دکتر محققداماد از جمله مجتهدانی است که جرئت تداوم اجتماعی و سیاسی بخشیدن به آرای فقهی خود را دارد. به عبارت دیگر، تأملات او محصور در مکاسب و کفایه نیست، بلکه با شکست حصر محافظهکارانۀ فقیهان اخیر، مابازای سیاسی و اجتماعی تفاسیر فقهی خود را با صدایی رسا و ادلهای روشن و مبرهن اعلام میکند.
کتاب آفاق حقیقت در سپهر شریعت، که به سعی روزنامهنگار جوان جناب آقای حامد زارع فراهم آمده است، کوششی برای نشان دادن لزوم توجه به مسائل معاصر و همچنین عدم فروگذاری نگاه نقادانه با مروری بر زندگی فکری سید محققداماد است. ایشان تلاش کردند تا سر حد امکان بدون محافظهکاری دربارۀ موضوعاتی که در سؤالات آقای زارع مطرح شده واکنش نشان دهند و جوابهای خود را با رعایت اختصار ارائه بدهند. کتاب حاضر سعی داشته پاسخگوی پرسشهای فراوان نسل جدید دربارۀ عقل و شرع باشد.
آیت الله محقق داماد از جمله مجتهداتی است که نگاهی نواندیشانه به شریعت و برداشت های فقهی دارد ایشان دو اصل فرا فقهی دارند ، یکی اصل کرامت انسانی و دیگری اصل عدالت که تمام استنتاجات فقهی می بایست خلاف اصل عدالت یا کرامت بشری نباشد به عنوان مثال ایشان با ازدواج دختر غیر رشیده مخالف هستند چون نخالف اصل کرامت بشری است ایشان تتبعات زیادی در فلسفه،فقه و اصول داشته اند و تعاملات ایشان با بسیاری از اندیشمندان الهی غربی موجب تقسیم بندی متفاوتی نسبت به نگاه سنتی فقهی شده است... ایشان تقسیم بندی سنتی فقهی مومن و کافر را نمی پذیرند و به جای آن تقسیم بندی مسالم و محارب رو عنوان کرده اند که یک مسلمان می تواند در هر یک از دو گروه جای گیرد در نهایت ایشان یک نگاه نو به فقهات دارند و از برداشت های سنتی فاصله گرفته اند... نگاه فقهی ایشان بر مبنای عقل است و تعبدی نسبت به نص و متن ندارند