Η Μούτα και άλλες ιστορίες

by Δήμητρα Λουκά, Γιώτα Κριτσέλη (Editor)

Η συλλογή Η Μούτα και άλλες ιστορίες αποτελείται από δεκαπέντε διηγήματα, στα οποία βαρύνοντα ρόλο παίζει η σιωπή. O βουβός πόνος της απώλειας, οι σκληρές εμπειρίες που καταδικάζουν το θύμα σε αιώνια σιωπή, τα βαθιά θαμμένα συναισθήματα που εκδηλώνονται στη δύση του βίου, οι βίαιες πράξεις που ξεπηδούν μέσα από μια χρόνια επιβεβλημένη σιωπή είναι μερικά από τα θέματα που διατρέχουν τα διηγήματα.

Οι ήρωες της Δήμητρας Λουκά διακατέχονται από πάθη, τραύματα και εμμονές. Κάποιοι από αυτούς, για να τα αντιμετωπίσουν, καταφεύγουν στο υπερφυσικό, στον μύθο ή σε αρχέγονες δοξασίες· κάποιοι άλλοι συντρίβονται κάτω από το βάρος των παθών τους, καθώς συγκρούονται με τους άτεγκτους κανόνες της παραδοσιακής κοινωνίας· οι περισσότεροι, πάντως, βιώνοντας επώδυνα τα πάθη και τους φόβους τους γίνονται αποσυνάγωγοι, αποκτώντας άθελά τους μιαν ιδιότυπη ατομικότητα.

Δεκαπέντε διηγήματα που μιλούν για την τόλμη ή την ατολμία της σιωπής, για την οδύνη αλλά και τη λυτρωτική δύναμη των παθών.

Η Μούτα
Ο νεκροθάφτης
Το ρέμα της Μούργας
Αγόρω
Το βιολί
Ο Βούλγαρος
Τετράπτυχο
Ο Τάκης
Η Χαρίκλεια
Η Φανή
Το εγγόνι
Ο θρασύτατος χορευτής Σιαμαντάκας ή Οσμάν Τάκας
Ο ράφτης
«Τον θέλω ακόμα»
Η μάνα μάνα
Κάτω απ' τη μουριά
Στο Κουκούλι
Σαϊταναραίοι
Η παράξενη ιστορία του θείου Αγησίλαου
Πρώτες δημοσιεύσεις

Genres: Short Stories

120 pages, Paperback

First published June 1, 2021

About the author

Η Δήμητρα Λουκά γεννήθηκε στην Πρέβεζα το 1970. Είναι φιλόλογος και διδάσκει λογοτεχνία στο πρόγραμμα του International Baccalaureate των Εκπαιδευτηρίων Γείτονα. Διηγήματά της έχουν δημοσιευθεί στα ηλεκτρονικά περιοδικά Ο Αναγνώστης, Bookpress, Φρέαρ, Fractal, Διάστιχο και στο Διάσελο. Συμμετείχε στη συλλογική έκδοση διηγημάτων με τον τίτλο "Το μυστικό" (επιμ. Αμάντα Μιχαλοπούλου, Καστανιώτης 2018). Η συλλογή διηγημάτων "Κόμπο τον κόμπο" είναι το πρώτο της βιβλίο.

Reviews

[Anastasia Ts. · Rating 5 out of 5]

4,5 αστερια. Θα ήταν άδικο να βαλω 4. Το διαβασα σε 1,5 ωρα περίπου. Μονορούφι. Κάποιες φορές πάγωνα με το τέλος των ιστοριών, καποιες φορές μονολογούσα κ συγχωρουσα τον ήρωα ή τον καταλάβαινα. Λογοτεχνια του 2021, σαν να βγαίνει απο άλλη εποχή φανερά επηρεασμενη η συγγραφεας απο Παπαδιαμάντη. Μου θυμισε κ το μικρο διαμαντακι απο Δώμα Καληνύχτα καλούδια μου. Αυτά είχα να γράψω. Χαίρομαι που διαβάζω ωραια βιβλια απο Έλληνες συγγραφεις, αλλα θα πω την αμαρτια μου, θελω ιστορίες που να διαδραματίζονται στο παρον... ζηταω πολλά;

[Crazytourists_books · Rating 3 out of 5]

Δεν ενθουσιάστηκα, αλλά δεν πέρασα και άσχημα διαβάζοντάς το. Όπως συμβαίνει συνήθως, κάποια διηγήματα ήταν πιο ενδιαφέροντα από άλλα, αλλά κανένα δε με καθήλωσε, σαν να υπήρχε κάποια απόσταση ανάμεσά μας...

[Aggeliki Spiliopoulou · Rating 4 out of 5]

Μια συλλογή διηγημάτων που  συμβαίνουν σε μια άλλη εποχή, μακριά από τις οθόνες των κινητών,  εκτός αστικών κέντρων, κυρίως σε χωριά της ελληνικής υπαίθρου. Σ' έναν κόσμο γκροτέσκο, τραχύ, χέρσο, απαίδευτο, που θυμίζει τον κόσμο της Φόνισσας του Παπαδιαμάντη.
Οι ιστορίες πολλές και διαφορετικές μα συνάμα εξίσου διεισδυτικές στην ανθρώπινη ψυχοσύνθεση.
Κοινό σημείο η σιωπή, η αποσιώπηση, τα καταπιεσμένα συναισθήματα που εκτονωνόνται ή παραμένουν κρυμμένα κατασπαράσσοντας ψυχές.
Πάθη και έξεις διυλίζονται μέσα από τον έλεο και το φόβο, κορυφώνονται στην κάθαρση. Κάθε ήρωας αποζητά τη λύτρωση του. Εκεί που η λογική υποσκελίζεται και ο άνθρωπος βρίσκει παρηγοριά στο υπερφυσικό, μύθοι και θρύλοι της λαϊκής παράδοσης γίνονται διέξοδος κάθε ταλανισμένης ψυχής, κάθε διασαλευμένου νου.
Ηθογραφικά στοιχεία που αντικατοπτρίζουν τις  συνθήκες σε κλειστές, πατριαρχικές κοινωνίες.

[Σταμάτης Λαδικός · Rating 5 out of 5]

'Αλλο ένα 5αρι για τη Δ. Λουκά....

[Μαρία Γεωργίου · Rating 3 out of 5]

Όμορφες ιστορίες που εξελίσσονται σε χωριά της Ηπείρου, σε κλίμα λαϊκών παραμυθιών και γεύση μαγικού ρεαλισμού.

[Angie · Rating 4 out of 5]

Η συλλογή διηγημάτων "Η Μούτα και άλλα διηγήματα" της Δήμητρας Λουκά είναι ένα βιβλίο που φωτίζει τις αθέατες πλευρές της ανθρώπινης ψυχής, εκεί όπου οι λέξεις σταματούν και αρχίζει η σιωπή. Μέσα από μια σειρά ιστοριών που συνδέονται χαλαρά μεταξύ τους, η συγγραφέας αναδεικνύει τη δύναμη και την οδύνη της σιωπής, της μοναξιάς, αλλά και της εσωτερικής αντοχής των ανθρώπων. Κάθε διήγημα αγγίζει ένα διαφορετικό είδος σιωπής: τη σιωπή της απώλειας, της ντροπής, της κοινωνικής περιθωριοποίησης ή της απλής αδυναμίας να εκφραστεί ο πόνος. Οι ήρωες της Λουκά δεν είναι ήρωες του θριάμβου, αλλά ήρωες του βουβού αγώνα· άνθρωποι που προσπαθούν να επιβιώσουν μέσα σε ασφυκτικές οικογενειακές, κοινωνικές ή ψυχικές συνθήκες.

Το ομώνυμο διήγημα, "Η Μούτα", αφηγείται την ιστορία ενός κοριτσιού που μεγαλώνει βουβό, κυριολεκτικά και μεταφορικά, μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν το αποδέχεται. Η Μούτα γίνεται σύμβολο όλων εκείνων που δεν έχουν φωνή: των αποκλεισμένων, των διαφορετικών, των "σιωπηλών" της ζωής. Μέσα από αυτήν τη φιγούρα, η συγγραφέας σχολιάζει την κοινωνική αναλγησία και την απουσία ενσυναίσθησης, θέτοντας ερωτήματα για το τι σημαίνει τελικά να είσαι άνθρωπος.

Η γραφή της Δήμητρας Λουκά είναι λιτή, εσωτερική και συγκρατημένη. Δεν καταφεύγει σε υπερβολές ούτε σε συναισθηματισμούς· αφήνει τις εικόνες και τα υπαινικτικά λόγια να μεταφέρουν το συναίσθημα. Η γλώσσα της είναι σύγχρονη αλλά διακατέχεται από μια βαθιά αίσθηση ρυθμού και σιωπής ανάμεσα στις προτάσεις.
Το βιβλίο προκαλεί μια γλυκόπικρη συγκίνηση. Δεν προσφέρει εύκολες απαντήσεις ούτε ανακουφιστικές λύσεις, αλλά προτείνει έναν τρόπο να βλέπουμε τον κόσμο πιο προσεκτικά ,με ευαισθησία απέναντι σε όσους ζουν "αθόρυβα". Οι σιωπές που περιγράφει δεν είναι μόνο αδυναμία, αλλά και μορφές δύναμης: τρόποι αντίστασης, επιβίωσης, αξιοπρέπειας.

Προσωπικά, με συγκίνησε η ανθρωπιά και η λεπτότητα της γραφής. Παρόλο που κάποιες ιστορίες έχουν βαρύ συναισθηματικό φορτίο, ποτέ δεν γίνονται μελοδραματικές. Η συγγραφέας μοιάζει να κοιτάζει τους ήρωές της με κατανόηση, όχι με οίκτο, κι αυτό δίνει στη συλλογή βάθος και αλήθεια. Μέσα από τη σιωπή των χαρακτήρων της, μας υπενθυμίζει ότι υπάρχουν πολλές μορφές λόγου και πως μερικές φορές, όσα δεν λέγονται, λένε τα περισσότερα. Η "Μούτα και άλλα διηγήματα" είναι ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί με προσοχή και ευαισθησία.

[αννα σγουρου · Rating 4 out of 5]

ηπειρώτικες ιστορίες -σαν να συνεχίζουν τις κορφιάτικες
όπως κι εκείνες, δεν είναι όλες εξαιρετικές.. μερικές όμως είναι.

[Zoi Gkatziona · Rating 4 out of 5]

Ενδιαφέρουσα περίπτωση η Δ. Λουκά κι ομολογώ ότι θα ήθελα να διαβάσω και κάποια άλλη δική τους δουλειά. Η γραφή της θυμίζει παλιούς Έλληνες πεζογράφους.Θρύλοι, παραδόσεις, δεισιδαιμονίες, στοιχειά ξαναζωντανεύουν στις σελίδες του βιβλίου της και οι ιστορίες της μέσα στη συντομία και λιτότητά τους είναι τόσο έντονες που προκαλούν τρόμο και ανατριχίλα...Το πραγματικό σμίγει με το εξωπραγματικό. Το σκηνικό είναι η παλιά ελληνική επαρχία με όλα τα δεινά που την κατατρύχουν.

[Sia K. · Rating 5 out of 5]

Το αγάπησα αυτό το βιβλίο. Καθώς, το διάβαζα γυρνούσα σε κάτι οικείο. Ταξίδεψα στα παιδικά μου χρόνια και ήρθαν στο μυαλό μου πολλές από τις ιστορίες που διηγούνταν οι γιαγιάδες όταν ήμουν μικρή. Αληθινές ιστορίες, τις οποίες δεν τολμούσαμε να τις αμφισβητήσουμε.

👻θυμάμαι την ιστορία για μια πεθαμένη που κυκλοφορούσε τη νύχτα στο δρόμο με τα ρούχα που φορούσε όταν πέθανε και σταματούσε τα αυτοκίνητα για να την πάνε σπίτι της.
👻Την γιαγιά που εμφανίστηκε στο όνειρο της μάνας και τρέχαμε την επόμενη να πάμε πρόσφορα και στάρι γιατί η γιαγιά πεινούσε
👻 Ιστορίες για στοιχειωμένα σπίτια στο χωριό και μάλιστα συγκεκριμένα σπίτια όχι ο,τι και ο,τι
👻Το άγχος της μάνας την παραμονή της Ορθοδοξίας να μην αφήσουμε παπούτσια έξω από το σπίτι γιατί θα έρθει ο Γαβριήλ να μας πάρει.
👻Και δώστου ιστορίες για στοιχειά, δαίμονες, νεκρούς, αγίους. Και δώστου στάρια, πρόσφορα, τρισάγια και σχωρεθούν τα πεθαμένα.

Ήρθε, λοιπόν αυτό το βιβλίο να βγάλει από τη λήθη όλες αυτές τις ιστορίες, να ενεργοποίηση τη σύνδεση με το παρελθόν και την ελληνική κουλτούρα των προγόνων και να προσφέρει μια γλυκιά αναπόληση.

Ένα βιβλίο με μια υπέροχη και στρωτή γραφή. Περιλαμβάνει 15 διηγήματα το ένα καλύτερο από το άλλο!

[Maria Papageorgiou · Rating 3 out of 5]

3.5

[Anastasia Kasimidou · Rating 4 out of 5]

κάθε ιστορία μια γροθιά στο στομάχι

[Christos T. (book__yourself) · Rating 4 out of 5]

4,5

[Maya Mina · Rating 3 out of 5]

Σκοτεινό και ατμοσφαιρικό, διαβάζεται απνευστί. Θα ήθελα μία μεγαλύτερη διαφοροποίηση μεταξύ των διηγημάτων ως προς την θεματική και το ύφος, όπως η ίδια η συγγραφέας το καταφέρνει εξαιρετικά στο επόμενο βιβλίο της, την Περσεφόνη!

[Mary Goul · Rating 5 out of 5]

Η ΜΟΥΤΑ
ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ Δήμητρα Λουκά

Πρόκειται για ιστορίες με ύφος λιτό αλλά παραστατικό που παρουσιάζουν την ζωή στην ήπειρο, είναι μια ηθογραφία του τόπου και των ανθρώπων της, με τους σκληρούς κανόνες της παραδοσιακής αυτής κοινωνίας που είναι οικείοι σε αρκετούς από εμάς αλλά έχουν ξεχαστεί μετά από πολλά χρόνια ζωής στις πόλεις. Δεκαπέντε διηγήματα που μιλούν για μικρά στιγμιότυπα της ζωής των ηπειρωτών που ζουν με προκαταλήψεις, δεισιδαιμονίες ,με έντονο το υπερφυσικό στοιχείο που φτάνει στον μαγικό ρεαλισμό. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση εναλλάσσεται με την τριτοπρόσωπη στις σκληρές αυτές ιστορίες που είναι πλούσιες σε θανάτους ,φόνους ,στοιχειά και εκδικητική διάθεση εκ μέρους των πρωταγωνιστών που ζητούν δικαίωση .Ιστορίες με αλαφροΐσκιωτους ανθρώπους που δεν πρέπει να τους πειράζεις, με ανθρώπους που ζουν έντονα τον πόνο της απώλειας και παιδεύονται από τα πάθη τους.
‘’Η κοπέλα μας είναι μούτα’’, είπε μια μέρα η μάνα στον άντρα της.
Από τότε άρχισαν να τη φωνάζουν όλοι Μούτα και το βαφτιστικό της όνομα ξεχάστηκε. Όταν η Μούτα έμαθε να περπατά, φάνηκε ότι έγερνε προς τη μια μεριά. Η μάνα της έβγαλε τη μεζούρα, της μέτρησε τα πόδια από τον γοφό μέχρι τη φτέρνα και κατάλαβε ότι της έλειπε και κάτι ακόμη, ένας πόντος από τη δεξιά μεριά.
‘’Η Μούτα είναι κουτσή’’, είπε στον άντρα της.

[KONSTANTINOS BILLIAS · Rating 4 out of 5]

Να θυμομαστε αυτο το ονομα .Με βαση τους θρυλους και τις παραδοσεις μιας υπαιθρου ,τοσο κοντα μας αλλα και συγχρονα τοσο μακρια μας χρονικα , γραφονται 15 διηγηματα με ενα κοινο αξονα ,οπου πρωταγωνιστουν η καταπιεση των μικρων κοινωνιων με τους σκληρους αγραφους κανονες , τις παραδοσεις , τους τοπικους θρυλους .Ο αξονας ειναι η απωλεια , οι απελπιδες προσπαθειες , η ματαιες ζωες καποιων ανθρωπων .Σαφεις ριζες της συγγραφεως στην παραδοση και στους κλασσικους ελληνες συγγραφεις του προηγουμενου αιωνα .
Μας θυμιζει εικονες που σιγα σιγα ξεχναμε , το καφενειο ,την αυλη της γειτονισσας , τα παιχνιδια στους δρομους,τα παρατσουκλια, την μυρωδια του ζεστου ψωμιου,χωρις αυτο να την παρασερνει και να χανει το νημα που συνδεει ολα τα διηγηματα αυτης της συλλογης.

[Vaggelis · Rating 3 out of 5]

Ωραία διηγήματα, ωστόσο κανένα δεν με τράβηξε ιδιαίτερα δυστυχώς. Μου φάνηκαν γραμμένα βιαστικά -- εκτός εαν όταν και όπου πρωτοδημοσιεύτηκαν υπήρχε περιορισμός στην έκταση (πιο πολύ βιαστικά βέβαια παρά σύντομα θα τα χαρακτήριζα).
Κάποια είναι σόκιν, κάποια κρύβουν αποκαλύψεις στο τέλος, αλλά όλα αυτά δεν μου φάνηκαν αρκετά για κάποιο λόγο.
Οι χαρακτήρες παρ' όλο που μιλούν στο πρώτο πρόσωπο για να χαρίσουν ίσως με αυτόν τον τρόπο μια κάποια αμεσότητα στην αφήγηση και κάποιο ενδιαφέρον στην πλοκή, στην ουσία απλοί δορυφόροι είναι ως προς την τελευταία.
Παρ' όλα αυτά δεν θα έλεγα ότι βαρέθηκα ή ότι σπατάλησα τον χρόνο μου. Σε καμία περίπτωση. Γι' αυτό και τα τρία αστεράκια.
Μετά από αυτό, θα ήθελα πολύ να διαβάσω κι άλλο βιβλίο της ίδιας.

[Maria · Rating 4 out of 5]

'Καληνύχτα καλούδια μου' vibes

[Marianna · Rating 4 out of 5]

"Το καλύτερο μερος για να μείνει κανείς ειναι αυτό που δεν μπορεί να λησμονήσει".