Is dit alles?

by Jan Postma

Na het succes van Vroege werken keert Jan Postma terug met nieuwe essays over ons gerommel hier op aarde. Is dit alles? plaatst een veelheid aan onderwerpen trefzeker in een groter verband. Al lezende doemen gaandeweg centrale thema's op: voortplanting en ouderschap, technologie en nuance, fotografie en sentimentaliteit.

De essays zijn stuk voor stuk gekleurd door een bepaalde levensfase: die van het jonge ouderschap. En hoewel men gemakkelijk zou kunnen verdrinken in de chaos van het prille gezinsleven blijft de blik van Postma tegelijkertijd strak gericht op de wereld daarbuiten. Is dit alles? hoopt, in alle bescheidenheid, slechts trouw te zijn aan particuliere omstandigheden. En daarmee, in alle onbescheidenheid, zo nu en dan te raken aan een universele ervaring.

Genres: Essays, Nonfiction

264 pages, Paperback

Published July 7, 2021

About the author

Essayist

Reviews

[Anne Kamsteeg · Rating 5 out of 5]

Met huilen en hardop lachen

[Thijs Hoekstra · Rating 3 out of 5]

Ik lees graag hedendaagse essaybundels juist omdat het genre zo vaag is, juist omdat ze de rauwe indrukken van het nu behandelen en losjes verbanden trekken tussen de onderdelen, met af en toe een leuke qoute van een filosoof of dichter. Essaybundels zijn voor mij altijd 'wel aardig'. Nooit echt daverend maar ook niet teleurstellend. Er staan altijd wel goede zinnen in die ik onderstreep of overschrijf in een boekje en vervolgens vergeet.

"Dat veel mensen geloven dat er iets als 'de waarheid' bestaat mag geen verrassing heten, maar hoeveel van hem denken daarbovenop ook nog eens dat die waarheid in een heel letterlijk te nemen 'midden' ligt."

Leuk hoor Jan. Ik vond de essays over fotografie en taal het sterkst, die over het jonge vaderschap wat minder. Maar goed, ik ben dan ook geen jonge vader. Nog niet.

[Babette Stolk · Rating 2 out of 5]

Behoorlijk pretentieus. Postma kan mooi schrijven en de laatste twee essays zijn uitzonderlijk mooi, maar te vaak is het geen essay over zijn beleving, maar over een boek dat hij heeft gelezen, daardoor voelt de bundel vaak meer als een recensie van al die boeken, dan eigen inzichten en toevoegingen van Postma.

[Casper Veen · Rating 4 out of 5]

Wederom een indrukwekkende collectie essays van een begiftigd auteur. Het mooist vond ik de essays over schermtijd, doemscrollen en vreemde mensen fotograferen.

[Marieke Dwarswaard · Rating 4 out of 5]

Fijn boek❤

[Marlies · Rating 4 out of 5]

Fijn, meekijken in zo’n hoofd

[Koen Bruning · Rating 4 out of 5]

Pareltjes van een essays in dit erg fijne boek.

[Julie Mabilde · Rating 4 out of 5]

Vooral de persoonlijke essays en die over fotografie, en in het bijzonder de eerste twee, ‘Alles wat ontstaat’ en het eerder uitgebracht ‘Geringere Schepsels’ vond ik erg mooi.

[Madelon · Rating 4 out of 5]

Regelmatig komt het voor dat ik een bepaald woord in een bepaalde context hoor, of dat er iets gebeurt dat de dagelijkse sleur doorbreekt, en dat ik dan als vanzelf in een kolkende gedachtestroom terechtkom waar nauwelijks een logische structuur in te ontwaren valt. Door te associëren en verschillende dwarsverbanden te leggen kom ik zelden tot een definitieve conclusie, en toch voelt het alsof ik vooruitgang heb geboekt. Ik vind het heerlijk wanneer dit me overkomt. Moet wel toegeven dat het de laatste jaren wat minder voorkomt. Eigenlijk wel jammer, maar Jan Postma wakkerde dit denkvuur met een heerlijke essaybundel wel weer aan.

Postma en ik zijn overduidelijk van dezelfde generatie. We houden ons bezig met wat op sociale media gebeurt, we zitten in een fase waarin iedereen kinderen krijgt en huizen koopt of verbouwt, waarin iedereen zijn shit langzaam op orde krijgt, of in ieder geval de indruk wekt dat te doen. Groot verschil: ik bezie dat allemaal grotendeels vanaf de zijlijn, Postma ervaart dit allemaal uit de eerste hand. Dat alleen al maakt deze essays leuk om te lezen.

Lees verder

[Marit · Rating 3 out of 5]

Sommige essays waren echt een dikke 5 sterren waard, maar sommige andere vond ik ronduit saai

[Araik · Rating 2 out of 5]

Stukken over fotografie en de kleine leuk. Over nuance ook wel. Verder lieten al die Engelstalige auteurs mij een beetje koud

[Marieke · Rating 5 out of 5]

Mooi. Altijd lastig te verwoorden als ik een boek goed vind. Met dank aan Jan nieuwe korte verhalen van Woolf en Forster gelezen (hoe had ik nog nooit gehoord van 'the machine stops?'), weer nagedacht over Frankenstein en wat voor GOAT Mary Shelley was, en goede quotes over katten opgedaan.

Vooruit, ik zal 'm plaatsen:

De kat heeft zijn rug naar het kind gekeerd. Het is dat ostentatieve niet -kijken waar katten zo bedreven in zijn, die superieure vorm van negeren die zegt: begrijp dat ik je aanwezigheid hier op geen enkele wijze erken, maar weet ook dat niets van wat je doet aan mijn aandacht ontsnapt. (Alsof het de kat was die tegen Schrödinger zei: ik zie je wel staan hoor, met je doos, maar jij bestaat voor mij altijd al tegelijk wel en niet.)

De schrijfstijl is de rest van het boek ook ongeveer zo, een weelde van woorden die neigen naar het pretentieuze, maar meestal zo netjes de lading dekken dat je denkt, dat wil ook (dus alvast sorry aan de eerste persoon die mij straks 'ostentatief' hoort zeggen in een situatie waar opvallend of overdreven beter had gepast). De toon houdt daarbij het midden tussen emotie en analyse, waarbij je op sommige plekken voelt dat het de schrijver moeilijk valt de afstand te bewaren. Het zal het vaderschap zijn, dat hij in flarden prachtig weergeeft.
Overigens vind ik het niet in alle essays werken. Het woord 'nuance' uitgraven is van tevoren al een onbegonnen zaak (geeft hij zelf aan), en toch worden er 10 paragrafen aan gewijd. Het werkt beter bij 'sentiment,' dat hij onderzoekt in combinatie met een fotoboek van Rinko Kawauchi.

In elk essay wordt er een scala aan filosofen (en schrijvers, en een paar verdwaalde fotografen) aangehaald; ik ben niet zo'n heel filosofisch type, maar ik vond het in elk geval maar weinig storend, dus het zal wel goed zijn. Het zijn wel essays zonder uitkomst: meer mijmeringen dan overtuigingen. Er worden wel conclusies getrokken (het hebben van kinderen in deze tijd is misschien niet verantwoord; ik zit denk ik te veel op mijn telefoon), maar er zit geen stelligheid in. Misschien is het omdat hij de conclusie vaak bij zichzelf legt, wat zich automatisch uit in een soort 'doe hiermee wat je wil.' Vind ik leuk (daarover overigens ook een sterk essay - alle gedachten sorteren we tegenwoordig gelijk in 'vind ik leuk' of 'vind ik niet leuk, ' volgens Jan een direct resultaat van reddits upvotes en downvotes).

Het zijn dus vooral essays over het huidige leven, en dan het huidige leven als papa van kleine kindjes, met veel input van oude en nieuwe stemmen. Als je graag essays leest, zou ik zeker deze lezen. Liefst in bad, zonder afleiding.

[Michel Schynkel · Rating 4 out of 5]

Alweer een beklijvende essaybundel van Jan Postma. Deze keer heeft hij het over het vaderschap, over sociale media en schermtijd en - net als in ‘Vroeg werk’ – over fotografie. De rode draad die zich doorheen deze essays lijkt te slingeren is echter het onherroepelijk voortschrijden van de tijd en onze onmacht om ook maar iets vast te houden, ook onze beleving verandert immers met de tijd.
Bij al zijn onderwerpen zoekt hij naar originele insteken, haalt andere denkers en auteurs aan en verweeft hun ideeën met meer persoonlijke overpeinzingen en ervaringen. Meer dan eens levert dit ook heel fraaie zinnen op.

‘De kracht van een foto ligt in het feit dat hij de mogelijkheid openlaat om momenten die in de normale tijdstroom onmiddellijk door andere worden vervangen, nader te onderzoeken, ‘schrijft Susan Sontag ergens in Over fotografie. ‘Dit doen stollen van de tijd’ noemt ze het. Naar een foto kijken is het verblijf in het heden onderbreken. Het nu een moment, hoe kort ook, even opschorten. Althans, dat vertel ik mezelf. Maar als ik de foto’s bekijk die ik eerder maakte, dan komen ze me in het beste geval voor als een ingestorte brug tussen de oevers van toen en nu. (Jan Postma, Is dit alles?, 2021, p.255)

[Ko Ko · Rating 4 out of 5]

"Ik weet nog hoe het riet aan de rand groeide maar ik ben vergeten of het wuifde. Ik wist niet precies wat ik van riet moest denken, wat het nou eigenlijk was. En in zekere zin weet ik dat nog steeds niet. Ik weet nog hoe vies ik de goedkope wijn vond en ik weet nog hoe ik mijn gezicht bij iedere teug in de plooi hield. Ik weet nog hoe badpakken en bikini's weinig verhulden zonder iets te tonen. Ik weet bijna niets meer. Alles, het leven zoals het op de gewoonste momenten is, verdwijnt maar de hele tijd. Het enige wat blijft is dat verdwijnen - en het geheugen als wonder dat altijd tekortschiet."

[Anne Bergsma · Rating 4 out of 5]

Mooie persoonlijke beschouwingen over nuance, vaderschap, het verstrijken der tijd, fotografie en de litteraire waarde van de motvlinder. "Nuance is dat wat het eerst verloren gaat wanneer mensen genoodzaakt zijn te spreken in een taal die ze niet volledig beheersen: de taal van de ander." (p. 210)

[Yasmin · Rating 4 out of 5]

Vond met name de essays over straatfotografie, Natalia Ginzburg en de motten van Virginia Woolf erg mooi.

[Jorien · Rating 5 out of 5]

‘Is dit alles’ is nog beter dan dat die belachelijk mooie cover doet vermoeden.

[Jared · Rating 3 out of 5]

3,5

[Gerben · Rating 4 out of 5]

Niet even scherp en moverend als z'n vorige boek, maar wel weer overlopend van ideeën en gedachtes die tot reflectie bewegen. En soms is dat ook genoeg.

[Roos · Rating 3 out of 5]

Deed me ergens denken aan Patti Smith?

[Marije van der Kooij · Rating 3 out of 5]

3.5*

[Katrien De Lameillieure · Rating 3 out of 5]

Mooi, maar soms ook zo alledaags dat het (voor mij toch) saai werd. Zou het over paar jaar graag nog eens lezen.