What do you think?
Rate this book
De slag om Europa
Naast geopolitieke en financiële crisissen, de klimaatverandering, Brexit en corona, proberen Rusland en China de EU uit elkaar te spelen. Is Europa sterk genoeg om al deze uitdagingen aan te kunnen?
368 pages, Paperback
Published March 1, 2021
83 people are currently reading
836 people want to read
About the author
Rob de Wijk
17 books51 followersRob de Wijk is the founder of The Hague Centre for Strategic Studies (HCSS) and Professor of International Relations and Security at the Institute of Security and Global Affairs at Leiden University.
He studied Contemporary History and International Relations at Groningen University, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.
Prof. De Wijk started his career in 1977 as a freelance journalist and later became head of the Defense Concepts Department of the Dutch Ministry of Defense, head of the Security Studies at the Clingendael Institute, and Professor of International Relations at the Royal Netherlands Military Academy.
He studied Contemporary History and International Relations at Groningen University, and wrote his PhD dissertation on NATO’s ‘Flexibility in Response’ strategy at the Political Science Department of Leiden University.
Prof. De Wijk started his career in 1977 as a freelance journalist and later became head of the Defense Concepts Department of the Dutch Ministry of Defense, head of the Security Studies at the Clingendael Institute, and Professor of International Relations at the Royal Netherlands Military Academy.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 68 reviews
December 5, 2022
Geweldig boek voor iedereen die geïnteresseerd is in geopolitiek. De auteur weet niet alleen een heel helder beeld te schetsen van de huidige stand van zaken als het gaat om geopolitiek, maar legt ook nog eens heel goed uit hoe gebeurtenissen in het verleden hebben geleid tot bepaalde keuzes die nu worden gemaakt.
July 14, 2021
Ik ben dit boek gaan lezen aan de hand van de podcast Boekestijn en De Wijk, waarin Rob de Wijk samen met Arend Jan Boekestijn actuele gebeurtenissen een plek geven in de wereld van machtspolitiek. Beide het boek en de podcast zijn aanraders voor ieder die de positie van Europa in de wereld wil begrijpen, waarbij het boek de optimistischere variant is van de twee.
Rob de Wijk slaagt erin het verleden aan het heden te koppelen en te laten zien wat Europa kan ondernemen om mee te blijven spelen in de wereld. De sterktes, zwaktes, dreigingen en kansen van de EU worden duidelijk blootgelegd en ook de rol van Nederland in de EU wordt daarbij beschouwd. De beschreven levenservaringen van de auteur, zeker in de voormalig Oostblok landen, wekken nieuwe interesses op en laten mij twijfelen over de effectiviteit van de geschiedenislessen in het onderwijs.
Het boek neigt soms naar een betoog of opiniestuk, waarin er vooral wordt gekeken vanuit een pro-Europees standpunt. Dit leidt tot een gematigde toegankelijkheid voor zij die het bestaan van de EU niets vinden. Dat is zonde, want juist die groeperingen hebben baat bij dit boek. Het complexer taalgebruik en de soms matige zinstructuren helpen daarbij niet.
Het is de vraag of dit boek over een jaar nog even volledig en relevant is, dus mocht je geïnteresseerd zijn in de geopolitieke situatie van Europa, dan raad ik aan vandaag te beginnen met lezen.
Rob de Wijk slaagt erin het verleden aan het heden te koppelen en te laten zien wat Europa kan ondernemen om mee te blijven spelen in de wereld. De sterktes, zwaktes, dreigingen en kansen van de EU worden duidelijk blootgelegd en ook de rol van Nederland in de EU wordt daarbij beschouwd. De beschreven levenservaringen van de auteur, zeker in de voormalig Oostblok landen, wekken nieuwe interesses op en laten mij twijfelen over de effectiviteit van de geschiedenislessen in het onderwijs.
Het boek neigt soms naar een betoog of opiniestuk, waarin er vooral wordt gekeken vanuit een pro-Europees standpunt. Dit leidt tot een gematigde toegankelijkheid voor zij die het bestaan van de EU niets vinden. Dat is zonde, want juist die groeperingen hebben baat bij dit boek. Het complexer taalgebruik en de soms matige zinstructuren helpen daarbij niet.
Het is de vraag of dit boek over een jaar nog even volledig en relevant is, dus mocht je geïnteresseerd zijn in de geopolitieke situatie van Europa, dan raad ik aan vandaag te beginnen met lezen.
August 6, 2024
In het algemeen een goed boek. Duidelijk geschreven en het leest makkelijk weg. Het is zeker een aanrader, vooral als je nog helemaal niets weet over geopolitiek en de dynamiek tussen de EU, Rusland en China. Ik vond de hoofdstukken die een soort van "Chinese en Russische inmenging in Europa voor beginners" waren, heel interessant.
In de hoofdstukken erna miste ik, door de vele voorkennis die ik al had, een beetje de wat dieper gaande analyse. De analyse in het laatste hoofdstuk vond ik dan juist wel weer sterk.
Interessant vond ik het stuk over hoe de EU standaarden & EU interne markt het VK ook, of juist, na Brexit dwingen om aan de standaarden te voldoen: "Door het handelsakkoord met de EU waren de Britten een illusie armer. Uittreden heeft zijn prijs en soevereiniteit bestaat niet. Het bleek onmogelijk om het VK te veranderen in een regelloos gebied dat op zijn eigen voorwaarden de concurrentie met de rest van de wereld kon aangaan." Maar weer eens een goed argument/wijze les voor Nederlandse eurosceptici.
Wat ik tot slot interessant vond, was de analyse in het laatste hoofdstuk over hoe meer EU integratie júíst belangrijk is voor het behouden van soevereiniteit in Europa: "Europa staat daarom voor een keuze die door de coronacrisis nog urgenter is geworden. Verdiepen de lidstaten van de EU de samenwerking, met alle pijnlijke politieke keuzes van dien, of gaan zij mee in de wens van populisten en buitenlandse krachten om van de Unie louter een vrijhandelszone te maken. In dat geval moeten we accepteren dat individuele landen de speelbal van China en Rusland zullen worden en de territoriale integriteit, de economische veiligheid en daarmee onze soevereiniteit onder druk komen te staan.
In de hoofdstukken erna miste ik, door de vele voorkennis die ik al had, een beetje de wat dieper gaande analyse. De analyse in het laatste hoofdstuk vond ik dan juist wel weer sterk.
Interessant vond ik het stuk over hoe de EU standaarden & EU interne markt het VK ook, of juist, na Brexit dwingen om aan de standaarden te voldoen: "Door het handelsakkoord met de EU waren de Britten een illusie armer. Uittreden heeft zijn prijs en soevereiniteit bestaat niet. Het bleek onmogelijk om het VK te veranderen in een regelloos gebied dat op zijn eigen voorwaarden de concurrentie met de rest van de wereld kon aangaan." Maar weer eens een goed argument/wijze les voor Nederlandse eurosceptici.
Wat ik tot slot interessant vond, was de analyse in het laatste hoofdstuk over hoe meer EU integratie júíst belangrijk is voor het behouden van soevereiniteit in Europa: "Europa staat daarom voor een keuze die door de coronacrisis nog urgenter is geworden. Verdiepen de lidstaten van de EU de samenwerking, met alle pijnlijke politieke keuzes van dien, of gaan zij mee in de wens van populisten en buitenlandse krachten om van de Unie louter een vrijhandelszone te maken. In dat geval moeten we accepteren dat individuele landen de speelbal van China en Rusland zullen worden en de territoriale integriteit, de economische veiligheid en daarmee onze soevereiniteit onder druk komen te staan.
August 11, 2024
Zo’n 5 en een halve maand over gedaan, maar het boek is uit!! Ontzettend leerzaam boek en ook behapbaar. Het leest makkelijk weg vanwege de fijne schrijfstijl. Echter vond ik het soms lastig om het boek op te pakken en veder te lezen vanwege de informatie overload.
June 16, 2022
Heel erg interessant boek over de politieke situatie in Europa, leest ook vlot.
April 25, 2025
Dit boek bevat veel informatie die mijn kennis over Europa, de EU en geopolitiek hebben vergroot. Het boek is tevens op een fijne manier geschreven waardoor je er snel doorheen leest.
De Slag om Europa laat voor mij zien waarom een sterke, slagkrachtige EU noodzakelijk is in deze tijden van geopolitieke onzekerheid. Juist de mensen die de Europese waarden en cultuur willen beschermen zouden de EU moeten toejuichen als beschermer van het continent.
Hoewel ik de podcast van Boekestijn & De Wijk vaak negatief vind, vond ik dit boek verassend hoopvol over de toekomst van Europa. De Wijk beschrijft goed hoe de EU een echt machtsblok is de ogen van andere supermachten en dat de EU veel goede kaarten in handen heeft. Dit betekent echter niet dat de EU perfect is, denk maar aan defensie of leiders als Orban en hun veto-recht.
Over het algemeen een boek dat gemakkelijk weg las en interessante perspectieven bood!
De Slag om Europa laat voor mij zien waarom een sterke, slagkrachtige EU noodzakelijk is in deze tijden van geopolitieke onzekerheid. Juist de mensen die de Europese waarden en cultuur willen beschermen zouden de EU moeten toejuichen als beschermer van het continent.
Hoewel ik de podcast van Boekestijn & De Wijk vaak negatief vind, vond ik dit boek verassend hoopvol over de toekomst van Europa. De Wijk beschrijft goed hoe de EU een echt machtsblok is de ogen van andere supermachten en dat de EU veel goede kaarten in handen heeft. Dit betekent echter niet dat de EU perfect is, denk maar aan defensie of leiders als Orban en hun veto-recht.
Over het algemeen een boek dat gemakkelijk weg las en interessante perspectieven bood!
March 11, 2022
Heel veel geleerd van dit boek. Erg interessant, en heeft mij een andere blik gegeven op Europa: er gaan absoluut dingen mis en die moeten beter, maar we kunnen in de huidige wereld niet zonder. Anders worden we verzwolgen onder de schuivende geopolitieke tectonische platen (hele mond vol zeg, sjonge). Aanrader.
September 6, 2021
Dit boek leest als een vlot geschreven roman maar is toch echt een bizar goed overzicht van alle geopolitieke ontwikkelingen rond Europa.
Vol met bronvermeldingen en goede voorbeelden schrijft Rob de Wijk op welke manier China, de VS en Rusland strategisch tegen Europa aankijken én aanlopen. Door zijn promoveren op Oost-West relaties ten tijden van de Koude Oorlog en uitgebreide netwerk is het een bijzonder dichtgetimmerd verhaal. Het lijkt een fatalistisch boek te worden maar stemt zeer positief over het 'Europese Experiment'.
Zou het iedereen die ook maar een greintje interesse heeft in geopolitiek en Europa allemaal op hun nachtkastje willen leggen.
Vol met bronvermeldingen en goede voorbeelden schrijft Rob de Wijk op welke manier China, de VS en Rusland strategisch tegen Europa aankijken én aanlopen. Door zijn promoveren op Oost-West relaties ten tijden van de Koude Oorlog en uitgebreide netwerk is het een bijzonder dichtgetimmerd verhaal. Het lijkt een fatalistisch boek te worden maar stemt zeer positief over het 'Europese Experiment'.
Zou het iedereen die ook maar een greintje interesse heeft in geopolitiek en Europa allemaal op hun nachtkastje willen leggen.
June 2, 2023
With all rapid de developments in Europe and the world it is good to listen to what people who follow this and are documented well like prof. Rob de Wijk has to say. He systematically analyses the following important powers in the world:
. China. He argues that the current Chinese attempts to gain power are rooted partly in the way the west (especially Europe) treated China in the 19th century trying to colonise the country. It’s trying to increase its power by the Belt and Road Initiative and the data logistics (5G) thus trying to monopolise the logistic flows over the world.Example is the harbor in Greece and Portugal. China aims at control and power just as they do it internally. Europe sees the danger.
. Russia only has limited power but tries to influence at first mainly by digital warfare Europe and the USA by spreading fake news. He perceives weakening of Europe andd the USA and NATO and tries to take advantage of this by expanding his power by attacking Oekrain. He underestimated the abilityof the EU to stick together and take measures.
. In the Western Balkan China and Russia and Turkey are trying to increase their influence but face the power of the EU since the economic flows between this states and the EU is by far the biggest. The EU works on integrating these countries.
. The USA since Bush jr lost itself in overestimation by conflicts which were above their financial ability. They are moving towards more isolationism and lose their super power position more and more. Trump worsened this and Obama failed to take a firm stand for instance towards Russia (Crimea was not worth a war as he said) and Syria (He did not act when the red line was crossed by a gas attack). Trump could not force the EU into trade deals trying to make deals per country. The EU stood firm only wanting to make deals for the total EU.
. In conclusion de Wijk takes a stand that the EU has much power as was proven by the Brexit agreement where the UK was forced to accept the EU standard. Even with regard to many tech companies in the USA the EU forces their standards on them because of the 450 mio consumers they have (compared to 320 mio in the USA). Europe should go for combined military force having much more inhabitants as Russia which has 140 mio and far larger defense budgets but untill today scattered armies and equipment. The Brexit has proven the strength. We should promote the EU as a mean to stay safe and prosperous. China and America respect that because they have to.
. China. He argues that the current Chinese attempts to gain power are rooted partly in the way the west (especially Europe) treated China in the 19th century trying to colonise the country. It’s trying to increase its power by the Belt and Road Initiative and the data logistics (5G) thus trying to monopolise the logistic flows over the world.Example is the harbor in Greece and Portugal. China aims at control and power just as they do it internally. Europe sees the danger.
. Russia only has limited power but tries to influence at first mainly by digital warfare Europe and the USA by spreading fake news. He perceives weakening of Europe andd the USA and NATO and tries to take advantage of this by expanding his power by attacking Oekrain. He underestimated the abilityof the EU to stick together and take measures.
. In the Western Balkan China and Russia and Turkey are trying to increase their influence but face the power of the EU since the economic flows between this states and the EU is by far the biggest. The EU works on integrating these countries.
. The USA since Bush jr lost itself in overestimation by conflicts which were above their financial ability. They are moving towards more isolationism and lose their super power position more and more. Trump worsened this and Obama failed to take a firm stand for instance towards Russia (Crimea was not worth a war as he said) and Syria (He did not act when the red line was crossed by a gas attack). Trump could not force the EU into trade deals trying to make deals per country. The EU stood firm only wanting to make deals for the total EU.
. In conclusion de Wijk takes a stand that the EU has much power as was proven by the Brexit agreement where the UK was forced to accept the EU standard. Even with regard to many tech companies in the USA the EU forces their standards on them because of the 450 mio consumers they have (compared to 320 mio in the USA). Europe should go for combined military force having much more inhabitants as Russia which has 140 mio and far larger defense budgets but untill today scattered armies and equipment. The Brexit has proven the strength. We should promote the EU as a mean to stay safe and prosperous. China and America respect that because they have to.
June 10, 2021
Geen briljante schrijver, wel een heldere strateeg. Een brede gecontextualiseerde beschrijving van het Brussels Effect - het Europese continent en de EU niet als supermacht, maar als regelmacht.
August 24, 2021
Ik zou onironisch kunnen stellen dat ik me, na het lezen van dit boek, twee keer zo slim voel (haha). Dit boek heeft mij in 360 pagina's een samenhangend geheel aan kennis gebracht die ik de afgelopen jaren erg gemist heb, omdat afzonderlijke berichten in het nieuws toch het grote geheel missen.
Rob de Wijk beschrijft de grote ontwikkelingen in de wereld van de afgelopen jaren met voorbeelden en duidelijke historische achtergronden om aan te geven wat de rol van de Europese Unie is en kan zijn voor Europa. Daarnaast inspireerde de Wijk's ideeën om meer over internationale betrekkingen te leren en de uitgebreide lijst aan bronnen helpt daar zeker bij.
Simpel gezegd, ik ben ervan overtuigd dat iedereen die meer wil begrijpen over het belang van Europa en de schade die radicaal nationalistische bewegingen kunnen aanbrengen dit boek moet lezen!
Rob de Wijk beschrijft de grote ontwikkelingen in de wereld van de afgelopen jaren met voorbeelden en duidelijke historische achtergronden om aan te geven wat de rol van de Europese Unie is en kan zijn voor Europa. Daarnaast inspireerde de Wijk's ideeën om meer over internationale betrekkingen te leren en de uitgebreide lijst aan bronnen helpt daar zeker bij.
Simpel gezegd, ik ben ervan overtuigd dat iedereen die meer wil begrijpen over het belang van Europa en de schade die radicaal nationalistische bewegingen kunnen aanbrengen dit boek moet lezen!
August 3, 2024
De auteur zag ten tijde van de publicatie van het boek (2022) niet alleen de dreiging van Rusland en China, maar ook de Brexit en de Trumpperiode niet alleen als een uitdaging, maar ook als een kans voor de EU om dichter bij elkaar te komen en haar geopolitieke lot in eigen hand te nemen. Helaas is dit, ondanks de oorlog in Oekraïne, nog lang geen prioriteit geworden binnen de EU, en daarom zou een herziene uitgave twee jaar later interessant zijn. Desondanks biedt de auteur in dit boek een boeiend overzicht van de samenhang tussen de verschillende uitdagingen waarmee we worden geconfronteerd.
September 8, 2021
Zeer interessant boek over de internationale politieke tendensen van deze tijd.
De Wijk is echter geen excellent schrijver, wat niet ten goede kwam aan de leeservaring.
De Wijk is echter geen excellent schrijver, wat niet ten goede kwam aan de leeservaring.
April 4, 2025
Helder en fijn geschreven boek , helpt enorm om te duiden en te begrijpen in welke global dynamiek we zitten met de E.U., Poetin , Trump en Xi.
abandoned
July 16, 2025Niet uitgelezen, moest m weer inleveren en geen zin om mee te nemen op vakantie. Pak m waarschijnlijk later wel weer een keer op.
November 20, 2021
3.5, best interessant overzicht van de geopolitieke verhoudingen, maar keiharde conclusies trekken uit gebeurtenissen die op het moment van deze review nog niet een jaar oud zijn gaat mij nogal ver. Daarnaast zijn veel van zijn bewijzen gegrond op statistieken die over de jaren heen heel erg wisselend zijn, zoals de tevredenheid over de EU. Maar uiteindelijk is het grootste gedeelte denk ik sterk en treffend.
August 25, 2023
Sinds de inval van Rusland in Oekraïne luister ik vrijwel dagelijks de geroemde en prijswinnende podcast ‘Boekestijn en De Wijk’ (BNR Nieuwsradio). Beide heren houden de oorlog in Oekraïne nauwlettend in de gaten en analyseren daarnaast hoe de andere landen zich verhouden tot wat zich daar afspeelt. In deze gesprekken kenmerkt De Wijk zich steevast door waarschuwende zinnetjes uit te spreken als: “Realiseer je wel” of “kijk toch uit voor.” Waarin hij altijd wijst naast de politieke verhoudingen in de wereld en hoe Europa zich moet gedragen ten opzichte van autocratische leiders als Poetin en Xi. In zijn stem klinkt altijd een serieuze en waarschuwende toon door.
Deze boodschap brengt hij altijd met een urgentie en die ligt in lijn met dit boek dat hij schreef. Waar de 19e eeuw zich kenmerkte door Britse hegemonie, de 20e eeuw die van Amerika, zal de 21e eeuw (mogelijk) die van China worden. Centrale vraag in dit boek is dan ook: welke mogendheden dingen naar de macht in Europa (of eerder de wereld)? Hoe doen ze dat en hoe moet Europa zich in deze positioneren?
Op uitstekende wijze beschrijft De Wijk hoe China op allerlei manieren probeert zijn invloed te vergroten in Europa. Bijvoorbeeld via allerlei economische projecten zoals de nieuwe zijderoute (BRI) of grootschalige investeringen in Europese infrastructuur (met name in Oost-Europa). Zo werd de Griekse haven van Piraeus opgekocht en werd in oktober van dit jaar nog een gedeelte van de haven in Hamburg gekocht (!). Anderzijds probeert China zijn macht te vergroten door illegale activiteiten (verspreiden desinformatie bijvoorbeeld) te ondernemen waarvan spionage de meest in het oog springende is. “Vitale sectoren zoals telecom, universiteiten en onderzoeksinstituten, de hightechindustrie en defensiebedrijven zijn geliefde doelwitten,” schrijft De Wijk (p. 109). Recente voorbeelden zijn de ‘spionageballonnen’ in de VS en in Nederland maakte chipbedrijf ASML deze week bekend dat een voormalig medewerker informatie zou hebben gestolen namens de Chinese overheid.
Een ander land die volgens De Wijk – de slag om Europa probeert te winnen – is Rusland. In tegenstelling tot China is Rusland een ‘kleine’ wereldmacht met een economie die vergelijkbaar is met die van de Benelux. Dat weerhoudt ‘tsaar’ Poetin echter niet om de confrontatie te zoeken met het Westen. De Wijk schrijft: “Rusland pakt het Westen op een totaal andere manier aan dan China. China handelt uit kracht. Dat past bij een supermacht in wording. Rusland handelt uit zwakte. Waar China een constructieve strategie heeft om zijn positie in de wereld te versterken, kiest Rusland voor een destructieve.” (P.176). Rusland doet dit door steeds weer antiwesterse retoriek uit te storten op haar eigen bevolking. De boodschap is repeterend: Rusland word bedreigd en vernederd. (p.179). De oorlog in Oekraïne is natuurlijk het meest schrijnende recente voorbeeld van een land (Rusland) dat nog steeds denkt dat Oekraïne zich in hun invloedsfeer bevindt.
Hoe reageert Europa op dit geopolitieke getouwtrek nu ook de VS, vooral onder oud-president Trump, meer en meer alleen optrekt op het wereldtoneel? Heel lang heeft de EU, volgens De Wijk, apathisch toegekeken en niet in de gaten gehad wat er gebeurde. Illustratief hiervoor is het defensieapparaat waar decennia structureel op werd bezuinigd. Dat is ook niet zo gek, het kenmerkt de Europese cultuur: “Ze verafschuwen militaire macht. Ze zien veiligheid vooral in termen van humanitaire veiligheid (..) en hechten veel waarde aan democratie, vrijheid en benadrukken belang van de rechtstaat. Militaire macht zien ze als iets uit een voorbije, barbaarse tijd.” (p.306-307).
Is er dan nog wel hoop voor ons Europeanen volgens De Wijk? Ja, die is er. Grote crises als die van COVID-19 & de oorlog in Oekraïne lijken voor meer onderlinge solidariteit te hebben gezorgd. Bovendien lijkt men zich meer bewust van het feit dat Europa zich meer als gezamenlijk en stevig blok dient neer te zetten in de internationale wereldorde. Volgens De Wijk is dat hard nodig en hebben we geen andere keus: “Daardoor kon de Unie als laatste bolwerk van de verlichte westerse wereldorde overeind blijven. (..)
Als lezer deel ik zijn conclusie dan ook dat Europa zich krachtig dient te positioneren tegen machten als China en Rusland. Hoe dat gaat verlopen de komende decennia is ongewis. Wat mij positief stemt is dat Europa zich blijft uitspreken tegen Rusland en de oorlog in Oekraïne. Ik hoop dat Europese leiders en de burgers, dat blijven doen. Ook als de gasprijzen en onze koopkracht afneemt als een gevolg daarvan. Juist in tijden van nood is gebleken dat solidariteit een onwrikbare hoeksteen dient te zijn van onze democratische waarden.
Tot slot. Ik ben te spreken over de inhoud van het boek. Zeer gedegen en lezenswaardig geschreven. De hoofdstukken hadden iets beknopter geschreven kunnen worden. Al met al een aanrader als je beter wil begrijpen hoe landen als Rusland en China machtspolitiek denken en handelen.
Deze boodschap brengt hij altijd met een urgentie en die ligt in lijn met dit boek dat hij schreef. Waar de 19e eeuw zich kenmerkte door Britse hegemonie, de 20e eeuw die van Amerika, zal de 21e eeuw (mogelijk) die van China worden. Centrale vraag in dit boek is dan ook: welke mogendheden dingen naar de macht in Europa (of eerder de wereld)? Hoe doen ze dat en hoe moet Europa zich in deze positioneren?
Op uitstekende wijze beschrijft De Wijk hoe China op allerlei manieren probeert zijn invloed te vergroten in Europa. Bijvoorbeeld via allerlei economische projecten zoals de nieuwe zijderoute (BRI) of grootschalige investeringen in Europese infrastructuur (met name in Oost-Europa). Zo werd de Griekse haven van Piraeus opgekocht en werd in oktober van dit jaar nog een gedeelte van de haven in Hamburg gekocht (!). Anderzijds probeert China zijn macht te vergroten door illegale activiteiten (verspreiden desinformatie bijvoorbeeld) te ondernemen waarvan spionage de meest in het oog springende is. “Vitale sectoren zoals telecom, universiteiten en onderzoeksinstituten, de hightechindustrie en defensiebedrijven zijn geliefde doelwitten,” schrijft De Wijk (p. 109). Recente voorbeelden zijn de ‘spionageballonnen’ in de VS en in Nederland maakte chipbedrijf ASML deze week bekend dat een voormalig medewerker informatie zou hebben gestolen namens de Chinese overheid.
Een ander land die volgens De Wijk – de slag om Europa probeert te winnen – is Rusland. In tegenstelling tot China is Rusland een ‘kleine’ wereldmacht met een economie die vergelijkbaar is met die van de Benelux. Dat weerhoudt ‘tsaar’ Poetin echter niet om de confrontatie te zoeken met het Westen. De Wijk schrijft: “Rusland pakt het Westen op een totaal andere manier aan dan China. China handelt uit kracht. Dat past bij een supermacht in wording. Rusland handelt uit zwakte. Waar China een constructieve strategie heeft om zijn positie in de wereld te versterken, kiest Rusland voor een destructieve.” (P.176). Rusland doet dit door steeds weer antiwesterse retoriek uit te storten op haar eigen bevolking. De boodschap is repeterend: Rusland word bedreigd en vernederd. (p.179). De oorlog in Oekraïne is natuurlijk het meest schrijnende recente voorbeeld van een land (Rusland) dat nog steeds denkt dat Oekraïne zich in hun invloedsfeer bevindt.
Hoe reageert Europa op dit geopolitieke getouwtrek nu ook de VS, vooral onder oud-president Trump, meer en meer alleen optrekt op het wereldtoneel? Heel lang heeft de EU, volgens De Wijk, apathisch toegekeken en niet in de gaten gehad wat er gebeurde. Illustratief hiervoor is het defensieapparaat waar decennia structureel op werd bezuinigd. Dat is ook niet zo gek, het kenmerkt de Europese cultuur: “Ze verafschuwen militaire macht. Ze zien veiligheid vooral in termen van humanitaire veiligheid (..) en hechten veel waarde aan democratie, vrijheid en benadrukken belang van de rechtstaat. Militaire macht zien ze als iets uit een voorbije, barbaarse tijd.” (p.306-307).
Is er dan nog wel hoop voor ons Europeanen volgens De Wijk? Ja, die is er. Grote crises als die van COVID-19 & de oorlog in Oekraïne lijken voor meer onderlinge solidariteit te hebben gezorgd. Bovendien lijkt men zich meer bewust van het feit dat Europa zich meer als gezamenlijk en stevig blok dient neer te zetten in de internationale wereldorde. Volgens De Wijk is dat hard nodig en hebben we geen andere keus: “Daardoor kon de Unie als laatste bolwerk van de verlichte westerse wereldorde overeind blijven. (..)
Als lezer deel ik zijn conclusie dan ook dat Europa zich krachtig dient te positioneren tegen machten als China en Rusland. Hoe dat gaat verlopen de komende decennia is ongewis. Wat mij positief stemt is dat Europa zich blijft uitspreken tegen Rusland en de oorlog in Oekraïne. Ik hoop dat Europese leiders en de burgers, dat blijven doen. Ook als de gasprijzen en onze koopkracht afneemt als een gevolg daarvan. Juist in tijden van nood is gebleken dat solidariteit een onwrikbare hoeksteen dient te zijn van onze democratische waarden.
Tot slot. Ik ben te spreken over de inhoud van het boek. Zeer gedegen en lezenswaardig geschreven. De hoofdstukken hadden iets beknopter geschreven kunnen worden. Al met al een aanrader als je beter wil begrijpen hoe landen als Rusland en China machtspolitiek denken en handelen.
May 21, 2021
Interessant en relevant gedachtengoed, maar ergerlijk slecht geschreven: beschamend vol stijl-, taal- en zetfouten. Kennelijk een haastklus van een goed geopolitiek denker maar een dramatisch slecht stylist. Uitgever: doe hier iets aan!
March 31, 2025
//
Een helder en goed geschreven boek, aanrader voor iedereen die meer wil weten over de geopolitieke verhoudingen. Hoewel het uit 2021 komt en sommige inzichten inmiddels achterhaald kunnen lijken, biedt het nog steeds een waardevolle uitleg over hoe historische gebeurtenissen hebben geleid tot de beslissingen van vandaag.
Een van mijn favoriete punten van het boek is de treffende vergelijking: “Rusland speelt schaak, China speelt Go en Amerika speelt football. Europa lijkt ondertussen zowel de regels te willen aanpassen als niet mee te spelen.” Deze metafoor illustreert op een krachtige manier de verschillende strategische benaderingen van de grootmachten en Europa’s worsteling om zijn rol te vinden.
Een helder en goed geschreven boek, aanrader voor iedereen die meer wil weten over de geopolitieke verhoudingen. Hoewel het uit 2021 komt en sommige inzichten inmiddels achterhaald kunnen lijken, biedt het nog steeds een waardevolle uitleg over hoe historische gebeurtenissen hebben geleid tot de beslissingen van vandaag.
Een van mijn favoriete punten van het boek is de treffende vergelijking: “Rusland speelt schaak, China speelt Go en Amerika speelt football. Europa lijkt ondertussen zowel de regels te willen aanpassen als niet mee te spelen.” Deze metafoor illustreert op een krachtige manier de verschillende strategische benaderingen van de grootmachten en Europa’s worsteling om zijn rol te vinden.
May 5, 2021
Ontzettend heldere beschouwing, toegankelijk als je niet elke dag met buitenlandpolitiek bezig bent maar ook vernieuwend en relevant voor als je dat wel bent. De Wijk behandelt de actualiteit, maar kijkt ook naar het recente verleden en doet een voorspelling voor de toekomst. In het begin weinig hoopgevend, later gelukkig wat meer.
September 19, 2021
Een bloemlezing van Russische desinformatie en Chinese investeren. Wel veel geleerd over de EU tho!
July 6, 2022
Intressant boek. Die mij meerdere nieuwe inzichten heeft gegeven in de verhoudingen tussen EU landen, en de belangen die je niet in het nieuws krijgt te horen.
Vooral de efficiëntie van het defensie budget van alle europese landen in vergelijking met de VS en wat goor krijgsmachten dat in vergelijking met elkaar zijn.
Ik had het boek om alle inzichten en rationele argumenten 5 sterren kunnen geven. Maar Rob beschrijft meerdere malen rechts, rechts conservatieve, extreems rechts en zelfs fascisme als èèn geheel (blz371) en vervolgens : "we hebben geen andere keus dan de grieven van mensen die geen perspectief hebben of zich door de nieuwe wereld bedreigd voelen sirieus te nemen". Hiermee maakt hij duidelijk geen inzicht te hebben in de mensen ennde beweg redenen waarom mensen op rechts stemmen.
Dat Anti-Europese partijen een bedreiging vormen voor Europa kan ik begreipen. Maar niet alle recht conservatieve partijen zijn anti europa. Tevens stemmen veel mensen rechts conservatief om dat zij enkele standpunten erg belangrijk vinden (zoals imigratie of stikstof).
Ook op het gebied van defensie uitgaven zijn het de links en centrum partijen (in iedergeval in Nederland) die voor bezuinegingen hebben gezorgd. Iets wat de auteur ook als grote uitdaging van Europa ziet.
Vooral de efficiëntie van het defensie budget van alle europese landen in vergelijking met de VS en wat goor krijgsmachten dat in vergelijking met elkaar zijn.
Ik had het boek om alle inzichten en rationele argumenten 5 sterren kunnen geven. Maar Rob beschrijft meerdere malen rechts, rechts conservatieve, extreems rechts en zelfs fascisme als èèn geheel (blz371) en vervolgens : "we hebben geen andere keus dan de grieven van mensen die geen perspectief hebben of zich door de nieuwe wereld bedreigd voelen sirieus te nemen". Hiermee maakt hij duidelijk geen inzicht te hebben in de mensen ennde beweg redenen waarom mensen op rechts stemmen.
Dat Anti-Europese partijen een bedreiging vormen voor Europa kan ik begreipen. Maar niet alle recht conservatieve partijen zijn anti europa. Tevens stemmen veel mensen rechts conservatief om dat zij enkele standpunten erg belangrijk vinden (zoals imigratie of stikstof).
Ook op het gebied van defensie uitgaven zijn het de links en centrum partijen (in iedergeval in Nederland) die voor bezuinegingen hebben gezorgd. Iets wat de auteur ook als grote uitdaging van Europa ziet.
This entire review has been hidden because of spoilers.
September 23, 2023
Waardevol betoog van Rob de Wijk. Hij beschrijft de positie van de VS, China en Rusland en de EU in de afgelopen jaren. Die geconfronteerd werden met een financiele crisis, een covid-crisis, oorlog aan de Oostflank en de opkomst van populisme in de VS. De Wijks stelling is dat Europese staten samenwerking onderling nodig hebben om als Europa een supermacht te kunnen vormen. Op dit moment vooral nog een Europese regelmacht. Maar op veiligheids- en defensievlak zullen de lidstaten nog meer moeten samenwerken, wil de EU zelfstandig aan haar collectieve verdediging willen werken.
Appreciatie: de centrale stelling van De Wijk komt wat mij betreft overtuigend uit de verf.
Zijn stijl van onderbouwing lijkt soms wat willekeurig en springt heen en weer in tijd en plaats en nieuwsgebeurtenissen op heel verschillende levels. Van topontmoetingen en visies van toppolitici tot economisch nieuws in verschillende sectoren over de hele wereld.
Conclusie: het boek doet een boeiende stap terug uit de gebeurtenissen van de afgelopen jaren en schetst een ontwikkeling van een multipolaire wereld met machtsblokken. De Wijk legt regelmatig heldere strategische politieke keuzes voor. Waarover burgers, bestuurders en politici een visie kunnen vormen. Aanrader
Appreciatie: de centrale stelling van De Wijk komt wat mij betreft overtuigend uit de verf.
Zijn stijl van onderbouwing lijkt soms wat willekeurig en springt heen en weer in tijd en plaats en nieuwsgebeurtenissen op heel verschillende levels. Van topontmoetingen en visies van toppolitici tot economisch nieuws in verschillende sectoren over de hele wereld.
Conclusie: het boek doet een boeiende stap terug uit de gebeurtenissen van de afgelopen jaren en schetst een ontwikkeling van een multipolaire wereld met machtsblokken. De Wijk legt regelmatig heldere strategische politieke keuzes voor. Waarover burgers, bestuurders en politici een visie kunnen vormen. Aanrader
November 27, 2025
Met “de Slag om Europa” probeert Rob de Wijk duidelijk te maken dat Europa als “staat” en continent tegenover enkele grootmachten staat. Landen als China, Rusland en zelfs Amerika (vooral onder Trump) willen allemaal iets van Europa hebben.
Dit boek kwam eerst uit rond 2019 en door de oorlog in Oekraïne kwam een nieuwe versie in 2022 uit. Ik heb dit boek nu een jaar en had al een vermoeden dat het nu al (na enkele jaren) verouderd was, hoe gek dat ook klinkt. Trump won in 2024 de verkiezingen in Amerika en sindsdien is de wereld werkelijk totaal veranderd. Hierdoor zijn bepaalde onderwerpen die Rob aanhaalt al achterhaald of simpelweg onzin doordat Trump roet in het eten heeft gegooid en laten zien dat (wat Rob claimt) Europa helemaal niet zo sterk is tegen een Trump. In ieder geval niet in vergelijking met Trump zijn eerste termijn.
Resumerend is het wel degelijk een zeer informatief en leuk boek om te lezen.
Dit boek kwam eerst uit rond 2019 en door de oorlog in Oekraïne kwam een nieuwe versie in 2022 uit. Ik heb dit boek nu een jaar en had al een vermoeden dat het nu al (na enkele jaren) verouderd was, hoe gek dat ook klinkt. Trump won in 2024 de verkiezingen in Amerika en sindsdien is de wereld werkelijk totaal veranderd. Hierdoor zijn bepaalde onderwerpen die Rob aanhaalt al achterhaald of simpelweg onzin doordat Trump roet in het eten heeft gegooid en laten zien dat (wat Rob claimt) Europa helemaal niet zo sterk is tegen een Trump. In ieder geval niet in vergelijking met Trump zijn eerste termijn.
Resumerend is het wel degelijk een zeer informatief en leuk boek om te lezen.
May 1, 2022
Duidelijke analyse van de huidige geopolitieke situatie. De Wijk bekijkt de IB met een realistische bril. Het heeft mijn blik op de EU wel enigzins doen veranderen. Echter ben ik lang niet zo positief als De Wijk in zijn conclusie is. De vereisten voor het consolideren, versterken en uitbreiden van de macht van de EU zijn moeilijk bereikbaar. Denk aan het afschaffen van het veto recht. Natuurlijk, het zou van de Unie in theorie een sterkere speler maken, maar de praktijk zou wel eens het tegenovergestelde kunnen gaan bewijzen. Grote delen van de Europese bevolking zitten hier niet op te wachten. Daarnaast heeft het naar mijn mening een groot democratisch legitimiteits probleem. Maar, daar ging het in dit boek niet om, dus dat kan ik de auteur niet aanrekenen. Gewoon een aanrader dus.
October 27, 2022
De slag om Europa is een actueel en informatief boek. Het vertelt over zowel historische als hedendaagse onderwerpen die betrekking hebben op het geopolitieke spel tussen Europa, Amerika, Rusland en China. Veel onderwerpen komen regelmatig aan bod in het nieuws of actualiteitenprogrammas en worden in het boek nauwkeurig beschreven en ontleed. Ook is hier een daar een persoonlijke ervaring van Rob de Wijk uiteengezet, wat erg tot de verbeelding spreekt.
De leesbaarheid van dit boek vond ik echter matig. De soms bijzondere woordkeuze en van tijd tot tijd langdradige stukken tekst doen een tamelijk beroep op de spanningsboog van de lezer. Wellicht dat de meer geopolitiek-onderlegde lezer hier anders over denkt.
De leesbaarheid van dit boek vond ik echter matig. De soms bijzondere woordkeuze en van tijd tot tijd langdradige stukken tekst doen een tamelijk beroep op de spanningsboog van de lezer. Wellicht dat de meer geopolitiek-onderlegde lezer hier anders over denkt.
September 21, 2023
Het boek brengt je een berg aan informatie om de huidige geopolitieke situatie te begrijpen in fijn leesbare stijl. Het is niet moeilijk om je aandacht erbij te houden omdat de schrijver een fijne manier van vertellen heeft. Kan het boek 100% aanraden voor iedereen die geïnteresseerd is in wereldpolitiek
Enige grote minpunt zijn de laatste 3 bladzijden. Hierin veranderde de schrijver ineens in een extreem linkse rechtshater en letterlijk alles wat rechts is was bij definitie compleet verkeerd. Dat sloeg echt helemaal nergens op, want je verwacht van iemand met zijn ervaring en kennis dat hij niet zo simpel/kortzichtig uit de hoek zou komen.
Enige grote minpunt zijn de laatste 3 bladzijden. Hierin veranderde de schrijver ineens in een extreem linkse rechtshater en letterlijk alles wat rechts is was bij definitie compleet verkeerd. Dat sloeg echt helemaal nergens op, want je verwacht van iemand met zijn ervaring en kennis dat hij niet zo simpel/kortzichtig uit de hoek zou komen.
July 8, 2021
Pro EU uiteraard, maar de schrijver spreekt zichzelf vaak tegen. Vooral in de eindconclusie van het boek. Rob kiest vaak helaas voor op de man spelen en het wegzetten van andere legitieme meningen naar wappies omdat zij nou eenmaal niet in de ondemocratische eu geloven.
Verder wordt uiteraard continu Trump afgezeken terwijl het overduidelijk is dat Biden veel beleid gewoon doorzet. Dus zo gek kan die man niet zijn geweest.
Verder wordt uiteraard continu Trump afgezeken terwijl het overduidelijk is dat Biden veel beleid gewoon doorzet. Dus zo gek kan die man niet zijn geweest.
April 20, 2022
Wat een geweldig boek om de geopolitiek in Europa beter te begrijpen.
Normaliter heb ik moeite bij non-fictie om een boek uit te lezen. Na 150-200 pagina’s heb ik vaak genoeg van een onderwerp. Maar niet bij dit boek! Dat komt door de aangename schrijfstijl, maar ook de indeling van het boek.
Na een korte introductie, focussen we eerst op Rusland, dan China, dan Amerika, dan de problemen in EU zelf en uiteindelijk een conclusie.
En in 80 pagina’s krijg je een aardige kijk op de historie en huidige geopolitieke keuzes van deze superstaten.
Echt een aanrader!
Normaliter heb ik moeite bij non-fictie om een boek uit te lezen. Na 150-200 pagina’s heb ik vaak genoeg van een onderwerp. Maar niet bij dit boek! Dat komt door de aangename schrijfstijl, maar ook de indeling van het boek.
Na een korte introductie, focussen we eerst op Rusland, dan China, dan Amerika, dan de problemen in EU zelf en uiteindelijk een conclusie.
En in 80 pagina’s krijg je een aardige kijk op de historie en huidige geopolitieke keuzes van deze superstaten.
Echt een aanrader!
Displaying 1 - 30 of 68 reviews