Stoa Felsefesinin Kuruluş Fragmanları

by Zenon, Kleanthes, C. Cengiz Çevik (Translator)

Stoa felsefesi yaklaşık iki bin üç yüz senedir düşünce tarihinin gündeminde olan bir ekoldür. Stoacı filozoflar evrenin doğasını ve ondaki düzeni tanrısal akla dayandırarak evrende olup biten her şeyi, kaderci bir tutumla ve belli bir doğal nedenler silsilesi içinde birbiriyle ilişkilendirir. Bu anlayışa göre insana düşen, evrendeki tanrısal aklı keşfederek geçici bedensel yaşamı küçümsemek, başta ölüm korkusu olmak üzere zihnini baskılayan tüm kaygılardan sıyrılarak, Seneca’nın deyişiyle, insanlığının da üzerine çıkmaktır.

Stoa felsefesinin kuruluş dönemindeki filozofların eserleri günümüze ulaşmamıştır, onların yaşamlarına ve düşüncelerine dair bilgilerimiz sonraki yüzyıllarda yaşamış olan yazarların eserlerine dayanmaktadır. Stoa Felsefesinin Kuruluş Fragmanları başlıklı bu çalışma kurucu Zenon ve onun öğrencisi olan Kleanthes’le ilgili eski Yunanca ve Latince kaynaklardaki aktarımların özgün bir derlemesidir. Böylece okurlar çoğu dilde benzeri bulunmayan bu derleme sayesinde, Stoa felsefesinin kuruluş dönemini bizzat antik kaynaklardan süzülüp gelen bilgilerle öğrenme fırsatını bulmaktadır.

Genres: Philosophy

187 pages, Paperback

Published January 1, 2021

Reviews

[C. Çevik · Rating 4 out of 5]

Hem okudum, hem derleyerek çevirdim, yalan dünya, senden bezdim.

Zenon ve Kleanthes – Stoa Felsefesinin Kuruluş Fragmanları Yaklaşık 8 sene önce Zenon’un fizik fragmanlarını çevirerek başladığım bu çalışma sonunda tamamlandı ve Albaraka Yayınları’ndan çıktı. Hayırlı olmasını dilerim.

Öncelikle bu kitabı Stoa felsefesini üniversitede ilkin kendisinden öğrendiğim, hocalığı yanında kişiliğiyle de her zaman bana örnek olan değerli hocam Faruk Akyol’a adadım. Ayrıca Albaraka Yayınları’na da teşekkür ederim.

Bu çalışma eserleri bugüne ulaşmamış olan Stoa felsefesinin kurucusu Zenon ile öğrencisi Kleanthes’in Mantık, Fizik ve Etik fragmanlarını içeriyor. Çoğu dilde Stoa felsefesinin kuruluş dönemiyle ilgili böyle bir fragman derlemesi yok. Türkçe literatüre katkı sağlaması dileğiyle.

[Sezer Canbolat · Rating 3 out of 5]

Zenon'dan bir kehanetten çıkar gibi şu olağanüstü söz çıkar:
"Mutlu yaşamak için erdemin kendisi yeterlidir."

*

‹Zenon'a göre> bazı şeyler iyi, bazı şeyler kötü, bazı şeyler de farksızdır. iyi şeyler şunlardır: Sağduyu, ölçülülük, adalet, yiğitlik ve erdeme götüren her erdem. Kötü şeyler şunlardır: Düşüncesizlik, ölçüsüzlük, adaletsizlik, korkaklık ve kötülüğe götüren
her kötülük. Farksız olan seyler ise şunlardır: Yaşam ve ölüm, iyi şöhret ve kötü şöhret, acı ve haz, zenginlik ve fakirlik, hastalık ve sağlık ve bu tür şeyler.”
*
Mutluluk yaşamın sorunsuz akıp gitmesidir.

[Beybulat-Noxcho · Rating 4 out of 5]

“Ölümü şöyle olmuş: Okuldan çıkarken ayağı kaymış, düşmüş ve parmağını kırmış. Yumruğunu yere vurarak Niobe’den şu dizeyi okumuş: -Geliyorum, geliyorum, niye beni çağırıp duruyorsun? Nefesini oracıkta tutarak ölmüş” (s.30)
“Zenon ve Antiochus sizin bir şey bilmediğiniz söylüyor -Nasıl? diye soracaksın. “zira biz aptal birinin bile birçok şeyi kavradığını fikrini savunuyoruz” Ancak siz bilge dışında birinin bir şeye bilebileceğini fikrini reddediyorsunuz, Zenon bunu bir hareketler gösteriyordu: Bunun için elini parmakları açık bir şekilde ileri uzatıyor, görünüm buna benzer diyordu, sonra parmaklarını biraz kapatıyor, duyumsama buna benzer diyordu, parmaklarını tümüyle kapatıp yumruk yapınca da bunun kavrayış olduğunu söylüyordu (buna benzetmeden hareketle bu duruma daha önce olmayan bir isim olarak algılama diyordu) sol elini kaldırıp hünerli ve sert bir şekilde sağ yumruğunu kavrayacak şekilde bastırınca da bunun bilgi söylüyordu, ona göre bilge dışında kimse bu bilgiye erişemiyordu” (s.45)
“Zenon’un hep dediği gibi, bir filozof bir sözcüğü kullanmadan önce onu anlama bandırır” (s.48)
“Yunanlılarla yaşamaktan keyif alıyorsan, Sokrates’le, Zenon’la vakit geçir: İlki gerektiğinde, ikincisi ise gerekmeden ölmeyi sana öğretecek” (s.92)
“Kendisine hakaret edene nasıl davrandığını sorulunca “yanıtsız geri gönderilen bir elçi gibi” cevabını verdi” (s.95)
“Hırsızlık yapan bir köleyi kırbaçlıyordu, köle “hırsızlık benim kaderim” deyince, Zenon “kırbaçlanmak da” cevabını verdi” (s.98)
“İnsanlar aynı nehirlere girseler de zaman içinde üzerlerinden akan sular farklıdır” (s.120)