Τα «Ηλύσια Πεδία» είναι ένας ψηφιακός παράδεισος. Είναι ένα πείραμα που λαμβάνει χώρα σε ένα ιδιωτικό εργαστήριο στην Ελλάδα του μέλλοντος. Εθελοντές που πάσχουν από ανίατες ασθένειες επιθυμούν, πριν πεθάνουν, να περάσει η συνείδησή τους στην πραγματικότητα αυτή. Εκτός από αυτούς στον κόσμο μπαίνουν και χαρακτήρες τεχνητής νοημοσύνης, προκειμένου να τους υπηρετούν και να συμπληρωθούν τα διάφορα κενά. Οι άνθρωποι που περνούν μέσα ξεκινούν μια νέα ζωή. Σε αυτή δεν αργούν να κάνουν πράξη πάθη που είχαν για χρόνια καταχωνιασμένα μέσα τους, να ακολουθούν ακόμα και σκέψεις που δεν τολμούσαν στη ζωή τους να ομολογήσουν ούτε στον εαυτό τους.
Τι θα γίνει όταν το πείραμα για οικονομικούς λόγους διακοπεί; Ποια θα είναι η τύχη των ανθρώπων μέσα στο σύστημα; Ποια θα είναι η αλληλεπίδρασή τους με τους χαρακτήρες τεχνητής νοημοσύνης; Και το κυριότερο, πού θα τους οδηγήσουν τα πάθη τους;
Μια περιπέτεια γεμάτη ανατροπές έρχεται να βάλει προβληματισμούς γύρω από το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης και, κυρίως, να θέσει αντιλήψεις που είναι εδραιωμένες στο μυαλό μας σε μια εντελώς καινούργια βάση.
Τι θα γινόταν αν γινόμασταν μάρτυρες μιας εποχής όπου η πολιτισμική εξέλιξη κατίσχυε της γενετικής εξέλιξης; Αν ο ανθρώπινος νους, υπό το έρεισμα της εκλεπτυσμένης συλλογικής εργασίας, μεταλλασσόταν σε τέτοιο βαθμό που η αντίσταση ενάντια στον θάνατο δεν θα ήταν ευσεβής πόθος μα μια ιδεατή πραγματικότητα; Αν το αναπόφευκτο έμπαινε σε κατάσταση αιώνιας αναμονής;
Τα Ηλύσια Πεδία είναι ένα ψηφιακό ιεροφυλάκιο συνειδήσεων. Ένας ουτοπικός παράδεισος όπου οντότητες ετοιμοθάνατων ατόμων, εξαρτώμενες από άυλα στοιχεία της ανθρώπινης ύπαρξης, από μνήμες και συγκεκριμένα μοτίβα σκέψεων, συνθέτουν έναν απομονωμένο πολιτισμό, την ύστατη και κορυφαία εκδήλωση του ανθρώπινου συλλογικού πνεύματος.
Ο Νίκος είναι ένας άνθρωπος με ανησυχίες. Ήταν φανερό στο πρώτο του βιβλίο, είναι φανερό και σε τούτο το χορταστικό μυθιστόρημα. Τι ακριβώς είναι ψυχή; Ποια είναι η ποιότητα της ανθρωπότητας, οντολογικά μιλώντας; Πώς θα αντιδρούσε ο οποιοσδήποτε αν ξαφνικά ερχόταν αντιμέτωπος με την προοπτική της αιωνιότητας; Αν η απόλυτη ελευθερία έπαυε να είναι ιδανικό και αξίωση, και γινόταν τετριμμένη καθημερινότητα; Μήπως τότε ο κίνδυνος όπου τα όρια με την ασυδοσία θα γινόντουσαν ανατριχιαστικά ασαφή και δυσδιάκριτα, θα ήταν κάτι παραπάνω από άμεσος, θα ήταν μοιραία αναπόφευκτος;
Αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα θα συναντήσετε κατά τη διάρκεια της διήγησης, που είναι διαποτισμένη από την καθαρή, στιβαρή γραφή του Νίκου και πάμπολλες καλοδουλεμένες ιδέες, ενώ ξεδιπλώνεται η καθημερινότητα των ηρώων. Αρκετές από τις απαντήσεις τις δίνει το ίδιο το κείμενο, μέσω της εξέλιξης των χαρακτήρων, μα τις περισσότερες μας οχλεί να τις δώσουμε εμείς οι ίδιοι. Κι αυτό για μένα, το να θέτει ο δημιουργός τους τροχούς του νου σε κίνηση, είναι ένα σπουδαίο επίτευγμα.
ΥΓ: Το τέλος του βιβλίου είναι αριστουργηματικό, ίσως ένα από τα δυνατότερα closures που έχω συναντήσει στο Ελληνικό φανταστικό.
Πως θα σας φαινόταν να σας δινόταν μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωη μεσα σε εναν ιδανικό ψηφιακό κόσμο;
Το πειραματικό πρόγραμμα "Ηλυσια Πεδία" ειναι εδω για να προφέρει την ευκαιρία σε ανθρώπους ετοιμοθάνατους μια δεύτερη ευκαιρία στη ζωη. Συγκεκριμένα οι συνειδήσεις τους αποθηκευονται σε εναν σκληρο δίσκο και ενω το σώμα καποια στιγμή πεθαίνει εκεινοι συνεχίζουν να "ζουν" ως ο Ιδανικος τους Εαυτός σε εναν Παράδεισο που ολα επιτρέπονται και οι επιθυμιες τους πραγματοποιούνται. Τι γίνεται ομως οταν ενας κακόβουλος ιός μπαίνει στο λογισμικό και οι χορηγίες κόβονται καθως το πειραμα θεωρείται αποτυχία; Τι θα απογίνουν οι άνθρωποι εκει μεσα;
Το βιβλίο ανηκει ξεκάθαρα στην επιστημονική φαντασία και αντιπροσωπεύει το ειδος επάξια. Οι κύριοι προβληματισμοι του αποτελούν το κατα ποσο οι άνθρωποι ειμαστε συμβιβασμενοι με την ιδεα του θανάτου και μάλιστα απο αρρωστια και, καθώς και την αποδοχη του εαυτου μας ειτε αυτο λέγεται εμφάνιση είτε δουλειά είτε χαρακτήρα. Ο κύριος Φερεντινος έχει πλέξει εναν καλα προβαρισμενο κοσμο με μεγάλο επιστημονικό ενδιαφέρον και έντονα ηθικα και μη ερωτήματα οπως το τι εισαι διατεθειμένος να θυσιάσεις για να πραγματοποιηθούν οι επιθυμιες σου. Την ελευθερία σου, την οικογένεια σου ή οικονομική ανεση; Οι ολα αυτα μαζι; Ποιος δεν θα ήθελε την Αθανασια πλασμένη σε έναν Παράδεισο;
Προσωπικά το βρήκα καλογραμμένο και ιδιαίτερα λεπτομερες χωρις να αφήνει κενα στην αφήγηση του και στο κόσμο που δημιούργησε.Στα αρνητικά, πιστεύω πως ηταν ελαφρώς μικρότερο θα βοηθούσε στο να μη κουράσουν ορισμένους οι επιστημονικές λεπτομέρειες.
Οπως ειπα και στην αρχή απίστευτα ενδιαφέρον και σιγουρα σας το προτείνω!
"Μου αρέσει να διαμελιζω ανθρώπους. Κώστας" Ενα βιβλίο που παρόλο τον όγκο του, διαβάζεται απνευστί. Απολαυσα την κάθε σελίδα. Οι χαρακτήρες ειναι ζωντανοί και τόσο ανθρώπινοι και η ένταση σε διαρκή άνοδο. Το βιβλίο ξεκινάει με έναν ψηφιακό παράδεισο και καταλήγει σε τι αραγε; Κόλαση ή καθαρτήριο; Τα ερωτήματα πολλά. Τι σημαίνει άνθρωπος; τί ζωή; και τί αξία έχει η αθανασία αν απλά κάνουμε τα ίδια λάθη, αιώνια; τι κινδύνους κρύβει η τεχνι τή νοημοσυνη αν τη φτιάξουμε κατ εικόνα και ομοίωση; Αγαπημένη σκηνή αυτη με τον Αρλεκίνο (δεν κάνω σπόιλερ).
Τα μυνήματα από τα Ηλύσια Πεδία αποτελεί ένα βιβλίο που σίγουρα θα σε προβληματίσει και θα σε κάνει να αμφισβητήσεις όλες τις τεχνολογικές ιδέες που πρόκειται να βελτιώσουν ή να επιμηκύνουν την ανθρώπινη ζωή. Η ζωή των ανθρώπων μέσα στο σύστημα φαινομενικά μοιάζει με ιδανική, ξεκούραση, χωρίς άγχος για τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν στην προηγούμενη ζωή τους. Τι γίνεται όμως όταν ο άνθρωπος δεν μοχθεί να αποκτήσει όσα επιθυμεί; Τι γίνεται αν δεν παίρνει την ικανοποίηση της ανταμοιβής και της αξίας του λόγω των ικανοτήτων του; Θεωρώ πως, κάποια στιγμή, δίνοντας στον άνθρωπο απλόχερα όλα όσα επιθυμεί καταλήγει να πλήττει και να μην είναι ικανοποιημένος με αυτά που στην αρχή επιθυμούσε. Και σίγουρα όταν δεν αποτελεί απόκτημα των κόπων του. Τι αξία έχει ο άνθρωπος όταν δεν προσφέρει τίποτα αλλά όλα του προσφέρονται; Για να λειτουργήσει ομαλά ακόμα και μια ψηφιακή κοινωνία, θεωρώ, πως χρειάζεται την ισορροπία. Αλλιώς οι αυθαιρεσίες παίρνουν το πάνω χέρι.
Και τι γίνεται όταν οι εγκέφαλοι τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορούν να ελεγχθούν; Όταν ο προγραμματισμός τους παίρνει ηνία με σκοπό να δημιουργήσει ότι θεωρεί ο ίδιος καλύτερο; Και πως μπορεί αυτό να μην έρθει σε σύγκρουση με τις ανθρώπινες αποφάσεις; Ο άνθρωπος από τη φύση του θέλει να τα ελέγχει όλα. Να γίνει ένας "Θεός", δημιουργός ενός τέλειου κόσμου. Είναι, όμως, εφικτό αυτό;
Αρχικά, οι άνθρωποι που γνωρίζουμε στα Ηλύσια Πεδία δεν ξεχωρίζουν από αυτά της τεχνητής νοημοσύνης. Ο συγγραφέας μας γνωρίζει σιγά σιγά με τον καθένας από αυτούς, μας δείχνει τα πάθη τους, ένας μέρος της ιστορίας τους, πως κατέληξαν να πάρουν τις αποφάσεις που πήραν. Σχεδόν όλοι μου φάνηκαν τρομερά ενδιαφέροντες και δεν μπορούσα να μην νιώσω λύπη, θυμό ή αηδία σε ορισμένες από τις επιθυμίες τους, βλέποντας τον πραγματικό εαυτό τους. Έναν εαυτό, όμως, που κρύβουμε όλοι μας, παραπλανώντας ίσως και τον ίδιο με όσα θέλουμε να είμαστε και όχι ότι πραγματικά είμαστε, κρύβοντας τις σκοτεινότερες σκέψεις μας.
Η γραφή είναι αρκετά περιγραφική, ίσως παραπάνω από όσο χρειάζεται, με μικρές λεπτομέρειες, οι οποίες σε μερικά σημεία ίσως να κουράσουν τον αναγνώστη. Παρόλα αυτά, ο συγγραφέας με αυτόν τον τρόπο σου περνάει τα συναισθήματα των συμμετεχόντων. Το τέλος σου αφήνει ανοιχτά ενδεχόμενα και σε βάζει σε σκέψεις ( και νομίζω λογικό με όσα συνέβησαν) χωρίς να παίρνεις την ικανοποίηση από τον αρχικό σκοπό του προγράμματος. Βέβαια, δεν θα έλεγα πως με πείραξε σε μεγάλο βαθμό. Με ενόχλησε, βέβαια, λίγο το γεγονός πως οι αναφορές των κεφαλαίων - τόσο μέσα στο σύστημα όσο και έξω από αυτό - δεν μου έδωσαν την ψευδαίσθηση μιας Ελλάδας του μέλλοντος. Εκτός από την δυνατότητα που σου δίνει το πρόγραμμα και όσα το αφορούν τα υπόλοιπα δεδομένα της πραγματικότητας δεν διέφεραν ιδιαίτερα από όσα γνωρίζουμε σήμερα. Περίμενα να δω πιο εξελιγμένα και πρωτόγνωρα τεχνολογικά μέσα να καταλαμβάνουν τη ζωή του μέλλοντος.
Όταν το οκέι είναι ουάου! (κάποιες σκέψεις για το ‘’Μηνύματα από τα Ηλύσια Πεδία’’ του Νίκου Φερεντίνου)
Καλώς ή κακώς, είμαστε πλέον σε μία φάση στο ελληνικό φανταστικό που ο καθένας μπορεί να βγάλει βιβλίο. Για όσους όμως ακολουθούν την σκηνή και αγοράζουν πάνω από έναν-δύο τίτλους τον μήνα, μία θλίψη με γεμίζει με το να παραδεχτώ ότι η πλάστιγγα των αξιόλογων βιβλίων είναι στον αέρα, με τον αριθμό των μέτριων ή και των κακών (πάλι καλά λίγα αυτά), να τερματίζουν την ζυγαριά από την μεριά τους.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, ένα βιβλίο μέτριο προς καλό να φαίνεται διαμάντι σε σύγκριση με ό,τι έχει προηγηθεί αναγνωστικά. Καταλαβαίνω, βέβαια, ότι τα κριτήρια του κάθε αναγνώστη διαφέρουν και η έκθεσή του σε διάφορα είδη ή σε πληθώρα τίτλων ίσως να χαντακώνει κάποιες προσπάθειες, μα ας μιλήσουμε για έναν μέτριο αναγνώστη.
Το συγκεκριμένο βιβλίο, λοιπόν, πρέπει να στηριχτεί!
Σε σχέση με πάρα πολλούς τίτλους που κυκλοφορούν, ναι, φαντάζει διαμαντάκι.
Έχει αδυναμίες; Πολλές. Μα ας ξεκινήσω από αυτές για να πάω στα θετικά μετά. Υπάρχουν αμήχανες στιγμές, όπως υπάρχουν σε κάθε πρωτόλεια δουλειά, όπου οι πολλές επεξηγηματικές προτάσεις θα μπορούσαν να λείπουν. Μα αυτό έχει να κάνει και με το πόσο εμπιστεύεται ο συγγραφέας το κοινό του όσο και με το πόσο εμπιστεύεται τις ικανότητές του. Έπειτα, κάποιοι διάλογοι φαίνονται ξύλινοι και κάποιοι χαρακτήρες αλλάζουν συμπεριφορά και διάθεση πολύ απότομα, μα δεν σε πετάει πολύ έξω αυτό. Ακόμα, κάποιες αντιλήψεις του συγγραφέα ή κάποιες θέσεις, είτε ηθελημένα είτε από αβλεψία, έχουν κάτι το παλιομοδίτικο, μα αυτό δεν κλωτσάει τόσο αν πάρουμε το έργο σα να διακατέχεται από μία εσάνς ρετρό ή αν δούμε τους περισσότερους εγχώριους τίτλους φαντασίας και τρόμου που είναι επηρεασμένοι από παλαιότερες πένες. Τέλος, το όλο στόρι μου θύμισε έντονα το ALF του Γιώργου Κωστόπουλου, το οποίο αν και έγινε πολύ επιτυχημένα, θεωρώ ότι είναι πολύ μπροστά από την εποχή του για να πάρει την αναγνώριση που του πρέπει.
ΑΛΛΆ !
Το συγκεκριμένο βιβλίο είναι χορταστικό. Είναι μεγάλο και θα περάσεις καλά όσο το διαβάζεις, θα σου χαρίσει πολλές ώρες διασκέδασης και σε κάποια σημεία θα σε προβληματίσει με όμορφο τρόπο. Είναι γεμάτο όμορφες εικόνες και το σημαντικότερο: έχει αρκετές πρωτοτυπίες για τα εγχώρια δεδομένα. Πιστεύω ότι πρέπει να προμοταριστεί και να διαβαστεί πολύ περισσότερο, σε σχέση με άλλους τίτλους που δεν προσφέρουν κάτι φρέσκο ή κάτι καινούριο. Οι ήρωες είναι αρκετά καλά εξελιγμένοι, σε κάνουν να συμπάσχεις, ενώ το μυστήριο και η ατμόσφαιρα σε κρατάνε στο κλίμα παρά τον όγκο του. Για εμένα μπορεί να ήταν απλά μέτριο προς καλό, μα αν δεν έχετε εκτεθεί σε πολλούς τίτλους, θα σας φανεί τρομερό!
Το βιβλίο μου τράβηξε την προσοχή με την πρώτη ματιά, γιατί πέρα από την πολύ ελκυστική ιστορία, η ιδέα στην οποία βασίζεται και το περιεχόμενό του έχουν πολλά κοινά σημεία με το δικό μου βιβλίο.
Είναι βασισμένο στην ιδέα ότι η συνείδηση μπορεί να μεταφερθεί σε έναν ψηφιακό κόσμο και να ζήσει εκεί για πάντα ανέμελη και ευτυχισμένη. Φυσικά αυτό ακούγεται πολύ ωραίο για να είναι αληθινό, όχι μόνο στον φανταστικό κόσμο της λογοτεχνίας, αλλά και στον πραγματικό κόσμο. Και αυτό είναι ένα από τα σημαντικά μηνύματα που λαμβάνουμε από τα Ηλύσια πεδία.
Το μυθιστόρημα είναι από την αρχή μέχρι το καταπληκτικό του τέλος ένα εργοστάσιο σκέψεων, για τον αναγνώστη που θέλει να ταξιδέψει τον νου του στις έννοιες της συνείδησης, της ηθικής, της αθανασίας και άλλων σημαντικών πεδίων της ανθρώπινης νόησης. Τα μηνύματα αυτά, που έρχονται από τα Ηλύσια πεδία, είναι, για εμένα, τα πιο σημαντικά κέρδη για τον σκεπτόμενο αναγνώστη.
Οι χαρακτήρες είναι πολύ ενδιαφέροντες και πειστικοί και κάποιος μπορεί μόνο να τους προσάψει ότι είναι πολλοί, με αποτέλεσμα να μπερδεύουν λίγο. Ο μεγάλος αριθμός τους, σημαίνει ότι ο αναγνώστης θα πρέπει να ταυτιστεί με αρκετούς από αυτούς, κάτι που δεν είναι ακατόρθωτο τελικά.
Η πλοκή, αν και αργή σε κάποια σημεία, είναι καλοσχεδιασμένη, σε μικρά κεφάλαια και ρέει όμορφα. Οι πολλές παράλληλες ιστορίες, απαραίτητες για να διαμορφώσουμε την ψυχοσύνθεση των πολλών ηρώων, στολίζουν όμορφα το μυθιστόρημα.
Στα αρνητικά, θα επισημάνω κάποιες εκτεταμένες περιγραφές και την απουσία αναλυτικής (φανταστικής εννοείται) εξήγησης για το φαινόμενο της μεταφοράς της συνείδησης από τον εγκέφαλο στον υπολογιστή, για την οποία, βέβαια, εξήγηση ουδεμία υποχρέωση έχει ο συγγραφέας, απλώς εγώ – από διαστροφή – θα την ήθελα. Και οι δύο αρνητικές επισημάνσεις έχουν αμελητέα επίδραση στο τελικό αποτέλεσμα.
Γενικά, το βιβλίο συγκαταλέγεται για εμένα στα καλύτερα έργα επιστημονικής φαντασίας και χαίρομαι πολύ που ο συγγραφέας είναι Έλληνας και ο εκδότης η αγαπημένη μου Πηγή.