What do you think?
Rate this book
Mud Sweeter than Honey: Voices of Communist Albania
For nearly half a century Albania was held captive by one man. A brutal dictator with a deep paranoid streak, Enver Hoxha sealed the country’s borders, severed alliances, and enacted a Stalinist regime of gulags and purges that persisted long after the death of Stalin himself. Many thousands suffered and died in silence, a silence that lingers today: no truth and reconciliation commission has ever fully reckoned with what happened to the people of Albania.
In Mud Sweeter than Honey, Albanians break the silence. Margo Rejmer spent years in Albania gathering interviews that shed light on the four decades of Hoxha’s rule and virtually every walk of life: teachers and children, imprisoned and exiled writers, nuns and factory workers. She arranges the voices of her interlocutors into a chorus that bears witness to how ordinary people lived and died. We are immersed in desperate border crossings, prison revolts, and everyday struggles to make a living. We meet a writer who finds secret freedom in a tiny village library of banned books, overlooked by censors. We meet a man who still only speaks in a whisper, afraid of being overheard.
While Albanians endured surveillance, imprisonment, and torture under Hoxha, they also read books and fell in love, raised families and found ways to survive. In the tradition of Svetlana Alexievich, Mud Sweeter than Honey is our most vivid, intimate portrait available in English of this little-understood corner of Europe.
In Mud Sweeter than Honey, Albanians break the silence. Margo Rejmer spent years in Albania gathering interviews that shed light on the four decades of Hoxha’s rule and virtually every walk of life: teachers and children, imprisoned and exiled writers, nuns and factory workers. She arranges the voices of her interlocutors into a chorus that bears witness to how ordinary people lived and died. We are immersed in desperate border crossings, prison revolts, and everyday struggles to make a living. We meet a writer who finds secret freedom in a tiny village library of banned books, overlooked by censors. We meet a man who still only speaks in a whisper, afraid of being overheard.
While Albanians endured surveillance, imprisonment, and torture under Hoxha, they also read books and fell in love, raised families and found ways to survive. In the tradition of Svetlana Alexievich, Mud Sweeter than Honey is our most vivid, intimate portrait available in English of this little-understood corner of Europe.
320 pages, Hardcover
First published October 17, 2018
158 people are currently reading
4066 people want to read
About the author
Małgorzata Rejmer
17 books113 followersMałgorzata (Margo) Rejmer, born in 1985 in Warsaw, is an award-winning Polish novelist, reporter, and writer of short stories. Her books, which have been translated into eight languages, include the novel Toximia (2009) and two works of nonfiction: Bucharest: Dust and Blood (2013), which won the Newsweek Award for best book of 2014, the Gryfia Literary Award, and the TVP Kultura Award, and Mud Sweeter than Honey (2018), for which she was was awarded the Polityka Passport, the most prestigious prize in Poland for emerging artists, as well as the Arkady Fiedler Award. She holds the title of the Young Ambassador of the Polish Language. She lives in Warsaw and Tirana.
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 30 of 335 reviews
October 27, 2021
This upcoming translation from Restless Books is so absorbing that I could not put it down. Albania doesn't get a lot of attention and I didn't know much about it - it turns out that was intentional as the country was cut off from the rest of the world for so long. Scholars consider it the harshest Communist regime. The author conducted years of oral history interviews and used them to tell a larger story of a country under the heaviest heel. She includes a wide range of experiences, but of course interviews can only share the experience of survivors.
The writing and translation are stellar, making a very readable work, apart of course from the violence that is depicted. I've been talking about it to everyone around me since I finished reading it.
I had a copy from the publisher through Edelweiss; it comes out November 2.
The writing and translation are stellar, making a very readable work, apart of course from the violence that is depicted. I've been talking about it to everyone around me since I finished reading it.
I had a copy from the publisher through Edelweiss; it comes out November 2.
January 19, 2023
BARDZO DOBRY! Dawno reportaż mnie tak nie zaangażował i zaciekawił!
Plus za oddanie głosu zarówno zwolennikom, jak i przeciwnikom komunizmu w Albanii.
Plus za oddanie głosu zarówno zwolennikom, jak i przeciwnikom komunizmu w Albanii.
December 28, 2020
The more I read about Eastern and Central European countries during communist times the more I believe Poland was one of the best ones. Now, after reading brilliant reportage by Małgorzata Rejmer “Błoto słodsze niż miód” (“Mud sweeter than honey”, a reference to poems by two Albanian poets, Andon Zako Çajupi and Mitrush Kuteli), I see that communism in Albania was of the absolutely worst kind. In Poland, as in many other countries, jokes about communism were commonplace. In Albania, a mere suggestion that Yugoslavian wine tasted better than the Albanian one could lead to a decade of imprisonment. Poles could wear American jeans, listen to Western music, read Western literature and watch Western movies, they could - with difficulties, but still - travel. For Albanians even Chinese Cultural Revolution wasn’t radical enough and Enver Hoxha severed ties with all other communist countries. “Go to North Korea and you will see what Albanian communism looked like”, hears the author from one of the people she spoke to, and it’s easy to believe he is right.
Rejmer talked to hundreds of Albanians all over the country about the times everyone remembers with dread. Ordinary lives of ordinary people but here ‘ordinary’ means full of fear, pain, anger. Unspeakable violence and torture, in many cases decades spent in prison for treason: saying an innocent joke, listening to an Italian song, having a Christian cross at home, knowing someone who escaped to a better world. For years people were told to believe that “Albanians are the happiest nation in the world” and had no idea how people lived elsewhere: more comfortably, richer, more joyfully. My mum said that growing up in the 1960s and 1970s everyone in Poland knew that Albania was hell, that people were kept in labour camps, were dying of hunger. Albanian borders were surrounded by live wires and people were told (though some didn’t believe the propaganda) that the reason was to keep enemies away. But who would want to attack the poorest country in the whole Europe?
How does communism impact the society? One of Rejmer’s interviewees: “Imre Kertész said once that dictatorship lowers everyone to the level of a child who will do anything for mere survival, even collaborate with the tyrant. (...) Communist mentality got paired with neoliberal ideology which taught us that there is no society; there are only individuals, so I take care of my business and the market regulates everything. Some Albanians have emigrated but even in exile they haven’t been able to build a society. Why? Because Albanian communism was against the idea of a society. In a society we create something together, voluntarily, whereas in communism everything was forced upon us. And so we remain in this immature regress, not being able to learn responsibility for one another. All our lives we, Albanians, will be trying to grow up”. Many people the authors talked to moaned that even though communism ended in Albania, people still stick to the old system. No one has been punished for inflicting pain, no one was trialed for crimes against humanity. There is no democracy and no meritocracy in Albania: “People vote because some party members arranged jobs for them, because they got €50 from a politician, because everyone wants to benefit”. Over and over again bitter Albanians talk about lack of freedom then and lack of freedom now, complain about corruption, high crime rate, prostitution, abysmal inequality. They lament that communism created a weak man, who without any knowledge about the world focuses on exploiting others for their own benefit.
“Błoto słodsze niż miód” was unputdownable. Rejmer writes remarkably well and it is rare to find an author to whom people would open up so much. Many a time she played a role of a therapist, a confidante, and I imagine it was much easier for people to talk to an outsider (whose partner, however, is Albanian), to show her their diaries, photographs, share countless stories and cry together over tea and fruit cake. The scale of atrocities committed during communist times in Albania shocked me and the lesson learnt is grim. But it’s still a precious one, helping us all to understand the complexity of humanity.
Rejmer talked to hundreds of Albanians all over the country about the times everyone remembers with dread. Ordinary lives of ordinary people but here ‘ordinary’ means full of fear, pain, anger. Unspeakable violence and torture, in many cases decades spent in prison for treason: saying an innocent joke, listening to an Italian song, having a Christian cross at home, knowing someone who escaped to a better world. For years people were told to believe that “Albanians are the happiest nation in the world” and had no idea how people lived elsewhere: more comfortably, richer, more joyfully. My mum said that growing up in the 1960s and 1970s everyone in Poland knew that Albania was hell, that people were kept in labour camps, were dying of hunger. Albanian borders were surrounded by live wires and people were told (though some didn’t believe the propaganda) that the reason was to keep enemies away. But who would want to attack the poorest country in the whole Europe?
How does communism impact the society? One of Rejmer’s interviewees: “Imre Kertész said once that dictatorship lowers everyone to the level of a child who will do anything for mere survival, even collaborate with the tyrant. (...) Communist mentality got paired with neoliberal ideology which taught us that there is no society; there are only individuals, so I take care of my business and the market regulates everything. Some Albanians have emigrated but even in exile they haven’t been able to build a society. Why? Because Albanian communism was against the idea of a society. In a society we create something together, voluntarily, whereas in communism everything was forced upon us. And so we remain in this immature regress, not being able to learn responsibility for one another. All our lives we, Albanians, will be trying to grow up”. Many people the authors talked to moaned that even though communism ended in Albania, people still stick to the old system. No one has been punished for inflicting pain, no one was trialed for crimes against humanity. There is no democracy and no meritocracy in Albania: “People vote because some party members arranged jobs for them, because they got €50 from a politician, because everyone wants to benefit”. Over and over again bitter Albanians talk about lack of freedom then and lack of freedom now, complain about corruption, high crime rate, prostitution, abysmal inequality. They lament that communism created a weak man, who without any knowledge about the world focuses on exploiting others for their own benefit.
“Błoto słodsze niż miód” was unputdownable. Rejmer writes remarkably well and it is rare to find an author to whom people would open up so much. Many a time she played a role of a therapist, a confidante, and I imagine it was much easier for people to talk to an outsider (whose partner, however, is Albanian), to show her their diaries, photographs, share countless stories and cry together over tea and fruit cake. The scale of atrocities committed during communist times in Albania shocked me and the lesson learnt is grim. But it’s still a precious one, helping us all to understand the complexity of humanity.
February 15, 2024
ну я люблю Малґожату Реймер, як тонко вона відчуває і як гарно пише
January 3, 2025
Margo Rejmer sam upoznao u Beogradu, na predstavljanju knjige o kojoj sad pišem. Bila je srdačna, simpatična i dobro obaveštena. Na samom početku promocije spomenula je kako je bila fascinirana temeljnošću kojom joj je taksista predstavio situaciju u Srbiji. Ali i njegovim engleskim. Takva otvorenost, rekla je, nije svojstvena Albancima, sa kojima je živela godinama radeći na ovoj knjizi. Njoj je prethodila, važno je istaći, knjiga o Rumuniji, koja takođe predstavlja književnu reportažu, žanr koji je u našoj sredini gotovo pa sasvim potcenjen. Nadovezujući se na Kapušćinskog i Svetlanu Aleksijevič, Margo Rejmer piše zapanjujuće dobru knjigu: snažnu, temeljnu i direktnu, zasnovanu na ogromnoj posvećenosti u prikupljanju razdirućih priča. Komunistička Albanija je doslovno bila veliki zatvor i mnogi su pokušaj bekstva iz njegovih zidina platili životom. Sigurimi, tajna policija, bila je, nažalost, vrlo efikasna, a još efikasniji bili su svi oni koji bi svog suseda, pa i svog srodnika, prijavili službama zbog toga što se našalio na račun Envera Hodže ili jer je krišom proslavljao neki praznik. Razmere izolovanosti, zapuštenosti i višedecenijske nesreće utoliko su jači što nisu predstavljeni kao suvu istorijsku hroniku, već kroz polifoniju usmenih istorija, u svim njihovim zavodljivo varljivim sećanjima. Da bi do tih i takvih priča došla, do priča koje su toliko bolne da ne žele da budu ispričane, Rejmer je i naučila albanski jezik. Provevši pola godine u Albaniji, shvatila je da, bez znanja jezika, zbog nepoverljivosti ljudi, gotovo da i nema materijala za knjigu i intenzivno učenje joj se višestruko isplatilo. Ipak, vrlo je zanimljivo, pa i znakovito, da ova knjiga i dalje nije prevedena na albanski, ali da u centru Tirane možete da pronađete engleski prevod i kupite je kao suvenir. Zašto? Rejmer odgovara da joj je utisak da je ova knjiga ogledalo za one koji bi od svog odraza voleli da pobegnu. Međutim, onaj ko pravi ogledalo, ne može to raditi bez izuzetne saosećajnosti i tu leži pravi trijumf ovog dela: ono je dostojanstveno, dinamično i empatično prenošenje muka jednog utrnulog i utamničenog društva koje, srećom, makar danas nije pod istim rešetkama.
December 18, 2018
W wielu zestawieniach najlepszych książek 2018 roku ta książka pojawia się na szczycie.
I wiecie co? Zasłużenie (z drobnym zastrzeżeniem).
Nie określiłabym "Błota słodszego niż miód" mianem zwyczajnego "reportażu". Jest to bardziej zbiór historii wysłuchanych przez autorkę, opowiadanych przez osoby, które w komunistycznej Albanii żyły. pracowały czy były więzione. Swoiste danie głosu ofiarom systemu, które bardzo chcą być wysłuchane, a które chyba nie mają zbyt wielu osób, które chciałyby ich po prostu posłuchać.
Siła tej książki nie polega na tym, że podczas lektury dowiemy się czegoś zupełnie nowego i do tej pory niewyobrażalnego, że otworzy nam się w mózgu coś, czego istnienia nigdy wcześniej sobie nie wyobrażaliśmy. Absolutnie nie - jako osoby, których dziadkowie i rodzice pamiętają PRL (albo którzy sami go pamiętamy) mamy świadomość, jak wygląda życie w komunistycznym kraju, co oznacza strach przed donosem złożonym nawet przez przyjaciela, pukanie o 3 w nocy do drzwi, wieczny brak wszystkiego w sklepach i w domach, rozbite systemem rodziny i bezmyślne wykonywanie poleceń.
Jednocześnie jednak Małgorzata Rejmer nie zatrzymuje się na tym, co było - przez opowieść o przeszłości opowiada bowiem również o tym, co jest, jak wyglądają nastawienia i nastroje Albańczyków w nowej rzeczywistości, w której chyba niezbyt wielu z nich jest w stanie się odnaleźć, i zamazuje granicę między dobrem a złem. To nie jest tak - co podkreślają bohaterowie - że wtedy zawsze było źle, a teraz jest wspaniale; wtedy przynajmniej była pewność, a teraz nawet ona już nie pozostała; nie mówiąc już o braku sprawiedliwości, rozliczenia i rozrachunku z upadłym systemem. I o tym, że wielu po prostu "złamano" - i do dzisiaj w obawie jedynie szepczą, niepewnym okiem spoglądając na współczesność czy demokrację.
Dla mnie jest to wspaniały zbiór historii - nie wiem jednak, czy nie zrobiłoby tej książce dobrze dodanie (mimo tytułu) chociaż kilku bardziej "obiektywnych" rozdziałów, z suchymi informacjami czy danymi dotyczącymi czasów ówczesnych lub obecnych. Tak dla kontrastu, żeby stworzyć z tego również wspaniały reportaż. Dlatego wystawiam 4,5 i zaokrąglam.
I wiecie co? Zasłużenie (z drobnym zastrzeżeniem).
Nie określiłabym "Błota słodszego niż miód" mianem zwyczajnego "reportażu". Jest to bardziej zbiór historii wysłuchanych przez autorkę, opowiadanych przez osoby, które w komunistycznej Albanii żyły. pracowały czy były więzione. Swoiste danie głosu ofiarom systemu, które bardzo chcą być wysłuchane, a które chyba nie mają zbyt wielu osób, które chciałyby ich po prostu posłuchać.
Siła tej książki nie polega na tym, że podczas lektury dowiemy się czegoś zupełnie nowego i do tej pory niewyobrażalnego, że otworzy nam się w mózgu coś, czego istnienia nigdy wcześniej sobie nie wyobrażaliśmy. Absolutnie nie - jako osoby, których dziadkowie i rodzice pamiętają PRL (albo którzy sami go pamiętamy) mamy świadomość, jak wygląda życie w komunistycznym kraju, co oznacza strach przed donosem złożonym nawet przez przyjaciela, pukanie o 3 w nocy do drzwi, wieczny brak wszystkiego w sklepach i w domach, rozbite systemem rodziny i bezmyślne wykonywanie poleceń.
Jednocześnie jednak Małgorzata Rejmer nie zatrzymuje się na tym, co było - przez opowieść o przeszłości opowiada bowiem również o tym, co jest, jak wyglądają nastawienia i nastroje Albańczyków w nowej rzeczywistości, w której chyba niezbyt wielu z nich jest w stanie się odnaleźć, i zamazuje granicę między dobrem a złem. To nie jest tak - co podkreślają bohaterowie - że wtedy zawsze było źle, a teraz jest wspaniale; wtedy przynajmniej była pewność, a teraz nawet ona już nie pozostała; nie mówiąc już o braku sprawiedliwości, rozliczenia i rozrachunku z upadłym systemem. I o tym, że wielu po prostu "złamano" - i do dzisiaj w obawie jedynie szepczą, niepewnym okiem spoglądając na współczesność czy demokrację.
Dla mnie jest to wspaniały zbiór historii - nie wiem jednak, czy nie zrobiłoby tej książce dobrze dodanie (mimo tytułu) chociaż kilku bardziej "obiektywnych" rozdziałów, z suchymi informacjami czy danymi dotyczącymi czasów ówczesnych lub obecnych. Tak dla kontrastu, żeby stworzyć z tego również wspaniały reportaż. Dlatego wystawiam 4,5 i zaokrąglam.
April 2, 2022
En una de las página de Barro más dulce que la miel, uno de los entrevistados dice que puede hacerse uno idea de cómo era vivir en la Albania de Enver Hoxha leyendo El proceso de Franz Kafka. Desde luego, la historia que cuenta resulta tan extrema que, si no supiéramos que es real, sospecharías a ratos que se trata de un sketch de humor negrísimo, o una sátira llena de un absurdo surrealista, que se manifiesta especialmente en el capítulo que da nombre al libro. Obviamente, la ironía que imprime Margo Rejmer a la narración apenas te permite una risa seca, de las que duelen. Historia tras historia muestra los efectos que tuvo sobre los albaneses vivir en una atmósfera semejante, donde cada faceta de la vida estaba controlada por el Partido y tu propia familia podía denunciarte por el gesto más inocente. Asistimos a la destrucción anímica de todo un pueblo, y a cómo la supuesta liberación no restañó herida alguna, porque las heridas eran incurables, pero también porque nunca se exigió responsabilidad alguna por los crímenes cometidos. Margo Rejmer nos ayuda a conocer todo eso e incluso a entender a quienes afirman que «entonces se vivía mejor», o a aquellos para quienes la traición era la única opción viable para sobrevivir.
Al principio me costó un poco acostumbrarme al tono elegido por la autora, ya que me desconcertaba el abandono de la tradicional separación de la voz de la entrevistadora y los entrevistados. También hubo un momento en que la acumulación de relatos muy similares, a pesar de estar el libro dividido en partes que se centran en un aspecto distinto cada una, se me hizo excesiva y me anestesió un poco. Fueron no obstante momentos breves, que no me han deslucido una lectura tremenda y llena de hondura. Acabas el libro con la certeza de que esas voces de la Albania comunista que menciona el título necesitaban ser escuchadas, y lamentando que poco más que eso se haya hecho al respecto.
Al principio me costó un poco acostumbrarme al tono elegido por la autora, ya que me desconcertaba el abandono de la tradicional separación de la voz de la entrevistadora y los entrevistados. También hubo un momento en que la acumulación de relatos muy similares, a pesar de estar el libro dividido en partes que se centran en un aspecto distinto cada una, se me hizo excesiva y me anestesió un poco. Fueron no obstante momentos breves, que no me han deslucido una lectura tremenda y llena de hondura. Acabas el libro con la certeza de que esas voces de la Albania comunista que menciona el título necesitaban ser escuchadas, y lamentando que poco más que eso se haya hecho al respecto.
January 31, 2021
¿Cómo es posible que en la misma Europa tuviesemos durante décadas un régimen parecido al de Corea del Norte y hasta ahora yo no tuviese conocimiento de ello? Pregunto. Posiblemente sea ignorancia por mi parte (muy mal) pero también me da la sensación de que vivimos mirando a los países ‘que importan’, los grandes, los ricos. Y eso nos hace más pobres, más incultos. Qué absurdo y qué triste.
Si sois amantes de la obra de Svetlana Alexievich que nos ha abierto los ojos sobre temas como la Unión Soviética y el desastre de Chernóbil...no podéis dejar escapar este 📖 libro, ‘Barro más dulce que la miel’ de Margo Rejmer. Brutal.
La autora polaca nos lleva a la Albania comunista de Enver Hoxha y nos bombardea con multitud de testimonios de quienes justo ahora se sienten con el valor de hablar. De poner en palabras el miedo vivido durante décadas. Por fin.
Y es que en la Albania de Hoxha el mayor peligro era ser uno mismo. Sobrevivir consistía, en gran parte, en ocultar quien eras en realidad. Ocultarlo ante los vecinos, los amigos, los compañeros de clase. Ocultarlo ante el mundo que te rodeaba. Y quizá ante ti mismo.
Me ha parecido un libro espectacular. Imprescindible para los amantes del género y de la historia.
Si sois amantes de la obra de Svetlana Alexievich que nos ha abierto los ojos sobre temas como la Unión Soviética y el desastre de Chernóbil...no podéis dejar escapar este 📖 libro, ‘Barro más dulce que la miel’ de Margo Rejmer. Brutal.
La autora polaca nos lleva a la Albania comunista de Enver Hoxha y nos bombardea con multitud de testimonios de quienes justo ahora se sienten con el valor de hablar. De poner en palabras el miedo vivido durante décadas. Por fin.
Y es que en la Albania de Hoxha el mayor peligro era ser uno mismo. Sobrevivir consistía, en gran parte, en ocultar quien eras en realidad. Ocultarlo ante los vecinos, los amigos, los compañeros de clase. Ocultarlo ante el mundo que te rodeaba. Y quizá ante ti mismo.
Me ha parecido un libro espectacular. Imprescindible para los amantes del género y de la historia.
May 9, 2024
Jeden z najlepszych reportaży, jakie kiedykolwiek czytałam.
June 18, 2023
"Ludzie mówią czasem, że nasz komunizm to był mały Holokaust. Tak jak nie da się opowiedzieć o Holokauście, tak nie da się opowiedzieć o życiu w kraju, który był więzieniem. Możesz przytaczać fakty i przedstawiać historie, ale nie dotkniesz naszego cierpienia".
Taka jest bolesna prawda.
Taka jest bolesna prawda.
December 30, 2021
Among other former communist countries in Central and Eastern Europe, Albania is rarely in the spotlight. The country was unique in its position as the last Stalinist outpost, even when other fellow communist states embarked on reformist policies. It was the only country that withdrew from the Warsaw Pact alliance before 1990, an action precipitated by the 1968 Warsaw Pact invasion of Czechoslovakia in which Albania did not participate. The fallout with the Soviet Union brought Albania closer to Maoist China, although their relations with China would reach a deadlock as China stopped their economic support for Albania and embraced market reforms under the leadership of Deng Xiaoping in 1978. From then on, Albania became increasingly isolated, it stopped looking to other countries for support, it stopped owing them anything or wanting their help. “There was no inflation, no unemployment, no loans and no debts. It was self-sufficient,” as Małgorzata Rejmer (Margo) notes it here.
Presented in the style of interviews, much close to the style Svetlana Alexievich employs in her oral history, Margo Rejmer interviewed many people in the layered society of communist Albania. As a Pole, Margo could draw the line between communism in Poland and Albania which differs significantly after the death of Stalin. To present as much clearer image as possible, Margo interviewed people from all kinds of backgrounds, writers, artists, and simple folk, while listening to them talking about the hardships they faced during the reign of Enver Hoxha and after the fall of communism. In July 1991, an amnesty was issued to all political prisoners and the regime’s crimes become open knowledge, yet no one asides from Nexhmije Hoxha, the widow of Albania’s mighty dictator, was held accountable for the crimes committed under communism.
This book is a testament to and collective voices of the people incarcerated under the regime which no longer exists, but the impacts remain to be felt by the increasingly older generation of Albanians. “You had to leave friendship behind”, according to Bashkim Shehu, the son of the late Mehmet Shehu, who until 1981 was the number two politician in Albania after Enver Hoxha. People are framed to be afraid of the system, to stay silent, as everyone could inform everyone else. It was believed that 1 in 4 people are in one way or another related to the Sigurimi, the state security and secret police apparatus of communist Albania. Comparing it to the East German Stasi, the number of informers in Albania is closer to total surveillance, as it was believed that 1 in 9 East Germans informed for the Stasi.
Each person’s story in this book is unique. Some experienced living incarcerated behind the prison bars for more than 10 years for talking bad about the system, complaining about the lack of food and nourishments, while some others are found “guilty” by association due to bad family history or someone’s from the family escaped to the West. There were also those people experiencing internal exiles in the countryside with the purpose to break their characters, families and friends turned into enemies, and also heroic deeds were done under gunpoint. While most of the stories are sad, there are also anecdotes to be found with people living in communist Albania. The German Embassy in Tirana now has an installation of “Liaz” truck on its wall, commemorating how Ylli Bodinaku took his truck and smashed the wall of the German Embassy on July 2, 1990. The crack on the wall allowed 3,000 people to pour into the embassy and paved their way to escape to the West.
This book is simple and highly readable in its form, but the story runs deep. Translated from the Polish by Zosia Krasodomska-Jones and her mentor, Antonia Lloyd-Jones who has translated Olga Tokarczuk’s works, this is one of the few available English-language sources on the life of Albanians under communism. For readers interested in digging deep into the history of communism or Cold War history in Europe, this will be an interesting read comparable to the works by Svetlana Alexievich.
Thanks to MacLehose Press and NetGalley for providing the electronic advance review copy.
Presented in the style of interviews, much close to the style Svetlana Alexievich employs in her oral history, Margo Rejmer interviewed many people in the layered society of communist Albania. As a Pole, Margo could draw the line between communism in Poland and Albania which differs significantly after the death of Stalin. To present as much clearer image as possible, Margo interviewed people from all kinds of backgrounds, writers, artists, and simple folk, while listening to them talking about the hardships they faced during the reign of Enver Hoxha and after the fall of communism. In July 1991, an amnesty was issued to all political prisoners and the regime’s crimes become open knowledge, yet no one asides from Nexhmije Hoxha, the widow of Albania’s mighty dictator, was held accountable for the crimes committed under communism.
This book is a testament to and collective voices of the people incarcerated under the regime which no longer exists, but the impacts remain to be felt by the increasingly older generation of Albanians. “You had to leave friendship behind”, according to Bashkim Shehu, the son of the late Mehmet Shehu, who until 1981 was the number two politician in Albania after Enver Hoxha. People are framed to be afraid of the system, to stay silent, as everyone could inform everyone else. It was believed that 1 in 4 people are in one way or another related to the Sigurimi, the state security and secret police apparatus of communist Albania. Comparing it to the East German Stasi, the number of informers in Albania is closer to total surveillance, as it was believed that 1 in 9 East Germans informed for the Stasi.
Each person’s story in this book is unique. Some experienced living incarcerated behind the prison bars for more than 10 years for talking bad about the system, complaining about the lack of food and nourishments, while some others are found “guilty” by association due to bad family history or someone’s from the family escaped to the West. There were also those people experiencing internal exiles in the countryside with the purpose to break their characters, families and friends turned into enemies, and also heroic deeds were done under gunpoint. While most of the stories are sad, there are also anecdotes to be found with people living in communist Albania. The German Embassy in Tirana now has an installation of “Liaz” truck on its wall, commemorating how Ylli Bodinaku took his truck and smashed the wall of the German Embassy on July 2, 1990. The crack on the wall allowed 3,000 people to pour into the embassy and paved their way to escape to the West.
This book is simple and highly readable in its form, but the story runs deep. Translated from the Polish by Zosia Krasodomska-Jones and her mentor, Antonia Lloyd-Jones who has translated Olga Tokarczuk’s works, this is one of the few available English-language sources on the life of Albanians under communism. For readers interested in digging deep into the history of communism or Cold War history in Europe, this will be an interesting read comparable to the works by Svetlana Alexievich.
Thanks to MacLehose Press and NetGalley for providing the electronic advance review copy.
March 17, 2024
I was about halfway through this when waiting for an overpriced pizza at a stopover in Milan Bergamo airport coming back home from Albania. The pizza was taking rather long and I went to ask where my uno Margherita was per favore and it then came very quickly I think because I was balling my fucking eyes out and the woman who took my order must have thought it was because I wanted my pizza so much. Alas.
This is a heartbreaking, beautifully arranged and translated collection of oral histories from a range of articulate and profoundly reflective people who went through the unimaginable for such painfully stupid reasons. Their descriptions of experiences across the timespan of the regime and their reflections on its collapse and the failure of the country to fulfil its potential since are moving and fascinating.
The one thing that could have improved this is if there were interviews with some of the perpetrators of the regime as well as the victims, as far as such a distinction can even be made. one of the people interviewed says that the perpetrators have not only not been punished but have not sought forgiveness. If this is true there would be little in their interest to recount their actions, so maybe it just wasn’t an option. Anyhow, the voices that really need to be heard are everything in this beautiful book.
This is a heartbreaking, beautifully arranged and translated collection of oral histories from a range of articulate and profoundly reflective people who went through the unimaginable for such painfully stupid reasons. Their descriptions of experiences across the timespan of the regime and their reflections on its collapse and the failure of the country to fulfil its potential since are moving and fascinating.
The one thing that could have improved this is if there were interviews with some of the perpetrators of the regime as well as the victims, as far as such a distinction can even be made. one of the people interviewed says that the perpetrators have not only not been punished but have not sought forgiveness. If this is true there would be little in their interest to recount their actions, so maybe it just wasn’t an option. Anyhow, the voices that really need to be heard are everything in this beautiful book.
November 2, 2024
Z czterech bałkańskich krajów, które odwiedziłam tego lata, to Albania najszybciej i najskuteczniej podbiła moje serce - głównie za sprawą spotkanych tam ludzi, otwartych i życzliwych. Wtedy o historii tego państwa nie wiedziałam praktycznie nic. Dziś patrzę na nie z innej perspektywy i zastanawiam się, jak to możliwe, że ci sami ludzie, którzy przeszli piekło, potrafili być tak gościnni, mili i przyjaźni. Mam dla nich teraz jeszcze więcej respektu. I chcę pojechać tam znowu, tym razem już z większą wiedzą.
"A potem Grek został moim przyjacielem, ja nauczyłem się greckiego i kiedy kilka lat później opowiadaliśmy tę historię w jego rodzinnej wsi pod Joaniną, o tym, jak się bałem puszki coca-coli, jak strasznie odizolowani byliśmy, ludzie, którzy nas słuchali, mieli łzy w oczach. Tak jak ty teraz."
Czytałam tę książkę bardzo długo, fragmentami, po kilkanaście stron, bo było to bolesne doświadczenie, a poznawanie kolejnych ludzi, których życie składało się niemal tylko i wyłącznie z cierpienia wymagało ode mnie odpowiednich pokładów energii. Jednak jeśli już mam czytać reportaże, to tylko takie.
"A potem Grek został moim przyjacielem, ja nauczyłem się greckiego i kiedy kilka lat później opowiadaliśmy tę historię w jego rodzinnej wsi pod Joaniną, o tym, jak się bałem puszki coca-coli, jak strasznie odizolowani byliśmy, ludzie, którzy nas słuchali, mieli łzy w oczach. Tak jak ty teraz."
Czytałam tę książkę bardzo długo, fragmentami, po kilkanaście stron, bo było to bolesne doświadczenie, a poznawanie kolejnych ludzi, których życie składało się niemal tylko i wyłącznie z cierpienia wymagało ode mnie odpowiednich pokładów energii. Jednak jeśli już mam czytać reportaże, to tylko takie.
December 25, 2019
Ciężka i bolesna lektura, często odkładałam książkę i sięgałam po coś lżejszego do poduszki. Ale warto i może trochę trzeba, bo o Albanii Hodży wiemy zazwyczaj bardzo mało. Autorka świetnie opisuje terror, w jakim Albańczycy żyli przez dekady. Oddaje głos tym, których okrutny system pozbawił możliwości normalnego życia.
Ciężar lektury, tematyka, a także sposób narracji przywodzą na myśl "Czasy secondhand" Aleksiejewicz.
Ciężar lektury, tematyka, a także sposób narracji przywodzą na myśl "Czasy secondhand" Aleksiejewicz.
February 13, 2024
Segundo libro que leo de la periodista polaca Margo Rejmen. Y mientras que el primero estaba ubicado en Rumanía, en este segundo nos da a conocer los testimonios de numerosos ciudadanos albanos, sus vivencias y sufrimientos durante la dictadura comunista de Enver Hoxha.
Durante años, el pais se mantuvo completamente aislado y bajo el yugo de un régimen inhumano, que utilizaba a sus propios habitantes como espías de sus familiares, amigos y vecinos. Todo el mundo era susceptible de ser un enemigo del pueblo, y cualquier mínima opinión o acción podía ser castigada despiadadamente. Además, la pena se extendía a toda la familia del condenado, que era trasladada a un área confinada, y pasaba a ser humillada y despreciada por el resto de la población.
Y todo esto pasaba en el centro mismo de Europa, sin que el resto de los países vecinos tuvieran ni idea de lo que ocurría dentro. Hasta el punto de que algunos de ellos devolvían a Albania a los que lograban escapar de régimen.
Este libro me ha dado a conocer una historia que desconocía totalmente. Los testimonios me han parecido desgarradores y totalmente descorazonadores. Es increíble que algo tan horrendo y claustrofobico haya ocurrido tan cerca de nosotros, y haya pasado tan desapercibido para nosotros.
"- ¿De qué nos sirve la libertad?. Podemos quejarnos cuanto queramos pero de todos modos nadie nos escucha. La libertad no vale nada cuando no hay dignidad. "
" El sistema piensa por ti, te dice como vivir, que opinar y a quien amar. La autoridad llena cada hora de tu vida: levantarse a las seis, preparar a los niños para el colegio, ir a la fábrica, cumplir la cuota...El régimen dicta el ritmo de tal manera que no tengas ni un momento para preguntarte: ¿Quiénes somos?, ¿Qué hacemos?"
Durante años, el pais se mantuvo completamente aislado y bajo el yugo de un régimen inhumano, que utilizaba a sus propios habitantes como espías de sus familiares, amigos y vecinos. Todo el mundo era susceptible de ser un enemigo del pueblo, y cualquier mínima opinión o acción podía ser castigada despiadadamente. Además, la pena se extendía a toda la familia del condenado, que era trasladada a un área confinada, y pasaba a ser humillada y despreciada por el resto de la población.
Y todo esto pasaba en el centro mismo de Europa, sin que el resto de los países vecinos tuvieran ni idea de lo que ocurría dentro. Hasta el punto de que algunos de ellos devolvían a Albania a los que lograban escapar de régimen.
Este libro me ha dado a conocer una historia que desconocía totalmente. Los testimonios me han parecido desgarradores y totalmente descorazonadores. Es increíble que algo tan horrendo y claustrofobico haya ocurrido tan cerca de nosotros, y haya pasado tan desapercibido para nosotros.
"- ¿De qué nos sirve la libertad?. Podemos quejarnos cuanto queramos pero de todos modos nadie nos escucha. La libertad no vale nada cuando no hay dignidad. "
" El sistema piensa por ti, te dice como vivir, que opinar y a quien amar. La autoridad llena cada hora de tu vida: levantarse a las seis, preparar a los niños para el colegio, ir a la fábrica, cumplir la cuota...El régimen dicta el ritmo de tal manera que no tengas ni un momento para preguntarte: ¿Quiénes somos?, ¿Qué hacemos?"
February 6, 2019
Przeczytałam ponad 300-stronicową książkę o Albanii i nadal niewiele o tym kraju wiem. Przede wszystkim, mimo znaczka "Czarnego" na okładce, książka Małgorzaty Rejmer to nie reportaż. To faktycznie "głosy", opowieści ludzi o komunistycznej Albanii. O terrorze, przemocy, strachu, zniewoleniu tak wielkich, że niejednokrotnie pojawiają się tu porównania z obozem koncentracyjnym czy Holocaustem. Wszystkie te opowieści zlewają mi się w jedną, ciężko mi, po odłożeniu książki, wyłowić z pamięci jakieś szczegóły, imiona. Może to celowy zabieg? Silniejszy, wspólny głos, zjednoczony w mówieniu o terrorze tworzy uniwersalny, wykraczający poza granice Albanii, obraz przemocy, nadużywania władzy, powtarzalny na przestrzeni dziejów i przywołujący słynne "ludzie ludziom zgotowali ten los".
Jednak czuję, że czegoś tu zabrakło. Konkretnie: tła. Przeszłości i przyszłości. Jest środek oderwany od korzeni i skutków. Nie poznajemy Albanii przed komunizmem, jej kultury, ludzi i cech charakterystycznych, nie wiemy więc, co system jej odebrał, co zniszczył, jak ją zmienił. Nie czytamy też o Albanii teraz, jaka jest, czy i jak zaleczyła rany?
"Bukareszt" autorki mnie zachwycił, "Albania", mimo nagród które zbiera, jest moim zdaniem słabsza, bo opiera się tylko na "jednogłosie"ofiar, bez zestawienia z komentarzem historycznym czy tłem kulturowym, co czyni ją lekturą dla czytelników już trochę w wiedzy o Albanii zaawansowanych.
Jednak czuję, że czegoś tu zabrakło. Konkretnie: tła. Przeszłości i przyszłości. Jest środek oderwany od korzeni i skutków. Nie poznajemy Albanii przed komunizmem, jej kultury, ludzi i cech charakterystycznych, nie wiemy więc, co system jej odebrał, co zniszczył, jak ją zmienił. Nie czytamy też o Albanii teraz, jaka jest, czy i jak zaleczyła rany?
"Bukareszt" autorki mnie zachwycił, "Albania", mimo nagród które zbiera, jest moim zdaniem słabsza, bo opiera się tylko na "jednogłosie"ofiar, bez zestawienia z komentarzem historycznym czy tłem kulturowym, co czyni ją lekturą dla czytelników już trochę w wiedzy o Albanii zaawansowanych.
November 16, 2020
"Błoto słodsze niż miód jest to opowieść o kraju pod rządami dyktatora Envera Hoxhy, który po zerwaniu sojuszy uznał, że Albania może się stać samowystarczalną twierdzą komunizmu. Postanowił zrobić wszystko w czasie jego panowania by tak się stało nie zwracając zupełnie uwagi na to, że zgotował swojej społeczności piekło na ziemii.
Autorka pokusiła się porównanie małej Albanii do współczesnej Korei Północnej i jest to chyba najbardziej trafny opis tego co się działo.
Jeżeli chodzi o samą formę, to mamy tutaj opowiadania ludzi, którzy byli ofiarami panującej władzy i represji. Ludzi, którzy byli zastraszani, torturowani w więzieniach, którzy patrzyli jak ich najbliżsi ginęli na ich oczach nie mogąc nic z tym zrobić. Z początku nie byłam za bardzo przekonana do tej formy.
Zupełnie niepotrzebnie. Krótkie historie wielu wielu ludzi chwytały za serce bardziej niż gdyby miałaby być to jedna historia w uogólnieniu.
Styl autorki bardzo plastyczny, prosty ale ujmujący. Czyta się szybko i przyjemnie o ile ma się na tyle siły, żeby połknąć ją szybciej. Proste zdania, które niosą za sobą dużo myśli i emocji. Niektóre opowieści zapadły mi bardziej w pamięć, niektórymi fragmentami dzieliłam się na Story ( kto nie widział, są dostępne w wyróżnionej relacji cytaty) wszystkie jednak wstrząsające.
Polecam z całego serca!🤎
Autorka pokusiła się porównanie małej Albanii do współczesnej Korei Północnej i jest to chyba najbardziej trafny opis tego co się działo.
Jeżeli chodzi o samą formę, to mamy tutaj opowiadania ludzi, którzy byli ofiarami panującej władzy i represji. Ludzi, którzy byli zastraszani, torturowani w więzieniach, którzy patrzyli jak ich najbliżsi ginęli na ich oczach nie mogąc nic z tym zrobić. Z początku nie byłam za bardzo przekonana do tej formy.
Zupełnie niepotrzebnie. Krótkie historie wielu wielu ludzi chwytały za serce bardziej niż gdyby miałaby być to jedna historia w uogólnieniu.
Styl autorki bardzo plastyczny, prosty ale ujmujący. Czyta się szybko i przyjemnie o ile ma się na tyle siły, żeby połknąć ją szybciej. Proste zdania, które niosą za sobą dużo myśli i emocji. Niektóre opowieści zapadły mi bardziej w pamięć, niektórymi fragmentami dzieliłam się na Story ( kto nie widział, są dostępne w wyróżnionej relacji cytaty) wszystkie jednak wstrząsające.
Polecam z całego serca!🤎
August 15, 2019
Kolejne wstrząsające historie, które nie nauczą świata niczego. Nie wiem co bardziej przerażające.
January 19, 2020
"Błoto słodsze niż miód" było pierwszym reportażem po jaki sięgnęłam i nie żałuję. Na początku obawiałam się tego czy nie będzie mi się on dłużył, czy ten gatunek książek mi się spodoba, ale już prawie zdania rozwiały moje wątpliwości. Od razu zaczęłam zatapiać się w historię ludzi, którzy przeszli przez piekło. Bolał mnie oraz przerażał fakt, że coś takiego miało miejsce. Lata komunizmu dla tych ludzi to była istna katorga. Oni żyli w ciągłym strachu, który towarzyszył im nawet po zmianach władzy rządzącej. Wydarzenia te odcisnęły się trwale na ich psychice i wiedzieli, że życie już nigdy nie będzie takie samo. Według mnie pozycja obowiązkowa dla każdego, zwłaszcza że w dzisiejszych czasach zbyt mało, a czasem nawet wcale, mówi się o komuniźmie, o tym jak wyglądało życie w tych latach, o tym jakie zbierał żniwo.
September 27, 2020
Libro de testimonios sobre la época de la Albania comunista del paranoico dictador Hoxha. Un régimen parecido a la Corea del Norte actual y que caería en 1991. Una locura leer los testimonios de los albaneses...muy didáctico para mostrar a todo simpatizante del comunismo...
August 7, 2025
Brutální – člověk je již z druhé poloviny 20. století východního bloku zvyknut na ledasco (a v případně českých historických románů je tím pomalu i ubíjen), nicméně albánský příběh nesplněných snů byl pro mě dosud (hanba) skoro neznámý. Stěžejní mi připadá aspekt izolace – ten se děje nejen v rovině geopolitiky (Albánie se nakonec znesváří i s SSSR nebo Čínou), ale i co se týče vnitrostátních machinací (příbuzní odsouzeného – který se prohřešil např. tím, že pochválil jugoslávského fotbalistu a stal se tak nepřítelem lidu – jsou přesídleni do zapadlých vísek) nebo i rodinného okruhu (bacha na jazyk, bacha na myšlenky, donašeč může být ten pán, co tě laská po vlasech – nedůvěra jako základní předpoklad přežití). Z téhle soběstačné bídy by neměl radost ani Marx – odcizení práci doputovalo už i na vesnici, kde v družstvu rolníci sklízejí okurky a rajčaty pro měšťáky, aby si mohli koupit akorát tak tuhý chléb; mezitím se země obestavuje statisíci zbytečnými bunkry a děti vyhlížejí na vodní hladině "krásné papírky", obaly od západních mlsků. Vládní ústředí honosící se ateismem, ale držící se zásad toho nejtvrdšího náboženského fundamentalismu (zákaz interrupcí) s kultem osobnosti, po jejíž smrti se nesmí truchlit příliš málo. Hodně povedeně odvyprávěný i porevoluční příběh – absence disidentských autorit (vrcholem hrdinství je parta chlápků, co najela kamionem do zdi ambasády; a kabáty se převlékají a tresty neudělují, takže je relativismus dokonán), kontinuita "hledění si svého" za Hodžovy diktatury i za následného neoliberalismu, vědomí rozdílnosti vnímání nastalé situace ("k čemu je nám svoboda, když nám vzali důstojnost?"); závěrečný rozklad nejen režimu, ale i západního "italského snu" (naprostá šílenost – tisíce uprchlíků tísnících se na lodi a poté na fotbalovém stadionu, kam jim z vrtulníků padají takové novinky jako hamburgery, ale stejně honem domů). Chvílemi mě iritovaly perziflážní pasáže (podle mě celkem nadbytečné – režim se zesměšní sám), ale těch zas tolik není a základní modus je zvolen zkrátka šťastně – doopravdy jsou to různé hlasy, které promlouvají do jisté míry samozřejmě stylizovaně, ale ať už jsou to občani zkormoucení, oddechnutí nebo nasraní, jedná se o působivé a svébytné povídání.
February 9, 2024
"Був собі рай, створений у найбільш соціалістичній країні світу.
Де все належало всім і нікому ніщо не належало.
Де кожен умів писати й читати, але писати можна було тільки те, що дозволила влада, а читати тільки те, що влада схвалила.
Де не залишилось села, куди б не дісталися електрика, автобус, і пропаганда, але звичайний громадянин не мав права на власний автомобіль чи власну думку.
Де кожен міг розраховувати на безкоштовну медицину, але траплялося, що люди просто зникали, не залишаючи по собі навіть сліду.
Де пріоритетом була масова освіта, але що кілька років відбувалися чистки серед еліти.
Де Кожен має право насолоджуватись прогресом та віватувати на маршах, але розказаний анекдот ставав викликом, кинутим владі й долі. Тому громадянам рекомендували випромінювати ентузіазм і щастя, адже за скарги та дурнуваті жарти, тобто агітацію і пропаганду, загрожувало від шести місяців до дев'яти років ув'язнення"
Авторка зображує нам комуністичну Албанію часів Енвера Ходжі, для якого з часом навіть совок став не достатньо комуністичним. Це хороша репортажистика, яка дозволяє подивитись на травми посткомуністичної Албанії, які українцям будуть до болі знайомими. Авторка дуже людяна зі своїми героями, які пережили страшні речі, і це не може не викликати симпатії. Однозначно рекомендую для розширення світозору та щоб і поглибитись більше в себе.
"А все ж, згідно з опитуванням, яке 2016 року провела ОБСЄ, аж 25 відсотків албанців вважають Енвера Ходжу видатним політиком та міцним господарником, і тільки 42 відсотки людей вважає його диктатором і вбивцею. Більше половини анкетованих погодилися із твердженням, що комунізм був слушною ідеологією в теорії, але погано був реалізований на практиці"
Де все належало всім і нікому ніщо не належало.
Де кожен умів писати й читати, але писати можна було тільки те, що дозволила влада, а читати тільки те, що влада схвалила.
Де не залишилось села, куди б не дісталися електрика, автобус, і пропаганда, але звичайний громадянин не мав права на власний автомобіль чи власну думку.
Де кожен міг розраховувати на безкоштовну медицину, але траплялося, що люди просто зникали, не залишаючи по собі навіть сліду.
Де пріоритетом була масова освіта, але що кілька років відбувалися чистки серед еліти.
Де Кожен має право насолоджуватись прогресом та віватувати на маршах, але розказаний анекдот ставав викликом, кинутим владі й долі. Тому громадянам рекомендували випромінювати ентузіазм і щастя, адже за скарги та дурнуваті жарти, тобто агітацію і пропаганду, загрожувало від шести місяців до дев'яти років ув'язнення"
Авторка зображує нам комуністичну Албанію часів Енвера Ходжі, для якого з часом навіть совок став не достатньо комуністичним. Це хороша репортажистика, яка дозволяє подивитись на травми посткомуністичної Албанії, які українцям будуть до болі знайомими. Авторка дуже людяна зі своїми героями, які пережили страшні речі, і це не може не викликати симпатії. Однозначно рекомендую для розширення світозору та щоб і поглибитись більше в себе.
"А все ж, згідно з опитуванням, яке 2016 року провела ОБСЄ, аж 25 відсотків албанців вважають Енвера Ходжу видатним політиком та міцним господарником, і тільки 42 відсотки людей вважає його диктатором і вбивцею. Більше половини анкетованих погодилися із твердженням, що комунізм був слушною ідеологією в теорії, але погано був реалізований на практиці"
August 28, 2023
"I coś we mnie pękło. Jakbym nie miał nic do stracenia, jakbym już wszystko stracił. A może w tamtej chwili po prostu straciłem rozum? Dotarło do mnie: w więzieniu czy poza nim – już nigdy nie będę wolny. Władza zawsze będzie mnie trzymać w kajdankach. I na przekór temu, w jakimś przedziwnym akcie rozpaczy, zacząłem krzyczeć."
November 8, 2022
Zawsze sądziłam, że najgorsze, co może się komuś przydarzyć to urodzić się w Korei Północnej. Po przeczytaniu tego reportażu już nie jestem taka pewna...
Dla ludzi o mocnych nerwach. Wstrząsający. Jeden z najlepszych reportaży jakie czytałam.
Dla ludzi o mocnych nerwach. Wstrząsający. Jeden z najlepszych reportaży jakie czytałam.
March 13, 2022
I checked this out after reading Lea Ypi's new memoir "Free" in January and wanting to know more about the history of communist Albania. This isn't a straightforward history so it might not be the best book if you come in knowing literally nothing about Albania, but it floored me and I thought it was absolutely deserving of the comparisons to Svetlana Alexievich. Some of what the speakers described was shocking to me--even among other repressive communist dictators of the time Hoxha stands out for the extent of his control and his cruelty. I think the oral history format is particularly valuable for subjects like this, because the internal psychological ramifications of living in a totalitarian society are such a profound part of the experience. A frequent theme from the speakers was the impossibility of moving forward in a country where there has been no accountability for past atrocities and many of the promises of freedom continue to be hijacked by corruption (a similar theme in free). Another thing many spoke of was a desire to be heard because nobody wants to talk about the past anymore. I'm grateful that Rejmer and her translators listened and that this book is out in the world.
July 18, 2019
Myśląc o zbrodniach komunizmu wspominamy Stalina i ZSRR, spoglądamy na drugi koniec świata opowiadając makabryczne historie z Korei Północnej, jednak niemal nikt nie zwraca wzroku na południe Europy, na Albanię. Nie mówi się o terrorze Envera Hoxhy, o izolacji Albanii od całego świata, o milionach ludzi uwięzionych, torturowanych i zamordowanych przez reżim. Książka Małgorzaty Rejmer krzyczy o tym z każdej strony. Oddaje głos ludziom, którzy przeżyli koszmar XX-wiecznej Albanii i daje im szansę na bycie wysłuchanym. Wielu z nich dostaje ją po raz pierwszy, bo mało kto chce słuchać o bolesnej przeszłości. W Albanii nigdy nie było procesów, nie było winnych, nie było rozliczenia i domknięcia rozdziału. Przyszło zapomnienie. "Błoto słodsze niż miód" to książka, która boli, wdziera się głęboko i rani człowieka niewyobrażalnym ogromem cierpienia, o którym usłyszawszy - już nie można zapomnieć.
December 10, 2020
Simplemente hay que leerlo, voces de pequeños países a las que hay que poner oído, o en este caso, vista, gentes olvidadas que en su mayoría aún vive, creo que es una buena forma de homenajearlos, saber de ellos, pensarlos...
La antesala del libro es maravillosa y su redacción oro, las entrevistas son variadas y todos los vivientes del régimen tienen cabida, los adeptos, los adultos que cuentan su infancia, los adultos que ya no están, etc.
Luego hace entrevistas a escritores como Fatos Lubonja, al que me quedo con muchísimas ganas de leer, pues yo al menos no he encontrado nada suyo traducido.
Seguiré leyendo a Margo y por supuesto libros de la caja.
La antesala del libro es maravillosa y su redacción oro, las entrevistas son variadas y todos los vivientes del régimen tienen cabida, los adeptos, los adultos que cuentan su infancia, los adultos que ya no están, etc.
Luego hace entrevistas a escritores como Fatos Lubonja, al que me quedo con muchísimas ganas de leer, pues yo al menos no he encontrado nada suyo traducido.
Seguiré leyendo a Margo y por supuesto libros de la caja.
February 4, 2023
I can see the comparisons to Svetlana Alexievich. This was an important read for me. When my husband talks about these events, I think I only take some of it in. To read about them and see them confirmed is almost shocking. This really happened? Why don't more people talk about this? Why didn't I know this? A reminder of how big the world is and how small we often make it by just not educating ourselves, I guess :(
February 27, 2021
4,75/5⭐️
Takich książek nie powinno się oceniać. Nie powinniśmy oceniać opowieści o ludzkich cierpieniach.
To 0,25 odjęte, to tylko ze względu na język, bo momentami przeszkadzały mi niektóre konstrukcje.
Więc tu oceniam jedynie poziom językowy, a nie merytoryczny, bo nie mam prawa oceniać.
Takich książek nie powinno się oceniać. Nie powinniśmy oceniać opowieści o ludzkich cierpieniach.
To 0,25 odjęte, to tylko ze względu na język, bo momentami przeszkadzały mi niektóre konstrukcje.
Więc tu oceniam jedynie poziom językowy, a nie merytoryczny, bo nie mam prawa oceniać.
Displaying 1 - 30 of 335 reviews