Բաքու

by Vahan Totovents, Վահան Թոթովենց

Վեպ սիրո, նավթի, սև փողերի, կարգերի բախման և մութ անցքերի մասին. հայաշատ Բաքու, որտեղ նույնիսկ չկար «ադրբեջանցի» հասկացությունը: Վահան Թոթովենցի եռահատոր «Բաքու» վեպը լույս տեսավ մեկ աշբողջական գրքով։ Գիրքն առաջին անգամ հրատարակվել է 1930-1934 թթ.։

620 pages, Paperback

Published May 15, 21

About the author

A prolific and multi-faceted writer, Vahan Totovents (1893-1938) produced with equal facility poems in prose and verse, short stories, novellas, novels, critical and biographical works, comedies, dramas, translations from Shakespeare, and a widely read and admired autobiographical work titled Life on the Old Roman Road. Writes Rouben Zarian in his reminiscences of Totovents: "He wrote fast. He had no trouble finding the right word. His sentences flowed with ease. He didn't try to achieve perfection, only spontaneity. He had something to say and he said it. He was never idle. A born writer and a reporter by training, he never waited for inspiration. And since his urge to write came from deep within and was irresistible, sentences and paragraphs followed one another with phenomenal speed."

Totovents was born in Mezre, a small town on the Euphrates in the province of Kharpert, where he studied under such masters of Armenian prose as Telgadinstsi and Rouben Zartarian. In his youth he traveled extensively in the Middle East, Europe, and the United States. After graduating from the University of Wisconsin, he fought as a volunteer in the Caucasus during World War I. "I wanted to see my country liberated," he writes in his autobiographical sketch. "I saw instead its total destruction, and torrents of my countrymen's blood. I saw human suffering of such depth that there can be nothing deeper in this world. I saw nights gorged with blood. I saw men crazed by hunger; I saw bloodthirsty mobs attacking innocent men, women, and children, and I heard the howls of their terrified victims." Another two years (1920-22) of wandering followed - Istanbul, Paris, New York, whence he returned to Yerevan and where, in addition to over a dozen books, he published countless essays and articles in newspapers and periodicals. Criticized for failing to produce works with "proletarian" content, Totovents refused to conform and was eventually arrested and exiled to Siberia. Very little is known about his last years. Sarepig Manoogian, his official biographer, simply informs us that Totovents "died at the height of his creative powers leaving behind many unfinished projects..."


From Ara Baliozian's "The Armenians: Their History & Culture"

Reviews

[Mari · Rating 5 out of 5]

Շատ խիտ տեքստի մեջ թաքնված մարդկային պարզ հարաբերություններ՝ քաոսային միջավայրում, որտեղ ժամանակից շուտ է փոխվում իրադարձությունների ընթացքը։ Տեղ-տեղ վավերապատում էր հիշեցնում՝ մանրամասն ու առանց էմոցիաներ հաղորդելու պատմվում էին այս կամ այն դեպքերը։ Բայց երբեմն էլ Թոթովենցի յուրահատուկ քաղցր լեզուն ավելի քան զգում էի․․ այ էսպիսի հակասություններ։

Մեծ բավականություն էր կարդալ էս գողտրիկ վեպը, լիքը պատասխաններով ու էլ ավելի շատ հարցերով։

[Linn Ìan · Rating 5 out of 5]

Գործողությունները դանդաղ էին զարգանում, կային մի քանի սյուժետային գծեր, որոնց մեծ մասը էդպես էլ ավարտ չունեցավ...

Իրար կողք ապրող հայ, թուրք, վրացի, իսկ վերևում մեծն ցար։ Նավթի գույնից շփացած բուրժուազիա ու նավթից կեղտոտված, շահագործված ու գոյությունը քարշ տվող պրոլետարիատ...

Ամբողջ գրքում, սկզբից մինչև վերջ, կազմակերպվում ա հեղափոխությունը...

Եսիմ, իմ ուզած ավարտը չեղավ, կիսատ էր մի տեսակ...
Մտածում եմ կարողա՞ չորրորդ գիրք կար...(կամ հույս եմ տալիս ինձ)

[Natalie · Rating 5 out of 5]

Հաճելի էր կարդալ, մեծ բավականություն ստացա այն ընթերցելիս, յուրաքանչյուր պահը ապրել հերոսների հետ, զգալով հեղափոխության ընթացքը, որը պատմության ավարտին նույնպես շարունակվում է ընթերցողին թողնելով մտորումների մեջ, բազմաթիվ անպատասխան հարցերով…

[Hayk Khemchyan · Rating 5 out of 5]

Զարմանալի չէ, որ խորհրդային տարիներին Թոթովենցի "Բաքուն" եղել է արգելված գրականություն։ Անկասկած այն այժմ ևս դուր չի գա տարբեր կազմակերպությունների հարող որոշ անհատների։ Այնուամենայնիվ, գրքի արժեքը հատկապես հիմա կայանում է նրանում, որ տալիս է բազմաթիվ պատճառահետևանքային հարցերի պատասխաններ, որոնք շարունակաբար դուրս են մնում Հայոց Պատմության դասագրքի էջերից։

Գրական առումով ևս գիրքն արժեքավոր է։ Բազմաթիվ սյուժետային գծեր, հարստության նկատմամբ վերաբերմունք, սեր, անազնվություն, հավատարմություն, մատնություն, ազգանպաստ և պսևդոազգանպաստ գործունեություն, այս ամենը գրքին հաղորդում է յուրօրինակ որակներ և հետաքրքիր զարգացումներ։

[Vahik Arzumanyan · Rating 4 out of 5]

Շատ էին ավելորդ մանրամասնությունները, նկարագրությունները, կերպարները ու... տառասխալները։
Գրքում սյուժետային գրեթե բոլոր իրադարձությունները, գծերը կիսատ մնացին։

Գիրք է մարդկային ճակատագրի, փողի, Կովկասի` ազգերի խառնարանի, սիրո, իշխանության, հեղափոխության, նպատակասլացության, պայքարի, ազատատենչության մասին։


🔖Օրերը և՛ դառն են, և՛ քաղցր, մութի և լույսի հաջորդական մի խաղ, արցունքի և ժպիտի, ուրախության և տխրության մի անհասկանալի արարված։
🔖Ժամանակը թավալվում է, կյանքի անիվը շատերին տրորում է իր ծանրության տակ և փշրում, իսկ ոմանց` առած իր սավառնող արագության վրա` թռցնում է դեպի վեր։

[Coco Hovhannisyan · Rating 5 out of 5]

Ինձ պակասեց 4րդ հատորը, ես դեռ շարունակություն էի ուզում: Հիանալի է գրված, ու ցավալի է,որ այն դարձել է հեղինակի գնդակահարության պատճառներից մեկը: