Jump to ratings and reviews
Rate this book

Het bromvliegeffect: alledaagse fenomenen die stiekem je gedrag sturen

Rate this book
Het kleine dingen met grote invloed op onze keuzes• Hoe bespaart een vliegje in een wc duizenden euro’s aan schoonmaakkosten?• Hoe zorgde een stipje ervoor dat duizenden Nederlandse studenten veel te veel geld leenden?• En hoe scoren vrouwenversierders met behulp van drogerpluis?

Als iets schijnbaar kleins ongemerkt grote invloed heeft op ons gedrag heet dat het bromvliegeffect. En het treedt veel vaker op dan je denkt.

Gedragswetenschapper Eva van den Broek en reclamestrateeg Tim den Heijer leren je de verschillende vormen van het bromvliegeffect te herkennen, de negatieve invloed ervan te vermijden en het op een goede manier te gebruiken. Op je werk, op school, in de winkel, op straat én thuis. Ook bekend van Linda.nl!

Beluister nu ook de Zoeken naar boeken-podcast over Het bromvliegeffect. 

Over Het stip het leukste managementboek dat ik tot nu toe dit jaar heb gelezen! Zo'n boek dat razend interessant is en tegelijkertijd weet te verbazen, irriteren, laat lachen en herkenning oproept.' Daniëlle de Jonge, Managementboek

 

Eva van den Broek is gepromoveerd gedragseconoom en oprichter van Behavioural Insights Nederland. Ze zet gedragskennis in voor beter beleid en geeft regelmatig publiekslezingen.

Tim den Heijer is creatief strateeg, copywriter en oprichter van B.R.A.I.N. Creatives. Hij werkte 20 jaar in de reclamewereld voor de bekendste merken ter wereld, zoals Heineken en IKEA.

280 pages, Kindle Edition

First published May 20, 2021

38 people are currently reading
333 people want to read

About the author

Eva van den Broek

6 books2 followers

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
58 (14%)
4 stars
197 (47%)
3 stars
129 (31%)
2 stars
23 (5%)
1 star
6 (1%)
Displaying 1 - 30 of 42 reviews
Profile Image for Maxime Hons.
87 reviews2 followers
March 12, 2023
Ik moest dit boek lezen voor een examenopdracht. De meeste dingen waren wel interessant maar het is nog al omslachtig geschreven waardoor ik weinig onthield van de inhoud en het was ook geen page turner dus het las echt heel traag wat niet ideaal is als je een deadline hebt.
Profile Image for Cornelis Broekhof.
239 reviews1 follower
January 30, 2025
Een interessant boek over de vele manieren waarop onze beslissingen, kleine en grote, worden beïnvloed. Het duizelt je wel af en toe van de voorbeelden die op vrijwel iedere pagina passeren, maar de humor en de lichtvoetige stijl maken alles goed verteerbaar.
37 reviews
May 25, 2024
Voorspelbaar, maar geeft wel een interessante inkijk in ons gedrag
Profile Image for Frank Kool.
118 reviews18 followers
May 8, 2024
PLUS: Lees makkelijk weg en geeft je een mooie opsomming van tientallen kleine factoren die op een eigenaardige manier gedrag kunnen beïnvloeden.

MIN: Het is wat je noemt "een boek voor mensen die niet van lezen houden". Het is een non-fictie boek over menswetenschap en economie, maar de schrijfstijl lijkt eerder het script van een cabaretvoorstelling. En omdat het niet door één maar twee auteurs is geschreven nemen ze elkaar en zichzelf voortdurend op de hak, iets wat al snel begint te vervelen. Hun politieke voorkeur komt ook herhaaldelijk naar voren, dat hadden ze wat mij betreft achterwege kunnen laten. Tot slot wordt er wel een enkele keer over 'het korreltje zout' gesproken maar over het algemeen worden allerlei bevindingen uit de sociale en cognitieve psychologie als harde waarheden gepresenteerd, iets wat zelfs voor de zogenaamde replicatie crisis al verdacht was.
162 reviews1 follower
August 7, 2021
Ik hou echt van die boeken die je makkelijk kan lezen, maar waar toch veel alledaagse, herkenbare feitjes worden aangereikt. Leuk om meer te leren over het onbewuste brein en welke grote uitwerking kleine dingen kunnen hebben.
Profile Image for Marco Hokke.
81 reviews
Read
August 14, 2021
Het boek is onderverdeeld in hoofdstukken waarbij steeds een aantal samenhangende bromvliegen wordt behandeld. Een bromvlieg in dit geval is de nudge die wordt gebruikt om je bijvoorbeeld een keuze te laten maken uit een lijst met opties. De materie is daardoor goed te begrijpen, ook omdat er soms wordt terugverwezen naar eerdere hoofdstukken.
Wat me stoorde aan het boek is de soms bijna kinderachtige manier van opbouw. Elk hoofdstuk stelt een paar verzonnen bromvliegen voor met Latijnse naam, die de verschillende aspecten van het te behandelen gebied moeten verbromvliegen. Het leidt af, het boek en het onderwerp hebben het niet nodig, en na 2 hoofdstukken begon het me tegen te staan. De meeste van deze introducties heb ik daarom maar overgeslagen.
Dat neemt niet weg dat er veel wordt uitgelegd over hoe ons gedrag wordt beinvloed, en worden er veel voorbeelden gegeven van hoe bromvliegen in de praktijk werken, en dat er om elke hoek van elke straat wel een paar gevonden kunnen worden. Dit boek verdient het zeker om herlezen te worden.
Profile Image for Anouk.
119 reviews
February 20, 2025
Ik ben enthousiast. Het is de schrijvers gelukt (in mijn mening) om sociale wetenschap leuk te maken en ze bewijzen dat verschillende disciplines van de wetenschap samenhangen. Ze beginnen het boek [en daarom vind ik het geen spoiler] met te benoemen dat ze dingen versimpelen. Misschien ene bromvlieg, maar in mijn ogen heel eerlijk. Ik irriteer me hier namelijk wel vaker aan, maar het bewustzijn maakt het beter. Daarnaast heb ik gedurende het boek vaak gedacht "ohja". Niet alles was nieuw of verassend, maar dat is logisch. Ik heb ook enorm gelachen en de humor is duidelijk aanwezig. De sterretjes werken fijn op de ereader. Gedurende het boek werd het iets langdradiger en het leest bijna te makkelijk weg, maar dat is wel mijn enige kritiek.
Profile Image for Tim Jonker.
37 reviews1 follower
June 16, 2023
Super leerzaam, bomvol voorbeelden en praktische testjes. Leuk geschreven en een goede balans tussen theorie en effect.
Profile Image for Jo-Ann.
43 reviews
March 1, 2024
Interessante effecten op ons gedrag, wat zijn we toch lekker bespeelbaar als mensen.

Maar goed: "zelfs mét al die bromvliegen blijven wij mensen gelukkig enorm eigenwijs.".
Profile Image for Marr.
36 reviews1 follower
January 3, 2023
Het boek leest vlot weg, is herkenbaar, op sommige punten nogal logisch, maar ook insightful! Zeker de moeite waard om eens te lezen.
6 reviews1 follower
November 16, 2021
Lekker 'snackie' om in een paar dagen doorheen te gaan. Mooie voorbereiding op 'thinking fast and slow' (die al wat jaartjes stof ligt te verzamelen).
Profile Image for Hanne_Vandormael.
66 reviews
January 4, 2023
Erg leuke schrijfstijl vol humor en vlot leesbaar. Soms gaat het iets te snel met alle onderzoeken en effecten.
Profile Image for Wilte.
1,165 reviews25 followers
November 3, 2021
Vlot geschreven boek met veel vaart en humor (en zelfspot, tongue in cheek). Maar ook gebaseerd op gedegen onderzoeken en met juiste duiding van uitkomsten en replicaties. Prima boek als laagdrempelige en praktische introductie in de gedragswetenschappen.

Full disclosure: ik mocht een hoofdstuk meelezen en van commentaar voorzien. Als dank kreeg ik een gratis exemplaar van Eva.

Citaten:
In je eigen leven kun je dit toepassen door kleine veranderingen in hoe je keuzes presenteert: keuze-architectuur. Geef mensen bijvoor beeld de keuze uit twee opties. Vraag je vriendengroep waar zullen we eten?" en uren later dwaal je scheel van de honger nog steeds door de stad. Vraag 'burgers of sushi?" en de beslissing is snel genomen. In de retorica heet dat de drogreden van het valse dilemma. Gedragswetenschappers hebben er een vriendelijkere naam voor: keuzereductie. Ook weer zo'n techniek die populisten veel toepassen, trouwens. (…) Nog een voor beeld: een Aziatische winkelketen biedt bij binnenkomst de keuze uit mandjes in twee kleuren. Blauw betekent: ik wil graag geholpen worden. Rood: laat mij maar rustig rondkijken. Shoppers kiezen het mandje dat bij ze past- en vergeten de derde optie: geen mandje. (p55)

Die methode leverde een hilarisch resultaat op: de ongeduldige groep, die dus meer geld liet liggen om maar snel uitbetaald te worden, deed er vervolgens langer over om datzelfde geld te innen. (p140)
Reuben, E., P. Sapienza en L. Zingales (2015), 'Procrastination and impatience' in: Journal of Behavioral and Experimental Economics, 58, 63-76.

Wil je ankeren eens zelf proberen op het werk of thuis? Dan is een nuttige stijlfiguur de paraleipsis, waarbij je zegt wat je niet gaat zeggen en het daarmee dus stiekem wél zegt. 'Ik kan je hier natuurlijk geen 10.000 euro voor vragen' (p176)

Profile Image for Melle.
90 reviews
September 19, 2021
Vermakelijke, vlot geschreven samenvatting van dingen die je op zich al wel eens eerder gelezen hebt, maar dan helemaal naar het nu getrokken. En duidelijk geschreven door mensen die veel kennis van theorie en praktijk hebben.
Profile Image for Robert Lambregts.
821 reviews29 followers
December 8, 2021
Leuk en informatief boek. Gedragswetenschap met marketing, uitgaand van de pispotvlieg op Schiphol. Leuk hoe dit vertaald kan worden naar heel veel andere situaties in het leven, zowel commercieel als op heel veel andere vlakken. Sommige situaties heel herkenbaar, maar ook vernieuwende momenten waar de bromvlieg terug komt.
Profile Image for Marleen.
60 reviews3 followers
June 20, 2021
Mijn kind eet nu dus echt 41% meer èn ik heb gelachen. Top boek, ik hou hier van.
717 reviews12 followers
June 6, 2024
Recensie van:

Het bromvliegeffect

Junior editie

Kleine dingen die stiekem bepalen wat jij doet.

Auteurs:

Eva van den Broek is gepromoveerd gedragseconoom en oprichter van Behavioural Insights Nederland. Ze zet gedragskennis in voor beter beleid en geeft regelmatig publiekslezingen.

Tim den Heijer is creatief strateeg, copywriter en oprichter van B.R.A.I.N. Creatives. Hij werkte 20 jaar in de reclamewereld voor de bekendste merken ter wereld, zoals Heineken en IKEA.

Illustraties:

Bron: www.wgkunst.nl

Familie de Kort

De familie De Kort bestaat uit vader Hein de Kort, o.a. bekend van zijn dagelijkse cartoons in Het Parool, moeder/beeldend kunstenaar Marijke van Oostrum en hun dochters Sophie de Kort (disciplines fotografie en tekenen) en Stella de Kort (kunstenaar/tekenaar/ illustrator.

Wijze van lezen:

Recensie-exemplaar ontvangen van uitgeverij Van Goor in ruil voor mijn recensie.

Uitgeverij: Van Goor

Genre: jeugdboek. Geschikt om zelf te lezen vanaf 8 jaar.

Cover en flaptekst:

Een rood geblokte rand om het boek heen. Een rode achtergrond. Een grote uitgevallen bromvlieg op de voorkant. Met een vliegenmepper in een van zijn pootjes. Een mug op de vliegenmepper die net gemept is door de grote mug roept auw.

Wat heeft de afbeelding met het boek te maken? Dit maakt mij nieuwsgierig naar de inhoud.

Een leerzame flaptekst. Met een herkenbare illustratie van Hein Kort op de achterkant.

Quote:

Pagina 81

Cringe

Door zelfoverschatting doen mensen domme en gênante dingen. Het ergste voorbeeld is een bankovervaller in Amerika. Ken je dat trucje om ‘onzichtbaar’ te schrijven door citroensap te gebruiken? Dat kun je pas lezen als het papiertje warm wordt. Onze dief dacht dat ook zijn gezicht onzichtbaar werd als hij daar citroensap op smeerde. Die werd dus héél snel na zijn bankoverval gearresteerd. Dom!

Mooie tekst:

Het verhaal:

Junior-editie van het succesvolle Het bromvliegeffect

Wist je dat de afbeelding van één piepklein vliegje jaarlijks duizenden euro’s aan schoonmaakkosten kan schelen? Als iets schijnbaar kleins ongemerkt grote invloed heeft op ons gedrag heet dat het bromvliegeffect. En dat effect zie je de hele dag door overal om ons heen – maar alleen als je weet waar je op moet letten!

Je wordt ouder en mag steeds meer zelf beslissen. Maar kies je écht zelf of word je stiekem gestuurd in deze wereld vol apps, influencers en reclame? In Het bromvliegeffect junior leren gedragswetenschapper Eva van den Broek en reclamestrateeg Tim den Heijer kinderen om het bromvliegeffect te herkennen, de negatieve invloed ervan te vermijden en het op een goede manier zelf te gebruiken. Op school, in de winkel, op straat, online én thuis.

In Het bromvliegeffect junior leer je aan de hand van de zeven bromvliegen hoe piepkleine dingen de hele dag bepalen wat jij doet – en hoe jij kunt bepalen wat jouw ouders doen! Met hilarische illustraties en cartoons van familie De Kort.

Mijn leesbeleving:

Nog niet eerder had ik gehoord van het bromvliegeffect. In dat boek wordt dit op een humoristische, educatieve en intensieve manier uitgelegd. Aan de hand van opmerkingen van ‘mascotte’ Bram, herkenbare en grappige illustraties van familie de Kort, quizjes en oefeningen die je kunt doen, gedrags inzichten en informatieve nuttige informatie bij de vliegenmepper.

Fascinerend hoe dit bromvliegeffect zo’n invloed heeft op het dagelijks leven. Je merkt dat de auteurs weten waar ze over praten en dat bevordert de leesbaarheid van de tekst. De illustraties maken de tekst nog sterker en levendiger. De illustraties zijn niet per definitie mooi maar ze stralen kracht uit doordat ze herkenbaar zijn. De hand van de makers is duidelijk. Dat vind ik knap.

Als je het boek uit hebt dan heb je veel bij geleerd. Ik wil ook zeker het boek voor volwassenen lezen.

Mijn zevenjarige dochter heeft dit boek heel graag gelezen en bekeken. Ze heeft er tevens veel van geleerd. Ook genoot ze van de combinatie tekst en illustraties. Met recht een graphic novel. Puur educatief vermaak.

Mijn mening:

Ik geef 4 sterren.

Prima opbouw. Duidelijke uitleg op kinderniveau. Nuttige en leerzame tips. De beeldende schrijfstijl wordt prima ondersteund door de illustraties. Mooi binnenwerk en duidelijke inhoudspagina.

Fascinerend hoe ‘het bromvliegeffect’ zo’n invloed uitoefent op het dagelijks leven. De nuttige tips helpen je echt verder. Geschikt bevonden voor kinderen. Mijn dochter van zeven las en bekeek het boek heel graag.

 
486 reviews4 followers
March 20, 2023
Boek over hoe ons gedrag wordt beinvloed door kleine zaken. Op zichzelf is het een interessant overzicht, geschreven in een samenwerking van een marketeer en een gedragswetenschapper. Wie uit deze velden komt, zal in dit boek daarom weinig nieuws tegenkomen.

Het boek is zeer laagdrempelig, want 'vlot en informeel' geschreven. Dit had van mij wat minder gemogen, het voelde als de vrolijk-opgedrongen informaliteit in de communicatie van de Ikea haar klanten. De 'grapjes' uit de tekst en in de voetnoten kwamen, in elk geval de door Chris Kijne ingesproken audioversie, echt niet goed uit de verf. De constante verwijzing naar de schrijvers ervan met voornamen en wat ze nu weer hebben meegemaakt, leidde mij van de boodschap af.

Op zich is de classificatie 'bromvlieg' natuurlijk zelf een bromvlieg van jewelste, eerlijker zou het zijn het om overal het woord 'gedragsbeinvloeding' te gebruiken. Dat voelt wat ongemakkelijker voor de lezer, maar daar hebben we het natuurlijk wel over. De 'grappige' classificatie van bromvliegen met latijnse namen voegde voor mij niks toe.

Een mens onthoudt natuurlijk maar een fractie van wat er in zo'n boek wordt opgesomd, en dat is ook niet erg. Van belang is vooral het inzicht dat we in ons doen en laten lang niet zo vrij zijn als we denken te zijn. Feitelijk worden we gestuurd door marketeers. Dit doet de reflexmatige maatschappelijke respons op overheidssturing op bijvoorbeeld roken en ongezonde voeding ('betutteling!') vrij belachelijk lijken.
46 reviews2 followers
November 25, 2022
Wist jij dat er soms in de urinoirs bij de mannen een goal getekend staat en een balletje in de pot ligt? Ik wist dat niet voor ik naar dit boek luisterde. Maar ik wist vooral ook echt niet waarom dat zo zou zijn. Voor mij was dit boek een opsomming van heel veel leuke weetjes en zaken die wij vanzelfsprekend vinden zonder het doel ervan te kennen. Dankzij dit boek kreeg ik weer wat nieuwe inzichten in onze maatschappij en de manier waarop we ons onbewust toch vaak laten vangen. Maar ook over hoe we misschien iemand net iets vlotter mee krijgen met ons verhaal. Ik luisterde naar dit boek en kan dat zeker aanraden.
118 reviews5 followers
September 27, 2022
Er is geen gebrek aan boeken over gedragsverandering. En om nou te zeggen dat we nóg een metafoor nodig hebben voor beïnvloedingstechnieken, nou nee. Als je bekend bent met het veld, kun je deze overslaan. En toch zou ik dit boek gerust aanraden aan kennissen die wat meer willen leren over gedrag. Leesbare en vlot geschreven introductie.
Profile Image for Yvonne de Wijn.
81 reviews
May 1, 2023
Zeer interessant, vlot geschreven.
De informatie buitelt over elkaar heen, aan het einde ben ik wat beduusd en kan ik voormalige hoofdstukken niet meer herinneren.

Wellicht zou het beter zijn geweest dit boek te lezen i.p.v. te luisteren en dan per hoofdstuk tot me nemen.

De informatie wordt praktisch gemaakt, zeker vanwege de korte samenvattingen na ieder hoofdstuk.
Profile Image for Mary.
122 reviews
November 22, 2021
Vermakelijk, maar soms zijn voorbeelden erg onduidelijk geschreven wat niet helpt bij de verbeelding. Daarnaast blijft het vrij oppervlakkig, had graag wat meer inhoudelijke voorbeelden van onderzoeken gezien. Er komt wel veel langs wat erg leuk is.
Profile Image for Ronald.
77 reviews1 follower
May 9, 2023
Ze prettig geschreven boek dat je inzicht geeft in allerlei (subtiele) manieren waarop je beïnvloed wordt in je gedrag. Heel knap hoe een enorme hoeveelheid fenomenen en onderzoeken zo helder en laagdrempelig aan de lezer wordt voorgeschoteld!
Profile Image for Judith Kuijt.
23 reviews
November 24, 2024
Komen veel interessante en grappige feitjes en technieken voorbij, maar de (vele) theorieën zijn wel kort door de bocht uitgelegd waardoor je de vele nuances van wetenschappelijk onderzoek kwijt raakt. Daarnaast vind ik het niet heel prettig geschreven.
Profile Image for Joris Reijnierse.
59 reviews1 follower
July 22, 2021
Aardig boekje over alledaagse ideeën/ voorvallen die ons denken/ handelen beïnvloeden. Veel in de categorie: je gaat ze (de bromvliegen) pas zien als je ze door hebt….
40 reviews
October 6, 2021
Een mix van This is marketing" en "Freakonomics" ineen. Zeker een interessant boek vol leuke feitjes over hoe ons gedrag onbewust gestuurd wordt door de vele prikkels die je op een dag binnenkrijgt.
1 review
December 24, 2021
Leest makkelijk weg en is leuk als je psychologische/sociale processen interessant vindt. Soms iets te "nonchalant" geschreven en daardoor neigt het een beetje kinderlijk te worden.
38 reviews1 follower
January 31, 2022
Aardig om te lezen maar behalve de titel heeft het boek weinig nieuws te bieden. Zeker niet al je Ons feilbare denken van Kahneman hebt gelezen.
Displaying 1 - 30 of 42 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.