρέπουν προς το μελό, η κατάληξή τους είναι σχεδόν πάντα προβλέψιμη και ευχάριστη, ενώ και οι ήρωες των περισσοτέρων παρουσιάζονται άμεμπτοι.
Ξεχώρισα τα διηγήματα με το Γλυκισματοπωλείον, την πτεροφάλαινα, "Κανοτήλα στο χώμα" και (τα δύο που μου άρεσαν περισσότερο) "Εκείνα τα κάλαντα" και "Δυο λουκούμια δυναμίτη"
Και την παρομοίωση "άκαμπτος σαν δόγμα".
July 19, 2021
Σύνολο 25 διηγημάτων με θεματολογία από την αγροτική και αστική ζωή της βόρειας Ελλάδας. Μεροκαματιάρηδες, καλογέρια, πιτσιρίκια, περιθωριακοί, νοικοκυραίοι, ακόμη κι ο Βασιλεύς Παύλος πρωταγωνιστούν στα διηγήματα του Σκαμπαρδώνη. Μοιάζουν να έχουν βιωματικά στοιχεία, είναι άρτια στη δομή και στο λόγο και δεν προδίδουν τα χαρακτηριστικά της μικρής φόρμας. Εύσημα στον συγγραφέα για ακόμη έναν πρωτότυπο τίτλο. Διαβάζεται πολύ άνετα, ρέει σαν το νεράκι των μικροπόταμων της Μακεδονίας. Τι αφήνει πίσω του όμως; Πολύ λίγα νομίζω. Σαν τα θαυμάσια αμμουδένια κάστρα που τα εξαφανίζει το κύμα των μελτεμιών του Αυγούστου…
Η ματιά είναι κατ’ εξοχήν αντρική. Το θηλυκό στοιχείο απουσιάζει ή μάλλον υπονοείται. Συνεκτικό στοιχείο η νοσταλγία για ένα παρελθόν που πέρασε (και για μια νιότη, ίσως..;) και μια υπόγεια αναφορά στο θάνατο, στο επέκεινα και στον τρόπο που το αντιμετωπίζει ο απλός άνθρωπος.
«Η αθωότητα είναι ανώτερη της εξυπνάδας, υψηλότερη και της ιδιοφυίας» γράφει στο «Ο Θεόδωρος της Μαμής». Ξεχώρισα επίσης τα διηγήματα «Ο ξενοχάραγος άνθρωπος» και το μουσικολογικό σχεδόν «Σ’ αγαπώ γιατί είσαι συ».
Η ματιά είναι κατ’ εξοχήν αντρική. Το θηλυκό στοιχείο απουσιάζει ή μάλλον υπονοείται. Συνεκτικό στοιχείο η νοσταλγία για ένα παρελθόν που πέρασε (και για μια νιότη, ίσως..;) και μια υπόγεια αναφορά στο θάνατο, στο επέκεινα και στον τρόπο που το αντιμετωπίζει ο απλός άνθρωπος.
«Η αθωότητα είναι ανώτερη της εξυπνάδας, υψηλότερη και της ιδιοφυίας» γράφει στο «Ο Θεόδωρος της Μαμής». Ξεχώρισα επίσης τα διηγήματα «Ο ξενοχάραγος άνθρωπος» και το μουσικολογικό σχεδόν «Σ’ αγαπώ γιατί είσαι συ».
November 21, 2022
Ζητάμε από τον συγγραφέα, όπως έχω αναφέρει ξανά, «τον ουρανό με τ’ άστρα»· στην περίπτωση δε του διηγήματος έχουμε το θράσος να το ζητάμε αυτό και σε συσκευασία τσέπης. Άρα, όχι μόνο επιθυμούμε ένα κομψοτέχνημα σε σμίκρυνση, ένα μπιζουδάκι, που είναι δύσκολο στην κατασκευή του, και επομένως επίπονο για τον συγγραφέα που ξέρει τι κάνει, αλλά μιλάμε και για ένα είδος που δυσκολεύει και τον αναγνώστη, καθώς του ζητάει διαρκώς να προσανατολίζεται εξ αρχής, ανά μερικές σελίδες, στον αφηγηματικό ορίζοντα. Οι συλλογές διηγημάτων που υποτίθεται ότι συνιστούν για τον συγγραφέα πύλη εισόδου του στη μυθοπλασία, τελικά αποδεικνύονται ύπουλες παγίδες που εύκολα μπορούν να σακατέψουν κάποιον νεόκοπο που θα μπορούσε να τη βγάλει καθαρή –λέμε τώρα– με μια νουβέλα. Ο Γιώργος Σκαμπαρδώνης (Θεσσαλονίκη, 1953) έχει συμπεριλάβει ένα πολύ σύντομο “διήγημα”, το «Τι είναι το διήγημα» στην εξαιρετική συλλογή του Περιπολών περί πολλών τυρβάζω (Πατάκης: 2011). Περιέχει εικοσιπέντε προτάσεις. Παραθέτω τέσσερις για να πάρετε μια γεύση: «— Το διήγημα είναι κοντόκαννη καραμπίνα με λιμαρισμένες κάννες», «— Το διήγημα είναι τα λεφτά που παίρνεις όταν χύνεται ο καφές», «— Το διήγημα είναι γλουτός ίππου», «— Το διήγημα είναι ο μονόχειρ μασέρ». Οι τέσσερις αυτές προτάσεις όχι μόνο αποτελούν ιδανικές απόπειρες να περάσουν στον αναγνώστη το βαθύτερο πνεύμα της έννοιας «διήγημα» αλλά επιδέχονται και πληθώρα ερμηνειών. Έτσι, με τη σειρά που παρατίθενται αντιστοιχίζω κάποιες : κάτι εξαιρετικά αποτελεσματικό που όμως ανεβάζει πολύ ψηλά το ενεχόμενο ρίσκο· κάτι σχεδόν αδύνατον, μια κενολογία που όμως τελικά αποδεικνύεται πληρωτέα επί τη εμφανίσει· κάτι αισθητικά άρτιο με τον πιο αναπάντεχο τρόπο· κάτι που φαινομενικά εμπίπτει στη σφαίρα του απίθανου, αλλά που τελικά αν το σκεφτείς λειτουργεί.
Το διήγημα είναι λοιπόν και μια κατασκευή στην οποία τεχνηέντως συναγελάζονται τα ετερόκλητα. Η συγγραφή του δεν ζητάει από τον συγγραφέα, απλώς, ύψιστη συμπύκνωση αλλά και δεινότητα στον συγκερασμό των στοιχείων εκείνων που θα προκαλέσουν μια νοηματική ακροβασία· μια ξαφνική υπερθέρμανση των εγκεφαλικών συνάψεων. Το διήγημα όμως είναι και η τέχνη του συμβιβασμού με την απώλεια· ο καλός διηγηματογράφος έχει συμφιλιωθεί, ή τουλάχιστον είναι σε πολύ καλό δρόμο, με το έλλειμμα που καλείται ζωή. Γιατί ο καλός διηγηματογράφος πρέπει να μάθει να αφήνει πίσω πολλά, να πετσοκόβει χωρίς αιδώ και συμπόνια τα δικά του δημιουργήματα ωσάν να ήταν τα παγιδευμένα άκρα του, στην απόπειρά του να φέρει εις πέρας το συγγραφικό έργο και να σωθεί Το διήγημα, για να προσθέσω κι εγώ μια σκαμπαρδονική πρόταση, είναι η αλεπού που κανιβαλίζει το πόδι της για να γλιτώσει από το δόκανο.
Τα γράφω όλα αυτά εν είδει εισαγωγής σε δύο συλλογές διηγημάτων που εξετάζω επίτηδες μαζί. Η πρώτη είναι περσινή, του Γιώργου Σκαμπαρδώνη, Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων. Ο Σκαμπαρδώνης είναι ο Έλλην Σιμενόν του διηγήματος. Μια θηριώδης μηχανή που παράγει με συνέπεια από μέτρια (το σπάνιο) μέχρι εξαιρετικά (το σύνηθες) διηγήματα. Μπορεί να διακατέχεται από τις θεματολογικές εμμονές του αλλά αυτό ουδόλως τον εμποδίζει να κατασκευάζει ιστορίες από τα πιο απλά και ευτελή υλικά: από μια γκαζόζα ΕΨΑ, από ένα κατάστημα Jumbo, από μερικές νυχιές σε ένα πακέτο τσιγάρα. Ενώ το μεταφυσικό υπόστρωμά του είναι σχεδόν πάντα ανάλαφρο, το περιδιαβαίνει με τόση σιγουριά που καταφέρνει να το κάνει να σηκώνει προεκτάσεις κοσμογονικές. Έτσι, ο ήχος του ανθρακικού μέσα στο μπουκάλι της γκαζόζας, όπως πλησιάζει ένα παιδί το αυτί του στο στόμιο του μπουκαλιού, μοιάζει «σαν να αφουγκραζόταν τη δημιουργία του κόσμου». Ή ένα καντήλι Πρωτοχρονιάτικο που το ακουμπάει ένας ήρωάς του στο χώμα, ανάγεται στον χαμένο κρίκο που ενώνει το ζωικό βασίλειο –έτσι όπως ένας σκύλος το χαζεύει– με το ανθρώπινο, το έλλογο, τη βασιλεία των ουρανών. Αλλά και όταν τα υλικά γίνονται πιο εξεζητημένα, όπως στην περίπτωση του σπονδύλου μιας πτεροφάλαινας, ο Σκαμπαρδώνης αίρεται με χαρακτηριστική ευκολία στο ύψος των περιστάσεων και διογκώνει την ιστορία στα μέτρα του υλικού που επιλέγει: έτσι, η κόλλα της φάλαινας γίνεται ένα πρωτότυπο μέσο συγκόλλησης με το οποίο χτίζεται ο καστρόπυργος της Μονής που την προστατεύει από τις επιθέσεις των πειρατών (αλλά όχι τελικά από την επέλαση της επιδημίας του κορονοϊού). Ή, ένας υπερσύγχρονος διάδρομος τρεξίματος «Technogym» βρίσκει τη θέση του στο κελί του μοναχού που ζει καθημερινά έναν Γολγοθά και του χαρίζει την κάθαρση: τον ενάρετο συγκερασμό σκέψης και πράξης που διακαώς αποζητά.
— πλήρες κείμενο: https://www.istos.gr/literature/revie...
Το διήγημα είναι λοιπόν και μια κατασκευή στην οποία τεχνηέντως συναγελάζονται τα ετερόκλητα. Η συγγραφή του δεν ζητάει από τον συγγραφέα, απλώς, ύψιστη συμπύκνωση αλλά και δεινότητα στον συγκερασμό των στοιχείων εκείνων που θα προκαλέσουν μια νοηματική ακροβασία· μια ξαφνική υπερθέρμανση των εγκεφαλικών συνάψεων. Το διήγημα όμως είναι και η τέχνη του συμβιβασμού με την απώλεια· ο καλός διηγηματογράφος έχει συμφιλιωθεί, ή τουλάχιστον είναι σε πολύ καλό δρόμο, με το έλλειμμα που καλείται ζωή. Γιατί ο καλός διηγηματογράφος πρέπει να μάθει να αφήνει πίσω πολλά, να πετσοκόβει χωρίς αιδώ και συμπόνια τα δικά του δημιουργήματα ωσάν να ήταν τα παγιδευμένα άκρα του, στην απόπειρά του να φέρει εις πέρας το συγγραφικό έργο και να σωθεί Το διήγημα, για να προσθέσω κι εγώ μια σκαμπαρδονική πρόταση, είναι η αλεπού που κανιβαλίζει το πόδι της για να γλιτώσει από το δόκανο.
Τα γράφω όλα αυτά εν είδει εισαγωγής σε δύο συλλογές διηγημάτων που εξετάζω επίτηδες μαζί. Η πρώτη είναι περσινή, του Γιώργου Σκαμπαρδώνη, Προσοχή: εποχιακή διέλευση βατράχων. Ο Σκαμπαρδώνης είναι ο Έλλην Σιμενόν του διηγήματος. Μια θηριώδης μηχανή που παράγει με συνέπεια από μέτρια (το σπάνιο) μέχρι εξαιρετικά (το σύνηθες) διηγήματα. Μπορεί να διακατέχεται από τις θεματολογικές εμμονές του αλλά αυτό ουδόλως τον εμποδίζει να κατασκευάζει ιστορίες από τα πιο απλά και ευτελή υλικά: από μια γκαζόζα ΕΨΑ, από ένα κατάστημα Jumbo, από μερικές νυχιές σε ένα πακέτο τσιγάρα. Ενώ το μεταφυσικό υπόστρωμά του είναι σχεδόν πάντα ανάλαφρο, το περιδιαβαίνει με τόση σιγουριά που καταφέρνει να το κάνει να σηκώνει προεκτάσεις κοσμογονικές. Έτσι, ο ήχος του ανθρακικού μέσα στο μπουκάλι της γκαζόζας, όπως πλησιάζει ένα παιδί το αυτί του στο στόμιο του μπουκαλιού, μοιάζει «σαν να αφουγκραζόταν τη δημιουργία του κόσμου». Ή ένα καντήλι Πρωτοχρονιάτικο που το ακουμπάει ένας ήρωάς του στο χώμα, ανάγεται στον χαμένο κρίκο που ενώνει το ζωικό βασίλειο –έτσι όπως ένας σκύλος το χαζεύει– με το ανθρώπινο, το έλλογο, τη βασιλεία των ουρανών. Αλλά και όταν τα υλικά γίνονται πιο εξεζητημένα, όπως στην περίπτωση του σπονδύλου μιας πτεροφάλαινας, ο Σκαμπαρδώνης αίρεται με χαρακτηριστική ευκολία στο ύψος των περιστάσεων και διογκώνει την ιστορία στα μέτρα του υλικού που επιλέγει: έτσι, η κόλλα της φάλαινας γίνεται ένα πρωτότυπο μέσο συγκόλλησης με το οποίο χτίζεται ο καστρόπυργος της Μονής που την προστατεύει από τις επιθέσεις των πειρατών (αλλά όχι τελικά από την επέλαση της επιδημίας του κορονοϊού). Ή, ένας υπερσύγχρονος διάδρομος τρεξίματος «Technogym» βρίσκει τη θέση του στο κελί του μοναχού που ζει καθημερινά έναν Γολγοθά και του χαρίζει την κάθαρση: τον ενάρετο συγκερασμό σκέψης και πράξης που διακαώς αποζητά.
— πλήρες κείμενο: https://www.istos.gr/literature/revie...
March 25, 2025
Not bad, surely easy to read collection of short stories, navigates among usual and daily stuff that could be either memories or stories that have heard through someone's life.
Good to read couple of stories per night, but a bit difficult to get hooked given the diversity of the stories.
Good to read couple of stories per night, but a bit difficult to get hooked given the diversity of the stories.
July 12, 2022
Έξυπνα, βαθιά διηγήματα στο γνωστό ύφος του συγγραφέα.
Με εικόνες από την καθημερινή ζωή.
Με εικόνες από την καθημερινή ζωή.
November 3, 2023
Εξαιρετικό !!!
June 7, 2021
Σαν βάτραχοι που κινούνται στους δρόμους μεταξύ φαντασίας και μύθου είναι οι φράσεις από τα είκοσι πέντε διηγήματα του Γιώργου Σκαμπαρδώνη, και μικροί γυρίνοι είναι οι λέξεις τους, στη νέα συλλογή που τιτλοφορείται με τον ασυνήθιστο τίτλο ΠΡΟΣΟΧΗ: εποχιακή διέλευση βατράχων.
Το τι θα γίνει ο καθένας από αυτούς τους μικρούς γυρίνους μεγαλώνοντας το καθορίζει ο συγγραφέας, επιφυλάσσοντας, όμως, διαφορετική μοίρα για τον καθένα από αυτούς.
Η λυρική, πλούσια γλώσσα του Γ.Σ. δεν χρειάζεται συστάσεις, αφού πάντοτε ο συγκεκριμένος συγγραφέας φροντίζει τα μέγιστα για την ωραιότητα και τη ροή του λόγου του. Αυτό το οποίο κάνει, όμως εντύπωση στη συγκεκριμένη συλλογή διηγημάτων είναι το ενδιαφέρον που παρουσιάζει αναγνωστικά η υπόθεσή τους. Δεν είναι τόσο συνηθισμένο να ανυπομονεί ο αναγνώστης να δει τι θα γίνει παρακάτω όταν διαβάζει διηγήματα-αυτό είναι κάτι που χαρακτηρίζει κυρίως τα μυθιστορήματα. Κι όμως, διαβάζοντας πολλά από τα συγκεκριμένα διηγήματα, εγώ προσωπικά ένιωσα σαν να διάβαζα ένα πολύ ενδιαφέρον και καλογραμμένο μυθιστόρημα.
Πρόκειται για διηγήματα με συγκεκριμένο θέμα, που κάνουν τον αναγνώστη να δημιουργεί κινηματογραφικές εικόνες καθώς τα διαβάζει. Δεν είναι σκέτες περιγραφές χωρίς σκοπό, γραμμένες μονάχα για την ομορφιά της γλώσσας. Αντίθετα, όλα τα διηγήματα έχουν κάτι να μας πουν και διατηρούν αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη τόσο από την ενδιαφέρουσα πλοκή, όσο και από την ομορφιά της γλώσσας. Ο Γ.Σ. γνωρίζει πολύ καλά τον σκοπό για τον οποίο γράφει και τι ακριβώς θέλει να περάσει στον αναγνώστη. Και το πετυχαίνει απόλυτα.
Η υπόλοιπη κριτική στο φράκταλ
Το τι θα γίνει ο καθένας από αυτούς τους μικρούς γυρίνους μεγαλώνοντας το καθορίζει ο συγγραφέας, επιφυλάσσοντας, όμως, διαφορετική μοίρα για τον καθένα από αυτούς.
Η λυρική, πλούσια γλώσσα του Γ.Σ. δεν χρειάζεται συστάσεις, αφού πάντοτε ο συγκεκριμένος συγγραφέας φροντίζει τα μέγιστα για την ωραιότητα και τη ροή του λόγου του. Αυτό το οποίο κάνει, όμως εντύπωση στη συγκεκριμένη συλλογή διηγημάτων είναι το ενδιαφέρον που παρουσιάζει αναγνωστικά η υπόθεσή τους. Δεν είναι τόσο συνηθισμένο να ανυπομονεί ο αναγνώστης να δει τι θα γίνει παρακάτω όταν διαβάζει διηγήματα-αυτό είναι κάτι που χαρακτηρίζει κυρίως τα μυθιστορήματα. Κι όμως, διαβάζοντας πολλά από τα συγκεκριμένα διηγήματα, εγώ προσωπικά ένιωσα σαν να διάβαζα ένα πολύ ενδιαφέρον και καλογραμμένο μυθιστόρημα.
Πρόκειται για διηγήματα με συγκεκριμένο θέμα, που κάνουν τον αναγνώστη να δημιουργεί κινηματογραφικές εικόνες καθώς τα διαβάζει. Δεν είναι σκέτες περιγραφές χωρίς σκοπό, γραμμένες μονάχα για την ομορφιά της γλώσσας. Αντίθετα, όλα τα διηγήματα έχουν κάτι να μας πουν και διατηρούν αμείωτο το ενδιαφέρον του αναγνώστη τόσο από την ενδιαφέρουσα πλοκή, όσο και από την ομορφιά της γλώσσας. Ο Γ.Σ. γνωρίζει πολύ καλά τον σκοπό για τον οποίο γράφει και τι ακριβώς θέλει να περάσει στον αναγνώστη. Και το πετυχαίνει απόλυτα.
Η υπόλοιπη κριτική στο φράκταλ
Displaying 1 - 10 of 10 reviews