Flora Conway – nữ văn hào nổi tiếng với đời sống riêng tư đặc biệt kín đáo, vừa mất đi đứa con gái độc nhất trong một vụ “bắt cóc” bí ẩn ngay trong chính căn hộ của mình. Romain Ozorski – nhà văn hư cấu với hàng chục đầu sách best-seller, sau những dối trá bẩn tưởi từ người vợ cũ, cũng sắp phải rời xa đứa con trai bảy tuổi mà anh hết mực thương yêu. Một người ở mạn Đông nước Mỹ, người kia ở Paris hoa lệ. Cách nhau hai bên bờ đại dương, xa nhau tựa cả thế giới, liệu giữa họ có tồn tại bất cứ điểm chung nào?
Mở đầu Cuộc đời là một tiểu thuyết là một vụ thảm án. Không máu me, không thịt xương bấy nát, không gào thét kinh hoàng, Carrie, đứa con gái nhỏ của nữ nhà văn người Mỹ, cứ thế, biến mất. Cửa chính đã cài then cẩn thận, camera hay hàng rào bảo an không ghi nhận bất kỳ dấu hiệu của sự xâm nhập trái phép nào. Câm lặng, chớp nhoáng. Còn gì bi kịch hơn cuộc đời của một người mẹ mất con?
Ở bên kia bờ Đại Tây Dương, trong căn hộ hai tầng lầu nằm trên một góc phố nhỏtại Paris, Romain cũng đang phải vật lộn với những khó khăn tưởng như không thể đương đầu nổi. Từng là một nhà văn best-seller, nhưng suốt hàng năm nay, tựa sách mới xuất bản của anh chỉ tròn trịa một số không. Tài sản đã dồn hết vào căn hộ mới mua; người vợ cũ – một cựu người mẫu – sau những mâu thuẫn không thể dung hòa được – đã rắp tâm dựng lên một tấn kịch trường mà chính anh là kẻ phản diện. Ả lường gạt truyền thông, ả dối trá công chúng, ả đẩy anh vào cảnh bị tất cả quay lưng, ghét bỏ. Ả đã cướp đi tiền bạc, danh tiếng, sự nghiệp, và đau đớn nhất, là giật khỏi vòng tay anh đứa con trai mà anh coi là lẽ sống của cuộc đời mình.
Lật mở những trang đầu tiên của Cuộc đời là một tiểu thuyết, mình cứ ngỡ đây sẽ chỉ là một cuốn truyện trinh thám thông thường với công thức kinh điển: một vụ mất tích bí ẩn, một cuộc chạy đua cùng thời gian cam go và một cái kết với plot-twist không một ai lường trước. Rằng, sau tất cả thì vụ án sẽ được khép lại trong sự hợp lý không thể chối cãi; rằng, Romain Ozorski, người được giới thiệu ở bìa sau sẽ là hung thủ hoặc rằng, chính anh cũng là người sẽ giúp Flora tìm lại cô con gái mình. Song, Guillaume Musso đã thẳng tay phủi bay tất cả mọi suy luận mà mình có thể nghĩ tới. Ông khéo léo dẫn dắt độc giả vào những cái bẫy, ông gọi mời người đọc vào những khúc ngoặt mà nếu đi tiếp sẽ chỉ thấy những khoảng mù. Càng đi, con đường mà ông vạch ra sẽ ngày một thêm rắm rối, để cuối cùng, cái kết đậm đặc “chất Musso” sẽ làm trầm trồ bất kỳ độc giả khó tính nào.
Cuộc đời là một tiểu thuyết khéo léo dựng nên hai tuyến truyện, cùng mốc thời gian song địa điểm lại hoàn toàn sai khác. Hai con người, hai số phận, điểm chung duy nhất giữa họ là sự nghiệp cầm bút đầy hứa hẹn và nỗi đau mất con khôn xiết. Các nhân vật tưởng như không liên quan tới nhau nhưng thực chất vốn đã gặp nhau ở những điểm giao kỳ lạ. Nút thắt của truyện lại đã được gỡ bỏ ngay cả khi mà người đọc còn chưa kịp nhận ra. Cái ở đấy đã vốn luôn ở đấy. Tiểu thuyết được lấy chất liệu từ đời, và cuộc đời cũng chỉ là một cuốn tiểu thuyết không hơn.
Đây không phải là lần đầu tiên mình “bị” Guillaume Musso làm cho há hốc, nhưng thậm chí lần này mình còn ngạc nhiên hơn cả lần trước – lần mà mình đọc Cuộc sống bí mật của các nhà văn. Có thể ví những bất ngờ trong tác phẩm của ông từa tựa như những ngòi pháo trong một chùm pháo dây chuyền. Phát nổ này lập tức dẫn tới phát nổ kia, đều đặn, nhịp nhàng song bất kỳ lần nào cũng dễ dàng khiến người xem kinh ngạc. Bất ngờ tiếp nối bất ngờ, twist chồng xếp twist, chóng mặt, ngỡ ngàng, song hoàn toàn không hề khiến ai phải bàng hoàng hay khó chịu.
Tiếp nối những tuyên ngôn về nghiệp viết đã được đưa ra ở Cuộc sống bí mật của các nhà văn, trong cuốn sách tiếp theo này, Musso tiếp tục bày tỏ những quan điểm (mà theo mình – một người viết nghiệp dư, cho là) vô cùng chính xác. Ông cho rằng “sức mạnh to lớn của văn chương hư cấu nằm ở quyền năng nó cho phép chúng ta chạy trốn thực tại hay băng bó những vết thương ta phải chịu đựng do bạo lực xung quanh”, rằng “sự thiếu khuôn mẫu và điều bất ngờ có thể xuất hiện sau mỗi lần lật giở một trang sách tạo nên sự thú vị và kích thích khi viết, nhưng nó cũng biến việc viết thành nỗi khiếp sợ” và đặc biệt nhất, là rằng: “Các nhà văn luôn tìm cách điều khiển thế giới, nhưng thế giới sẽ không cam chịu.”
Sự thực là nhiều nhà văn có xu hướng thoát li thực tại bằng việc kiến tạo nên một thế giới riêng từ ngôi ngữ và câu từ, nơi họ xem bản thân là Đấng toàn năng và có quyền hạn vô biên đối với sự sinh – sát của các nhân vật – những đứa con tinh thần của họ. Song, việc viết và việc đời đôi khi không thật sự liên quan tới nhau. Có nhiều cuốn sách có thể tác động sâu sắc tới sự vận hành của thế giới, nhưng không phải cuốn sách nào cũng có quyền năng như vậy. Hiện thực nghiệt ngã này dẫn tới số phận bi kịch của không ít nhà văn, tới cảm giác bất lực, vô vọng của họ khi phải rời xa con chữ và quay trở lại đối diện với chính cuộc đời. Romain Ozorski, nhân vật chính, chính là minh chứng rõ ràng nhất cho hiện thực đau buồn ấy, cho những mảng tối, những góc khuất trên sự nghiệp rạng ngời của các tiểu thuyết gia. Phản ánh rõ rệt hiện thực trong một thiên truyện hư cấu, đây cũng chính là một trong những điểm mà mình yêu thích nhất khi cầm trên tay những sáng tác của Guillaume Musso.
Cốt truyện ly kỳ, kể chuyện cuốn hút, lời kể sáng tạo (cực, cực kỳ độc đáo), lồng ghép được những quan điểm mà mình không khỏi tâm đắc, Cuộc đời là một tiểu thuyết quả thực là một cuốn sách vô cùng vừa vặn đối với bản thân mình, và mình nghĩ là mọi người cũng nên một lần trải nghiệm em nó xem sao. Khác với lần đầu đọc văn Musso, Cuộc sống bí mật của các nhà văn, những địa danh, những tên người, những bối cảnh “đậm Pháp” trong cuốn sách này không còn khiến mình bối rối nữa. Và mình nghĩ là mình đã sẵn sàng để bắt đầu dấn thân vào thế giới văn chương đồ sộ của Guillaume Musso rồi. Đánh giá: 4.5/5 sao.