نامه باستان جلد چهارم

by میرجلال‌الدین کزازی

شاهنامه کتاب فرهنگ ایران و سند هویت فرهنگی ما ایرانیان است. از این رو، سازمان «سمت» ضروری دانسته است که ویرایش و گزارش شاهنامه را آن چنانکه در خور این کتاب ارجمند است، در برنامه انتشاراتی خود بگنجاند. ًکتاب حاضر به نام «نامه باستان» جلد چهارم از مجموعه‌ای ده جلدی است که ویرایش و گزارش شاهنامه را از آغاز تا انجام دربرخواهد داشت. در این جلد، از داستان فرود سیاوش تا داستان اکوان دیو به تمامی ویراسته و شرح گردیده است. مؤلف دانشمند، دکتر میرجلال‌الدین کزّازی در شرح ابیات و تحلیل داستانها، از دانشها و دیدگاههایی چون واژه‌شناسی، ریشه‌شناسی، چهره‌شناسی، اسطوره‌شناسی، نمادشناسی، سبکشناسی، زیباییشناسی و نسخه‌شناسی بهره گرفته است. در زیباییشناسی، بیتها از دید سه دانش بدیع، بیان و معانی کاویده و بررسی شده است. در سبکشناسی، دگرگونیهای تاریخی زبان در نظر بوده است. در ریشه‌شناسی، خاستگاه و پیشینه واژگان بررسی شده و کمابیش ریخت پهلوی واژگان به دست داده شده است.

یادداشت آغازین
دیباچه
کیخسرو
داستان فرود سیاوش
اندر رزم کاموس کشانی
داستان اکوان دیو
بخشهای برافزوده
گزارش بیتها
فرهنگ واژگان
واژه‌نمای ریشه‌شناختی
کتابنما
فهرست اختصارات

760 pages

About the author

میرجلال الدین کزازی در ۲۸ دی ۱۳۲۷ در کرمانشاه در خانواده‌ای فرهنگی چشم به جهان گشود. از همان دوران کودکی به فرهنگ و ادبیات ایران علاقه وافری نشان می‌داد. دوره دبستان را در مدرسه آلیانس کرمانشاه گذرانید و از سالیان دانش آموزی با زبان و ادب فرانسوی آشنایی گرفت. سپس دوره دبیرستان را در مدرسه رازی به فرجام آورد و آنگاه برای ادامه تحصیل در رشته زبان و ادب پارسی به تهران رفت و در دانشکده ادبیات فارسی و علوم انسانی دانشگاه تهران دوره‌های گوناگون آموزشی را سپری کرد و به سال ۱۳۷۰ به اخذ درجه دکتری در این رشته نائل آمد. او از سالیان نوجوانی نوشتن و سرودن را آغاز کرده‌است و در آن سالیان باهفته‌نامه‌های کرمانشاه همکاری داشته و آثار خود را در آنها به چاپ می‌رسانیده‌است. او اینک عضو هیات علمی در دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی وابسته به دانشگاه علامه طباطبایی است. او افزون بر زبان فرانسوی که از سالیان خردی با آن آشنایی یافته‌است، با زبان‌های اسپانیایی و آلمانی و انگلیسی نیز آشناست و تا کنون ده‌ها کتاب و نزدیک به سیصد مقاله نوشته‌است و در همایش‌ها و بزم‌های علمی و فرهنگی بسیار در ایران و کشورهای دیگر سخنرانی کرده‌است. چندی را نیز در اسپانیا به تدریس ایران‌شناسی و زبان پارسی اشتغال داشته است. او گهگاه شعر نیز می‌سراید و نام هنری‌اش در شاعری زُروان است. گفتنی است، ایشان در سخن گفتن، هرگز از واژه‌های تازی بهره نمی برند

Reviews

[Fatemeh · Rating 5 out of 5]

اول باید به سبک خود استاد، کردگار بی‌هنباز و دانای راز رو سپاس گزار باشم که در دهش بر من گشود که وقتی پریشون احوال، داخل کتابخونه دنبال انتخاب نسخه‌ای از شاهنامه بودم، نامه باستان رو گذاشت جلوم. نامه باستان، شاهنامه با طعم کَزازیه. اومامی گونه. دلپذیر، دیریاز و لذیذ.😁
جناب کزازی لخت به لخت، فراخی‌ها(آرایه‌ها) رو توضیح دادن و انطباقی پیش رفتن. یعنی اگر واژه‌ای دشوار بوده اومدن عین همون واژه رو در ابیات دیگر شاعران هم بررسی کردن. از سترگ و سالار سخن(خاقانی) تا خنیاگر سخن(حافظ)، از دانای دره‌ی یمگان(ناصر خسرو) تا پیر یمگان(فرخی)، از پیر سمرقند(رودکی) تا پیر هژیر گنجه(نظامی) و...
به همه اینا دید اسطوره‌ای و تاریخی جناب کزازی رو هم اضافه کنین. ایشون تمام داستان‌ها و خرده داستان‌ها و اسامی رو از لحاظ تاریخی و اسطوره‌ای ریشه شناسی کردن.
نامه باستان توسط «سمت» منتشر شده. «سمت» اختصار «سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی» هست. خب پیداست که مخاطب هدف کتاب، دانشگاهیونن و ممکنه برای یه دوستدار معمولی دشوار باشه. اما به قول استاد، سود بی‌رنج نیست و رنجیه که ارزش داره.
در جلد چهارم از این مجموعه ده جلدی نامه باستان، چهارتا داستان اصلی روایت شد که کلی زیرمجموعه داشتن. داستان پادشاهی کی‌خسرو، فَرود سیاوش، رزم کاموس کُشانی و اَکوان دیو. در مجموع حدود 4600 بیت.
اگر می‌خواین صوتیش رو هم با خوانش صحیح گوش بدین، جلد چهارم این مجموعه می‌شه معادل اپیزود چهلم تا پنجاه و ششم پادکست فردوسی خوانی جناب خادم که بسیار جذاب خوندن.
فک کنم حماسه برام با این جلد معنی می‌شه. یعنی اگر موقع خوندن داستان‌های قبلی می‌موندم که بین اساطیر و افسانه و حماسه بیشتر به کدومشون نزدیکن؛ داستان‌های این جلد، قشنگ مشخصه. جوری که یهو به خودتون میاین؛ می‌بینین بلند شدین و دارین با شور حماسی می‌خونین ابیات رو.
محبوب‌ترین شخصیت این جلد قطعا تاجبخشِ زیبا درخت، رستم عزیزه و البته که بهرام هم برام جایگاه خاصی داره. منفور‌ترین هم، بد کنش توس نوذر، سپهبد ایران. با اختلاف و پرقدرت گوی رو از رقبا دزدید. و عجیب‌تر اینکه یکی از محترم‌ترین افراد این جلد برام پیران ویسه بود؛ سپهبد تورانیان. واقعا به عنوان دشمن محترم بودن؛ حتی این بیت معروف شاهنامه که همه از بَریم از زبون تورانیانه:
اگر سر به سر تن به کشتن دهیم
دریغ است کشور به دشمن دهیم

پیش به سوی جلد بعدی و اینم برای فرزانه حکیم توس:
مرا جان و دل زیر فرمان توست
همیشه روانم گروگان توست