Patronen: Herkennen en veranderen met antropologische blik

by Danielle Braun

Patronen. Ze zijn er altijd en overal. Ze zijn groots in de wereld aanwezig. Landen en volkeren hebben eigen patronen, ingebed in oeroud geloof, in de volkscultuur en in oude rituelen en waardensystemen. Organisaties hebben patronen die samenhangen met hun ontstaansgeschiedenis of hun product of dienst. Families hebben patronen die van generatie op generatie worden doorgegeven. En ook ieder individu heeft een patroon: een samenhangend persoonlijk systeem van overtuigingen en gedrag, gevormd door een mix van biologische aanleg, levensloop, context en eigen keuzes.

Je kunt er allerlei namen aan geven: je kunt spreken van een systeem, cultuur, patroon, organisatie of zelfs DNA… Hoe je ze ook noemt, belangrijk is dat je ze leert herkennen zodat je daar in organisatieverandering rekening mee kunt houden. Je leert patronen het best herkennen en duiden, door ze heel vaak waar te nemen. Dit boek neemt je bij de hand en helpt je daarbij op weg. Met prachtige beelden, verhalen en talrijke voorbeelden uit de dagelijkse praktijk van organisaties en ons dagelijks leven. Een boek over de vraag: hoe doe je dat nu écht? Patronen observeren, vastleggen, communiceren én veranderen.

Genres: Leadership

271 pages, Hardcover

Published May 1, 2021

Reviews

[Rick Lindeman · Rating 4 out of 5]

Van de week liep ik naar mijn voordeur, en kwam op het trapje van de veranda in een spinnenweb terecht. Ik was als altijd verrast hoe sterk dat web eigenlijk was. Niet alleen omdat spinnenrag sterk materiaal is, maar ook omdat het web in een bepaald patroon geweven is.
In "Patronen; herkennen en veranderen met een antropologische blik' laat Danielle Braun ons zien hoe die patronen ontstaan, hoe mensen er mee omgaan in hun organisatie en hoe je er als adviseur mee om kan gaan.
Braun beschrijft hoeveel Patronen groeien volgens bepaalde wetmatigheden, zoals bijvoorbeeld de Fibonacci reeks die je ook terugvindt in Fractals. Er zit een bepaald ritme is, dat je ook herkend in de groei van de huidige pandemie bijvoorbeeld.
Ook organisaties kennen veel patronen. Nieuwe werknemers zitten vaak eerst in een honeymoonfase, waarna ze steeds meer worden opgeslokt door de patronen van de bedrijfscultuur. We krijgen drie brillen overhandigd om er naar de kijken: patronen vanuit een aantal dimensies (zoals lange termijn vs korte termijn), patronen vanuit een aantal typologieën (de nerd, de blauwe manager) of patronen van uit de grounded theory, waarin je eerst observeert, en dan pas een hypothese stelt. 
Al deze methoden hebben voor en nadelen. Zo is de keuze van dimensie of typologie natuurlijk heel bepalend van hoe je naar de situatie gaat kijken, terwijl als je met niets begint, misschien het eerste kiest van wat je tegen komt. De Amerikaanse-Israëlische psycholoog Daniël Kahneman noemt dit de availability bias.
Vervolgen biedt het boek ook een verandermodel aan. Hierin wordt rekening gehouden met aanwezige patronen, bij een grote organisatieverandering. Dit is iets wat in de ogen van Braun veel consultants vergeten, waardoor veel fusies niet mislukken.

Zoals alle boeken van Braun leest ook Patronen weer fijn weg, met mooie verhalen uit de hele wereld. Ook ziet het eruit alsof je door de National Geographic bladert. Braun bouwt voor op haar eerdere werk, met steeds nieuwe handvatten om met een antropologische blik aan de slag te gaan/ 

[Kurt Peys · Rating 3 out of 5]

Patronen zijn overal, een verzameling van overtuigingen en gedragingen dus ook in organisaties. Ze herkennen vraagt aandacht en hier en daar een geoefend oog. Danielle Braun doet dat met de ogen en ervaring van een antropoloog. Op zich zeker een interessante insteek. Wat bv. stammen kenmerkt, is op een zeker niveau te herleiden naar wat zich afspeelt in moderne organisaties. Een organisatiecultuur is zowat de sommatie van een reeks van patronen. Inzicht in hoe een persoon of een organisatie reageert in een specifieke context kan helpen om daarmee aan de slag te gaan, bv. om patronen te veranderen die effectiever zijn om de doelstellingen van een organisatie te realiseren. Wat ik meeneem uit het boek is het belang van voldoende ruimte voor 'inrollen' versus 'uitrollen'. Vaak denkt men dat verandering planbaar/uitrolbaar is op basis van een piloot(test). Alleen vergeet men dat de piloot vaak plaatsvindt met een budget, expertise en menselijke belangrijkstelling. Bij verdere opschaling start men dan van goede praktijken uit de piloot, maar vergeet men dan het geklungel van de pilootgroep juist een belangrijk deel was van het succes. Braun vergelijkt het met een huwelijk: het is niet omdat je de goede praktijken kent, dat het bij voorbaat een succes wordt. Je moet kunnen inrollen, zelf door het proces klungelen met ruimte voor falen en opstaan.

[Martijn Van Vuuren · Rating 4 out of 5]

Prachtig vormgegeven boek over patronen en het veranderen van patronen in organisaties maar dan bekeken met een antropologische bril. heb het met veel interesse gelezen. Moet wel zeggen dat als je the corporate tribe en building tribes al hebt gelezen dat er veel herhaling in staat. Zowel in theorie als in voorbeelden. Dat is jammer.

[Jan Heemskerk · Rating 3 out of 5]

***1/2
Wederom mooi boek, met net iets te veel herhaling ten opzichte van De Corporate Tribe