Ο εξάδελφος Πονς

La Comédie Humaine #57

by Honoré de Balzac, Αντρέας Φραγκιάς (Translator)

Mild, harmless and ugly to behold, the impoverished Pons is an ageing musician whose brief fame has fallen to nothing. Living a placid Parisian life as a bachelor in a shared apartment with his friend Schmucke, he maintains only two passions: a devotion to fine dining in the company of wealthy but disdainful relatives, and a dedication to the collection of antiques. When these relatives become aware of the true value of his art collection, however, their sneering contempt for the parasitic Pons rapidly falls away as they struggle to obtain a piece of the weakening man's inheritance. Taking its place in the Human Comedy as a companion to Cousin Bette, the darkly humorous Cousin Pons is among of the last and greatest of Balzac's novels concerning French urban society: a cynical, pessimistic but never despairing consideration of human nature.

Genres: Classics, Fiction, France, French Literature, Literature, 19th Century, Novels

368 pages, Unknown Binding

First published January 1, 1847

About the author

French writer Honoré de Balzac (born Honoré Balzac), a founder of the realist school of fiction, portrayed the panorama of society in a body of works, known collectively as La comédie humaine .

Honoré de Balzac authored 19th-century novels and plays. After the fall of Napoléon in 1815, his magnum opus, a sequence of almost a hundred novels and plays, entitled, presents life in the years.

Due to keen observation of fine detail and unfiltered representation, European literature regards Balzac. He features renowned multifaceted, even complex, morally ambiguous, full lesser characters. Character well imbues inanimate objects; the city of Paris, a backdrop, takes on many qualities. He influenced many famous authors, including the novelists Marcel Proust, Émile Zola, Charles John Huffam Dickens, Gustave Flaubert, Henry James, and Jack Kerouac as well as important philosophers, such as Friedrich Engels. Many works of Balzac, made into films, continue to inspire.

An enthusiastic reader and independent thinker as a child, Balzac adapted with trouble to the teaching style of his grammar. His willful nature caused trouble throughout his life and frustrated his ambitions to succeed in the world of business. Balzac finished, and people then apprenticed him as a legal clerk, but after wearying of banal routine, he turned his back on law. He attempted a publisher, printer, businessman, critic, and politician before and during his career. He failed in these efforts From his own experience, he reflects life difficulties and includes scenes.

Possibly due to his intense schedule and from health problems, Balzac suffered throughout his life. Financial and personal drama often strained his relationship with his family, and he lost more than one friend over critical reviews. In 1850, he married Ewelina Hańska, his longtime paramour; five months later, he passed away.

Reviews

[°°°·.°·..·°¯°·._.· ʜᴇʟᴇɴ Ροζουλί Εωσφόρος ·._.·°¯°·.·° .·°°° ★·.·´¯`·.·★ Ⓥⓔⓡⓝⓤⓢ Ⓟⓞⓡⓣⓘⓣⓞⓡ Ⓐⓡⓒⓐⓝⓤⓢ Ταμετούρο Αμ · Rating 5 out of 5]

Είναι ένα γραπτό έργο τέχνης,
ένα απλό αριστούργημα απο αυτά που κλείνουν μέσα τους ολόκληρη την ανθρώπινη καρδιά.

Αυτή η ιστορία του εξαδέλφου Πονς καταδεικνύει σαφέστατα πως ο Μπαλζάκ είναι ένας απο τους σπουδαιότερους αφηγητές του κόσμου, με ευρύτατες συγγραφικές ικανότητες στο φάσμα της διαχρονικής γραφής και μια σπαρακτική διορατικότητα για τα βάθη και τα σκοτάδια της ανθρώπινης ψυχής.

Ένα έργο γραμμένο το 1844-46 καλυμμένο ουσιαστικά με τους ιστούς της κοινωνίας του Παρισιού την εποχή εκείνη.
Ωστόσο η μοναδική αντιληπτική γνώση και η συναισθηματική ικανότητα του συγγραφέα δεν αφήνει το δημιούργημα του να αποτελεί μνημείο παρωχημένων σκέψεων και παρατηρήσεων.
Η ιστορία που διαδραματίζεται στο Παρίσι πριν εκατοντάδες χρόνια δεν θα μπορούσε να είναι πιο επίκαιρη σήμερα και αδιαμφισβήτητα πιο προφητική για το μέλλον.

Το βιβλίο πραγματεύεται μια θλιβερά οδυνηρή ιστορία. Επιγραμματικά θα μπορούσαμε να πούμε πως είναι η πραγματικότητα κάθε κοινωνίας όπου ο δυνατός ποδοπατάει ανελέητα και αδίστακτα τον πιο αδύναμο μέχρι να τον αφανίσει οριστικά.
Στόχος του είναι να καθαρίσει το περιβάλλον απο τα ανθρώπινα παράσιτα και να καρπωθεί υλικά και πνευματικά δικαιώματα που ίσως τόλμησε να αποκτήσει ο υποδεέστερος.
Μια κοινωνική νόρμα, ένας άγραφος νόμος που ισχύει πάντα ως υπέρ- δικαίωμα κάθε δυνατού και αντίστοιχα ως κατά- δίκη κάθε αδύναμου.
Αν ορίσουμε ως δύναμη την εξουσία, την κοινωνική θέση, την πολιτική δύναμη, την οικονομική άνεση και την ευκολία παράβασης των νόμων ομοίως ορίζεται και η αντιστρόφως ανάλογη θέση της αδύναμης πλευράς.

Ο εξάδελφος Πονς είναι ένα αναρχικό θύμα των αριστοκρατικών κενόδοξων συγγενών.
Η συγγένεια..μπορεί να οριστεί πέρα απο την ουσιαστική οικογενειακή σχέση και ως ανθρώπινη συνείδηση.

Ένας εκκεντρικός συλλέκτης έργων τέχνης, μουσικός και λάτρης της γαστρονομικής πολυτέλειας.
Η απόλαυση που του προσφέρει ένα πλούσιο και ποιοτικά εκλεπτυσμένο γεύμα αντικαθιστά και γεμίζει τις ελλείψεις και τα κενά της μοναχικής ζωής του.

Ένας άνδρας που δεν αγάπησε και δεν αγαπήθηκε, που δεν ερωτεύτηκε, που δεν ονειρεύτηκε και δεν μοιράστηκε τη ζωή του με άλλο πλάσμα.
Μια αγνή και τρυφερή ύπαρξη, αδικημένη απο τη φύση ως προς την εξωτερική εμφάνιση με βαρύ εθισμό στην γαστρονομική λαγνεία.

Πολλοί συγγενείς και φίλοι αρχικά δέχονται τον εκκεντρικό εξάδελφο στα πλούσια τραπέζια τους και ανέχονται τη μονομανία του για τη συλλογή έργων τέχνης - χωρίς να γνωρίζουν πως αυτά τα αποθεματικά αποτελούν αριστουργήματα ανεκτίμητης αξίας- καλύπτουν τον εθισμό του μέσα στο πλαίσιο της κοινωνικής καταξίωσης.
Όσο περνούν τα χρόνια ο «φτωχός συγγενής» ξεπέφτει κοινωνικά και οικονομικά.
Η έλλειψη κοινωνικής χάριτος ερεθίζει χυδαία τους πλούσιους συγγενείς του σε σημείο να τον αποφεύγουν και να τον αποβάλλουν σταδιακά απο τα σπίτια τους. Στις καρδιές τους δεν ήταν ποτέ είτε διότι δεν γνώριζαν το ύψος της περιουσίας του, είτε διότι δεν υπήρχε χώρος για ανθρώπινα συναισθήματα ...

Ο εξάδελφος Πονς ταπεινώνεται και ξεφτιλίζεται.
Αυτή η εξορία κομματιάζει την ψυχή του και το μυαλό του, καταρρέει, μελαγχολεί, αρρωσταίνει.

Κατά τη διάρκεια της αποπομπής του απο τα φανταχτερά συγγενικά αισθήματα τιμής γίνεται γνωστό το μέγεθος της αξίας των αριστουργημάτων που συλλέγει.
Η επιδίωξη συγγενικών κληρονομικών δικαιωμάτων ξεπερνά κάθε φαντασία.
Ο τραγικός εξάδελφος δέχεται επιθέσεις κάθε τύπου απο τους οικογενειακούς «γύπες» που θέλουν να επωφεληθούν με κάθε κόστος και να καρπωθούν την συλλογή της ζωής του...
Ο «παρασιτικός» ανθρωπάκος δεν έχει καμία θέση ανάμεσα στα θηρία.
Άρρωστος και ανυπεράσπιστος βρίσκεται ξαφνικά να εκτίει την ποινή της καταδίκης του απο την υλιστική αστική κοινωνία.
Απληστία, υποκρισία, διαφθορά, εκβιασμός,έγκλημα, εγωισμός, αλαζονεία, ανυψώνονται και δημιουργούν τα χαρίσματα της υψηλής κοινωνίας.
Της παγκόσμιας κοινωνίας.

Στο τέλος της ιστορίας δεν υπάρχει δικαίωση.
Όλες οι χαμένες ελπίδες αιχμαλωτίζονται μέσα σε χαμένες ψευδαισθήσεις.
Ο αναγνώστης λαχταράει κάποια εκδίκηση ανυψωτικής ηθικής επίλυσης, κάποια κοσμική τιμωρία για όλες τις αποτρόπαιες πράξεις που δημιουργούν θλιβερή μιζέρια, εξαχρείωση και κατάντια.
Όμως η πραγματικότητα έρχεται αντικρούοντας κάθε προσδοκία και αφήνει τον αναγνώστη να κλονίζεται αναστατωμένος με τις συνθήκες που συμπεραίνουν την ωμή αλήθεια.


Καλή ανάγνωση.
Πολλούς ασπασμούς.

[ατζινάβωτο φέγι. · Rating 5 out of 5]

Eίναι το τρίτο βιβλίο του Μπαλζάκ που διαβάζω και δηλώνω φανατική της γραφής του και της δραματουργίας του. Σε αυτό το μυθιστόρημα ο Γάλλος συγγραφέας θα μας μιλήσει για την Τέχνη, την Φιλία, την μανία (που είναι η ευτυχία στο επίπεδο του ιδεατού), την απληστία, την φιλοδοξία και τον μέγα δυνάστη του Παρισιού της εποχής του, το Χρήμα. Το μυθιστόρημα αυτό το περιγράφει σαν την ‘’ιδιωτική ιστορία των εθνών’’( όπως και κάφε κεφάλαιο της Ανθρώπινης Κωμωδίας).
Το γράφω με κεφαλαίο γιατί ο Μπαλζάκ σε κάνει να συνειδητοποίησεις με την υψηλή δραματουργία του και τον καυστικό του λόγο ότι το χρήμα εξουσιάζει τα πάντα, επηρεάζει τους πάντες. Και όλα αυτά με ένα τρόπο ρεαλιστικό, απτό, μεγαλειώδη. Ο Σίλβεν Πόνς είναι ένας γέρο-μουσικός, άσχημος μα λεπτεπίλεπτος που δεν χάρηκε χάδι και αγάπη γυναίκας. Αγαπάει την μουσική με γούστο και μια λεπτή ευαισθησία που όσοι έχουν πάθος θα ταυτιστούν μαζί του(όπως εγώ). Όμως έχοντας μια ψυχολογία γέρου χωρις ποτέ να έχει ιδιαίτερες φιλοδοξίες παροτι φαίνεται υποσχόμενος δε θα φτάσει ψηλά οσον αφορά την σταδιοδρομία του. Αντιθέτως θα αναπτύξει δυο μανίες, δύο πάθη που θα κυριεύσουν την ήσυχη ζωή του, την συλλογή σπανιοτήτων και το φαγητό σαν αντιστάθμισμα αυτών που στερήθηκε αλλα και της αγάπης και της αφοσίωσης που έχει συσσωρευτεί μέσα του. Κοντά του βρίσκεται ο γερμανός φίλος του και συνάδελφος Σμούκε, ένας αμνός του Θεού, ένα στωικό, υπομονετικό, αγαθό παιδί ψυχή τε και σώματι αφοσιωμένο στον καλό του φίλο Πόνς. Αλλα ας αφήσουμε την έξοχη σκιαγράφηση από έξω προς τα μέσα στο Μπαλζάκ που περιγράφει σε όλη την πολυπλοκότητα της ύπαρξης τους τους δύο φίλους καθώς και την τρυφερή και συγκλονιστική σχέση που τους συνδέει.

Φυσικά αυτό το απομεινάρι της αυτοκρατορίας μπορεί να κάνει τα πάντα για ένα πιάτο φαί και υπομένει τον χλευασμό από τους συγγενείς του και τους υπηρέτες τους. Η άθλια εμφάνιση του δεν προιδεάζει για τίποτα καλό και φυσικά τον χρησιμοποιούν για τα μικροθελήματα μιας και θεωρούν οτι δεν έχει άλλα ενδιαφέροντα και ασχολίες. Δύο πολύ σημαντικά περιστατικά θα τον ρίξουν βαριά άρρωστο στο κρεβάτι λογω της ευαίσθητης ιδιοσυγκρασίας του και αυτής της δειλίας που τον κάνει να αποσιωπά τις οδύνες και να τις αποσύρει στο άδυτο του. Όμως ο φτωχός μουσικός διαθέτει στην κατοχή του θησαυρούς που αξίζουν πολλά και θα έχουν και αυτοί μια δύσκολη μοίρα σαν τον κάτοχο τους.Από δώ και έπειτα αρχίζει το ρεσιτάλ σκιαγράφησης από τον Μπαλζάκ πλάθωντας ένα μωσαικό χαρακτήρων διαφορετικών μεταξύ τους, που θα μπούν στην ζωή του Πονς με διαφορετικό ρόλο, κίνητρα, φιλοδοξίες, ευαισθησίες και θα οδηγήσουν σιγά σιγά στο ρεαλιστικό και ταιριαστό φινάλε, χωρίς ευκολίες και παρεμβάσεις από την θεία πρόνοια, απόλυτα μεγαλειώδες. Πάθη και ελαττώματα που τους βαραίνουν σαν αμαρτίες θα διαμορφώσουν από κοινού με την προσωπικότητα τους και τα ήθη των τάξεων που ανήκουν τις ζωές τους. Πιστός για μια ακόμη φορά στην λεπτομέρεια μας μεταφέρει τις οικονομικές πρακτικές του καιρού του, τα επαγγέλματα και τα ήθη των τάξεων, λεπτομέρειες των Τεχνών, μικρόκοσμους που συμπαρασύρονται από τον μεγαλόκοσμο του χρήματος, του κέρδους, της πραγματικότητας. Όλα αυτά με την ζεστή, ιδιόμορφη αφήγηση του που σε μαγνητίζει. Αριστούργημα απο τα λίγα !!!!

[Jonfaith · Rating 4 out of 5]

Death, it is often said, is the end of a journey, but few people know how apt this simile is in Paris.

Much like Tolstoy's Ivan Ilyich, Cousin Pons is a meditation on mortality. Balzac's portrait is more cynical than mournful. The warmth of affection between the two friends is effaced by the calculating menace of those surrounding them. The structures of jurisprudence and medicine appear predatory. Despite that, there is Pons and his faithful Schmucke. There is much to admire and empathize in these two bumblers. I found Balzac's portrayal as always brilliant. Despite the pun, this could be no country for (poor) old men. There are a number of ill placed slurs lingering about. I find that disturbing but not a fatal flaw. Read Jim Paris' review
https://www.goodreads.com/review/show...

[Paradoxe · Rating 5 out of 5]

Μπορεί ένα βιβλίο 170 ετών να κρύψει τα χρόνια του;

Νομίζω εξαρτάται απ’ το ποιος το ‘χει γράψει και ορισμένες φορές απ’ το τι έχει ζήσει. Όταν ο συγγραφέας είναι ο Μπαλζάκ, το ποιος υπερκαλύπτεται. Όσον αφορά το τι έχει ζήσει, έχουν γίνει διάφορα γνωστά για το Μπαλζάκ, λιγότερο ή περισσότερο κινηματογραφικά κι ενίοτε ωραιοποιημένα με κάποιο φινίρισμα. Πάντοτε ήταν άριστος ανατόμος της ψυχικής δομής και της κοινωνικά ηθικής ταυτότητας των χαρακτήρων του, ωστόσο εδώ υπάρχουν κάποια πράγματα που μαρτυρούν προσωπικό βίωμα, για το οποίο ενδεχομένως θα μπορούσα να πείσω με διάφορες ενδείξεις. Με λίγα λόγια το βιβλίο είναι φρέσκο. Επίσης δίνει νέα διάσταση στο συνδυασμό ‘’αδυσώπητο μα τρυφερό’’.

Το 2001 όταν έκλεινα τα 20 μόλις είχαμε ξεκινήσει να συγκατοικούμε με κάποια κοπέλα, έτσι έρχονταν στις πρώτες επισκέψεις γονείς με διάφορα ‘’ξεχασμένα’’ απ’ τα παιδικά δωμάτια, ακόμη και τώρα αυτή η πρόφαση με κάνει να χαμογελώ. Με κάποιο τρόπο βρέθηκε εκεί ο Εξάδελφος Πονς. Έπαιρνε να ξημερώσει όταν πλέον όλοι είχαν κοιμηθεί κι εγώ βρέθηκα να χαζεύω στο σαλόνι τα τελευταία ξεχασμένα. Μέσα σ’ αυτά ήταν ο Εξάδελφος Πονς. Ήταν απ’ τα ξεχασμένα των δικών μου. Τόσα χρόνια μετά δεν ξέρω αν ήταν τυχαίο, ή σκόπιμο πως ήρθε εκεί αυτό το βιβλίο. Κρίμα που δεν του έδωσα την πρέπουσα σημασία, γιατί το βιβλίο αυτό είχε και έχει τη δυναμική για κάποιους μοναχικούς ανθρώπους, όταν γινόμαστε όλοι έρμαια ορισμένων καταστάσεων να γίνει ο Σμούκε τους, ο φίλος που αγαπά και προσέχει, αλλά ένας Σμούκε με την ευφυία και την αλητεία του Μπαλζάκ, να γίνει δηλαδή το είδος του φίλου και του συμβούλου που μας προτείνει ο Σενέκας να είναι τα σπουδαία βιβλία και οι σπουδαίοι συγγραφείς για μας. Ωστόσο τότε διάβασα μόλις δέκα σελίδες και με πήρε ο ύπνος. Μου έμειναν όμως αυτά που διάβασα για αρκετές ημέρες και στην πραγματικότητα δεν τα ξέχασα.

Πέρασαν τα χρόνια, διάβασα πολλές ανοησίες κατά κύριο λόγο φτάσαμε στην περίοδο 2007 – 2008 όπου το βίωμα περιγράφεται απ’ αυτό το βιβλίο. Ήμουν άμαθος απ’ τη συνάφεια και τη συνενοχή του κόσμου ανάλογα με το ποιόν του, έγινα το κουκούτσι που το έφτυσαν, η τροφή που κατέβηκε αμάσητη και κακοφόρμισε μαζί με τα σκατά στον απόπατο ούσα ακόμη ζωντανή. Δεν ξέρω αν αυτό το βιβλίο θα μπορούσε να ζωντανέψει μέσα μου και να με προστατέψει, ίσως και να τα κατάφερνε. Μια φορά κι έναν καιρό ο Τερζάκης έγραψε πως μόνο όταν κρούει ο συναγερμός των προσωπικών γεγονότων η γνώση ξαναμαθαίνεται απ’ την αρχή και βρίσκει έδαφος. Ωστόσο χαρακτήρες που βρήκα αυτούσιους στη ζωή μου, τους οποίους ανέλυσα σωστά στο Μοναστήρι της Πάρμας και συνάντησα μόλις μερικούς μήνες αφότου διάβασα το βιβλίο δε μπόρεσα να προστατευτώ παρά ετεροχρονισμένα να κρατήσω λίγη αξιοπρέπεια. Απ’ την άλλη έγινε και αυτό λόγος συμμόρφωσης κι έτσι ο οδηγός επιβίωσης μέσα στον κόσμο που λέγεται Εγχειρίδιο Πρακτικής Σοφίας λειτούργησε τόσο για τα περασμένα επιμορφωτικά, όσο και για τα μελλούμενα. Με αυτά θέλω να πω ότι ο Εξάδελφος Πονς είναι Έργο εξαιρετικών διαστάσεων και δεν υπάρχει περίπτωση να μη βασίζεται σε προσωπικά βιώματα, απ’ αυτά τα βιώματα που πονάνε πάρα πολύ. Βιώματα που ίσως ξαναζήσω κάποτε και θα αντέξω γιατί είμαστε ανθεκτικοί τελικά. Το μόνο για το οποίο έχω αμφιβολίες είναι η σκέψη πως αν ξανασυναντήσω Σιμπό, Προεδρίνα, Φραιζιέ, Πουλαίν, Σεσίλ και άλλους επιμέρους χαρακτήρες που δε θα μπορούσα να μνημονεύσω ονομαστικά αλλά ωστόσο ο ρόλος τους όπως των μνηματζήδων είναι χαρακτηριστικός στο που μπορεί να στείλει την ψυχή, έχω λοιπόν αμφιβολίες αν μια συνάντηση ακόμη με τέτοιου ποιού χαρακτήρες ότι θα μπορέσω να διατηρήσω την ανθρωπιά μου.

Στην αρχή το βιβλίο μου φάνηκε υποδεέστερο αν και κατοπινό της τριλογίας των Χαμένων Ψευδαισθήσεων ( στα ελληνικά υπάρχουν δυο τόμοι ανάλογα του τίτλου και της μετάφρασης ). Τώρα ξέρω πως πρόκειται για έργο πολύ ανώτερο. Ισάξιο με το Κόκκινο και το μαύρο και τη Μυστική ζωή.

Δεν ξέρω αν το έκαναν άλλοι συγγραφείς πριν ή μετά, δεν το έχω ξανασυναντήσει. Αντιμετωπίζει με τρυφερότητα τις συνήθειες στις οποίες όλοι γυρνάμε γιατί τελικά δρουν ως ευχαριστήσεις ικανές έστω και παροδικά να αναπληρώσουν τα κενά που αφήνει η ζωή με όσα μας στερείται. Οι συνήθειες αυτές, όλες οι συνήθειες τέτοιου χαρακτήρα πάντοτε έχουν κάποια συνέπεια, τελικά μας οδηγούν σε δύσβατες ατραπούς, γιατί τη στιγμή που προβάλει τεράστιο το πρέπει να γίνει τώρα, δε μας σταματά τίποτα απ’ το να τις κάνουμε, ούτε ο γκρεμός, ούτε ο θάνατος. Εν προκειμένω ο Πονς χαρακτηρίζεται εσφαλμένα απ’ το μεταφραστή ως λαίμαργος. Δεν είναι λαιμαργία αυτό. Είναι λιχούδης και καλαίσθητος καλοφαγάς. Του αρέσει, τον γεμίζει, τον απογειώνει το νόστιμο, το ωραίο πιάτο, το αμαρτωλό σνακ. Κι εμένα. Γι’ αυτό μπορώ να δω την τρυφερότητα με την οποία το αντιμετωπίζει ο Μπαλζάκ. Είμαι αρκετά εύθικτος ώστε αν δεν το έκανε πιθανόν θα του κάκιωνα.

Τι μπορώ να γράψω για όλους αυτούς τους χαρακτήρες που οδήγησαν τα πράγματα στην κατάληξη τους; Ονόματα που ανέφερα παραπάνω. Χαρακτήρες που χωρίζονται σε δυο κατηγορίες: αυτούς που σε κρατούν απ’ το χέρι για να σιγουρευτούν ότι θα πέσεις όταν το προσωπικό συμφέρον καλεί και χαρακτήρες που συντηρούσαν, συντηρούν και θα συντηρούν τη βιομηχανία του θανάτου. Και αυτή η αποτύπωση των τελευταίων είναι εκπληκτικής πιστότητας για να μην έζησε προσωπικά ο Μπαλζάκ όλη εκείνη την περίοδο όπου αποδιοργανωμένος, σε κάνουν οι άλλοι ό,τι θέλουν. Σου πουλάνε ασήμαντα μάρμαρα, με ανούσιες επιγραφές λες και έχει καμιά σημασία όταν πια η ψυχή έχει φύγει. Όταν πέφτουν όλοι μαζί, όταν ξεγυμνώνουν τα δόντια, βαμπίρ.

Μα τι θα μπορούσα να πω ειδικά γι’ αυτούς που σε συνοδεύουν ως εκεί, φροντίζουν να πέσεις; Θέλω να γράψω και δε μπορώ γιατί θα μαγαρίσω το βιβλίο, την πραγματική ουσία του που βρίσκεται στην κρυστάλλωση αυτών ειδικά των χαρακτήρων διότι υπάρχουν αυτούσιοι. Μπορεί να μην είναι θυρωροί, καμαριέρες, ή δικαστικοί αλλά θα τους βρείτε στα σπίτια, στις οικογένειες σας, στα φιλικά πηγαδάκια. Κάποιους άλλους όμως, κάποιους Φραιζιέ, Πουλαίν, Ρεμονένκ, Μαγκούς θα τους βρείτε αυτούσιους. Γιατρούς, δικηγόρους, τοκογλύφους. Κι ίσως κάποιες φορές να τους βρείτε ταυτόχρονα και στα σπίτια σας με κάποια ιδιότητα συγγενική χαμένη στο χρόνο.

Θα βρείτε επίσης πολλούς να σας δώσουν τον ορισμό του πένθους, τι πρέπει να είναι και πως πρέπει να φέρεσαι. Θα βρείτε αρκετούς να σας φερθούν με αυτή τη βαρβαρότητα που είναι συνήθεια γι’ αυτούς και δεν καταλαβαίνουν πόσο διαλύει την ψυχή να σου λένε τράβα το χέρι γιατί αν ο νεκρός παγώσει θα πρέπει να του σπάσουμε τα κόκκαλα. Επίσης αυτός ο ήχος μένει, είτε τον ζεις τότε τραβώντας το χέρι, είτε αργότερα όταν πια βγαίνει ο νεκρός απ’ το μνήμα και δε χωρούν τα οστά στο κασελάκι κι εκείνοι οι άνθρωποι που θες να τους θυμώσεις, να τους βρίσεις, να μην τους αναγνωρίσεις καμιά ανθρωπιά και σε κρατάει η απλοϊκότητα τους τελικά, η άχαρη ζωή τους, πως κάποιος πρέπει να το κάνει κι αυτό, να θάβει, να ξεθάβει, να σπάει κόκκαλα για να χωρέσουν στο κασελάκι.

Κι είναι και όλη αυτή η γραφειοκρατία. Έχει δίκιο ο Μπαλζάκ, όσο πιο κάτω είσαι στην κοινωνική ομάδα, όσο πιο μόνος, όσο περισσότερο σφαδάζεις από πόνο και δεν καταλαβαίνεις τόσο πιο απίθανο είναι να βρεθούν άλλοι να ασχοληθούν με τη γραφειοκρατία, πρέπει εσύ ειδικά να ασχοληθείς με όλα εκείνα που για τους υπαλλήλους είναι κοινά, καθημερινά, λέξεις στο χαρτί ή προφορικές ασήμαντες. Αλλά οι λέξεις πονάνε. Πονάνε ακόμα κι όταν τις βλέπεις άηχα γραμμένες στη δήλωση θανάτου. Και τελικά γίνεσαι το έρμαιο των μεσαζόντων γιατί το μόνο που θες εκείνη τη στιγμή είναι να περάσεις στην ανυπαρξία, να προσευχηθείς ένα πάρε με κι εμένα ή να παρακαλάς με παράλογο τρόπο για μια άμεση ανάσταση.

Το βιβλίο αυτό είναι τεράστιο. Θα ήθελα να σας πω ότι θα σας προστατέψει, ίσως και να το ‘κανε τελικά. Αυτό που εγώ σας εύχομαι είναι να υπάρξει ένας Σμούκε στη ζωή σας γιατί αυτή είναι μια απ’ τις ωραιότερες αποτυπώσεις που έχω δει για τον έρωτα του πνεύματος. Και όποιος έζησε κάτι τέτοιο και το αναγνώρισε ταυτόχρονα και όχι ετεροχρονισμένα είναι ένας γεμάτος άνθρωπος, ένας ζωντανός, ένας όχι μόνος. Είναι ένα πιάνο μ’ ένα όμποε μαζί που παίζουν την Υπό το Σεληνόφως.

[Gary Inbinder · Rating 5 out of 5]

Cousin Pons is part two of Balzac’s novelistic diptych, Poor Relations; Cousin Bette is part one. Published in 1847, Cousin Pons is one of the final entries in Balzac’s great literary project, La Comédie humaine. A short novel with no chapter breaks, Pons reads like a tragicomedy in two acts. What I call the first act, a dark comedy, sets in motion the tragic denouement of the second.

Act I. Sylvain Pons is an old musician who was a minor celebrity in his youth. At the time of the story, the elderly bachelor lives modestly with his roommate, a German musician rather comically named Schmucke. For more than twenty years, Pons has dined out on his reputation among the haute bourgeois society that includes the family of his cousin by marriage, M. Camusot de Marville, President of a Chamber of the Court of Appeal in Paris, and the President’s social-climbing wife. The snobbish social circle barely tolerates the unattractive, unfashionable bachelor, and they begin to judge Pons a liability, like a preserved vegetable that has passed its expiration date.

In addition to his musical abilities—Pons is still employed as the conductor of a theater orchestra—he is an avid collector of paintings and objets d’arts. As a token of appreciation, Pons presents his cousin’s wife with a valuable gift, a fan decorated by Watteau that had once belonged to Mme de Pompadour. But Mme la Presidente treats the antique art treasure as a cheap gimcrack that she accepts with insincere courtesy.

The lady, her daughter and their servants play a cruel trick on the old gentleman, calculated to humiliate him to such an extent that he will no longer bother them with his presence at the dinner table. However, when the relatives discover the market value of the fan, and get a hint of the overall estimated sale price of Pons’s collection, they grovel to get him back into their circle.

Pons is delighted. He forgives the insult and returns to dining with the family. With the best of intentions, he helps arrange a marriage between the President’s daughter and the wealthy friend of a German musician in Pons’s orchestra. The family is thrilled with the prospect of an advantageous marriage, but when the young man balks at matrimony, Pons is blamed. Mme la Presidente accuses Pons of concocting a bogus marriage proposal as revenge for the earlier slight. Thus, he becomes the innocent victim of his unworthy cousins’ psychological projection of their own vindictive natures.

The old musician is “cancelled,” persona non grata to his family and former society “friends.” As a result, he rapidly declines mentally and physically, which leads to tragedy.

Act II.
At the novel’s halfway point, Balzac explains its dramatic structure as follows:

“And herewith begins the tragedy, or, if you like to have it so, a terrible comedy--the death of an old bachelor delivered over by circumstances too strong for him to the rapacity and greed that gathered about his bed.”

“Passion, justice, policy, and great social forces never take into account the condition of the human creature whom they strike down.”

Great social forces strike down Poor Pons with a vengeance. His only companions in misery are the faithful Schmucke, their housekeeper, and his treasure trove of fine art. As Pons declines, word of the valuable collection gets out; a shiver of sharks gathers around the dying man, including the greedy housekeeper, a pair of crooked art dealers, an unprincipled doctor, a morally leprous lawyer, a parvenu theater manager, and the venal relatives.

The denouement is a morality play of human greed and cruelty relieved only by Schmucke’s selfless love for his friend, a touching expression of agape.

In his excellent Balzac biography, Stefan Zweig deemed “Cousin Pons” one of Balzac’s finest novels. I agree.

[John · Rating 5 out of 5]

The friendship of Pons and Schmucke is a moving one and raises questions of loyalty, faithfulness and tolerance. Two aged musicians live together in Paris under Madame Cibot the concierge of their apartment building. Pons is a collector of art and as amassed a valuable collection. He is also a bit of a miser and glutton who has been eating dinner with his wealthy relatives for years. They have a falling out and blacken his name wrongly after his attempt of being matchmaker for his cousins ugly daughter fails. He then goes into decline with only his friend Schmucke a simple minded German with the devotion of a faithful dog.

People become aware of his wealth and the vultures begin to circle. Other collectors, his relatives, a lawyer and his concierge all vying for a share of the spoils. This tragic comedy is true to life with the baddies being rewarded and the good not so much. The last part of the novel is brilliant with Pons trying to outdo the greedy corrupt lawyer Frazier. A great story with hidden depths of the greed and corruption of people. I did laugh out loud finding out the fate of Rémonencq.

[Warwick]

One of the words to make an appearance in the OED's latest update is the acronym ‘YOLO’, which, the editors note,

is traced back to its antecedent, the axiomatic you only live once (first used in a nineteenth-century English translation of Balzac) […].

Well who saw that coming. Thanks to the magic of Google Books you can see the relevant passage:

Or, comme les salaires de Cibot produisaient environ sept à huit cent francs en moyenne par an, les époux se faisaient, avec leurs étrennes, un revenu de seize cent francs, à la lettre mangés par les Cibot qui vivaient mieux que ne vivent les gens du peuple. « On ne vit qu'une fois ! » disait la Cibot.

Coming soon: how Elizabeth Gaskell coined FML.

[Fahim · Rating 1 out of 5]

جناب بالزاک عزیز!
من برای آشنایی با شما وآثارتون، با دوتا از کسل کننده ترین و بی ارزشترین رمان هاتون یعنی (اوژنی گرانده)و (پسرعمو پون)! شروع کردم...و نمیدونم چرا خوندن این آیه های رنج و عذاب رو تا آخر ادامه دادم و رهاشون نکردم...شاید فقط بخاطر اسم خودتون!
به هرحال فعلا باهاتون خداحافظی میکنم تا روزی که دوباره عقلمو از دست بدم و برم سراغ یکی دیگه از شاهکارهاتون!

[Apostolis Kalogirou · Rating 5 out of 5]

Ενα σημαντικό πλεονέκτημα που έχουν οι αναγνώστες στο κοινωνικό αλισβερίσι συγκριτικά με εκείνους που δεν έχουν ανοίξει βιβλίο στη ζωή τους, είναι η γνώση μεγαλύτερης γκάμας ανθρώπινων συμπεριφορών. Ο παραλληλισμός συμπεριφορών της καθημερινότητας με παρόμοιες των βιβλίων βοηθάει τον αναγνώστη να διακρίνει τις δευτέρες σκέψεις και τους κρυφούς σκοπούς του αλλού. Κανένας άνθρωπος δεν είναι ίδιος με κανέναν, όμως οι συγγραφικές διάνοιες καταφέρνουν να σκιαγραφισουν σε μεγάλο ποσοστό επιτυχίας τις ανθρώπινες συμπεριφορές και να μας δώσουν στο πιάτο φιγούρες που νιώθουμε μέσα μας πως κάπου τις έχουμε ξαναδεί.

Θεωρώ πως είμαι αρκετά τυχερός που ξεκίνησα μικρός το διάβασμα βιβλίων γιατί πέρα από όλα τα αλλα, με εχει βοηθήσει και στο συγκεκριμένο κομμάτι. Αυτήν την στιγμή, σε μια περίοδο που όλος ο κόσμος ζει δύσκολα, άνθρωποι έχουν χάσει τις δουλειές τους, η προσωπική ελευθερία του ανθρώπου εχει συρρικνωθεί και βασικά ανθρώπινα δικαιώματα καταπατούνται καθημερινά, ο άνθρωπος τείνει να στρέφεται περισσότερο απο ποτέ στον εαυτό του και αυτό είναι ενα χόμπι που φέρνει στην επιφάνεια πληγές που ανέκαθεν υπήρχαν αλλα κανένας δεν έκατσε να τις δουλέψει. Θλίβομαι πραγματικά να βλέπω κοντινά μου πρόσωπα με αιτιολογία και αφορμή τις τωρινές δυσκολίες να βγάζουν στην επιφάνεια αρκετά προβληματικές συμπεριφορές, κόμπλεξ και τον χειρότερο τους εαυτό απέναντι σε όλους και σε όλα.

Σε μια κρίσιμη στιγμή για μένα και σε περίοδο τρομερής αναμονής και αρκετού άγχους, βλέπω κρυφά χαμόγελα απο ανθρώπους της γύρας μου και βλέμματα σαν εκείνα που διακρίνει κανείς έντονη ζήλια και που περιμένουν να τσακιστεις στην επόμενη στροφή για να έρθουν να σου πιάσουν κουβέντα για να κάνουν γούστο με την δυστυχία σου. Δυστυχώς μερικές φορές ειναι ευχη και κατάρα να γνωρίζει κανείς ολη την αλήθεια και συχνά σκέφτομαι πως θα ήθελα να μην γνωρίζω καθόλου τα back thoughts ανθρώπων για εμένα γιατί είμαι καλόψυχος και με ενδιαφέρει να έχω υγιείς διαπροσωπικές σχέσεις και έτσι κάθομαι και σκοτίζω άδικα τα παπαρια μου να δω τι φταιει αλλα πάντα χάνω τον χρόνο μου και δεν φτάνω σε κανένα αποτέλεσμα.

Δεν είμαι ο κατάλληλος για να κρίνω αλλα δύσκολα θα βρεθεί άνθρωπος να αμφισβητήσει την διάνοια τον Μπαλζάκ και να μην παρασυρθεί απο το ύφος και την πένα του. Το βιβλίο αυτό ενω δεν έχει καλή κατάληξη, μου έδωσε μια ηθική ικανοποίηση και μου υπενθύμισε τελικά πως υπάρχουν εκει έξω κάθε λογής άνθρωποι για να διαλέξει κανείς να κάνει παρτίδες. Βέβαια στο τέλος της ημέρας το μόνο που μετράει είναι να τα έχεις καλά με τον εαυτό σου γιατί όπως είπε λίγο πολύ και ο Μπαλζάκ, ολες οι ματαιοδοξίες, τα πλούσια σαλόνια, τα λεφτά, οι καριέρες και τα κουραφέξαλα έχουν ραντεβού στο ίδιο νεκροταφείο οπότε ας εκτιμήσουμε τα απλά μικρά και καθημερινά.

[AiK · Rating 4 out of 5]

Конечно, это из разряда фантастики, чтобы у скромного музыканта, пусть даже и знатока, хватило столько удачи и денег сформировать великолепную коллекцию мировых шедевров, жемчужинами которой являются полотна, принадлежащие кисти Себастьяно дель Пьомбо, фра Бартоломео делла Порта, Гоббеме и Альбрехту Дюреру, не считая других, менее значимых произведений искусства. Очевидно, что сохранить такую коллекцию, живя в плохо охраняемой лачуге, было невозможно, и более реалистичной развязкой было бы простое ограбление без всех этих хитроумных интриг, вовлечения широкого круга заинтересованных лиц и тяжб с завещанием, коль скоро герои легко травят друг друга, да так, что отравление не обнаруживается и отравитель не преследуется.

[Babette Ernst · Rating 5 out of 5]

Vetter Pons ist ein älterer, offenbar unattraktiver (findet er zumindest) Musiker, ein bescheidener und gutmütiger Mann, der jedoch von seiner Umgebung kaum geschätzt wird. Er lebt mit seinem Freund Wilhelm Schmücke, einem ebenfalls älteren, aus Deutschland stammenden, Musiker in bescheidenen Verhältnissen. Pons' einzige Leidenschaft ist das Sammeln von Kunstgegenständen. Im Laufe der Jahre, in denen er stets preiswert das gesammelt hat, was ihm gefiel, hat er einen Kennerblick entwickelt, was dazu führte, dass seine Sammlung viele Dinge enthält, die eine enorme Wertsteigerung aufweisen. Ihm ging es nie um den Wert der Dinge, er erfreut sich an ihnen, während sein Freund Schmücke sich an Pons erfreut, den Wert der Kunst aber nicht kennt.
Das zentrale Drama entfaltet sich, als Pons schwer erkrankt und habgierigen Verwandte und mehr oder weniger Bekannte plötzlich Interesse an ihm und seiner Sammlung zeigen. Diese Personen, die ihn zuvor verachtet und gemieden hatten, sehen in seiner Sammlung eine Möglichkeit, ihren eigenen Wohlstand zu mehren und ein ganz anderes Leben zu beginnen. Intrigen und Verrat nehmen ihren Lauf, während Pons versucht, die Kontrolle über seine Sammlung zu behalten und seine Freundschaft mit Schmücke zu schützen.

Balzacs Charakterzeichnung ist meisterhaft. Pons ist eine tragische Figur, die trotz ihrer Gutmütigkeit und Bescheidenheit letztlich Opfer der Gier und des Verrats wird. Schmücke ist der treue Freund, dessen Loyalität und vor allem Naivität ihn ebenfalls ins Unglück stürzen. Die Verwandten und Bekannten von Pons, allen voran die Familie Camusot de Marville, sind perfekte Beispiele für die moralische Verkommenheit, die Balzac in der bourgeoisen Gesellschaft seiner Zeit anprangert.

Balzacs Schreibstil ist detailliert und realistisch, seine Beschreibungen sind lebendig und seine Charaktere authentisch. Er schreibt mit einer enormen Kraft und Intensität, dabei ist eine hohe Geschwindigkeit zu vermuten, denn eine stattliche Zahl an Romanen (91) ist alleine im Zyklus der Comédie humaine entstanden, zu der dieses Buch gehört. Ich las, dass Balzac sich mit bis zu 50 Tassen Kaffee am Tag wach hielt. Manchmal hatte ich den Eindruck, dass man das Aufputschmittel spürte, was dem Buch aber gut tat. Er schafft es, eine düstere und zugleich faszinierende Atmosphäre zu erzeugen, die in die Welt des 19. Jahrhunderts eintauchen lässt. Besonders gefiel mir die Mischung von Ironie und einer gewissen Melancholie, was den tragischen Unterton der Geschichte verstärkte.

Für mich hat es sich absolut gelohnt, Balzac zu entdecken.

[Ben · Rating 4 out of 5]

4.5 stars. I have jumped around quite a bit while reading Balzac’s The Human Comedy, starting with The Unknown Masterpiece and Gambara, and then going back to what is probably his best known work, Père Goriot. Last year was my year of Shakespeare. This is my year of Proust. I think that my next ambitious literary reading endeavor is to immerse myself in the entirety of Balzac’s Human Comedy, that immense and impressive collection of nearly 100 works.

It is well-known that Balzac had an addiction to coffee and consumed quantities of caffeine sufficient to keep a whale up for a fortnight (estimates vary, but many suggest that he drank around 50 cups a day!). He also had a somewhat unusual technique of writing several stories and novels at the same time, perhaps a result of creativity in overdrive. Some suggest that Balzac’s addiction to coffee contributed to his untimely death. But without the artificial energy to keep him going, would we then have ever known the sociological, philosophical and literary genius that make up The Human Comedy?

As a writer, Balzac had a great influence on many others, like Baudelaire, Marx and Proust (just to name a few). And he was likewise influenced by the likes of great French writers before him, notably Molière (whom is referenced many times in this particular work – with great focus placed on Molière’s Tartuffe). What I have noticed in Balzac’s works so far (themes which apparently weave throughout his Human Comedy) is that he places a great deal of emphasis on greed and money, family relations and the social ills of 19th century Parisian life. Balzac holds a mirror up to society and show it its grotesque image, portraying Parisian society of the 19th century as “a jungle wherein human nature is not less ‘red in tooth in claw’ than the animal nature from which it derives” (Buñuel? Renoir?). His works can really be characterized as comedies of manners, many with dark undertones. As the translator of this particular edition, Herbert Hunt, writes: “[Balzac] is pessimistic but not despairing, of human nature at an age, and in a milieu, when the blackest crimes were blandly committed under a cloak of legality.”

What I have learned in the introduction to this work and then in the work itself is that many of Balzac’s characters make repeat appearances throughout The Human Comedy, and it is partly for this reason – and because of the unifying themes – that I want to read the works in their entirety (I found some good suggestions online for reading order).

Cousin Pons was written near the end of Balzac’s life and in many ways reflects perhaps his own thoughts about mortality, with a main character who seems to be a fragment of the great author himself, who was, like Pons, known to have an affection for antiquing (collecting “bric-a-brac”) and for gluttony. As the translator writes, “‘Cousin Pons’ has made the search for succulent dinners his main purpose in life.” And though writing was likely Balzac’s main purpose, his affection for gastronomic pleasures was probably at times of great import. When Balzac writes about food, and of great valuables, the reader gets a sense of the strong affinity he has for it and the narrative becomes full of life.

The work is filled with interesting musings on devotion (is there a truer friend in the world than Pons’ dear Monsieur Schmucke?), greed, music, life and death, food and so much more. And it is Balzac’s insight on this crazy world that makes this tragic, yet comic tale so intriguing so many years later. It is not my favorite of Balzac’s works that I’ve read so far, but it is nonetheless a delightful, insightful and entertaining read.

[Elizabeth (Alaska) · Rating 3 out of 5]

This starts off strongly, just as I might expect with Balzac. While this is in his duet he called "Poor Relations", we learn almost immediately that Cousin Pons did not suffer what you and I might call poverty. He was cash poor, perhaps, but had become a collector of small items of art, and those had appreciated immensely.

The Government sent Sylvain Pons to Rome to make a great musician of himself; and in Rome Sylvain Pons acquired a taste for the antique and works of art. He became an admirable judge of those masterpieces of the brain and hand which are summed up by the useful neologism “bric-a-brac;” and when the child of Euterpe returned to Paris somewhere about the year 1810, it was in the character of a rabid collector, loaded with pictures, statuettes, frames, wood-carving, ivories, enamels, porcelains, and the like. He had sunk the greater part of his patrimony, not so much in the purchases themselves as on the expenses of transit; and every penny inherited from his mother had been spent in the course of a three-years’ travel in Italy after the residence in Rome came to an end. He had seen Venice, Milan, Florence, Bologna, and Naples leisurely, as he wished to see them, as a dreamer of dreams, and a philosopher; careless of the future, for an artist looks to his talent for support as the fille de joie counts upon her beauty.

Despite the interest in the early going, this descended into somewhat of a slog, before returning to a more interesting novel. I had a hard time staying with it for a bit and actually stopped to read a couple of mysteries. This ended up being exactly the right strategy. Was it truly a slog or was I just not in the right frame of mind for Balzac? In any case, I seemed to have stopped in just the right place, for when I came back to it, I found it interesting again.

I often expect Balzac to have a somewhat surprising ending and one with a decided bit of irony. I cannot imagine what he was thinking here, because he foretold where we could expect this to go. One might easily expect skulduggery with an older single man who is discovered to have accumulated a fortune in art. We are not surprised, then, when conspiracies abound. There are conflicting conspiracies - who will win out? There was one small piece that I did not anticipate but Balzac wraps things up so quickly that we are not allowed to feel the full thrust of the irony.

This is just a high 3-stars for me. I had certainly hoped for more.

[Sandra · Rating 4 out of 5]

Più Balzac di così si muore




Si tratta di una delle ultime opere scritte da Balzac, che può ritenersi come un sunto dei temi delle sue opere letterarie e, di fondo, della sua visione del mondo. Al centro della storia c’è una collezione di squisite opere d’arte posseduta da un musicista di scarso successo appesantito da un fisico grottesco che non gli ha mai attirato sguardi femminili, ma estimatore dell'arte ed amante del bello, Pons: attorno ad essa si scatena l’avidità generale, come un raccapricciante girotondo formato da una serie di individui rappresentativi di una umanità la cui idea fissa è l’interesse, in un’epoca “in cui la moneta da cento soldi si annida in fondo a tutte le coscienze”: non solo parenti ricchi ed altolocati che lo hanno sempre disprezzato tanto in vita quanto lo esalteranno dopo morto, ma anche mercanti ebrei votati al lucro, avvocatastri rotti a ogni corruzione, personaggi del popolo al servizio dei faccendieri in cambio di piccoli favori personali, tutti guidati dalla perfida portinaia Cibot, un personaggio perfettamente delineato, un’avida aguzzina di una malvagità repellente che, con la copertura di buona e generosa amica, estorce la fiducia dell’ingenuo Pons e del suo grande amico Smucke, con lo scopo di mettere le mani sulla collezione di opere d’arte raccolta in lunghi anni da Pons stesso, al momento del suo trapasso a miglior vita. Il riferimento al titolo è chiaro: colpisce la minuziosità con cui Balzac si dedica a dare una valutazione ad ogni oggetto della collezione, a fare i conti in tasca ad ogni personaggio, a delineare con maniacale –e pedante- precisione (quasi da avvocato, non per nulla Balzac aveva studiato giurisprudenza) gli accordi, le transazioni, le redazioni di testamenti, i pareri di notai ed ufficiali giudiziari, in modo da tenere la narrazione al livello di un realismo esasperato –e questa è stata la caratteristica che ho apprezzato meno del romanzo, perché noiosa ed anche perché non pensavo di leggere un minitrattato di diritto successorio-. Questo è Balzac all’ennesima potenza, giunto ormai al termine della sua vita, senza più illusioni sull’umana natura.
Eppure una luce risplende potente: la tenera amicizia tra Pons e Smucke, due cuori ingenui, puliti, due amici nella vita e nella morte ed anche oltre, legati dal solo affetto. Destinati a soccombere, è vero, ma luminosi esempi di una speranza per l’umanità.

[Dimitri · Rating 4 out of 5]

E, tornando attraverso i boulevards in rue de Normandie, Fraisier si abbandonava a quel sogno d’oro: si lasciava andare alla felicità di liberarsi per sempre dal bisogno; pensava di far sposare al suo amico Poulain la signorina Vitel, la figlia del giudice di pace. Già si vedeva, insieme al dottore, uno dei re del quartiere; avrebbe dominato sulle elezioni municipali, militari e politiche. I boulevards sembrano più brevi quando, passeggiandovi, si porta con sé la propria ambizione a cavallo della fantasia.

Nell’ultimo romanzo di Balzac, tutti (o quasi) i personaggi sono mossi dal desiderio di ricchezza. Sono ambiziosi e soprattutto sognano, come il loro autore, l’ascesa sociale. Non è una novità per chi ha letto Balzac. Qui forse lo sguardo è ancora più tetro e amaro. Il ritmo è quello della commedia ma l’argomento è tragico (“Qui inizia il dramma, o se preferite la terribile commedia”) . E il pensiero rivolto al denaro è così onnipresente che permea anche le metafore.

Essendo stata all’oscuro per dieci anni del valore del museo Pons, la portiera vedeva dinanzi a sé dieci anni di attaccamento, probità e disinteresse, e si proponeva di scontare quel magnifico valore.

“In questa società non c’è più posto per sentimenti disinteressati come l’amicizia e l’amore per l’arte. Ecco allora che i due vecchi musicisti Pons e Schmucke appaiono patetici e ingenui, e la passione del collezionista Pons appare incomprensibile e maniacale. Finché la folla di rapaci che volteggia nel plumbeo cielo e striscia nei bassifondi di Parigi non si rende conto che la collezione del ridicolo Pons costituisce in realtà un tesoro. Non sanno neppure chi sia Watteau, ma rizzano le orecchie appena sentono quanti franchi può valere un suo ventaglio dipinto.” (dall’introduzione di Lanfranco Binni)

“A proposito,” disse il buonuomo prendendo in disparte il giovane notaio, “perché non trovate marito a mia cugina Cecile de Marville?”
“Ah! perché? …” continuò il notaio. “In questo secolo in cui il lusso è entrato perfino nelle portinerie, i giovani esitano a unire la loro sorte a quella della figlia di un presidente della corte reale di Parigi quando ha una dote di soli centomila franchi. Non si conosce ancora una donna che non costi al marito più di tremila franchi all’anno, nella classe alla quale apparterrà il marito della signorina de Marville. Gli interessi di una simile dote possono appena pagare le spese di vestiario di una futura sposa. A uno scapolo che abbia dai quindici ai ventimila franchi di rendita, alloggiato in un grazioso mezzanino, nessuno chiede di strafare; può avere un solo domestico, spende ogni sua rendita in divertimenti, non ha altro decoro da mantenere tranne quello di cui s’incarica il suo sarto. Vezzeggiato da ogni madre previdente, è uno dei re della fashion parigina. Al contrario, una donna esige una casa attrezzata, una carrozza; se va a teatro vuole un palco, mentre allo scapolo basta una sedia; insomma, consuma tutta la ricchezza che lo scapolo si godeva per conto proprio. Aggiungete dei figli … ed ecco l’indigenza. Poiché il signore e la signora de Marville sono appena sulla cinquantina, le speranze hanno una scadenza di quindici o venti anni; nessuno scapolo se la sente di tenerle così a lungo nel portafoglio.”

Tutto ha un prezzo. E, capitolo dopo capitolo, si insinua il tema della morte. Un presentimento dell’autore, giunto alla sua ultima fatica?
Geniale l’ultima frase del romanzo, con la quale Balzac si congeda per sempre da noi:

Scusate gli errori del copista.

[Nati Korn · Rating 4 out of 5]

ספרים שנאספו מהרחוב – ספרי חג החירות 2025 (#7)

זהו הרומן האחרון שפרסם בלזאק ובמרכזו שני חברים, רווקים זקנים.

האחד הוא פונס, מנצח בתזמורת תיאטרון. אדם שעבר זמנו והוא נסמך כטפיל על שולחנם של אחרים. אדם שהוא מטרד לאנשי החברה הגבוהה בפריס והכל בזים לו. יחד ע�� זאת הוא טוב לב ואינו מבקש להרע לאיש. הוא גם אינו מטפח את קשריו החברתיים אלא בשל שני חטאים קטנים שאינו מצליח להיגמל מהם (ע"פ אחרית הדבר של המתרגם – פיצוי על דחפים מיניים שאינם יכולים לבוא על סיפוקם). החטא האחד הוא הגרגרנות. החטא השני הוא משיכתו האובססיבית לחפצי אומנות. בשל משיכתו זו ולמרות שהממון אינו מצוי בכיסו, הופך פונס לאספן מומחה וממולח המצליח לצבור מציאות קטנות ההופכות עם השנים לאוסף השווה מאות אלפים.

הגיבור השני הוא גרמני בשם "שמוקה". התכשיט הזה הוא כבר צדיק גמור ותמים כילד. הוא מתעניין רק במוסיקה, שהיא כל עולמו ובחברות שלו עם פונס, חברות ללא תנאים. בפריס הוא זר ואינו נמנה על החברה הגבוהה. הוא מתבודד, עני ואינו מתמצא בהלכות העולם הזה או בתככים החברתיים. מה שהופך אותו לטרף קל.

פונס מבקש לעזור לאלו שאינם מעריכים אותו וסולדים ממנו בכדי שיוכל להישאר סמוך על שולחנם. אך מגושמותו ואי רגישותו החברתית, סופן שהן גורמות אי-הבנה ולתוכניותיו הטובות להשתבש ומביאות עליו קלון ונידוי חברתי. אך בדרך לשם הן גם מגלות לעין כל את אוסף האומנות המרשים שלו ששוויו מטריף את הסובבים אותו. כאן מתעוררת לה תאוות הבצע שהיא הכוח המניע את הרומן. אין אחד מבני חוגו של פונס (למעט שמוקה הטוב) - מראשי מערכת המשפט, מהאצילים, מבני הבורגנות ומן העניים המרודים – שאינו מבקש להרוויח מן האוסף היקר בדרך זו או אחרת. מובן שבחברה שכזו (ובהתאם לכללי הז'אנר הריאליסטי-נטורליסטי) גורלם של שני החברים התמימים אינו יכול להיות טוב.

זהו ספר נהדר. הפגם היחיד בו הוא אנכרוניסטי, כלומר שהסיפור אינו מפתיע ביותר, כי סיפורים שכאלו כבר נכתבו למכביר מאז בלזאק אף אם אולי בפחות כשרון. כפיצוי, כל שני עמודים בספר גדושים בכל-כך הרבה תובנות ואבחנות פסיכולוגיות וחברתיות, שהיו יכולות לפרנס רומן שלם בימינו. אעניק לו 4.5 כוכבים.

תרגומו של יהושע קנז (שתמיד מרשים בתרגומיו לסמנון, ז'יד ואחרים) הוא יצירת מופת ממש שלא הייתה מביישת אף את אוספו של פונס המסכן. חבל רק שכמאתיים שנה מאוחר יותר בישראל של שנת 2025 דבר לא השתנה או כפי שהיטיב לנסח זאת אחד השועים "כסף, כח וכבוד"

[Steve R · Rating 5 out of 5]

The incredible story of Sylvain Pons, a poor musician in Paris; his best friend, the well meaning but relatively limited German Schmucke; his upper class relations, the vainglorious Camusets; his rapacious landlady, Madame Cibot and the schemingly amoral lawyer, Fraisier. With his twin passions of collecting 'bric-a-brac' and dining out at his relations (hence the 'cousin' of the title), Pons is content to live with Schmucke and eke out a living in a neighborhood theater's orchestra, of which Ponds is the conductor and Schmucke the pianist.

However, a cruel practical joke played on Pons by the Camuset mother and daughter plunges his fragile psyche into irreparable despair. He is seemingly rehabilitated into their good graces until a proposed marriage for the Camuset daughter falls apart through absolutely no fault of his. His consequent banishment triggers a complaint in his liver which ultimately proves fatal.

At this critical point, it is discovered that his 'collection' in fact holds hundreds of thousands of francs worth of priceless artwork and antiques. The last 2/3 of the novel proceeds, in painful detail, to recount the machinations of Cibot, Fraisier, a rival Jewish collector by the name of Magus to void Pons' perfectly legal and sacrosanct will and allow total outsiders to shunt Schmucke aside in claiming the riches for themselves. The inhumane and heartless horrors of this dispossession eventually lead to the death of Schmucke a scant fortnight after that of his friend.

Balzac's attention to physical detail of the different streets and neighbourhoods of Paris, ability to develop the dialogue of his unique characterizations, insightful understanding of the class structure of mid-nineteenth century French society and unswerving humanist values all give this novel its overwhelming power: one that makes the reader hardly even notice that there are no chapter divisions to arbitrarily segment the wholistic impression of the world of his poor protagonists.

Highly recommended. One of Balzac's best.

[Jim · Rating 5 out of 5]

Cousin Pons was Honoré de Balzac's last great novel, and certainly his grimmest. Picture to yourself an old bachelor named Sylvain Pons who, over the years, has collected a fortune in paintings and objects d'art. His sole vice was to eat out with distant relatives, including the Camusota. When the latter break with him over some molehill of which they make into a mountain, Pons takes to his bed and never gets up from it again.

In the meantime, the value of his holdings, totaling as much as a million francs, comes to be known to his concierge and various allies whom she enlists, including a doctor named Poulain and a crooked lawyer named Fraisier, who conspire to get their hands on his collection, even if it means committing felonies to do so.

Pons's only friend is an elderly German musician named Schmucke, who lives with him, and who is dedicated heart and soul to him. To Mme Cibot the concierge and the others, he is just a speed bump on the road to their attaining a fortune.

This novel is like a dark symphony, along the lines of "Night on Bald Mountain" (without that musical piece's hopeful ending), in which palpable evil is incarnate and swirls around the desperately ill Pons and his friend Schmucke. This is not one of those cases where good triumphs in the end: It is, after all, a work by Balzac -- and one of his very best.

I recommend this novel to anyone who is not likely to get depressed reading about the driving of two old men to their deaths. As I got to the last chapters, I knew I could not put the book down without finishing it. The ending is extremely harrowing.

This is the third time I have read Cousin Pons. Few novels hold up as well to repeated readings.

[Meen · Rating 4 out of 5]

For the past couple years I've had a lot of trouble reading fiction. It was like everything I read just fell flat. I wondered if it was just that I had become such a skeptic in the rest of my life that I could no longer suspend disbelief enough to really buy into something make-believe. Now, I was going through a lot of crap personally, so lots of stress, and I don't know why that would inhibit my ability to escape into a story, but I thought maybe it did. Whatever it was, I just ended up reading and enjoying a lot more nonfiction and figured maybe I just couldn't do fiction anymore.

And then came Balzac*. Ahhhhhh... Despite its ultimately sad and cynical outcome, this book was a joyous experience. Luckily, La Comédie humaine is massive and I should have enough enjoyable fiction to last me through the misery of law school.

*Actually, now that I think about it, I did read Droll Stories a few years ago and adored them. (Note to self: when you find something you adore, try some more of that.)

**The copy I own is a Penguin from 1968. I don't think I bothered trying to find the exact one when I listed the book on my shelves because there were just so damn many.

[Justine · Rating 4 out of 5]

Update 30/5/19

This book is just so sad it hurts.


Second read: Nothing more to say except: I want Cibot to diiiiiiiiiiiie!


I was so annoyed by this book, not because it is not good, but because most of the characters - all of them except three - depict corruption, greed. They want to get money by all means, even if they have to strip someone they neither know nor understand.

I was so infuriated while I read!! Pons and Schmucke are children, naive and fond of each other. Some scenes really moved me, and wanted to help them so much!

I don't tend to love Balzac's books, but he clearly has a talent to show human condition, the way humans can be wolves for each other. This book was really depressing to me; I so wanted the good side to win!

[Petros Karamootees · Rating 5 out of 5]

Το τελευταίο έργο του Μπαλζάκ τέσσερα χρόνια πριν πεθάνει, τρυφερό, αστείο και τόσο φρέσκο που σε κάνει να αναρωτιέσαι πόσα αριστουργήματα μας στέρησε ο πρόωρος θάνατος του.

[Inga Narijauskienė]

Romanas parašytas prieš beveik 180 metų, o žmonių santykių margumynas ir charakteringi tipažai- taokie pat, kaip dabar :)
Įdomu kartais perskaityti tokią "lėto skaitymo" knygą, kur veiksmas vystosi žymiai lėčiau ir žymiai mažesniais žingsneliais, negu įprasta dabartinėse knygose.

*Žmogus pasijunta gyvenąs tik tada, kai patenkina kurį nors savo norą.
*Nėra tokio nuobodulio, tokios melancholijos, kurie įstengtų atsilaikyti prieš tą galingą gaistą, kokiu yra mūsų sielai manija.
*Didingais laisvės instrumentais vokiečiai groti nemoka, bet užtat gimsta mokėdami groti visais muzikos instrumentais.
* Niekas taip nesutvirtina draugystės saitų, kaip vieno iš dviejų draugų nusimanymas, jog jis yra pranašesnis už antrąjį.
* Jeigu gyvenime dar gali būti kas liūdnesnio už nepripažintą genijų, tai tik nesuprastas skrandis.

[burak · Rating 4 out of 5]

i'm a sucker for balzac, for piglia, for rough, hard-boiled fiction, writers who scrutinize our sins, our passions, balzac is arguably one of the first and perhaps even only writer who can moralize debt, religious traditions tend to do the opposite very well: turn morality into debt. this is such a good book, with such vivid descriptions about friendship (describing pons & schmucke's bond as "the only possible marriage for these two men"), about debt & morality, the futility of life and the beauty of the futile (many attempts to commit suicide are prevented by the memory of the café where he played dominos each and every night)

[Sonya · Rating 3 out of 5]

Three and a half stars.

Poor Pons! This is a dark, satirical look at treasure hunting and how greed and a thirst for power make people do terrible things. Pons has amassed a collection of bric-a-brac but lives a poor life. Once the value of his things becomes known, people in his life begin to wonder how they can inherit his wealth. The characters are vivid and their motives transparent.

[Lisa Elodie · Rating 5 out of 5]

Cousin Pons kann dem Leser nur Leid tun. Jener verfügt über das Glück seines Lebens, das nebenbei gemerkt einen unfassbar hohen finanziellen Wert hat; außerdem hat er ein großes Herz.
Beides fällt ihm tragischerweise zur Last: Jenes, weil er dadurch von anderen ausgenutzt wird – er wird Opfer von Intrigen; dieses, weil er durch eine eigentlich gute Tat von der Gesellschaft ausgestoßen wird, obwohl er nichts für den unerwünschten Verlauf kann.
Der einzige, der für ihn da ist, ist sein treuer deutscher Musikerfreund Schmucke.

Balzac hat mit seinem Werk (wiedermal) eine herzzerreißende Thematik und Geschichte geschaffen, die von seinem unfassbar schönen Schreibstil umrundet wird. Es handelt von einer elenden, bösen Gesellschaft, die einen armen Mann zugrunde richtet; darüber hinaus thematisiert es eine herzerwärmende Freundschaft zweier Freunde, die sich nicht im Stich lassen, egal was komme.

[Rita · Rating 3 out of 5]

1847
My first Balzac. Definitely a good writer.
[Though I am going on a Dutch translation since I can't read French... - Neef Pons]
It's harrowing for me to read in such great detail how normal ordinary people start manipulating and deceiving in order to cheat an honest but vulnerable man out of his possessions, hastening his death.

Almost unbearable to read 300 pages of this inhumane behavior. But Balzac describes it all very plausibly and makes good points about the slippery slope -- how easy it is, once you get started deceiving someone, to just go on and on and worse and worse. Seems to be no way to turn back.

Balzac seems to have a keen appreciation of human nature, of psychology.

It's amazing to read how marriages were so much based on money and property. One rich couple give their own main estate to their prospective son-in-law to get him to agree to marry the daughter.

[Cole · Rating 3 out of 5]

Certainly not my favorite of the Balzacs that I have read so far. I really struggled to get into this one for about the first half. Once it sort of devolved into a conspiracy to re-direct an inheritance it really got going into the type of story that intrigues me most with Balzac.
Definitely contains echoes of "Pere Goriot" in it's cynical view of Parisian funeral proceedings as a long haul of exploitative bureaucracy. Also, Schmucke is probably the most endearing character I've come across in any of Balzac's novels so far.

There's a lot to like here. I often feel that Balzac begins extremely strong and peters out towards the end, and this one seems to have the opposite problem. Interestingly enough, I prefer it the usual way.

[Maan Kawas · Rating 4 out of 5]

Impressive, moving, disturbing, but great! I really loved this novel by Balzac about greed, people obsessed with money, the corruptive power of money, virtues vs. vices, law, real friendship, and hypocrisy.

[Kara · Rating 4 out of 5]

3,5/ 5

[Kim · Rating 3 out of 5]

Cousin Pons is one of the last of the 94 novels and short stories that make up Honoré de Balzac’s The Human Comedy. Begun in 1846 as a novella, it was envisaged as one part of The Poor Relations, along with Cousin Bette. The book was originally published as a serial in Le Constitutionnel, but during 1847 it grew into a full-length novel, with a male poor relation, Pons, as its subject, (Cousine Bette describes a female poor relation.)

The story begins with Sylvain Pons, a musician in a Parisian boulevard orchestra, and his close friend, another musician from the orchestra, the German pianist Wilhelm Schmucke. They lodge with Mme Cibot but Pons has two failings: one is his passion for collecting works of art and the other is his passion for good food. Schmucke has only one passion, his affection for Pons. Pons, being a gourmet, much enjoys dining regularly with his wealthy lawyer cousins M. and Mme Camusot de Marville, for their food is more interesting than Mme Cibot's and full of gastronomic surprises. To remain on good terms with the Camusots and to repay their favor, he tries to find a bridegroom for their unappealing only child Cécile. When this ill-considered marriage project falls through, Pons is banished from the house. He then goes into decline with only Schmucke staying with him.



Things aren't looking good for Cousin Pons, especially when Mme Camusot learns the value of his art collection and decides they should obtain possession of it to use as a dowry for the daughter they can't seem to get married. Then all the other vultures in the family show up to get their hands on the art collection. Then, well then it ends and I don't like the ending, but I expect nothing else from Balzac.