Yolumuzu Değiştirelim - Koronavirüsün Öğrettikleri

by Edgar Morin, Murat Erşen (Translator)

A falta de poder darle un sentido a esta pandemia, aprendamos de ella para el futuro. Un virus minúsculo en una lejanísima ciudad de China ha puesto el mundo patas arriba. Es evidente que la historia ha conocido muchas pandemias, pero la novedad radical del Covid-19 es que ha provocado una policrisis mundial de componentes, interacciones e incertidumbres múltiples e interrelacionadas. La posepidemia será una aventura incierta en la cual se desarrollarán las fuerzas de lo peor y de lo mejor, aunque estas últimas todavía son débiles y están dispersas. Pero lo peor no es seguro, y lo improbable puede acaecer. Un análisis brillante del pensador de la complejidad. «Esta crisis abierta por la pandemia me ha sorprendido enormemente, pero no ha sorprendido mi forma de pensar, más bien la ha confirmado. Porque al fin y al cabo soy hijo de todas las crisis que mis noventa y nueve años han vivido. El lector comprenderá entonces que encuentre normal esperar lo inesperado y prever que lo imprevisible pueda acontecer. Comprenderá que tema las regresiones, que me preocupen las oleadas de barbarie y que detecte la posibilidad de cataclismos históricos. Comprenderá también por qué no he perdido toda esperanza. Comprenderá por lo tanto que quiera despertar las conciencias dedicando mis últimas energías a este libro.» Edgar Morin, de la Introducción

Genres: Philosophy, Sociology

104 pages, Paperback

First published June 17, 2020

About the author

Edgar Morin (born Edgar Nahoum) is a French philosopher and sociologist who has been internationally recognized for his work on complexity and "complex thought," and for his scholarly contributions to such diverse fields as media studies, politics, sociology, visual anthropology, ecology, education, and systems biology. He holds degrees in history, economics, and law. Though less well known in the United States due to the limited availability of English translations of his over 60 books, Morin is renowned in the French-speaking world, Europe, and Latin America.

At the beginning of the 20th century, Morin's family migrated from the Greek town of Salonica to Marseille and later to Paris, where Edgar was born. He first became tied to socialism in connection with the Popular Front and the Spanish Republican Government during the Spanish Civil War.

When the Germans invaded France in 1940, Edgar fled to Toulouse, where he assisted refugees and committed himself to Marxist socialism. As a member of the French Resistance he adopted the pseudonym Morin, which he would use for the rest of his life. He joined the French Communist Party in 1941. In 1945, Morin married Violette Chapellaubeau and they lived in Landau, where he served as a Lieutenant in the French Occupation army in Germany.

In 1946, he returned to Paris and gave up his military career to pursue his activities with the Communist party. Due to his critical posture, his relationship with the party gradually deteriorated until he was expelled in 1951 after he published an article in Le Nouvel Observateur. In the same year, he was admitted to the National Center of Scientific Research (CNRS).

Morin founded and directed the magazine Arguments (1954–1962). In 1959 his book Autocritique was published.

In 1960, Morin travelled extensively in Latin America, visiting Brazil, Chile, Bolivia, Peru and Mexico.He returned to France where he published L'Esprit du Temps.

That same year, French sociologist Georges Friedmann brought him and Roland Barthes together to create a Centre for the Study of Mass Communication that, after several name-changes, became the Edgar Morin Centre of the EHESS, Paris.

Beginning in 1965, Morin became involved in a large multidisciplinary project, financed by the Délégation Générale à la Recherche Scientifique et Technologique in Plozévet.

In 1968, Morin replaced Henri Lefebvre at the University of Nanterre. He became involved in the student revolts that began to emerge in France. In May 1968, he wrote a series of articles for Le Monde that tried to understand what he called "The Student Commune." He followed the student revolt closely and wrote a second series of articles in Le Monde called "The Revolution without a Face," as well as co-authoring Mai 68: La brèche with Cornelius Castoriadis and Claude Lefort.

In 1969, Morin spent a year at the Salk Institute for Biological Studies in La Jolla, California.

In 1983, he published De la nature de l’URSS, which deepened his analysis of Soviet communism and anticipated the Perestroika of Mikhail Gorbachev.

Morin was married to Johanne Harrelle, with whom he lived for 15 years.

In 2002, Morin participated in the creation of the International Ethical, Scientific and Political Collegium.

In addition to being the UNESCO Chair of Complex Thought, Morin is known as a founder of transdisciplinarity and holds honorary doctorates in a variety of social science fields from 21 universities (Messina, Geneva, Milan, Bergamo, Thessaloniki, La Paz, Odense, Perugia, Cosenza, Palermo, Nuevo León, Université de Laval à Québec, Brussels, Barcelona, Guadalajara, Valencia, Vera Cruz, Santiago, the Catholic University of Porto Alegre, the Universidade Federal do Rio Grande do Norte, and Candido Mendes University Rio de Janeiro.

The University of Messina in Sicily, Ricardo Palma University in Lima, and the Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS), the French National Research Center in

Reviews

[Sergio · Rating 5 out of 5]

O impossível mas factível.

Impossível pela sede de poder do bicho-homem sobre o bicho-homem, um poder que cheira a eternidade. Só a consciência da mortalidade, do fim pode nos reduzir a todos à um só pensamento, vontade, à solidariedade.

Factível, se há esperança de se chegar lá, ao Humanismo.

Oxalá, amem

[Gabriele · Rating 3 out of 5]

É um livro que o autor propõe reflexões super importantes e desenha caminhos que me deixaram pensando 'nossa o mundo seria um lugar melhor se essa fosse de fato a via escolhida a partir da covid'. Logo no início da leitura eu fui ver quando tinha sido a data de publicação do livro porque já estava sentindo algo que eu senti quando li o livro do Joel Birman sobre a pandemia e de fato, esse livro foi publicado em junho de 2020 na França e em outubro de 2020 no Brasil. O que levantou a minha suspeita de que havia sido um livro concebido nos estágios iniciais da covid foi o otimismo de que iríamos, como sociedade, aprender algo e fazer escolhas importantes a partir do contexto de crise que estávamos todos inclusos. E o que me incomoda - um pouco ou bastante dependendo do dia - é que é um livro que rapidamente se torna bastante datado.

Eu sinto que vivendo intensamente a covid da forma como vivi e como foi vivido no Brasil, é muito difícil sair desse período de forma otimista. Olhar para o contexto brasileiro e até mesmo para os movimentos feitos mundialmente 'após' a pandemia indica que não foi possível escolher a via que Morin indica como a ideal. E sim, é a via ideal e é super interessante ver que ele não apenas indica qual caminho seria importante seguir, mas também formas de seguí-lo e formas de construí-lo em comunidade e em conjunto. Mas a ideia de 'juntos' e 'existimos em uma comunidade única' talvez tenha durado poucos meses após o início da covid e rapidamente os modos de agir voltaram a ser bastante individualistas, operados por uma sociedade capitalista onde a economia falou mais alto, um governo negacionista e as muitas e muitas mortes que poderiam ter sido evitadas.

Acho importante a reflexão, mas tenho críticas sobre materiais que se propõe a pensar um movimento e momento enquanto ele ainda está iniciando, tornando bastante complexa a compreensão do todo e a compreensão dos reais efeitos da pandemia no mundo e dos reais caminhos que foram seguidos. Agora, olhando em retrospectiva é possível ver que seguimos outra via, infelizmente.

[Anastasia Tuple · Rating 1 out of 5]

I didn't like the book because it reads like an adult fairytale or - simply put - it reads as fiction. I am saying this because the general thread of the book is that the capitalists (capitalism) and their technological innovations are to blame for most of the current social evils, even for the climate crisis (due to the past years' overconsumption); whereas the laypeople are the solution to these maladies via their active partaking in more democratic procedures (e.g. becoming members to new committees, so as to judge and speak their minds - even in scientific committees! Now, imagine how 'practical' and 'successful' a scientific committee would be if it were made up of 50% doctors and 50% laymen and women!)
In other words this book can be summed up as follows: oh, how mean and dangerous the capitalists are - oh, how pure and wise the laypeople are!
Also, another very problematic aspect of this book, which a dear friend of mine pointed out as I was voicing my criticism on the book's too simplistic 'bad capitalism vs. good communism' main idea, is that the specific author, who is characterised as 'radical leftist', who belongs to the French Communist Party, and who has written extensively about the communist and socialist ideas, has a net worth of approximately 1 to 5 million dollars, and is one of the richest and most popular French people!!! See here: https://www.worthrich.com/edgar-morin/ and here: https://wiki.projecttopics.org/640841... and here: https://popularbio.com/edgar-morin/#E... and here: https://buzzlearn.com/edgar-morin/.

[Stephania · Rating 3 out of 5]

O autor lista 15 lições do coronavírus, as mudanças pós-coronavírus e nos propõe um novo modo de viver extremamente necessário. Seja para a qualidade das nossas vidas, seja para preservar a sobrevivência dos seres humanos no planeta Terra. Hoje em dia as mudanças descritas necessárias do livro,parecem inatingíveis, mas como disse o autor, é preciso ter esperança. E ler esse livro e compreender que há o que mudar já é um primeiro passo para uma transformação. A linguagem é clara e sucinta, um livro feito para o leitor em geral.

[Tarık · Rating 4 out of 5]

Fransız entelektüel ve sosyolog Edgar Morin, "Yolumuzu Değiştirelim - Koronavirüsün Öğrettikleri" adlı kitabında, Covid-19'un politik, ekonomik, toplumsal, ekolojik ve gezegensel krizlerin bileşimi olduğunu ve paradigma değişikliği gerektirdiğini belirtir. Kitapta, pandeminin öğrettikleri arasında dayanışmanın canlandırılması, belirsizliğin kabul edilmesi, insanlık durumunun farkındalığı, tüketim alışkanlıklarının gözden geçirilmesi ve ölümle ilişki konuları yer alır. Morin, pandemi sonrası krizin de endişe verici olabileceği uyarısında bulunur.

1917’de İspanyol gribinin etkisiyle başlayan ve 1921’deki doğumuyla devam eden kişisel kaderiyle dünyanın gidişatını 100 yaşını aşmış bir kişi olarak keyifli bir dille betimliyor. Ayaklı bir kütüphane.

Yazarın bu kısa (95 sf) kitapta odağı Koronavirüsün etkileri ve yeni stratejiler konusundaki görüşlerini bir araya getirmek.

Covid-19 siyasal, ekonomik, toplumsal, ekolojik ve ulusal ve gezegensel krizlerin bileşimi olan bir megakriz.
Bir paradigma değişimini gerekli kıldı, ancak paradigmanın doğasına özgü zorlukla karşımızda duruyor.
“Paradigma değişikliği uzun zaman alan zorlu, kaotik bir süreç, yerleşik yapı ve zihniyetlerin müthiş direncine toslar.”

Koronavirüs sonrası da krizin kendisi kadar endişe verici. Umut'un da yeni felaketlerin de taşıyıcısı olabilir..

Corona virüsün öğrettiği 15 ders

1. Hayat Hakkında: Kapanma deneyimi bizim için, fakruzaruret içinde yalıtılmış insanların hayatlarına açılan bir pencere olabilir. Bu insanlar ihtiyaç fazlasına ve lüzumsuz bolluğa erişimi olmayan, fakat bunlara erişime diğerleri kadar hakları olan kişilerdir. Hepimizin parçası olduğu insanlığın yazgısı, yani biz içerisinde benlerin dayanışması ve beraberliği için, bireysel gelişimimizin hizmetinde olan dostluk ve sevgidir.
2. İnsanlık durumu hakkında: 1980’li yıllardan ve AIDS’in ortaya çıkmasından önce bilimin virüs ve bakterileri yok ettiği düşünülüyordu. 2008'den önce resmi iktisatçılar krizlerin önünün alınmış olduğu konusunda teminat veriyordu. 2020’den önce insanlık güya büyük salgınları orta çağa gömmüştü. 
Kırılganlığımız unutulmuş, güvencesizliğimizin üzeri örtülmüş durumdaydı.
Egemen olduğumuz kadar tabi, muktedir olduğumuz kadar aciz varlıklarız. Gücümüzdeki artış ile aczimizdeki artışın at başı gittiği paradoksunu idrak etmeliyiz. Pascal’ın yazdığı gibi, “i̇nsana yüceliğini hatırlatmadan, sadece hayvanlara ne kadar benzediğini göstermek tehlikelidir. Ama aşağı haline değinmeden yüceliğinden fazlaca söz etmek de tehlikelidir. İkisinden de bir haber bırakmak, hepsinden tehlikelidir. En tehlikeli ise onu, birinden olduğu kadar diğerinden de bir haber bırakmaktır.”
3. Hayatımızdaki belirsizlikler hakkında: Yaşadıklarımız bizi belirsizliği kabule davet ediyor.
4. Ölümle ilişkimiz hakkında: Veda törenine, içinde cenaze yemeğinin de yer alacağı ortaklaşa bir seramoniye muhtacız. Kalpleri teskin edecek bir törenin yokluğu, bir tür ayin içinde acıyı dindiren ve ölen kişiyi yoğun bir şekilde zihnen yeniden tecrübe etme imkanı veren ritüellere duyulan ihtiyacı herkese, benim gibi laik olan kişilere bile hissettiriyor.
5. Medeniyetimiz hakkında: Karantinanın yarattığı kısıtlamalar fakirlik çekmeyen herkes için alışverişİ zaruret ölçüsüne indirgeyerek aslında gereksiz olan ne kadar çok şeyİ ihtiyaç kabul ettiğimizi gösterdi. Böylece tüketim zehirlenmesini idrak edebildik.
6. Dayanışmanın canlandırılması hakkında: yaşananlar (Batı Avrupa'da) dayanışmanın ne kadar cılız olduğunu gösterdi. Ne var ki dayanışma duyguları her birimizin içinde uyur vaziyette de olsa mevcut ve hep beraber yaşadığımız illet sırasında yeniden uyanıyor.
7. Karantinadaki toplumsal eşitsizlik hakkında: Karantina toplumsal eşitsizliklerin dev aynası oldu. Pandemi toplumsal ve mekansal eşitsizlikleri dramatik biçimde ön plana çıkardı. Şehirden kaçmayı mümkün kılan yazdıklara herkes sahip değil. Bazı konutların çok küçük ve dar oluşu çocuklu aileler için karantinayı tahammül edilmez hale getirdi, hali hazırda evsiz olanlardan, göçmen denen mültecilerden bahsetmiyorum bile, onlar için bu karantina iki kat sıkıntılı oldu.
8. Salgının dünyadaki seyri ve yönetilmesi ile ilgili farklılıklar hakkında: salgın hastalık dünyayı eşitsiz biçimde vurdu. Nüfus yoğunluğunun daha az olduğu yerler daha az etkilendi.
9. Krizin doğası hakkında: yarattığı sarsıntı ve belirsizliklerin ötesinde krizler, bir sistemin düzenli işleyişindeki bozulmalarda kendini gösterir. Her düzen istikrarını sağlamak için sapmaları ketler veya bastırır (negatif geri besleme). Kriz sırasında frenlenemeyen bu sapmalar yayılır (pozitif geri besleme) ve aktif temayüller haline dönüşür, bu temayüller geliştiği taktirde, kriz içindeki sistemin düzenini bozup onu bloke etme tehlikesi taşır. Canlı sistemlerde, özellikle de sosyal olanlarında, sapmaların baskın hale gelen gelişi, gerilemeci ya da ilerlemeci değişimlere, hatta bir devrime yol açabilir. 
Kriz, toplumlarda birbiriyle çelişkili iki süreci tetikler. İlki, yeni çözümler arayışında yaratıcılığı ve hayal gücünü artırır. İkincisi ise ya geçmişte kalmış istikrarlı bir duruma dönmek ya da mucizevi bir kurtuluştan yana olmaktır.
10. Bilim ve tıp hakkında: bu durum, dinden farklı olarak bilimin mutlak hakikatler manzumesi olmadığının anlaşılmasını vesile oldu. Bu dönemde bilim aşırı uzmanlaşmanın pençesindeydi.
11. Akıl krizi: 
Görünmeyen karmaşıklıklar
Fikri güdüklükler, gerçekliğin karmaşıklığını bizim için görünmez kılan zihniyetinizdeki devasa kredili açığa çıkarıyor. Bu kara delik aynı zamanda, içimizde kök salmış bilmek İpliğini zaaflarını açığa çıkarıyor. Bizi indirgemeye itiyor, bilgileri birbirine bağlamak yerine kompartımanlara ayırıyor, sürekli ve durmaksızın beklenmedik şeyler ağa çıkarken muhtemeli öngörmekle sınırlandırıyor.
Kli sırasında karşılaştığımız haliyle düşüncemizi ve bilgimizin zaaf yetersizlikleri karmaşıklığı ve belirsizliklerin meydan okumasını cevap verebilecek birbilme ve düşünce tarzını ihtiyaç duyduğumuzu teyit etti. 
Öngörülemezi bilmeyebiliriz fakat ihtimalini öngörebiliriz.
Eylem Ekolojisi
Eylem niyet edilenin karşıtı bir yöne savunulabilir bumerang misali eyleme koyanın başına çarpabilir.
12. Siyasal düşüncenin ve eylemlerin zaaflıkları hakkında: Yaşanan bu kriz emeğin hilafına sermayeyi kayıran, tedbir ve önlemleri karşılıklı rekabete feda eden bir politikanın zaaflarını güçlü bir şekilde açığa serdi. 
Neoliberal politikalar
Siyaseti tümüyle ekonomiye, ekonominin tamamını da serbest rekabet doktrinine indirgiyor ve bu doktrini tüm toplumsal sorunlara çözüm olarak öne sürüyordu. Gerçekte ise neoliberal dogmalar, toplumsal eşitsizlikleri feci şekilde ağırlaştırıyor ve finansal nüfuz odaklarına devasa bir güç sağlamaya devam ediyor. Bilhassa istihdamı, tüketimi ve hayat düzeyini ileri taşıyacak ekolojik ekonomik bir New Deala ihtiyacımız var.
13. Ulusal bağımlılık ve delokalizasyon hakkında: Ulusal özerkliği yeniden tesis ederken siyasal işbirliği ve kültürel alışverişi de içeren bir karşı küreselleşme perspektif içinde bir yandan da bir kader ortaklığı şuurunu ve tekno-ekonomi küreselleşme sürecini de ıslah etmek gerekiyor. Daha geniş bir açıdan söylersek, dünyasallaşma, tarım alanları, toprakları veya yaşam yaşam alanları tehdit altındaki ulusları kurtarmak için dünyasallaşma karşıtı süreci de kapsamalıdır. III. Reich’ın ‘yaşam alanı’ teriminin yayılmacı olmayan bir versiyonu üzerinde düşünmemiz gerekiyor.
14. Avrupa krizi hakkında: Avrupa birliğinden geriye bir iskelet kaldı. Ayrımlar kalıcılık kazandı ve parçalanma riski yeniden diriliş kazanan egemenlikcilerin ayrılıkçı baskılarıyla ağırlaşacağa benziyor
15. Krizdeki Gezegen Hakkında: ekolojik yıkımın etkilerine karşı duyarlı olmak zorundayız.

Koronavirüs sonrası mücadeleler

1. Yaşamsal mücadele: Zamanla yeni bir ilişki biçimi kurmak zorundayız. Yavaşlığın keyfini, gezintileri, bisikleti, “slow food”u muhafaza mı edeceğiz yoksa? Daha uzağa daha hızlı gitme arzusunu bir yana bırakabilecek miyiz? Aylar boyunca deneyimlediğimiz dayanışma pratiklerini muhafaza edebilecek miyiz? Daha muhabbetli, şenlikli ve şiirli bir hayatın doğuşunu vesile olabilecek mi bunlar? Eski alışkanlıklara dönüşle birlikte belki tüm bunları uykuya yatırılabilir, hatıralarda sürekli yaşayabilir ve nihayet yeni sınavlar ve krizlerle tamamen unutulabilir.
2. Politik krizle mücadele: neoliberalizme indirgenmiş sistem dönüşecek mi?
3. Kriz içindeki dünyasallaşma ile mücadele: dünyasallaşma dayanışmasız bir karşılıklı bağımlılık yarattı. Bunun ters yüz olması gerekiyor.
4. Kriz içindeki demokrasi mücadelesi: her yerde neo-otoriter devletler görüyorduk.
5. Dijital dünya ile mücadele: Dijitalleşmenin yayılması süreci kılıcı olacağa benziyor. Dijital araçlar hem özgürlüğün hem de köleliğin araçları olabilir.
6. Ekolojik koruma mücadelesi: Kriz esnasında sadece zaruri olanları tüketmeye başarı bildiğimize göre, baktığımız her köşeyi işgal etmiş reklamlar tarafından tetiklenen tüketim dürtüsüne yeniden teslim olacağız?
7. Ekonomik kriz mücadelesi: Dizginsiz hiper-kapitalizmin gücünü zayıflatmamız, banka sistemini reforme etmemiz, borsa spekülasyonlarını denetlememiz ve vergi kaçaklarını önlememiz gerekiyor.
8. Belirsizliklerle mücadele: Artmalı
9. Büyük gerileme tehlikesi ile mücadele: Entelektüel ve ahlaki gerileme. İkici yaklaşımların, nefretin ve hoşgörünün kuvvetlenmesine şahit oluyoruz. Politika, ekonominin dümen suyuna sokulmak üzere her türlü içerikten soyulmuş halde, ekonomi denilen şey ise neo-liberalizme tabi muamele ettiği şeyi insani olmaktan çıkartıp niceliğe indirgeyen ve muhtemel olmayan ile öngörülemez olanı tanımayan bir hesaba indirgenmiş durumda.
-Bir yanda antisemitizm diğer yanda İslam karşıtlığı birbirlerini besleyerek daha da büyüyorlar.
-Komünizm gibi yeryüzü kurtuluşu teklif eden dinin çöküşünün ardından geleceğe yönelik dünyevi bir umut da kalmadığından semavi kurtuluşu ve Kadiri mutlak bir Tanrıyı savunan dinlere geri dönüş başladı ve bu dönüş beraberinde genellikle tahammülsüzlüğü ve fanatizmi getirdi.

Yolu Değiştirmek
Morin, devrim kavramı yerine yolu değiştirmenin daha uygun olduğu düşüncesinde, çünkü devrimler özgürleştirme misyonlarına karşıt sonuçlarla baskıcı rejimlerin doğmasına yol açtı. Bolşevik, Mao devrimler gibi. Ve günün sonunda tasfiye etmek istedikleri şeyleri geri getiriyorlar. Kapitalizm ve din gibi.

Reçete şunları içerebilir:
1. Kısa ömürlü ve göz boyamaya yönelik ekonomiden uzaklaşma
2. Reklamı bilgilendirici mesajlardan ibaret kılma
3. Endüstriyel gıdaların üretimini ve konservelenmesini olduğu kadar geri dönüştürelemeyen tek kullanımlık nesnelerin üretimini düşürme
4. Demiryollarına ağırlık verme —kara ve hava trafiğini azaltma, böylece kirliliğin ve aşırı tüketimin önüne geçme

[Josie Baron · Rating 5 out of 5]

Uma leitura que poderia ser rápida, mas essa não seria a melhor forma de compreender a grandiosidade do livro. Aos 99 anos, Edgar Morin deixa a sua contribuição para avaliarmos a situação do coronavírus no mundo, como viemos parar aqui e o que podemos tirar de lições. Livro imperdível!

[Emmanuel Ladoux · Rating 2 out of 5]

Un livre plein de bonnes intentions, mais qui reste à mon goût extrêmement superficiel, sans être rattrapé par la moindre qualité d’écriture. Une liste de courses de ce qu’il faudrait faire pour que le monde aille mieux. Edgar Morin a sûrement raison sur la plupart des points, mais je n’ai pas l’impression d’y avoir appris grand chose, ni qu’elles soient présentées de façon nouvelle.

Et comment aussi mal traiter le sujet de la science, pourtant aussi central dans une crise épidémique ? Raoult y est mis sur le même plan que le reste de la communauté scientifique (un si grand esprit qu’Edgar Morin n’aurait-il pas pu prendre position ?), la vaccination sur le même plan que l’immunité de groupe (mais M. Morin n’a pas dû faire le calcul du nombre de vies qu’il aurait fallu sacrifier pour cela, les révisions de la fonction exponentielle attendront !), etc.

Comble du mauvais goût : citer (page 116 de l’édition Champs actuel) Michel Maffesoli - oui, le directeur de thèse de l’astrologue Elisabeth Tessier…

[İsmail Kaplan · Rating 4 out of 5]

Edgar Morin, 20. yüzyılın büyük bölümünü kapsayan ömründe gördüğü aşırılıkları ve uç noktaları özetleyerek, bugün karşı karşıya olduğumuz salgından çıkış için önerilerde bulunuyor. Bunu yaparken de sık sık La Méthode eserine atıf yapıyor. Bu yönüyle kitap, Morin'in düşünsel birikimini özetleyen bir manifesto niteliğinde.
Diğer yandan kitap anadilinde Haziran 2020'de yayımlanmış, yani salgının daha ilk aylarında. Belki de bu yüzden pandemi sonrasında "yolumuzun değişeceğine" dair umudu yüksek. Bir yıl sonrasında baktığımızda ise pandeminin var olan eşitsizlikleri, haksızlıkları ve yoksulluğu daha da artırdığını görüyoruz ve birçoğumuzun bir yıl önce sahip olduğu umutlar büyüyemeden yok oluyor.

[Rafael · Rating 4 out of 5]

Una buena reflexión sobre la epidemia y buenas propuestas sobre las medidas que debería tomar la humanidad para crearse un futuro prometedor. Algunas propuestas son muy interesantes y prestan mucha atención a la ecología, a la libertad de los pueblos y a la solidaridad. Pero también es cierto que muchas de estas propuestas me parecen poco realistas e incluso naif. En todo caso, el libro es de muy agradable lectura, corto y dividido en pequeños capítulos. Sorprende que este magnífico pensador y autor mantenga esta brillante lucidez a sus 99 años de edad.

[Diego Velasquez · Rating 4 out of 5]

Ce livre est un essai plein de lucidité malgré certains passages du moins utopiques. Au-delà de sa critique du néo-libéralisme (certes argumentée, mais inévitable), le livre propose une réflexion d'actualité vis-à-vis de la période de "sortie de crise". Je rejoins l'auteur notamment sur son exhortation à la réflexion et au changement en termes de décisions politiques (économiques et écologiques, notamment), qui ont un impact global.

[Otilia · Rating 4 out of 5]

Carte scrisa in izolare si publicata in iunie 2020.
Un citat: Constientizarea comunitatii de destin terestru ar trebui sa fie evenimentul-cheie al secolului nostru. Este, fara indoiala, mesajul cel mai puternic al crizei din 2020. Suntem solidari pe planeta si solidari ai planetei. Suntem fiinte antropo-bio-fizice, fii ai Terrei,. Terra este patria noastra.

[Giulia Larigaldie · Rating 4 out of 5]

Un livre qui se lit très facilement (ce qui est très appréciable quand il est écrit par un philosophe), qui mérite qu'on y revienne régulièrement.
Les deux premières parties me semblent largement supérieures à la dernière.

[Adelina · Rating 4 out of 5]

Uma leitura a não perder! Aprender com os erros para tomar melhores decisões no futuro. Um livro sobre a Humanidade e uma excelente reflexão sobre a atualidade. São muitas as lições, veremos o que se aprendeu com elas.

[Ervin Antonio · Rating 4 out of 5]

Buen libro, un análisis muy interesante de la situación actual del mundo, además las posibles soluciones o la forma en la que para él se tiene que trabajar como humanidad, da mucho para pensar.

[Arianna Nicolini · Rating 5 out of 5]

Ci sarebbero davvero tantissime cose da dire di queste 120 pagine. Morin analizza in modo chiaro, trasparente, la nostra società partendo dal fatto che non siamo immortali. E' questo uno dei più grandi insegnamenti del Corona Virus: la nostra vita ha un inizio e una fine. Ci troviamo a fare i conti con la nostra mortalità. Ma non è solo questo, sono almeno 15 le cose che il COVID ci ha insegnato. Ci ha insegnato che abbiamo bisogno dei nostri affetti per essere felici, che non esiste l'IO se non esiste un NOI, che l'amore è la forza più potente e dobbiamo reimparare ad amare gli altri, il nostro pianeta. Perché non possiamo più vivere in un modo consumistico, in un mondo neoliberale, che permette gli spostamenti delle merci tra stati, ma non quello degli uomini. Dobbiamo riscoprire una Democrazia partecipativa, dove siamo tutti coinvolti, dove le disuguaglianze si assottigliano e le differenze ci fanno riscoprire simili. Abbiamo bisogno di un'Unione Europea che non si occupi solo di economia, ma che si occupi di umanità. Abbiamo bisogno di riscoprirci uomini facenti parte di un'unica grande umanità. Il Covid ci mette di fronte alle nostre fragilità come singoli e come società occidentale. La politica deve cambiare, deve rinnovarsi, deve riscoprisi appassionata e unita perché il nostro pianeta non può più andare avanti così. Morin parte dal Corona Virus per fare un'analisi completa di ciò che va e di ciò che non va nella nostra società, ma questi cambiamenti devono esserci indipendentemente dalla pandemia. Sono tantissime le cose da dire su questo libro perciò vi dico: compratelo, perché nessuno meglio di Morin può spiegarvi tutto questo con una semplicità che lo contraddistingue.

[Ana Hantt · Rating 4 out of 5]

É impressionante que o autor tenha presenciado tantos fatos históricos do último século e tenha condições de compará-los com a atual situação da pandemia. Alguns trechos do livro foram um pouco abstratos para mim, mas gostei especialmente das ideias que o autor apresenta sobre responsabilidade ambiental, migrantes/refugiados e livre tráfego de pessoas.

[Manuel Barahona · Rating 5 out of 5]

Cambiar de via para regenerar la vida

A sus 99 años, Morin nos ofrece una lúcida reflexión sobre los retos que encara la humanidad para continuar haciendo posible la vida en la Tierra, nuestra casa, nuestra patria durante y post pandemia

[Lucie Mrw · Rating 4 out of 5]

Edgar Morin, philosophe et écrivain, né en 1921, titre les leçons de la pandémie du COVID-19.
Régénération de la politique, de la protection de la planète, de l'humanisation de la société…
Une réflexion philosophie de notre société et de la nouvelle ère des grandes incertitudes.