What do you think?
Rate this book
Łemkowie. Losy zaginionego narodu
Łemkowie. Losy zaginionego narodu Marka Koprowskiego to książka przybliżająca historię Łemków-Rusinów. Naród ten, żyjący od wieków w Karpatach, po przesiedleniu do ZSRR i na polskie Ziemie Odzyskane, utracił swoją ojczyznę. Owe „góry” są dla nich tym, czym dla Polaków Kresy − utraconą „Arkadią”, gdzie wszystko było lepsze, bo swoje.
Choć nadal istnieje szansa na renesans tej narodowości, wciąż napotyka ona liczne przeszkody. Ukraińcy starają się zukrainizować wszystko, co zawsze kojarzyło się z Łemkami. Uważają bowiem, że jest to co najwyżej grupa etniczna i miano narodu jej nie przysługuje. W swych staraniach osiągają jednak tylko częściowy sukces.
Książkę otwiera obszerny szkic historyczny dotyczący dziejów Łemków-Rusinów od połowy XIX w. do chwili obecnej. W odróżnieniu od dotychczasowych opracowań, opisujących temat Łemkowszyzny w sposób hermetyczny, naukowy, szkic ten napisany został niezwykle przystępnie. Nie traktuje Łemków i ich kultury wyłącznie jako folkloru, ciekawostki czy „resztki po wielonarodowej Rzeczypospolitej”.
Łemkowie są pełnoprawnym narodem o własnej, odrębnej kulturze i tożsamości. Są także narodem skrzywdzonym. Pomimo wierności Rzeczypospolitej, zastosowano wobec niego surowe reguły Operacji „Wisła” i potraktowano jak Ukraińców, którzy wspierali działania OUN-UPA. Tymczasem na środkowej i zachodniej Łemkowszczyźnie formacja ta żadnych wpływów nie miała.
Publikacja Koprowskiego zawiera również bezpośrednie relacje rodowitych Łemków − Teodora Gocza i jego żony Marii z Zyndranowej koło Dukli w Beskidzie Niskim. Opowiadają oni o historii swoich rodzin, miejscowości, gdzie przyszło im mieszkać, a także dziele ich życia − Muzeum Kultury Łemkowskiej. Młode pokolenia Łemków są z kolei reprezentowane w książce przez Bogdana Gambala, działacza „Ruskiej Bursy” w Gorlicach − odrodzonej instytucji służącej społeczności łemkowskiej.
Choć nadal istnieje szansa na renesans tej narodowości, wciąż napotyka ona liczne przeszkody. Ukraińcy starają się zukrainizować wszystko, co zawsze kojarzyło się z Łemkami. Uważają bowiem, że jest to co najwyżej grupa etniczna i miano narodu jej nie przysługuje. W swych staraniach osiągają jednak tylko częściowy sukces.
Książkę otwiera obszerny szkic historyczny dotyczący dziejów Łemków-Rusinów od połowy XIX w. do chwili obecnej. W odróżnieniu od dotychczasowych opracowań, opisujących temat Łemkowszyzny w sposób hermetyczny, naukowy, szkic ten napisany został niezwykle przystępnie. Nie traktuje Łemków i ich kultury wyłącznie jako folkloru, ciekawostki czy „resztki po wielonarodowej Rzeczypospolitej”.
Łemkowie są pełnoprawnym narodem o własnej, odrębnej kulturze i tożsamości. Są także narodem skrzywdzonym. Pomimo wierności Rzeczypospolitej, zastosowano wobec niego surowe reguły Operacji „Wisła” i potraktowano jak Ukraińców, którzy wspierali działania OUN-UPA. Tymczasem na środkowej i zachodniej Łemkowszczyźnie formacja ta żadnych wpływów nie miała.
Publikacja Koprowskiego zawiera również bezpośrednie relacje rodowitych Łemków − Teodora Gocza i jego żony Marii z Zyndranowej koło Dukli w Beskidzie Niskim. Opowiadają oni o historii swoich rodzin, miejscowości, gdzie przyszło im mieszkać, a także dziele ich życia − Muzeum Kultury Łemkowskiej. Młode pokolenia Łemków są z kolei reprezentowane w książce przez Bogdana Gambala, działacza „Ruskiej Bursy” w Gorlicach − odrodzonej instytucji służącej społeczności łemkowskiej.
296 pages, Paperback
First published July 27, 2021
2 people are currently reading
23 people want to read
About the author
Marek A. Koprowski
47 books3 followersDziennikarz - podróżnik, specjalizujący się od kilkunastu lat w problematyce wschodniej. Odbył ponad sto podróży po krajach byłego ZSRR, przemierzając różnymi środkami lokomocji setki tysięcy kilometrów, czego plonem jest kilka książek, w tym Za Bajkałem, Przez stepy Kazachstanu, Wołynia dzień dzisiejszy.
W swoich publikacjach koncentruje się na życiu Polaków na dawnych Kresach Rzeczypospolitej, a także w ich skupiskach w dalszym regionach Rosji i Centralnej Azji. Towarzyszy też odradzaniu się struktur Kościoła katolickiego na dawnych postsowieckich terytoriach, od Brześcia po Władywostok. Książka Po obu stronach Uralu jest owocem jego przyjaźni ze Zgromadzeniem Słowa Bożego, którego działalności misyjnej na Wschodzie od wielu lat towarzyszy, starając się popularyzować jego dokonania.
W swoich publikacjach koncentruje się na życiu Polaków na dawnych Kresach Rzeczypospolitej, a także w ich skupiskach w dalszym regionach Rosji i Centralnej Azji. Towarzyszy też odradzaniu się struktur Kościoła katolickiego na dawnych postsowieckich terytoriach, od Brześcia po Władywostok. Książka Po obu stronach Uralu jest owocem jego przyjaźni ze Zgromadzeniem Słowa Bożego, którego działalności misyjnej na Wschodzie od wielu lat towarzyszy, starając się popularyzować jego dokonania.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
May 24, 2025
Marek Koprowski w swojej książce „Łemkowie. Losy zaginionego narodu” daje głos tym, których historia zepchnęła na margines. To nie sucha kronika wydarzeń, lecz poruszająca opowieść o narodzie, który utracił swoją ziemię, ale nie utracił pamięci.
Autor z empatią i pasją przybliża dramatyczne losy Łemków – rdzennych mieszkańców Karpat, którzy po II wojnie światowej zostali brutalnie przesiedleni w ramach Akcji „Wisła”. Choć lojalni wobec Rzeczypospolitej, zostali potraktowani jak wrogowie. Koprowski rozprawia się z mitami i uproszczeniami, pokazując Łemków nie jako folklor, ale pełnoprawny, skrzywdzony naród z własną kulturą, językiem i historią.
Szczególną wartość książki stanowią autentyczne relacje Łemków – m.in. Teodora i Marii Goczów z Zyndranowej oraz młodszych działaczy, jak Bogdan Gambal. To z ich opowieści wyłania się świat „utraconej Arkadii”, który dla Łemków był tym, czym dla Polaków Kresy.
To książka, która nie tylko uczy i wzrusza, ale również stawia pytania o pamięć, tożsamość i narodowe granice. W czasach, gdy historia często staje się polem walki, „Łemkowie” przypominają, że prawda najlepiej brzmi w ludzkim głosie – nie w ideologii.
Autor z empatią i pasją przybliża dramatyczne losy Łemków – rdzennych mieszkańców Karpat, którzy po II wojnie światowej zostali brutalnie przesiedleni w ramach Akcji „Wisła”. Choć lojalni wobec Rzeczypospolitej, zostali potraktowani jak wrogowie. Koprowski rozprawia się z mitami i uproszczeniami, pokazując Łemków nie jako folklor, ale pełnoprawny, skrzywdzony naród z własną kulturą, językiem i historią.
Szczególną wartość książki stanowią autentyczne relacje Łemków – m.in. Teodora i Marii Goczów z Zyndranowej oraz młodszych działaczy, jak Bogdan Gambal. To z ich opowieści wyłania się świat „utraconej Arkadii”, który dla Łemków był tym, czym dla Polaków Kresy.
To książka, która nie tylko uczy i wzrusza, ale również stawia pytania o pamięć, tożsamość i narodowe granice. W czasach, gdy historia często staje się polem walki, „Łemkowie” przypominają, że prawda najlepiej brzmi w ludzkim głosie – nie w ideologii.
March 26, 2023
Ciekawa historia tytułowego zaginionego narodu Łemków osiedlonego na terenie Polski do dnia dzisiejszego. W środku liczne zdjęcia oraz historie trzech osób będącymi Łemkami.
December 11, 2024
myślę, że jako pierwsza książka dotykającą tematu łemków stworzyła mi pewne tło do poszerzania wiedzy. beskidzie niski, oto nadchodzę 😎
Displaying 1 - 3 of 3 reviews