Στην Κρήτη, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η Ναταλία Παπαδερού εργάζεται στο γραφείο του Γερμανού στρατηγού Μπρόιερ, ο οποίος εκτιμά ιδιαίτερα το ότι η κοπέλα μιλά άπταιστα τη γλώσσα του και συμπαθεί την πατρίδα του, χωρίς να υποψιάζεται ότι τόσο η ίδια όσο κι ο αρραβωνιαστικός της ο Κωνσταντίνος είναι οργανωμένοι στην Αντίσταση.
Την ίδια εποχή ο Πάτρικ Λη Φέρμορ και ο Στάνλεϊ Μος, επικεφαλής πολυμελούς ομάδας Κρητών, σχεδιάζουν την απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Μίλερ. Άξαφνα η αντιστασιακή δράση της Ναταλίας και του Κωνσταντίνου αποκαλύπτεται κι οι δυο νέοι καταφεύγουν στα βουνά των Ανωγείων καταδιωκόμενοι από τον Μπρόιερ. Ωστόσο ο Γερμανός θα βρεθεί με σοβαρότερα προβλήματα, επειδή ο Λη Φέρμορ και ο Στάνλεϊ Μος καταφέρνουν τελικά να απαγάγουν τον στρατηγό Κράιπε, αντικαταστάτη του Μίλερ.
Όσο ο καιρός περνά, ενισχύεται η βεβαιότητα της Ναταλίας ότι ο κόσμος μεταμορφώνεται γρήγορα κι ότι ολόκληρος ο ουρανός μετατρέπεται σε ένα αστραφτερό μωσαϊκό από άστρα…
Περισσότερο ιστορικό και λιγότερο μυθιστορηματικό είναι το νέο πόνημα του Γιώργου Πολυράκη Προσμένοντας την ανατολή, το οποίο μας μιλάει για τη γερμανική κατοχή, την αντίσταση στην Κρήτη και, κυρίως, την απαγωγή του στρατηγού Κράιπε, την πιο γνωστή ίσως αντιστασιακή πράξη στον ελλαδικό χώρο μαζί με την ανατίναξη της Γέφυρας του Γοργοποτάμου. Πέρα, όμως, από το σαφές ιστορικό θέμα του βιβλίου του, ο Γιώργος Πολυράκης, αν και γιατρός, είναι γνωστός για το έμφυτο λογοτεχνικό του χάρισμα, χωρίς να είναι μάλιστα επαγγελματίας φιλόλογος. Έχοντας στο ενεργητικό του ήδη 21 βιβλία, με πολλά από αυτά να είναι ιστορικά μυθιστορήματα, έχει αποδείξει πολλαπλώς το ταλέντο του τόσο στη Λογοτεχνία, όσο και στην Ιστορία. Υπηρετώντας ως χειρουργός στον τομέα της Ιατρικής, επιδεικνύει την ίδια λεπτομερή δουλειά και έρευνα, την οποία εφαρμόζει μοιραία στην εργασία του και στα βιβλία του. Αυτή τη φορά μας ταξιδεύει στην υπό ναζιστική κατοχή Κρήτη. Η Ναταλία Παπαδερού και ο αρραβωνιαστικός της Κωνσταντίνος Παρασχάκης είναι δραστήρια μέλη της κρητικής αντίστασης, της πρώτης που αναπτύχθηκε στην Ευρώπη ενάντια στη γερμανική κατοχή. H υπόλοιπη κριτική στο literature
Υπάρχει κάποιος/α που να μην γνωρίζει αυτά τα παζλ που αποτελούνται από αρκετές χιλιάδες κομμάτια; Σαν ένα τέτοιο παζλ με εκατομμύρια μικρά κομμάτια θα μπορούσα να παρομοιάσω την ιστορία,όχι μόνο της χώρας μας,αλλά σε παγκόσμιο επίπεδο. Καθ'όλη τη διάρκεια της ζωής μας,με τον έναν ή τον άλλον τρόπο,έρχονται στα χέρια μας αυτά τα κομμάτια,δίνοντάς μας επιπλέον πληροφορίες. Εκεί είναι που έρχεται η λογοτεχνία καλύπτοντας κενά,''αποκαθιστώντας'' την αλήθεια,ή ακόμη καί να αναδείξει όσα εξακολουθούν να παραμένουν κρυμμένα στο σκοτάδι. Προσφέρει την απαραίτητη δικαίωση στα αθώα θύματα καί στα πρόσωπα που έδωσαν καί τη ζωή τους στον αγώνα για την ελευθερία,αλλά καί την πρέπουσα τιμωρία στους ενόχους. Γι'αυτό,λοιπόν,αγαπώ τα ιστορικά μυθιστορήματα που παντρεύουν αρμονικά την μυθοπλασία με την αλήθεια. Συνεχίζοντας τις αναγνώσεις,σειρά είχε το νέο ιστορικό μυθιστόρημα του συγγραφέα Γιώργου Πολυράκη,με τίτλο ''Προσμένοντας την ανατολή'' που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Ψυχογιός. Ένα βιβλίο του οποίου η ιστορία βασίζεται σε αληθινά γεγονότα,καθιστώντας το ακόμη πιο ενδιαφέρον.
Είναι το δεύτερο βιβλίο του συγγραφέα που μου δίνεται η ευκαιρία να διαβάσω καί μπορώ να πώ πως το απήλαυσα από την αρχή έως καί το τέλος. Γνωρίζω εξ αρχής πως ο συγγραφέας Γιώγος Πολυράκης έχει ένα άρτιο τρόπο γραφής,που συνδυάζει την ορθή χρήση της ελληνικής γλώσσας με τα εκφραστικά μέσα,με αποτέλεσμα κείμενα που διαβάζονται άκοπα χωρίς να κουράζουν τον αναγνώστη. Προσαρμόζει κάθε φορά τον λόγο του στο ποιο πρόσωπο της ιστορίας μιλάει τονίζοντας την αληθοφάνεια των λεγομένων του,ενώ παράλληλα έχουμε ένα ζωντανό κείμενο στα χέρια μας. Στο παρόν βιβλίο επιλέγει,εσκεμμένα,να υποπέσει σε κάποια γραμματικά λάθη στην εκφορά του λόγου κάποιων εκ των ηρώων καί σε συνδυασμό με την τοπική διάλεκτο της Κρήτης,όχι μόνο μας μεταφέρει έστω καί νοερά εκεί,αλλά μας εισάγει πιο ομαλά στον κόσμο των ηρώων καί τους/τις καθιστά οικείους/ες προς εμάς. Σε αντίθετη περίπτωση,έχω την αίσθηση πως θα χανόταν αυτός ο ρεαλισμός που επιθυμεί ο συγγραφέας να μεταδώσει στο αναγνωστικό κοινό μέσα από τους ήρωες καί τις ηρωϊδες του. Ταυτόχρονα,η χρήση του γ'ενικού προσώπου στην αφήγηση της ιστορίας βοηθά να είναι όσο πιο αντικειμενικός γίνεται ο συγγραφέας,κρατώντας αποστάσεις ''ασφαλείας'' κι αφήνοντας ελεύθερα τα πρόσωπα του βιβλίου να πράξουν όπως επιθυμούν χωρίς εμπόδια,ή,λογοκρισία.
''Προσμένοντας την ανατολή'' ο τίτλος του βιβλίου κι αμέσως σκέφτηκα πως όλοι κι όλες μας κάτι προσμένουμε από τη ζωή μας. Έτσι δεν είναι; Μην μου πείτε πως υπάρχει κάπου κάποιος άνθρωπος που δεν προσδοκά κάτι να συμβεί,ή,δεν κάνει όνειρα για το μέλλον,γιατί δεν ξέρω αν θα μπορέσω να το δεχθώ τόσο εύκολα. Εάν δεν προσμένουμε κάτι,θα είναι σαν να έχουμε αφεθεί σε ένα επερχόμενο τέλος. Μα πόσο θλιβερό είναι αυτό; Αλίμονο,αν σταματήσουμε να ονειρευόμαστε καί να ελπίζουμε. Αν -ω μη γένοιτο- συμβεί αυτό,θα φτάσουμε σε ένα σημείο όπου τα πάντα θα παραμείνουν στάσιμα με τα όποια αρνητικά αποτελέσματα για τη ζωή μας στο σύνολό της... Για σκεφτείτε το λίγο καί θα αντιληφθείτε τι εννοώ.
''Στην Κρήτη, κατά τη διάρκεια της Κατοχής, η Ναταλία Παπαδερού εργάζεται στο γραφείο του Γερμανού στρατηγού Μπρόιερ, ο οποίος εκτιμά ιδιαίτερα το ότι η κοπέλα μιλά άπταιστα τη γλώσσα του και συμπαθεί την πατρίδα του, χωρίς να υποψιάζεται ότι τόσο η ίδια όσο κι ο αρραβωνιαστικός της ο Κωνσταντίνος είναι οργανωμένοι στην Αντίσταση. Την ίδια εποχή ο Πάτρικ Λη Φέρμορ και ο Στάνλεϊ Μος, επικεφαλής πολυμελούς ομάδας Κρητών, σχεδιάζουν την απαγωγή του Γερμανού στρατηγού Μίλερ. Άξαφνα η αντιστασιακή δράση της Ναταλίας και του Κωνσταντίνου αποκαλύπτεται κι οι δυο νέοι καταφεύγουν στα βουνά των Ανωγείων καταδιωκόμενοι από τον Μπρόιερ. Ωστόσο ο Γερμανός θα βρεθεί με σοβαρότερα προβλήματα, επειδή ο Λη Φέρμορ και ο Στάνλεϊ Μος καταφέρνουν τελικά να απαγάγουν τον στρατηγό Κράιπε, αντικαταστάτη του Μίλερ. Όσο ο καιρός περνά, ενισχύεται η βεβαιότητα της Ναταλίας ότι ο κόσμος μεταμορφώνεται γρήγορα κι ότι ολόκληρος ο ουρανός μετατρέπεται σε ένα αστραφτερό μωσαϊκό από άστρα…" (Περίληψη οπισθοφύλλου)
Η Κρήτη καί οι κάτοικοι αυτής δήλωναν πάντα βροντερό το ''παρών'' σε όλους τους αγώνες της χώρας για την απελευθέρωση καί τη διαφύλαξη των εδαφών της. Ποτέ δεν έκαναν πίσω,ούτε αρνήθηκαν να θυσιαστούν για τον αγώνα. Ο συγγραφέας μέσα από το νέο του αυτό βιβλίο κάνει μία ιδιαίτερη μνεία σε αυτούς καί τους αποδίδει τον φόρο τιμής που τους αξίζει. Η ανδρεία τόσο των ανδρών,όσο καί των γυναικών που θέλησαν να αντισταθούν στον κατακτητή χωρίς φόβο,αλλά με πάθος καί αποφασιστικότητα,ας γίνει ένα πρότυπο για όλους κι όλες εμάς σήμερα. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε πως για να απολαμβάνουμε όλα τα καλά,κάποιοι/ες έδωσαν τη ζωή τους κι έχασαν αγαπημένους ανθρώπους,φίλους καί συγγενείς. Όχι,δεν ήταν υπεράνθρωποι,αλλά απλοί,καθημερινοί άνθρωποι σαν εμάς. Βλέπετε,κανένας άνθρωπος δεν γεννιέται με σκοπό να γίνει ήρωας,μα η ίδια η ζωή τον κάνει! Ναι,πάντα υπήρχαν,υπάρχουν καί θα υπάρχουν οι προδότες σαν άλλος Εφιάλτης,μα τίποτα δε δύναται να στερήσει την αξία των υπολοίπων. Δεν θεωρώ πως χρειάστηκε ιδιαίτερη προσπάθεια από τον συγγραφέα για να αναδείξει όλα τα παραπάνω μέσω της σκιαγράφησης των χαρακτήρων τους. Είναι η ακράδαντη απόδειξη πως ο άνθρωπος είναι,την ίδια στιγμή,ικανός για το κάλλιστο καί το χείριστο!
Ολοκληρώνοντας την ανάγνωση του βιβλίου,σε καμία περίπτωση δεν μπορώ να πώ ότι δεν παρασύρθηκα από τα έντονα συναισθήματα καί τα όσα βίωσαν τα πρόσωπα της ιστορίας. Όσα χρόνια κι αν περάσουν,τίποτα από όλα αυτά δεν θα ξεχαστεί,αν εμείς δεν φροντίσουμε να τα διαφυλάξουμε ζωντανά στη μνήμη μας. Ναι,είναι ένα βιβλίο που μας δίνει απλόχερα ακόμη ένα κομμάτι της ιστορίας του τόπου μας που αξίζει να διαβαστεί. Εμένα μου άφησε πολύ καλές εντυπώσεις καί άσβεστη την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο,για δικαίωση μα καί τιμωρία των ενόχων αργά,ή,γρήγορα.
Ο κύριος Πολυράκης είναι ένας συγγραφέας που εκτιμώ και σέβομαι απεριόριστα. Αυτό δεν οφείλεται μόνο στην ικανότατη, ως προς το αφηγηματικό κομμάτι, πένα του, αλλά στο ότι αυτή καταφέρνει να μας μεταδώσει, εκτός από πληροφορίες και εικόνες, βαθιά και πηγαία συναισθήματα, κάτι που σε προσωπικό επίπεδο αναζητώ περισσότερο απ' οτιδήποτε άλλο, όταν διαβάζω μια ιστορία. Γιατί μια ιστορία δεν φτάνει να είναι όμορφη στην αφήγησή της ή να έχει καλή πλοκή κι ενδιαφέροντες χαρακτήρες, αλλά να μου επιτρέπει να μπω βαθιά μέσα της, ν' αγγίξω τον πυρήνα όλων των συναισθημάτων της και να τ' αφήσω να περάσουν στη δική μου την ψυχή. Τέτοιες ιστορίες είναι αυτές του κύριου Πολυράκη, γι' αυτό και τις αγαπώ τόσο βαθιά.
Το "Προσμένοντας την ανατολή" μάς μεταφέρει στην Κρήτη του Β' Παγκομίου Πολέμου, στην καρδιά της Γερμανικής Κατοχής, που σε κάθε ευκαιρία έσφιγγε τον ζυγό της κυριαρχίας της όλο και περισσότερο. Εκεί, στο γραφείο του Γερμανού στρατηγού Μπρόιερ, εργάζεται και η Ναταλία Παπαδερού, η οποία μιλά άπταιστα τη Γερμανική γλώσσα και χαίρει της εκτίμησης του προϊστάμενού της γι' αυτό τον λόγο, όσο και για την συμπάθεια που δείχνει η νεαρή γυναίκα απέναντι στη χώρα του. Όμως όλο αυτό δεν είναι παρά μια μάσκα καθώς, τόσο η Ναταλία όσο και ο αρραβωνιαστικός της ο Κωνσταντίνος, είναι οργανωμένα μέλη της Αντίστασης, ορκισμένα να κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους, ώστε να συμβάλλουν κι εκείνοι με τον δικό τους τρόπο στην απελευθέρωση της πατρίδας τους.
Την ίδια χρονική περίοδο είναι που σχεδιάζεται, από μια πολυμελή ομάδα Κρητών, η απαγωγή του Γερμανού Στρατηγού Μίλερ, κάτι που θα αποτελέσει ένα ισχυρό χτύπημα εναντίον των Γερμανών. Παράλληλα, όμως, η μυστική δράση της Ναταλίας και του Κωνσταντίνου θα αποκαλυφθεί και οι δύο νέοι δεν έχουν άλλη επιλογή από το να καταφύγουν στα βουνά των Ανωγίων, προκειμένου να γλιτώσουν από τα χέρια των κατακτητών και από τον θάνατο που τους περιμένει σε αυτά. Ο Μπρόιερ θα τους καταδιώξει, με τον εγωισμό του να έχει δεχθεί ισχυρό πλήγμα, όταν, όμως, ο στρατηγός Κράιπε, αντικαταστάτης του Μίλερ, απαχθεί, τότε θα συνειδητοποιήσει πως οι δύο νέοι δεν είναι το μεγαλύτερό του πρόβλημα, όχι μέσα σε έναν κόσμο που φαίνεται να βρίσκεται στην απαρχή μιας αλλαγής, ίσως πολύ μεγαλύτερης απ' όσο φαντάζεται κανείς.
Η αγάπη του κύριου Πολυράκη για τον τόπο καταγωγής του, την Κρήτη της καρδιάς του, είναι κάτι που δεν κρύβεται -και που δεν έχει και λόγο για κάτι τέτοιο, άλλωστε- και που κάθε φορά που αναφέρεται σε αυτήν στα κείμενά του, καταφέρνει να φτάσει και τη δική μας καρδιά και να την ζεστάνει, ακόμα και όταν οι ιστορίες του δεν είναι τόσο αγγελικά πλασμένες, όταν οι ζωές των ηρώων του δεν είναι ρόδινες και τέλειες, ούτε ολοκληρώνονται μέσα μιας απόλυτης ευτυχίας. Πάντοτε συνοδεύονται από μια γλυκόπικρη γεύση, όπως και στην προκειμένη περίπτωση, αλλά όπως και στη ζωή την ίδια. Ο κύριος Πολυράκης είναι ένας βαθιά ευαίσθητος άνθρωπος, την ίδια στιγμή, όμως, παραμένει ρεαλιστής και εμποτίζει τις ιστορίες του με τις αλήθειες της ζωής, που μπορεί να μην είναι τέλεια, αλλά είναι δικιά μας και έχουμε το ελεύθερο ν' αποφασίζουμε πως θα τη ζήσουμε, ποιες θυσίες θα κάνουμε μέσα σε αυτήν, αλλά και για το ποια πράγματα αξίζει να παλέψουμε, ακόμα κι αν μας στοιχίσει.
Όσον αφορά το χωροχρονικό της αφήγησης, ο συγγραφέας μάς "ταξιδεύει" με περισσή ευκολία στην Κρήτη των χρόνων της Κατοχής, συστήνοντάς μας ήρωες με τους οποίους δενόμαστε και που παρακολουθούμε κάθε τους βήμα με ενδιαφέρον και ανησυχία για το που θα τους οδηγήσουν τελικά. Καταφέρνει, με άλλα λόγια, να πάρει μια ιστορία που δεν είναι ιδιαίτερα πρωτότυπη στον πυρήνα της και να την κάνει αρκετά ενδιαφέρουσα ως προς την εξέλιξή της, διατηρώντας τη δυναμική της καθ' όλη την διάρκεια της πορείας της, με εκπλήξεις και προδοσίες που ανατρέπουν τα δεδομένα μας, αλλά και με χαρακτήρες που εξελίσσονται καθ' όλη της τη διάρκεια, όσο μικρό ή μεγάλο ρόλο κι αν παίζουν στις εξελίξεις, με τον καθένα τους να προσθέτει το δικό του λιθαράκι, σε μια πορεία που μας οδηγεί στην ανατολή μιας ζωής που ναι μεν φέρει τις πληγές του παρελθόντος, αλλά και την αισιοδοξία του μέλλοντος.