What do you think?
Rate this book
Waarom de maan verdwijnt
1942. Het is oorlog. Lotti en haar moeder zijn niet langer veilig. Lotti raakt alles kwijt: haar huis, haar hondje. Maar de mooie verhalen van haar baboe kan niemand haar afpakken. Die zitten voor altijd in haar hoofd en geven haar de kracht en de fantasie om te overleven. Mensen die de oorlog zelf hebben meegemaakt vertelden hun verhaal aan Martine Letterie. Daarop baseerde ze dit boek.
Eerder maakten Martine Letterie en Rick de Haas Kinderen met een ster, dat werd bekroond met een Zilveren Griffel, en Verboden te vliegen, dat werd bekroond met de Thea Beckmanprijs 2020
Eerder maakten Martine Letterie en Rick de Haas Kinderen met een ster, dat werd bekroond met een Zilveren Griffel, en Verboden te vliegen, dat werd bekroond met de Thea Beckmanprijs 2020
184 pages, Hardcover
Published January 1, 2021
27 people want to read
About the author
Martine Letterie
115 books73 followersMartine Letterie werd 12 december 1958 in Amsterdam geboren. Ze groeide op in Voorburg en studeerde Nederlandse Taal- en Letterkunde in Utrecht, hoofdvak Middelnederlandse Letterkunde.
Ze stond ruim twaalf jaar voor de klas als lerares Nederlands op mavo, havo, vwo, meao en gaf de laatste vier jaar daarvan jeugdliteratuur op de Pabo in Doetinchem.
Sinds 1997 is ze fulltime schrijver en freelancer op het gebied van jeugdliteratuur. Inmiddels heeft ze meer dan 80 titels op haar naam staan. Veel daarvan zijn historische jeugdboeken. Samen met Arend van Dam heeft ze de Schrijvers van de Ronde Tafel opgericht en ze vormden 10 jaar samen het bestuur. Martine leidde het project Vergeten oorlog. In die serie zijn van haar hand de titels Oorlog zonder vader, Bommen op ons huis, Verzet tegen de vijand en Hanna’s reis verschenen.
Voor kleuters heeft ze De Sprookjesreis geschreven: een serie van 10 prentenboeken met bekende sprookjes, maar allemaal net even anders.
In 2010 is de Sprookjesreis genomineerd voor de Kinderboekwinkelprijs en in 2011 Kook jij of kook ik? een avi-meegroeiboek voor beginnende lezers, geïllustreerd door Rick de Haas. In augustus 2012 is een tweede meegroeiboek verschenen: Piet en Riet naar de maan.
Ze stond ruim twaalf jaar voor de klas als lerares Nederlands op mavo, havo, vwo, meao en gaf de laatste vier jaar daarvan jeugdliteratuur op de Pabo in Doetinchem.
Sinds 1997 is ze fulltime schrijver en freelancer op het gebied van jeugdliteratuur. Inmiddels heeft ze meer dan 80 titels op haar naam staan. Veel daarvan zijn historische jeugdboeken. Samen met Arend van Dam heeft ze de Schrijvers van de Ronde Tafel opgericht en ze vormden 10 jaar samen het bestuur. Martine leidde het project Vergeten oorlog. In die serie zijn van haar hand de titels Oorlog zonder vader, Bommen op ons huis, Verzet tegen de vijand en Hanna’s reis verschenen.
Voor kleuters heeft ze De Sprookjesreis geschreven: een serie van 10 prentenboeken met bekende sprookjes, maar allemaal net even anders.
In 2010 is de Sprookjesreis genomineerd voor de Kinderboekwinkelprijs en in 2011 Kook jij of kook ik? een avi-meegroeiboek voor beginnende lezers, geïllustreerd door Rick de Haas. In augustus 2012 is een tweede meegroeiboek verschenen: Piet en Riet naar de maan.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 11 of 11 reviews
January 6, 2022
Indrukwekkend jeugdboek over de Tweede Wereldoorlog in Nederlands Indië. Eerste boek dat ik lees daarover en zeer aan te raden voor kinderen in de bovenbouw en alle andere mensen die graag een boek over de oorlog lezen. De Indische volksverhalen vond ik interessant, maar niet echt iets aan het verhaal toevoegen.
May 4, 2021
‘Zacht begint baboe te vertellen.’ Baboe vertelt Lotti over Amet en de slang Hala na Godang die de maan opeet. ‘En omdat ze steeds weer groeit, komt de maan ook iedere keer weer terug.’
De maan en de Indische vertellingen zijn een terugkerende factor in dit bijzonder mooie boek. Een boek dat geschreven is vanuit de eerst 6-jarige Lotti, begin 1942. Een boek dat zowel in verhaal als illustraties en vormgeving geheel op elkaar is afgestemd. Lotti woont met haar ouders en hondje in het toenmalige Nederlands-Indië, ver weg van het onbekende Nederland. Toch is de onrust en de dreiging van oorlog voelbaar en vrij snel de onwerkelijke realiteit.
De radio belangrijker, het huis bruin geschilderd, ramen geblindeerd, een landkaart i.p.v. de tijgerplaat, haar moeder bij de burgerwacht. Duitsland en Japan zijn vrienden, wat betekent dit voor hen? Lotti zou bij een oom moeten gaan wonen. Ze gaat niet, ze wil bij elkaar blijven. Ook als de Japanners er zijn. Als ze komen zijn ineens baboe en de andere Indiërs uit het huis weg zonder iets te zeggen.
‘Volgens hen horen Nederlanders niet de baas te zijn in Indië. Zijn zien de Japanners niet als bezetters, maar als bevrijders.’
De vader van Lotti wordt opgehaald. Gevangen gezet met andere mannen. Door de onveilige situatie moeten Lotti en haar moeder verhuizen. Van tante Els naar tante Lies, naar kampen en zelf gevangen. Hoe de situatie ook is, het lukt Lotti om vriendschap te sluiten en de maan te zien. Baboe speelt een rol in haar gedachten. Eerst verblijven ze ‘achter het gedek’, later in een ander kamp, dagen in een trein, alles steeds minder. Lotti is veel kwijt van wat eerst gewoon was in haar door anderen verzorgde leven. Ziekte, honger en appèl gaan ook aan Lotti niet voorbij. De kracht van de vertelde verhalen slepen haar erdoorheen. En dan na de bevrijding de permoeda’s, de leegte, de vlucht naar Nederland waar geen warm welkom was. Zij vielen erbuiten.
Het boek is gebaseerd op verhalen van mensen die deze periode hebben meegemaakt, dit is merkbaar in details, bijv. het boterblik. Het is een welkome aanvulling op de verhalen voor jongere lezers vanaf 7 jaar. Vanuit dit perspectief verschenen eerder enkele verhalen voor oudere kinderen en jongvolwassenen, maar niet eerder voor deze leeftijd. Letterie vertelt de gebeurtenissen zo dat het vooral over Lotti gaat en niet rechtstreeks over gruwelijke gebeurtenissen. Door treffende details en enkele passages wordt een compleet tijdsbeeld knap neergezet.
De verhaallijn van Lotti wordt afgewisseld door de Indische vertellingen. Deze sluiten aan op een gebeurtenis uit een hoofdstuk van één van de vijf delen. Wat een onderbreking lijkt, is een goede relativering en mogelijkheid tot bespreken van het gelezen gedeelte. Rick de Haas heeft zich met deze illustraties overtroffen. In een minieme gezichtsuitdrukking of klein verschil in houding wordt een emotie uitgedrukt. De vertellingen zijn door prachtige sfeerpassende kaders omlijst waarvan de rug een voorproefje is. Het omslag is treffend. Het vertelt een verhaal en geeft belangrijke details voor het gehele verhaal. Een woordenlijst maakt het geheel compleet.
Een prachtig waardevol boek waarin met kennis en liefde wordt verteld over een voor velen minder bekende periode in de geschiedenis. Een verhaal om door te geven. Een verhaal dat informeert en ontroert. Aanrader vanaf 7 tot 99 jaar.
De maan en de Indische vertellingen zijn een terugkerende factor in dit bijzonder mooie boek. Een boek dat geschreven is vanuit de eerst 6-jarige Lotti, begin 1942. Een boek dat zowel in verhaal als illustraties en vormgeving geheel op elkaar is afgestemd. Lotti woont met haar ouders en hondje in het toenmalige Nederlands-Indië, ver weg van het onbekende Nederland. Toch is de onrust en de dreiging van oorlog voelbaar en vrij snel de onwerkelijke realiteit.
De radio belangrijker, het huis bruin geschilderd, ramen geblindeerd, een landkaart i.p.v. de tijgerplaat, haar moeder bij de burgerwacht. Duitsland en Japan zijn vrienden, wat betekent dit voor hen? Lotti zou bij een oom moeten gaan wonen. Ze gaat niet, ze wil bij elkaar blijven. Ook als de Japanners er zijn. Als ze komen zijn ineens baboe en de andere Indiërs uit het huis weg zonder iets te zeggen.
‘Volgens hen horen Nederlanders niet de baas te zijn in Indië. Zijn zien de Japanners niet als bezetters, maar als bevrijders.’
De vader van Lotti wordt opgehaald. Gevangen gezet met andere mannen. Door de onveilige situatie moeten Lotti en haar moeder verhuizen. Van tante Els naar tante Lies, naar kampen en zelf gevangen. Hoe de situatie ook is, het lukt Lotti om vriendschap te sluiten en de maan te zien. Baboe speelt een rol in haar gedachten. Eerst verblijven ze ‘achter het gedek’, later in een ander kamp, dagen in een trein, alles steeds minder. Lotti is veel kwijt van wat eerst gewoon was in haar door anderen verzorgde leven. Ziekte, honger en appèl gaan ook aan Lotti niet voorbij. De kracht van de vertelde verhalen slepen haar erdoorheen. En dan na de bevrijding de permoeda’s, de leegte, de vlucht naar Nederland waar geen warm welkom was. Zij vielen erbuiten.
Het boek is gebaseerd op verhalen van mensen die deze periode hebben meegemaakt, dit is merkbaar in details, bijv. het boterblik. Het is een welkome aanvulling op de verhalen voor jongere lezers vanaf 7 jaar. Vanuit dit perspectief verschenen eerder enkele verhalen voor oudere kinderen en jongvolwassenen, maar niet eerder voor deze leeftijd. Letterie vertelt de gebeurtenissen zo dat het vooral over Lotti gaat en niet rechtstreeks over gruwelijke gebeurtenissen. Door treffende details en enkele passages wordt een compleet tijdsbeeld knap neergezet.
De verhaallijn van Lotti wordt afgewisseld door de Indische vertellingen. Deze sluiten aan op een gebeurtenis uit een hoofdstuk van één van de vijf delen. Wat een onderbreking lijkt, is een goede relativering en mogelijkheid tot bespreken van het gelezen gedeelte. Rick de Haas heeft zich met deze illustraties overtroffen. In een minieme gezichtsuitdrukking of klein verschil in houding wordt een emotie uitgedrukt. De vertellingen zijn door prachtige sfeerpassende kaders omlijst waarvan de rug een voorproefje is. Het omslag is treffend. Het vertelt een verhaal en geeft belangrijke details voor het gehele verhaal. Een woordenlijst maakt het geheel compleet.
Een prachtig waardevol boek waarin met kennis en liefde wordt verteld over een voor velen minder bekende periode in de geschiedenis. Een verhaal om door te geven. Een verhaal dat informeert en ontroert. Aanrader vanaf 7 tot 99 jaar.
April 17, 2022
Ik begon op mijn e-reader met dit boek, maar dat moet je echt niet doen. Dit verhaal moet je lezen in het boek, zodat je de illustraties er ook bij kunt bekijken.
May 3, 2021
Wat een schitterend jeugdboek, niet alleen mooi voor kinderen maar ook voor volwassenen! Letterie weet opnieuw om op een begrijpelijke manier een oorlog uit te leggen, zonder dat het heel heftig word. Door de legendes uit Nederlands Indie/Indonesië te gebruiken, voegt ze er nog een extra dimensie aan toe. Absoluut een aanrader!
July 25, 2021
Mooi verhaal. Maar ik mis een tijdlijn. Soms was ik in de war, want dan was het verhaal ineens 6 maanden verder en was ik even het spoor bijster… maar uberhaupt was een tijdlijn onderaan de pagina’s geen gek idee geweest.
De verhalen tussendoor heb ik niet gelezen… erg he? Haha! Blijkbaar ben ik zo iemand die dat overslaat… (weer wat geleerd)
De verhalen tussendoor heb ik niet gelezen… erg he? Haha! Blijkbaar ben ik zo iemand die dat overslaat… (weer wat geleerd)
January 27, 2022
Boeken over oorlog zijn niet mijn favoriet en kies ik ook niet snel uit mezelf. Toch verraste dit boek me. Het verhaal wordt verteld vanuit Lotti die in Nederlands-Indië de oorlog meemaakt. Door deze verhalende vorm, afgewisseld met oude verhalen van haar Baboe en de mooie illustraties van Rick de Haas, is het een mooi boek geworden dat goed gebruikt kan worden in het onderwijs.
May 28, 2021
Een aangrijpend oorlogsverhaal, verteld door een jong onschuldig meisje. Zoals een kind alles maar overkomt en mee moet bewegen in wat de volwassenen beslissen in het leven.
Het eerste wat me opvalt is dat het boek mooi is uitgegeven. Goeie kwaliteit papier, brede bladspiegel. De tekeningen zijn eenvoudig en ondersteunen het verhaal. De Indische vertellingen (het boek is een raamvertelling) staan op pagina’s met een soort batik achtergrond, waardoor je ze meteen kan herkennen.
Het verhaal zelf is aangrijpend, en de thematiek best zwaar voor de doelgroep (middenbouw basisonderwijs). Maar er is ook troost uit het boek te halen.
Wat ik het allermooist aan dit boek vind:
Het benadrukt de kracht van verhalen. Hoe verhalen je kunnen steunen en sterken. En hoe verhalen kinderen leren de wereld te begrijpen.
Het eerste wat me opvalt is dat het boek mooi is uitgegeven. Goeie kwaliteit papier, brede bladspiegel. De tekeningen zijn eenvoudig en ondersteunen het verhaal. De Indische vertellingen (het boek is een raamvertelling) staan op pagina’s met een soort batik achtergrond, waardoor je ze meteen kan herkennen.
Het verhaal zelf is aangrijpend, en de thematiek best zwaar voor de doelgroep (middenbouw basisonderwijs). Maar er is ook troost uit het boek te halen.
Wat ik het allermooist aan dit boek vind:
Het benadrukt de kracht van verhalen. Hoe verhalen je kunnen steunen en sterken. En hoe verhalen kinderen leren de wereld te begrijpen.
January 23, 2022
Een mooi en interessant boek over een meisje genaamd Lotti die in Nederlands-Indië woont en alles dat zij meemaakt in de oorlog en ook na de oorlog. Van veel verhuizingen tot verplicht wonen in woningen tot kampen en daarna bevrijding en Nederland. Goed geschreven alleen soms liep de tijd iets te snel zonder waarschuwing en moest ik toch even een stukje terug.
Echt prachtige illustraties door Rick de Haas, echt ik heb genoten van de illustraties, zo blij dat ze ook vaak pagina-groot waren!
Niet echt een fan van de tussenstukjes en die heb ik op een gegeven niet meer gelezen. Het leidde voor mij teveel af van het verhaal. Ik heb het ook al gehad met andere boeken. Toch wilde ik ze hier proberen, geen succes helaas. Wel een leuk idee hoor en ik weet ook zeker dat ik het leuk had gevonden als het gewoon verzameld aan het einde was of in een apart boekje alleen voor die verhalen.
Echt prachtige illustraties door Rick de Haas, echt ik heb genoten van de illustraties, zo blij dat ze ook vaak pagina-groot waren!
Niet echt een fan van de tussenstukjes en die heb ik op een gegeven niet meer gelezen. Het leidde voor mij teveel af van het verhaal. Ik heb het ook al gehad met andere boeken. Toch wilde ik ze hier proberen, geen succes helaas. Wel een leuk idee hoor en ik weet ook zeker dat ik het leuk had gevonden als het gewoon verzameld aan het einde was of in een apart boekje alleen voor die verhalen.
April 4, 2022
Een prachtig verhaal over de oorlog in Nederlands Indië waarbij, zonder de gruwelen van een oorlog in detail te bespreken, heel goed voelbaar wordt hoe verwarrend, benauwend, eng en onzeker het leven voor vrouwen en kinderen was in de kampen. Een boek waarin de kracht van verhalen zo mooi invoelbaar wordt gemaakt.
April 27, 2022
Mooi verhaal om het over de oorlog in Indië te hebben met mijn dochters - drie generaties terug lopen er in veel Nederlandse families wel lijntjes naar deze gebeurtenissen, voor hen is het de tante van hun opa die is overleden in een jappenkamp en daarna de vader van hun opa die erheen ging na WOII.
August 22, 2024
Mooi verhaal over Lotti in de Tweede Wereldoorlog in Indonesië. Een goed beschreven kijk op het leven vanuit een kind in tijden van oorlog.
Geschikt voor groep 5 t/m 8
Geschikt voor groep 5 t/m 8
Displaying 1 - 11 of 11 reviews