What do you think?
Rate this book
Niets gaat ten onder
Hoewel ze intussen wel het een en ander van hem gewend waren, wist Louis Paul Boon in 1956 toch weer heel wat critici te doen gruwelen met zijn roman Niets gaat ten onder. Het is de geschiedenis van de technische school Constructa, waar achter de schermen een genadeloze strijd om de macht wordt gevoerd. Intriges, manipulatie en bedrog zijn er de regel. En achter een façade van burgerlijk fatsoen woekeren ontucht en seksuele perversies. In deze mondo cane lijkt Frans Ghoedels lang de enige onschuldige te zijn.
Aanvankelijk vreest hij in de rottenis te verzuipen, maar na verloop van tijd is er eigenlijk niets wat hij liever zou willen dan samen met deze helse school ten onder te gaan. Constructa blijkt echter behoorlijk schokbestendig, en ook Frans Ghoedels zelf komt na de door hem geplande ondergang weer bovendrijven. Als een kurk.
Niets gaat ten onder is een allegorie van de moderne mens die de idee van vooruitgang heeft verheven tot zijn noodlot. Na meer dan een halve eeuw gaat van Boons roman nog altijd de beklemming uit van een klassieke film noir.
Aanvankelijk vreest hij in de rottenis te verzuipen, maar na verloop van tijd is er eigenlijk niets wat hij liever zou willen dan samen met deze helse school ten onder te gaan. Constructa blijkt echter behoorlijk schokbestendig, en ook Frans Ghoedels zelf komt na de door hem geplande ondergang weer bovendrijven. Als een kurk.
Niets gaat ten onder is een allegorie van de moderne mens die de idee van vooruitgang heeft verheven tot zijn noodlot. Na meer dan een halve eeuw gaat van Boons roman nog altijd de beklemming uit van een klassieke film noir.
124 pages, Mass Market Paperback
First published January 1, 1956
1 person is currently reading
21 people want to read
About the author
Louis Paul Boon
123 books104 followersLodewijk Paul Albrecht (Louis Paul) Boon was een Vlaams schrijver, dichter en kunstschilder.
Louis Paul Boon in de Nederlandstalige Wikipedia
Louis Paul Boon in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Louis Paul Boon bij "Schrijversgewijs"
Lodewijk Paul Albrecht (Louis Paul) Boon was a Flemish writer, poet and painter.
Louis Paul Boon in the English Wikipedia
Biography in English on NLPVF
Louis Paul Boon in de Nederlandstalige Wikipedia
Louis Paul Boon in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
Louis Paul Boon bij "Schrijversgewijs"
Lodewijk Paul Albrecht (Louis Paul) Boon was a Flemish writer, poet and painter.
Louis Paul Boon in the English Wikipedia
Biography in English on NLPVF
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 8 of 8 reviews
September 2, 2013
'Niets gaat ten onder' is een depressiefmakend zwarte roman, waarin de verteller ongewild opklimt in de vakschool 'Constructa'. De verteller is een slappeling die zich niet één moment thuisvoelt in de wereld waarin hij zich bevindt, maar er steeds dieper ingezogen wordt. Gedurende de hele roman blijft hij een speelbal van andere krachten in een steeds grimmiger wordend machtsspel, waarin zijn onaantrekkelijke, op geld en status bewuste vrouw Agnes en zijn object van begeerte, de geldverslindende Eva een grote rol spelen.
Het verlangen van de verteller naar liefde verwordt steeds meer een verlangen naar behoeftebevrediging, en al snel vormt zelfbevrediging zijn enige vorm van 'ontsnapping'. Verder is hij te slap, te dom en te fantasieloos om aan deze onaantrekkelijke wereld te ontsnappen. Wanneer hij uiteindelijk een daad van verzet pleegt, is het een destructieve. En nog erger, het brengt hem nergens...
De wereld van de verteller is benauwend klein: hij groeit zowat op in Constructa, krijgt een baan bij Constructa en trouwt het meisje dat naast het terrein van Constructa woont. Zelfs de paar andere plekken die hij bezoekt, bevinden zich hooguit een paar kilometer verderop. Deze extreem kleine setting geeft de roman een extra beklemming. Iedereen die zelf zich ergens behoorlijk niet op zijn plek voelde, herkent deze verstikkende sfeer meteen. Al wordt het gaandeweg de roman steeds moeilijker met de verteller te identificeren, de begrensde gruwelwereld, waarin enkel macht en geld een rol spelen en waarin hij zo tegen zijn zin zich staande moet houden, is nóg erger.
Deze uitgave is voorzien van een zeer uitgebreid nawoord, waarin de bronnen, het ontstaan en de betekenis van de roman uitvoerig uit de doeken wordt gedaan. Met veel foto's van de inspiratiebron van de roman: de Vrije Vak- en Ambachtsschool St.-Jozef in Aalst, die Boon zeer tegen zijn zin in de jaren twintig bezocht.
Het verlangen van de verteller naar liefde verwordt steeds meer een verlangen naar behoeftebevrediging, en al snel vormt zelfbevrediging zijn enige vorm van 'ontsnapping'. Verder is hij te slap, te dom en te fantasieloos om aan deze onaantrekkelijke wereld te ontsnappen. Wanneer hij uiteindelijk een daad van verzet pleegt, is het een destructieve. En nog erger, het brengt hem nergens...
De wereld van de verteller is benauwend klein: hij groeit zowat op in Constructa, krijgt een baan bij Constructa en trouwt het meisje dat naast het terrein van Constructa woont. Zelfs de paar andere plekken die hij bezoekt, bevinden zich hooguit een paar kilometer verderop. Deze extreem kleine setting geeft de roman een extra beklemming. Iedereen die zelf zich ergens behoorlijk niet op zijn plek voelde, herkent deze verstikkende sfeer meteen. Al wordt het gaandeweg de roman steeds moeilijker met de verteller te identificeren, de begrensde gruwelwereld, waarin enkel macht en geld een rol spelen en waarin hij zo tegen zijn zin zich staande moet houden, is nóg erger.
Deze uitgave is voorzien van een zeer uitgebreid nawoord, waarin de bronnen, het ontstaan en de betekenis van de roman uitvoerig uit de doeken wordt gedaan. Met veel foto's van de inspiratiebron van de roman: de Vrije Vak- en Ambachtsschool St.-Jozef in Aalst, die Boon zeer tegen zijn zin in de jaren twintig bezocht.
Read
January 6, 2018Wat een hard boek. Het is Boon, dus natuurlijk is het mooi. Maar waar Zomer te Ter-Muren nog troost biedt voor de enkeling in een wereld van barbaren is dit boek alleen maar meedogenloos hard en pessimistisch. Helaas blijft Constructa ook wel actueel.
October 13, 2022
Alweer doet Boon mijn hart huiveren en op hol slaan
October 5, 2013
Het eerste boek(je) van Louis Paul Boon dat ik las was “Mijn kleine oorlog”. De cynische soms harde stijl van schrijven en Boons’ sympathie voor “den werkmensch” maakten me onmiddellijk een fan.
Een aantal weken geleden “Niets gaat te onder” meegenomen uit de bib. Het was een tweede keus want eigenlijk wou ik de nieuwe van Brusselmans uitlenen. “Niets gaat ten onder” is achteraf een hele goede tweede keus gebleken.
Waarom is dit een goed boek volgens mij?
Ten eerste: het verhaal.
Kort samengevat volgen we de belevenissen van Frans Ghoedels. Ghoedels wordt als leerling ingeschreven in de valschool “Constructa”. Hij begint er als leerling en zal uiteindelijk eindigen als onderdirecteur van diezelfde school. Hoe verder het verhaal zich ontwikkelt, hoe verder Ghoedels wordt gemanipuleerd en bedreigd door zijn omgeving: eerst door zijn vader en een leerkracht. Dan door zijn vrouw en een aantal “femmes fatales” die hem eigenlijk langzaam maar zeker tot waanzin drijven.
Voor wie het werk en de stijl van Boontje wat kent, is “Niets gaat ten onder” een typisch voorbeeld van de thema’s die de schrijver bezighouden: het individu dat verloren loopt in de massamaatschappij, het grote menselijke tekort, het openlijk (en zeker voor die tijd, jaren ’50, taboeloos) beschrijven van allerlei “foute” en “decadente “ zaken zoals homofilie, relaties tussen priesters en jongemannen, prostitutie, vastzitten in een liefdeloos huwelijk, masturbatie, etc.
Wat ik dan ook geweldig vind is de manier waarop Boon de mentale ondergang van Ghoedels omgekeerd evenredig laat verlopen met de groei van de school: m.a.w. hoe beter het met de school gaat, hoe gekker en eigenlijk psychotischer Ghoedels wordt.
Ruimer gezien kan men ook stellen: hoe moderner en groter en “beschaafder” de maatschappij wordt, hoe meer mensen op zichzelf worden teruggeworpen en vereenzamen. En in sommige gevallen loopt het dan geweldig fout af, zoals met Ghoedels.
Tot slot heeft Boon in dit verhaal ook heel goed weergegeven hoe mensen in de realiteit (is het nu in een school of in een bedrijf) elkaar voortdurend het gras voor de voeten willen wegmaaien en elkaar zwartmaken en hoe vrouwen erin slagen om hetzij via hun sexappeal, hetzij via koude psychologische manipulatie mannen te kunnen breken als een eierschaal.
Kortom: je kan dit boek evengoed beschrijven als een film noir op papier. Of als een allegorie op de naoorlogse maatschappij van de jaren ’50 waar het onderwijs, het huwelijk, de vooruitgang elke twijfel moesten wegnemen en ieders’ leven zin moesten en zouden geven.
Ten tweede: het verhaal achter het boek.
Dit boek komt uit de reeks “verzameld werk” Het leuke aan deze reeks is dat er na het verhaal an sich steeds een dossier volgt met achtergrondinformatie over de ideeën die Boon ertoe brachten het boek te schrijven.
Wat blijkt: de vakschool “Constructa” staat op 100 meter van mijn eigen deur. Want … de school in het boek is eigenlijk gebaseerd op het huidige VTI (voordien bekend als het St. Jozefscollege) Wat verder in het dossier ontdekken we dan een foto van een 12-jarige “Lodewijk Boon” (Louis was te Franstalig voor de Vlaamsgezinde preister-directeur) die daar in 1926 een opleiding tot bankwerker volgde. Je krijgt zelfs een ingescande foto van zijn rapport te zien. Na een aantal jaar werd Boon echter geschorst omdat hij boeken had meegebracht naar school die niet waren toegelaten door de kerk.
Allemaal heel leuk en het maakt het boek direct ook een pak menselijker want je krijgt als het ware inzage in de levenservaringen van de schrijver.
De ervaringen van de schooljongen Frans Ghoedels zijn dus gebaseerd op Boons’ eigen periode als leerling op het St. Jozefscollege.
Ten derde: de taal in het boek.
Boon maakt, zelfs nog meer dan in de Kappelekensbaan gebruik van een hel slordige, door-en door Vlaamse taal. Dat maakt hem, vergeleken met andere auteurs die in die periode opgang begonnen maken, zoals bv Hubert Lampo, een buitenbeentje. Het is onduidelijk of Boon opzettelijk dit “Vlaams” gebruikte of dat hij gewoon niet in staat was in een andere taal te schrijven. Het geeft wel een aparte leeservaring en kan ergens ook worden gezien als een stijlbreuk met “deftiger” auteurs zoals Lampo.
Een aantal weken geleden “Niets gaat te onder” meegenomen uit de bib. Het was een tweede keus want eigenlijk wou ik de nieuwe van Brusselmans uitlenen. “Niets gaat ten onder” is achteraf een hele goede tweede keus gebleken.
Waarom is dit een goed boek volgens mij?
Ten eerste: het verhaal.
Kort samengevat volgen we de belevenissen van Frans Ghoedels. Ghoedels wordt als leerling ingeschreven in de valschool “Constructa”. Hij begint er als leerling en zal uiteindelijk eindigen als onderdirecteur van diezelfde school. Hoe verder het verhaal zich ontwikkelt, hoe verder Ghoedels wordt gemanipuleerd en bedreigd door zijn omgeving: eerst door zijn vader en een leerkracht. Dan door zijn vrouw en een aantal “femmes fatales” die hem eigenlijk langzaam maar zeker tot waanzin drijven.
Voor wie het werk en de stijl van Boontje wat kent, is “Niets gaat ten onder” een typisch voorbeeld van de thema’s die de schrijver bezighouden: het individu dat verloren loopt in de massamaatschappij, het grote menselijke tekort, het openlijk (en zeker voor die tijd, jaren ’50, taboeloos) beschrijven van allerlei “foute” en “decadente “ zaken zoals homofilie, relaties tussen priesters en jongemannen, prostitutie, vastzitten in een liefdeloos huwelijk, masturbatie, etc.
Wat ik dan ook geweldig vind is de manier waarop Boon de mentale ondergang van Ghoedels omgekeerd evenredig laat verlopen met de groei van de school: m.a.w. hoe beter het met de school gaat, hoe gekker en eigenlijk psychotischer Ghoedels wordt.
Ruimer gezien kan men ook stellen: hoe moderner en groter en “beschaafder” de maatschappij wordt, hoe meer mensen op zichzelf worden teruggeworpen en vereenzamen. En in sommige gevallen loopt het dan geweldig fout af, zoals met Ghoedels.
Tot slot heeft Boon in dit verhaal ook heel goed weergegeven hoe mensen in de realiteit (is het nu in een school of in een bedrijf) elkaar voortdurend het gras voor de voeten willen wegmaaien en elkaar zwartmaken en hoe vrouwen erin slagen om hetzij via hun sexappeal, hetzij via koude psychologische manipulatie mannen te kunnen breken als een eierschaal.
Kortom: je kan dit boek evengoed beschrijven als een film noir op papier. Of als een allegorie op de naoorlogse maatschappij van de jaren ’50 waar het onderwijs, het huwelijk, de vooruitgang elke twijfel moesten wegnemen en ieders’ leven zin moesten en zouden geven.
Ten tweede: het verhaal achter het boek.
Dit boek komt uit de reeks “verzameld werk” Het leuke aan deze reeks is dat er na het verhaal an sich steeds een dossier volgt met achtergrondinformatie over de ideeën die Boon ertoe brachten het boek te schrijven.
Wat blijkt: de vakschool “Constructa” staat op 100 meter van mijn eigen deur. Want … de school in het boek is eigenlijk gebaseerd op het huidige VTI (voordien bekend als het St. Jozefscollege) Wat verder in het dossier ontdekken we dan een foto van een 12-jarige “Lodewijk Boon” (Louis was te Franstalig voor de Vlaamsgezinde preister-directeur) die daar in 1926 een opleiding tot bankwerker volgde. Je krijgt zelfs een ingescande foto van zijn rapport te zien. Na een aantal jaar werd Boon echter geschorst omdat hij boeken had meegebracht naar school die niet waren toegelaten door de kerk.
Allemaal heel leuk en het maakt het boek direct ook een pak menselijker want je krijgt als het ware inzage in de levenservaringen van de schrijver.
De ervaringen van de schooljongen Frans Ghoedels zijn dus gebaseerd op Boons’ eigen periode als leerling op het St. Jozefscollege.
Ten derde: de taal in het boek.
Boon maakt, zelfs nog meer dan in de Kappelekensbaan gebruik van een hel slordige, door-en door Vlaamse taal. Dat maakt hem, vergeleken met andere auteurs die in die periode opgang begonnen maken, zoals bv Hubert Lampo, een buitenbeentje. Het is onduidelijk of Boon opzettelijk dit “Vlaams” gebruikte of dat hij gewoon niet in staat was in een andere taal te schrijven. Het geeft wel een aparte leeservaring en kan ergens ook worden gezien als een stijlbreuk met “deftiger” auteurs zoals Lampo.
December 22, 2021
Louis Paul Boon schreef in 1956 de kleine roman ‘ Niets gaat ten onder’. Hoofdpersoon is Frans Ghoedels, de ik-figuur in het boek die eerst leerling is en later leraar op een jongensinternaat, dat ‘Constructa’ heet. Agnes komt op zijn weg en dient zich aan als echtgenote. Frans Ghoedels, een soort goedzak toont hierbij nauwelijks een eigen wil. Agnes stuurt zijn leven en jaagt hem op om carrière te maken, steeds hoger te reiken, als het moet ten koste van anderen. Frans is meer door sex dan door macht geobsedeerd en richt zijn begeerte op de jonge Eva, maar de vriendin van Eva, Margaret dient zich in haar plaats aan. De toon in het boek is er een van walging, zoals in het bekende boek van Jean Paul Sartre. ‘Niets gaat ten onder’ past in de traditie van het existentialisme. Rond het instituut vinden allerlei machinaties plaats, waaronder vormen van diefstal, waar ook Frans aan meedoet. Louis Paul Boon schrijft naar een climax toe, waarbij Agnes en Eva samenspannen en de wereld van Frans ineenstort. De wereld gaat echter niet ten onder, mensen gaan door met hun intriges en listen. Zelfs in onanie vluchten zoals Frans vaak deed, biedt geen soelaas meer. Kortom een zwartgallige roman. Boon was een belangrijke Belgische auteur, die in dit boek vooral zijn boosheid toonde en af wilde rekenen met schijnheiligheid. Misschien een voorloper van ‘Het verdriet van België’ , de grote roman van Hugo Claus’ waar ook een jongensinternaat het decor vormt.
July 12, 2016
Een klassieke, maatschappijkritische roman. Briesend en woedend beschrijft Boon het leven van Frans Ghoedels die van leerling tot directeur wordt geschopt van internaat Constructa. Agnes, zijn vrouw elimineert een voor een Kaalkop de onderdirecteur, deken Van Houtte, meneer Henry, 'meneer' Germain en de anderen rondom Constructa om haar slaafse man op de directiestoel te plaatsen. Zij moet daarvoor rekening houden met de, mogelijk nog meer doortrapte Eva, dochter van een van de aandeelhouders. Een duistere roman over macht, haat, seks, corruptie, intriges...
November 13, 2011
Eén van de donkerste romans die ik van Boon al heb gelezen (ik kan begrijpen waarom niemand het indertijd wou uitgeven). Intrigerend verhaal over een man die zelf geen enkele beslissing kan of wil nemen en kapot wordt gemaakt door de vrouwen om hen heen - tot hij zelf destructief terugslaat.
January 26, 2015
"Boon liet zien dat hij ook een 'normaal' boek kon schrijven, zonder zijn pogingen op te geven de boel eens flink op te schudden. Dat lukte vrij aardig" (Nawoord, p. 139).
Displaying 1 - 8 of 8 reviews