De Molukkers: een vergeten geschiedenis

by Coen Verbraak

Bekroond journalist en programmaker Coen Verbraak tekent de levensverhalen op van drie generaties Molukkers in Nederland. Verschijnt precies 70 jaar na de aankomst van de Molukkers in Nederland. In het voorjaar van 1951 kwamen 12.500 Molukkers per schip naar Nederland. Ze zouden hier maar tijdelijk blijven. Gaandeweg werd echter duidelijk dat ze niet zouden terugkeren naar hun thuisland. Ze werden aanvankelijk ondergebracht in kampen, waaronder het beruchte Westerbork. Terwijl het merendeel probeerde er hier wat van te maken, koesterden velen het verlangen naar huis. Een groot deel had als KNIL-soldaat deelgenomen aan de Dekolonisatieoorlog en hun leven in de waagschaal gesteld voor Nederland – het land dat hen nu zo in de steek liet. Men voelde zich verraden, een gevoel dat bij sommigen leidde tot gewelddadig verzet. Nu, zeventig jaar na de aankomst van deze groep Molukkers, vertelt Coen Verbraak de geschiedenis van deze bijzondere groep. De stemmen van drie generaties vertellen samen een indringend en aangrijpend verhaal.

Genres: Nonfiction, History, Audiobook, Asia

224 pages, Hardcover

First published May 14, 2021

About the author

Coen Verbraak groeide op in Castricum, Hilversum en Roden. Van 1986 tot 1993 studeerde hij Geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Tijdens zijn studie begon hij met journalistieke werkzaamheden. In december 1986 maakte hij zijn eerste radioprogramma voor de VARA (over Godfried Bomans), het jaar daarna publiceerde hij zijn eerste stukken in Vrij Nederland. In 1993 studeerde hij af in het tijdvak Eigentijdse Geschiedenis (overigens op een radiodocumentaire over Joop den Uyl, die door de NOS werd uitgezonden.)

Reviews

[Mara]

Als je de documentaireserie 'Molukkers in Nederland - zeventig jaar op weg naar huis' hebt gezien zal het meeste wat wordt verteld niet nieuw voor je zijn. Dat vond ik zelf niet erg, in de serie zijn de interviews door elkaar heen gemonteerd, passend bij het onderwerp dat in die aflevering aan bod komt. In het boek staat het per geïnterviewde uitgeschreven. Daardoor komen in het boek juist de persoonlijke verhalen en de impact op elke familie goed naar voren, soms is dat hartverscheurend om te lezen. Hoe Nederland de Molukse KNIL militairen heeft behandeld is ronduit onbeschoft.

Wat mij betreft is dit een boek dat veel mensen zouden moeten lezen. De geschiedenis van de molukkers is immers ook de Nederlandse geschiedenis.

[Hans Luiten]

Interessant boek waardoor ik, toch zelf opgegroeid naast een Molukse wijk en met Molukse vriendjes, beter begreep wat de jongeren dreef die in de jaren ‘70 overgingen tot de afschuwelijke kapingen en gijzelingen. Het is echt ongelooflijk hoe de Nederlandse regering de Molukkers heeft behandeld. Coen Verbraak laat vele mensen voluit aan het woord en blijft zelf bescheiden op de achtergrond.

[Sam]

Voor het 70-jarig jubileum van Molukkers in Nederland, maakte Coen Verbraak de documentaire 'Molukkers in Nederland'. In vier delen vertelt het de verhalen van 14 Molukkers, in de serie in chronologische volgorde, in het boek wordt er een hoofdstuk gewijd aan elk persoon.

Het boek (en de documentaire) is, wat mij betreft, verplichte kost voor alle Nederlanders die zich ook maar een beetje interesseren in de geschiedenis des vaderlands. Het verhaal van de Molukkers is bij velen (waaronder mijzelf, een half-Molukse) nog grotendeels onbekend, en Verbraak biedt een podium aan een onderbelicht deel van de verhalen van onze gedeelde geschiedenis.

Er wordt vooral gesproken met de tweede generatie (de kinderen van de KNIL'ers). De verhalen dekken daarmee voornamelijk de periode 1951-1980, en daarmee de gebeurtenissen vanaf de aankomst tot vlak na de treinkaping bij De Punt. Ik miste daarmee wel de stem van de derde en vierde generatie, die toch echt wel onderdeel zijn van de 70-jarige geschiedenis. Het gebrek aan 'nieuwe' verhalen, maakte het boek wat repetitief.

[Erna Bosse]

Goed en belangrijk om te lezen! Je leest 14 interviews waardoor je veel te weten komt over de Molukkers die in 1951 naar Nederland kwamen.

[José Van Rosmalen]

In 2021 interviewde Coen Verbraak veertien mensen van Molukse origine. De Molukkers hadden gediend in het KNIL, het Koninklijk Nederlands Indische Leger. Toen Indonesië onafhankelijk werd was er daar geen plaats meer voor hen. Ze gingen naar Nederland waar ze als militair werden ontslagen en in kampen werden gehuisvest. Dat waren soms voormalige Duitse concentratiekampen zoals in Vught en Westerbork. De Molukkers voelden zich door deze behandeling vernederd. Later, in de jaren zeventig lieten zij zich van zich horen met diverse kapingsacties, zoals treinkapingen. In diverse interviews komt naar voren dat vooral de mannen getraumatiseerd waren. Zij sloegen vaak hun kinderen, zie ook hoe Adriaan van Dis zijn vader beschrijft. Coen Verbraak tekent de verhalen indringend op. Nederlanders reageerden vaak boos en afwijzend op de treinkapingen, maar ze begrepen de wortels hiervan niet. Na de jaren zeventig waren de gewelddadige acties voorbij en kwam de integratie in de Nederlandse samenleving pas echt op gang. Toch blijft er een Molukse identiteit, iets om trots op te zijn. In de gemeente waar ik woon, Capelle aan den IJssel, hebben we nu een burgemeester van Molukse origine. Bovendien is er een grote Molukse gemeenschap. Het boek van Coen Verbraak is zeer lezenswaard.

[Eliza]

‘De Molukkers. Een vergeten geschiedenis’ is een mooi en indringend boek met aangrijpende verhalen, verteld door Molukkers zelf. Voor mij persoonlijk ook een speciaal boek, omdat deze verhalen ook onderdeel zijn van mijn geschiedenis en identiteit. Wat betreft de inhoud van het boek: ik heb de documentaireserie van Coen Verbraak ook gekeken, en daarin worden vrijwel dezelfde verhalen door dezelfde mensen verteld. Dus inhoud van het boek is voor mij niet ‘nieuw’, desalniettemin blijven het bijzondere verhalen.

[Mireille]

Voor degenen die het interessant vinden, maar meer voor mezelf: link naar artikel over het boek.
https://boekenkrant.com/artikel-moluk...

[Imre Te Velde]

Bijzondere verhalen over een deel van de geschiedenis waar veel Nederlanders beschamend weinig van weten. Goed startpunt om nog meer te gaan lezen over dit deel van onze geschiedenis.

[Mehsi]

Interessant boek om te lezen!

[Rozemarijn]

Van dit deel van de Nederlandse geschiedenis wist ik nog véél te weinig.

[Maxime Es]

Ik zou willen dat ik iedereen dit boek kon geven om te lezen. Doormiddel van interviews (van tv die ik zelf niet gezien heb) word het verhaal verteld van de eerste, tweede en zelfs 3de generatie Molukkers in Nederland. Het is een ontzettend leerzaam boek die mij in ieder geval veel gebracht heeft. Ik vind het raar dat dit stukje geschiedenis ons (Nederlanders) niet is/wordt geleerd, vanuit bijvoorbeeld school. Maar daarom juist zeker een aanrader!

[Annemarie]

Super interessant . Een beladen onderdeel van de NL geschiedenis waar we, uiteraard, niets over hebben geleerd op school. Ik ben diep beschaamd als Nederlandse dat dit zo veel Molukse mensen is aangedaan. Het boek viel best veel in herhaling door de interview stijl, maar ik vond het echt heel belangrijk om te lezen als algemene kennis over de Molukse mensen in Nederland.

[Marieke Braat]

Mooi en verdrietig om de verhalen te lezen van mensen die hun land en identiteit kwijtraakten. Er wordt op een indrukwekkende manier laten zien hoe de traumas doorwerken tot op de dag van vandaag. Ook goed om te beseffen hoe weinig ik eigenlijk van dit deel van de Nederlandse geschiedenis wist. Aanrader dus! Het boek valt enigszins in herhaling omdat het een verzameling interviews is maar dat vormt juist ook wel weer een beeld.

[Errol Orhan]

Sterke vorm, mooi dat mensen zelf aan het woord worden gelaten waardoor er een veelstemmig doch eenduidig verhaal ontstaat. Een van de andere recensies vermeldde dat er veelal mensen van de tweede generatie aan het woord werden gelaten. Wat mij betreft is dat niet echt een probleem omdat je dan juist veel bronnen krijgt die over een zelfde periode spreken.

[Nikita loves to read]

Gelezen voor school.

Geeft meer emotionele diepte aan het stukje geschiedenis, alleen werd het op een gegeven moment erg herhalend.

[pahz]

interessant boek en echt een deel van de (Nederlandse) geschiedenis waar ik te weinig over wist. geen vijf sterren, omdat ik liever wat minder verhalen wilde lezen met meer diepgang.

[Bookworm Express Kwan]

Poeh… Deze verzameling van verhalen laat zien wat de gevolgen zijn van de Nederlandse kolonisatiegeschiedenis en expansiedrift (nog niet eens zo lang geleden) - iets wat we maar moeilijk lijken te willen erkennen.

Ik vind dit verplichte kost - het is een stuk gruwelijke geschiedenis dat ons helpt te begrijpen, dat context geeft. Wel werden de verhalen die in dit boek waren opgetekend wat repetitief (waarschijnlijk doordat alle geïnterviewden hun verhaal vertelden als niet-eerste generatie Molukkers in Nederland plus dat zij waarschijnlijk dezelfde vragen voorgeschoteld hadden gekregen).

3.5 ster, afgerond naar boven vanwege het bijzondere van dit project.

[Sanne]

Dit boek maakte maar weer eens duidelijk hoe weinig ik weet van de Molukse geschiedenis, en hoe weinig (beter gezegd: niets) we hierover gehoord hebben tijdens geschiedenislessen op school. Het is beschamend. De verhalen in het boek hebben mij zoveel geleerd over de geschiedenis van de Molukkers in Nederland en een inkijkje gegeven in de pijnlijke achtergrond van de acties in de jaren zeventig. Wat dat betreft, is dit boek een must-read.

Dat gezegd hebbende, vond ik het wel een eenzijdig boek. Veel verhalen leken op elkaar en er werden veel mensen geïnterviewd uit nagenoeg dezelfde geboortejaren. De verhalen waren interessant en ontroerend maar ik miste variatie en had gehoopt op meer verhalen van latere generaties. Dat maakte dat mijn aandacht halverwege het boek - overigens prachtig voorgelezen door Coen Verbraak - wel verslapte. Jammer, er had meer in gezeten denk ik.

[Marianne Steenvoorde]

'Daar stonden ze dan: werkloos, eerloos en ontheemd, in een ver, vreemd land aan de andere kant van de wereld'. Deze achterflaptekst van 'De Molukkers. Een vergeten geschiedenis' van Coen Verbraak geeft precies weer waar het in het boek om draait. Uit alle 14 interviews met Molukkers uit de 1e, 2e en 3e generatie: lijkt het onverwachte ontslag van de KNIL-soldaten kort na hun aankomst in Nederland dé oorzaak van hun moeizame integratie. In één klap waren ze daarmee hun eer, hun reden van bestaan, hun vertrouwen kwijt. Later nog gevolgd door andere trauma's zoals het opheffen van de 'kampen', de onverschilligheid van de Nederlandse overheid bij de executie van de voorman van de RMS, de uitnodiging van Soeharto naar Nederland in 1970. Met als gevolg bezetting van de ambassade, de treinkapingen en de gijzeling van de school in Boven-Smilde. Maar ook in de jongste generaties behoud van 'de gemeenschapszin', trots op de Molukse afkomst, en een groot doorzettingsvermogen om er iets van te maken. En dat met groeiend succes. Een verhaal dat elke keer in andere woorden terugkomt. Indrukwekkend.

[Lara Hemmelder]

Indrukwekkend en interessant om te lezen over de onderdrukking door Nederland naar de Molukkers (gedwongen laten emigreren vanuit Indonesië). Geschreven vanuit verschillende geïnterviewden generaties/families Molukkers in Nederland. Tragisch hoe Nederland hen heeft behandeld.. Mooi hoe veerkrachtig de Molukkers zijn en waar ze nu staan.

[Tirza de F]

3,5. Het is heel goed om de verhalen van verschillende Molukkers te horen, maar het nadeel van deze vorm - interviews zonder verdere duiding - is dat het verder wel erg repetitief wordt en veel aan de lezer zelf overlaat om in te vullen.

[Milan]

In Dutch history this part of our history gets some attention but it never talks about the way these people were treated by the Dutch government and how they had to adjust to life in the Netherlands while having the odds against them. I think this was very interesting and a good read.

[Veronica Bos]

Coen Verbraak schetst met deze interviews een goed beeld van de Molukse gemeenschap in Nederland. Er is mij veel duidelijk geworden over hun geschiedenis, maar vooral over hun persoonlijke beleving. Indrukwekkend.

[Eef M]

Een mooi boek, fijn voorgelezen door Coen Verbraak. Het doet nog steeds pijn om deze verhalen te horen maar het is zeker onderdeel van mijn en onze geschiedenis. De mensen zijn divers en de redactie heeft goed haar werk gedaan.

[Charlotte]

Het boek leest makkelijk en is een absolute aanrader voor iedereen die meer wil begrijpen van deze zwarte bladzijde uit de Nederlandse geschiedenis. Het dwingt tot nadenken over de impact van overheidsbeleid op menselijk niveau.

[Willem Jan]

Deze verslagen van gesprekken met Molukkers van diverse generaties geeft een indringend beeld van een deel van de Nederlandse geschiedenis die vrijwel niemand kent, niet in geschiedenis lessen op school wordt behandeld en in de media vrijwel geen aandacht krijgt. Schokkend en confronterend.

[Gert-Jan]

Indrukwekkend al deze persoonlijke verhalen.

[Mathilde]

Niet vergeten, maar eerder ontkende geschiedenis, die voor de hedendaagse Molukse gemeenschap levend blijft totdat er erkenning komt.

[Carmel]

Schrijnend.

[Soraya Hoegee]

Een vergeten stuk geschiedenis