کارهای احسان نوروزی رو دوست دارم. اون از کتاب قطارباز که به نظرم درخشان بود، و این از کتاب «ساخت ایران» که باز هم جالب بود.
کتاب مصاحبه و مشاهده و جمعآوری اطلاعات دربارهی ساخت قطعهای به نام «توربین گازی» عه. این توربین در مسیر لولههای گاز در کنار یک توربوکمپرسور نصب میشه و فشار گاز رو افزایش میده. تصور کنید که خط لوله از جنوب تا شمال کشور کشیده بشه، طبعا وقتی اون گاز به شمال برسه افت فشار داره. این مجموعه میاد این افت فشار رو جبران میکنه و گاز رو عملا قابل استفاده میکنه.
این کتاب دربارهی تجربهی مدیریتی ساخت این نوع توربینه. این توربین فناری ساخت و طراحی بسیار پیچیدهای داره و تولیدکنندههای جهانی بسیار کمی داره و چند سالی میشه که نسخهی وطنیش ساخته شده.
احسان نوروزی میره با مدیرعامل و مهندسین و بخشهای مختلف تولید و طراحی این توربین مصاحبه میکنه و برامون شرح میده که این تولید از کجا شروع شد و چه مسیری رو طی کرد و موانع چی بود تا ساخته شد. توی این کتاب ضعف مدیریتی کشورمون رو میبینید، انتخاب خانوادگی مدیران رو میبینید، دلسوزیهای مهندسین رو میبینید، اثر تحریم رو میبینید و با انتخابهای غلطی که در صنعت و مدیریت صنعتی میتونه رخ بده آشنا میشید.
در میان گزارش کار، آدمها، مهندسین و مدیران از تجربههای شرکتهای خارجی هم میگن و دید جالبی دربارهی توسعه صنعتی و اقتصادی و بینالمللی به خواننده میدن.
راجعبه این کتاب زیاد میشه صحبت کرد ولی از حوصله خارج خواهد بود. قبلا از احسان نوروزی «قطارباز» و «سفر با حاج سیاح» رو خونده بودم، اولی خیلی خوب بود و دومی چنگی به دل نمیزد. این کتاب چون تا حدودی در زمینه کاری و تخصصی خودم هستش رو با دقت و وسواس بیشتری خوندم. خود کتاب بیشتر مجموعهای از مصاحبهها و مشاهدات نویسنده از پروژه توربوکمپرسور ملی هستش که برای افزایش فشار خط انتقال گاز ازش استفاده میشه. مصاحبهها چون با آدمهای متخصص در این زمینه و چند نفر مدیر و اقتصاددان انجام شده، تا حد زیادی تخصصی هستش و ممکنه برای خواننده عمومی حوصلهسربر یا حتی نامفهوم باشه. یه جاهایی اگر خواننده دانش مکانیکال و آشنایی با قراردادهای نفتی و پروژههای نفتی در ایران داشته باشه به خوبی موضوع صحبت رو متوجه میشه. بخشهای زیادی از کتاب هم به صورت حرفهای شعاری مدیریتی هستش که ما میتوانیم و بهترینها رو خودمون توی ایران داریم و فلان. به شخصه در مورد موضوع خود کتاب که ساخت توربین ملی هستش و از اون طرف شرکتی که به این دلیل تاسیس شده نقدهای زیادی دارم که به خود کتاب مربوط نمیشه. اینکه برای چی باید پروژه ملی تعریف بشه، رانت پشت این شرکتها به چه صورت هستش، چقدر موفق بوده، چقدر در آینده موفق خواهد بود، مواردی هستند که همیشه در خصوص این مدل پروژهها غیرشفاف باقی میمونند. در کل خوندن این کتاب رو به کسانی که آشنایی با صنعت نفت و گاز دارن یا دوست دارن تو این زمینه مطالعه کنن پیشنهاد میکنم. خوندنش به عنوان یک کتاب تفریحی یا حتی پژوهشی، جذابیتی نخواهد داشت
خیلی روزنامهوار خوندم چون که یه جا اسمش رو شنیده بودم و صرفا میخواستم بدونم محتواش چیه و از چیا صحبت میکنه به قول دوستان بیشتر یه بروشور تبلیغاتی و اثر سفارشی بودش
کتاب در حقیقت بروشور تبلیغاتی شرکت او تی سی است که به دلیل کمبود محتوی پر از حرف های کلیشه ای مثل اینکه ما می توانیم و مهندسان ایرانی چیزی از خارجی ها کم ندارند و در کل از هر دری سخنی است. کلا کتاب فاقد هر گونه ارزش صعنتی تحقیقی است. شاید در حد یک برشور تبلیغاتی بوده و چون احتمالا هزینه آن از طرف شرکت تامین شده رضایت خواننده برای نویسنده اهمیت خاصی نداشته.
با تجربه خوندن قطارباز رفتم سراغ این کتاب و توقعم بیشتر بود. این جست و جو در صنعت در تمامی ابعاد ناتمام بود! هیچ وجهی از مسئله درست و حسابی بیان نشده بود. بعضا نقل قولهای طولانی بیاینکه صحبت بدردبخوری باشن آورده شده بود و انتظار میرفت ضعف این قسمتها با اطلاعات و آمار پوشونده بشه. خلاصه بوسهل زوزنیای بود برای خودش!
ایده اصلی کتاب همونطور که تو زیرعنوان کتاب و پشت جلد هم اومده گشت و گذاری در یکی از صنایع هایتکه و تاکید اصلیش بر نبود سیستم جامع تو صنعت و به دنبال اون در جامعهست. بارها تو کتاب از قول افراد فنی رو این نکته تاکید میشه که تواناییهای فنی رشد خیلی بالایی داشتن و چیزی که عقب مونده شکلگیری نظام یکپارچهساز و زنجیره تولید و فهم درست پشت تولید صنعتیه که صنایع رو سالها نوزاد نگه داشته. روایت کتاب رو دوست داشتم ولی میشه ایراداتی بهش گرفت مثل اینکه بر خلاف کتاب قبلی نویسنده (قطارباز) اینجا چندان خبری از بازیگوشی و نمک تو نوشته نیست و رنگ و بوی سفارشی بودن گرفته. اینجور روایتها به جزییات بیشتر و رنگ و لعاب بیشتری نیاز دارن. نمونهی جذابتری اگه بخوام بگم میشه کتاب یک هفته در فرودگاه الن دوباتن که نمونه خوب یک رویکرد میانرشتهای به یک پدیدهی نسبتن صنعتی و زمخته یا تو این زمینه از اون هم بهتر کتاب خوشیها و مصایب کار که شما رو به یه گردش فرهنگی وسط رویدادهای در ظاهر غیرفرهنگی میبره.