One day in 1988, an enigmatic priest knocks on Pieter Waterdrinker’s door with an unusual request: will he smuggle seven thousand bibles into the Soviet Union? Pieter agrees, and soon finds himself living in the midst of one of the biggest social and cultural revolutions of our time, working as a tour operator ... with a sideline in contraband.
Thirty years later, from his apartment on Tchaikovsky Street in Saint Petersburg, where he lives with his Russian wife and three cats, Pieter reflects on his personal history in the Soviet Union, as well as the century of revolutions that took place in and around his street. A master storyteller, he blends history with memoir to create an ode to the divided soul of Russia and an unputdownable account of his own struggles with life, literature, and love.
Pieter Waterdrinker (Haarlem, 17 oktober 1961) is een Nederlandse schrijver en journalist. Waterdrinker is geboren als Pieter Arie Johannes van der Sloot, Waterdrinker is de achternaam van zijn moeder die hij later officieel aannam.
Waterdrinker groeide op in een familiehotel in Zandvoort. Hij studeerde Russisch, Frans en Nederlands Recht aan de Universiteit van Amsterdam, woonde daarna lange tijd op de Canarische Eilanden en werkte als journalist voor onder meer De Telegraaf, de VPRO en Vrij Nederland. In 1996 vestigde de auteur zich in Rusland, waar hij in hoog tempo onder de achternaam van zijn moeder zijn boeken begon te publiceren die opvielen door de on-Nederlandse thematiek en toon.
Waterdrinker woont al twintig jaar samen met de Russische filologe en kookboekenschrijfster Julia Klotchkova, afwisselend in Moskou en Sint-Petersburg.
Van deze stijl van schrijven moet je echt houden en ik doe dat niet. Ook de inhoud kon me niet erg boeien. Vaak heb ik gedacht: waarom moet ik dit weten, wat heb ik er aan om dit te lezen. Dit betreft voornamelijk het persoonlijke deel, want de geschiedenis van Rusland kent natuurlijk interessante kanten. Daar ook echter niet veel nieuws. Dit was het laatste boek voor mijn challenge 2018.
De titel verwijst naar het adres van de auteur in Sint-Petersburg in een buurt waar honderd jaar geleden de Russische Revolutie van start ging. Waterdrinker schrijft het boek op verzoek van zijn uitgever omdat in 2017 de herdenking plaatsvindt van deze revolutie. Eigenlijk heeft hij er helemaal geen zin in: “zou ik me voor dat vervloekte boek weer opnieuw in al deze zaken moeten gaan verdiepen?“
Het wordt uiteindelijk een mix van zijn eigen levensverhaal met beschouwingen over de Russische geschiedenis van de laatste honderd jaar. Zijn persoonlijke verhaal brengt met zich mee dat ook de moderne geschiedenis van Rusland uit de doeken wordt gedaan. (opkomst vh kapitalisme, de rijke Russen, start van allerlei ondernemingen) privileges voor bepaalde mensen, voorbeeld de wetenschappers Chinstein en.Trofimov Sovjetprofiteurs, parasieten van het systeem. Decadentie ten top! Dus niet alleen de jaren rond de revolutie van 1917 maar ook de hervormingen van Gorbatsjov, het uiteenvallen van de USSR, Boris Jeltsin tot aan Poetin, de protesten in Kiev en de bezetting van de Krim. De revolutie zet hij voor een groot deel neer aan de hand van de dagboeken van Zinaïda Hippius. Minutieus beschreven door deze bewoonster van de Tsjaikovskistraat. Waterdrinker citeert haar regelmatig om het roven, plunderen en moorden te beschrijven: ‘haar dagboek een getuigenis van wanhoop, een gitzwart boekhoudkundig verslag van de ondergang’.
Waterdrinker schrijft mooi en is een goed observator. Van zijn ouders, zijn vrouw Julia, en allerlei mensen die op zijn pad komen tot aan de ‘nieuwe rijke Russen’. Op een respectvolle manier beschrijft hij zwervers, dementerenden, verpauperde arbeiders en de Russische protestgeneratie in de persoon van Zinaïda Hippius. Scherper is hij ten aanzien van 't literaire Nederland, de aristocratie en de Sovjetprofiteurs. Soms draaft hij wat door met ellenlange zinnen waardoor je de draad wat kwijtraakt… Er is bijvoorbeeld een verhaal dat begint met een gedekte tafel met alles wat erop staat, overgaand in een verhaal over stropers die kaviaar verhandelen naar overbevissing, watervervuiling en dan naar de moslimkrijgsheren in Dagestan. Een zin van twee pagina’s. Zo kom je er meer tegen. Tegen het slot van de roman is er een cynisch relaas over het 'Rijk van de Rode Teugels'. In een zin van, ongelogen, acht pagina’s gaat hij tekeer tegen de hypocrisie van ons welvarende westerlingen die zogezegd zo solidair zijn met kansarmen. Het was ‘liefde die niets kostte; een beter lot van anderen werd bepleit, men schreeuwde het zelf van de daken, men stelde rekeningen op om dit te bewerkstelligen, maar liet deze opnieuw voornamelijk door anderen betalen; de eigen welvaart bleef doorgaans onaangetast’. Met de ‘rode teugels’ verwijst hij naar de situatie in 1917. De Russische adel liet na de februariopstand in allerijl hun rijtuigen bespannen met rode teugels als bewijs van mededogen met het arme volk. En uiteraard met de hoop zo met rust gelaten te worden.
Zijn gedachte ‘dat een mens misschien niet over de opstanden van vroeger, maar beter over de revoluties in zijn eigen leven moet schrijven' is een heel goede geweest. Daardoor is dit boek veel meer geworden dan terugkijken op de Russische Revolutie. We lezen over Waterdrinkers activiteiten als bijbelverkoper, als reisleider, als ondernemer. Over zijn jeugd, zijn ouders, zijn vrouw en zijn katten….Een bonte rij van bijfiguren trekt in deze verhalen voorbij. Met op de achtergrond dus de nieuwere Russische politiek en geschiedenis. Bijzonder lezenswaardig.
Wat een leven heeft die Waterdrinker gehad! Deed uiteenlopende zaken met niet altijd even hoogstaande mensen. Ik vind het fantastisch hoe hij zijn eigen levenservaringen verweeft met het verhaal van de revolutie in Rusland rond 1917 en verder. Hij blijkt in een straat te wonen waar veel historische figuren hebben verbleven. Hoewel ik wel wat weet over Rusland ben ik geschrokken van de verhalen over corruptie en misdaad, armoede, de ellenlange rijen voor lege winkels, het gewelddadige regime, de Jodenhaat, die verschrikkelijke figuur van Lenin. Lezend leren alweer. Goed boek en meeslepend verhaal vol overladen zinnen. Sommige nemen meer dan een pagina in beslag, maar dat stoorde me nooit. Waterdrinker wou altijd al schrijver zijn, ook toen hij heel andere zaken deed. Hij is het levende bewijs dat schrijversbloed kruipt waar het niet gaan kan…. Genoteerd: “Gelukkige mensen denken niet aan schrijven.” Schrijvers zijn dus ongelukkige mensen...
Pieter Waterdrinker heeft niets op met Lenin en de revolutie van 1917 dat blijkt al heel snel. Dat de Romanovkliek het voor die tijd niet veel beter deed is ook wel duidelijk. Terwijl zij van hun rijkdom genoten, verhongerde het volk. Rusland lijkt te zijn voorbestemd om onder het juk van een dictatuur te zuchten. De Romanovs, Lenin, Stalin en nu Poetin. De Russen komen er niet al te best af in dit boek. Het lijkt een land van sjacheraars, zelfingenomen nieuwe rijken, min of meer krankzinnigen, arme sloebers en antisemieten te zijn. Over het "nieuwe" regime zegt hij weinig. Hij wil het niet over de huidige politiek hebben, zegt hij in het boek en wijdt daar dan ook slechts een paar woorden aan.
Waterdrinker wisselt persoonlijke verhalen af met verhalen uit de Russische geschiedenis. Af en toe vervalt hij in herhalingen maar zowel het historische verhaal als de persoonlijke belevenissen blijven over het algemeen boeien. Een zeer leesbaar boek waarin hij hier en daar een ontluisterend beeld van Rusland schetst.
Ik denk dat ik weet hoe Waterdrinker schrijft. Hij gooit in een dronken bui 10.000 bijvoeglijke naamwoorden op papier en lult in elk hoofdstuk een stukje over Rusland na de SU als één groot bordeel en dat noemen we dan een 'wervelend boek'.
Nooit geweten dat de uitspraak 'de geschiedenis herhaalt zich nooit, maar rijmt altijd een keer' van Mark Twain komt en niet alleen uit een songtekst van Spinvis. Zo leer je nog eens wat. In ‘Tsjaikovskistraat 40: Autobiografische Vertelling over Rusland & Revolutie’ (2017) zet Pieter Waterdrinker zichzelf neer als een (beetje foute) geschiedenisleraar in een schelmenroman waarin heden en verleden van Rusland bij elkaar komen. Soms stijgt het werk boven zichzelf uit met die lange, meanderende zinnen waarmee Waterdrinker de kleurrijke locaties uit zijn roman tot leven brengt of - naar het einde toe - een opzwepende, vileine beschouwing eruit knalt over de EU-ideologie als het 'Rijk van de Rode Teugels'. Soms krijgt het autobiografische in de traditionele zin ietwat de overhand en beschrijft hij gebeurtenissen die misschien van invloed waren op zijn persoonlijke leven, maar niet direct iets toevoegen aan het grotere Ruslandverhaal dat hij vertelt. Er had iets gekapt en gesnoeid kunnen worden in zijn veelgebruik van bijvoeglijke naamwoorden en de grote hoeveelheid uitweidingen en herhalingen. Soms - en nu begeef ik me op glad ijs - schurkt hij tegen racistische beeldspraak aan met bijvoorbeeld een terloopse typering over Lenin's 'Aziatische moordenaarsogen'. Maar met deze roman wist Pieter Waterdrinker me toch vooral heerlijk weg laten dromen bij die archaïsche sfeerbeschrijvingen met een vleugje Reviaanse polder-ironie.
Ouderwets spierballenproza zoals ik het reeds lang niet meer heb hoeven lezen. De mijmeringen van onze held over hoeveel hij wel niet heeft gezopen en hoe veel vrouwen hij het bed in heeft gekregen kennen we in dit genre natuurlijk. Ook het vloeken en tieren op het communisme is prima, al werden de nutteloze adjectieven behoorlijk repetitief. Maar ik vrees dat ik een grens moet trekken bij de beschuldiging dat Lenin 'Aziatische moordenaarsogen' heeft. Na deze strofe (op 1/3 van het boek) kon dit misbaksel definitief op de mestvaalt van de geschiedenis. Wat een armoe.
How timely it is to be reading this. Part memoir, part travel diary, part history lesson, part commentary - this really is a marvellous journey of discovery into a life in Russia - mainly St Petersburg and Moscow. The author is Dutch, in his very early 60s, and probably didn't set out to be a journalist, although it would seem had always had a hankering to be a writer. Sometimes life does not turn out exactly as one plans, and Russia would seem to be the type of place where your life's destiny turns on a dime. He studied Russian at university in Amsterdam, which led one day in 1988 to him being contacted by a priest, a possibly dodgy character, asking him to smuggle 7000 bibles into what was then the Soviet Union, Gorbachov in charge. Being young, adventurous, and curious, he did exactly this task, in the process meeting some particularly dodgy characters, and receiving a full frontal exposé of daily life in Russia. Lucky for him, he was able to leave. But he returned, drawn to the country, its people, its appallingly violent and volatile history. He falls in love and this ties him to the place, splitting his time between the two cities of St Petersburg and Moscow - living on Tchaikovsky Street - not named for the composer - but a street central to much of what happened in Moscow in the 20th century including where Lenin lived for a time. He tells the story of Russia over the past 130 years or so mostly from the point of view of the people and the endless hardships they have endured, none of it alleviated by any of the political changes and upheavals of the past century. Like all societies where extremes of political doctrine operate, whether it be communism or fascism, only the rich and powerful benefit. He interweaves this history with his own story - beginning in 1988, moving through the 1990s with the breakdown of the Soviet Union, the free for all of this time, then the rise of Putin leading to what we have now. He finds himself involved in his own dodgy get-rich-scheme, which doesn't deliver, and then by chance he becomes the in-situ correspondent for a large Dutch newspaper giving him access to people, events, and a lifestyle completely unattainable to the average Russian. I think it is fortunate he is now back living in the land of his birth, a much safer place to be. Brilliant reading for right now.
Dit boek heeft twee kanten. Het zogezegd persoonlijk relaas van de auteur over zijn -zogezegde - belevenissen in de periode dat hij in Sint-Petersburg en Moskou leefde, daar vond ik weinig aan. De verhalen over tsaristisch Rusland, de daaropvolgende revolutie en het leven in de Sovjet -maatschappij zijn dan weer beklijvend, vooral omdat ze geschreven zijn vanuit het perspectief van concrete mensen van vlees en bloed. En dan de beschrijving van het leven tijdens het post-Sovjet tijdperk. Aan de ene kant het verhaal van corrupte Russen (en buitenlanders !) die zich schaamteloos verrijken, anderzijds de vreselijke levensomstandigheden van gewone, goede mensen. Hallucinant!
De schrijfstijl van de auteur is bijzonder: met veel vakmanschap geschreven volzinnen van enkele regels, een bijzonder taalregister, .... niet mijn persoonlijke voorkeur maar wel interessant.
Zou dit boek nooit uitgelezen hebben als het niet voor een leesclub was. Dit boek zou grotendeels autobiografisch zijn. Je hoeft geen aardig mens te zijn om toch een boeiend autobiografisch verhaal te schrijven maar mij boeide het niet. En het ging over een onaardige man.
Wervelend boek dat soms uit de bocht vliegt als de schrijver vergeet dat zinnen kunnen eindigen met een punt. Hoewel het boek was aangekondigd als min of meer historisch om de revolutie van 1917 na 100 jaar nog eens te belichten, is het toch voornamelijk een verslag van het leven van Waterdrinker in Rusland . Niet dat dit een negatief punt is. Het is zeer interessant en ook begrijpelijk. Zoals de schrijver zegt zijn er hele loodsen vol geschreven over de Russische revolutie en daarom kan hij ook volstaan met korte compacte beschrijvingen. Je wordt zelfs benieuwd hoe het gaat aflopen met het zeilschool avontuur van zijn zwager.
Het begin van het boek was aardig, het einde erg slecht. Zinnen van een halve pagina of meer, met een heleboel puntkomma's tussendoor. En met een vreemd stuk over rode teugels - die iedereen in handen zou hebben, maar toch ook weer niet: heel verwarrend en behoorlijk hypocriet. Maar goed, aan het eind weten we in elk geval dat Lenin een enorme ploert was - dat hebben we dan zo vaak kunnen lezen dat de conclusie onvermijdelijk is geworden. Ik was blij dat ik het uit had.
Heel mooi, om verschillende redenen. Ik hield van de wisselwerking tussen stukjes persoonlijke geschiedenis en die van Rusland. Verder blijft Waterdrinkers vlotte, aangename vertelstijl altijd even genietbaar!
Niet helemaal mijn schrijfstijl. Vaak kort door de bocht en dan weer heel langdradig. Verwijst veel naar de revolutie, maar het is lastig om het grotere historische verhaal goed te volgen
Bij bladzijde 200 ben ik gestopt. De passages over de geschiedenis en het leven in Rusland vond ik op zich wel interessant, maar ik werd de misogynie op een gegeven moment beu. Hoe vaak moet er gezegd worden dat Rusland een bordeel is? Hoe vaak kun je over passages heenlezen waar eigenlijk gewoon vrouwenhandel wordt beschreven. Of over een onenight stand met een 'serveerstertje'. Bij de zin 'Hoe bekakter en gereserveerder het uiterlijk, hoe groter de hoer die uit het omhulsel kroop." ben ik definitief afgehaakt. 25 bladzijdes later kon ik aan een nieuwe serie van Mick Herron beginnen, dus toedeledoki Waterdrinker, zoek het uit !
Waterdrinker laat een mooi beeld zien van het leven van een correspondent in Rusland en de Sovjet Unie. Daarnaast zijn de uitstapjes naar de Russische Revolutie en andere zaken uit de geschiedenis van dit Rijk leerzaam en mooi beschreven. Hier en daar slaat Waterdrinker wat door in een wat ronkend taalgebruik. Met name het laatste stuk, over de rode teugels, waarin in een lange zin, veel van het weinig oprechte revolutionaire denken wordt getoond, is een bijzonder deel van dit bijzondere boek.
Jeetje, wat een lange zit had ik hiermee. Het verhaal is even afwisselend als wonderlijk, en zou me een stuk beter hebben kunnen meenemen als de stijl niet zo hinderlijk breedsprakig en "adjectivaal" was. Waterdrinker houdt van lange omwegen met bijzinnen en bepalingen, en stapelt die graag als nestjes op. Voor een taalkundige best interessant om te zien hoe je tangconstructies tot een hoger plan kan tillen, maar ik wil geen analyses moeten doen als ik bijna ga slapen. Na een tijdje merkte ik dat ik de stukken waar ik wat minder interesse in had, een beetje diagonaal ging lezen. Het is gênant om toe te geven dat dit vooral de "geschiedenis-stukken" waren, die vervlochten werden met de persoonlijke levensweg van Waterdrinker. Misschien moet mijn conclusie zijn dat ik hiervoor liever een (populair-wetenschappelijke) vakpublicatie lees, en geen deels autobiografische verhandeling waar de geschiedenis in verweven zit.
Die vervlochten vorm van landsgeschiedenis/autobiografie is interessant gekozen. De schrijver heeft ook genoeg meegemaakt om een autobiografie te rechtvaardigen, en doet dat ook bij vlagen op een heel persoonlijke en humoristische manier. Het boek heeft dus qua verhaal en vorm alle ingrediënten om geweldig te zijn, maar had dus beter door iemand anders geschreven kunnen worden.
Twee sterren, omdat ik alleen drie of hoger zou geven als ik meer van de schrijver zou willen lezen op basis van het gelezen boek. Toch vond ik het de moeite waard dat ik hem uitgelezen heb.
It was the title and cover that got my attention in Hodges Figgis in Dublin. I had never heard of the writer but the blurb was intriguing and I had to have it. And am I glad I did! Of course, and unfortunately so, there is no denying its relevance today. But I found Waterdrinker utterly compelling as a writer and a companion. I finished the book reluctantly as I just could not put it down. His tone is conversational and he effortlessly piqued my interest in whatever he was describing, from Russia's revolutionary history to his cats, his drinking, his fireplace, not to mention the strange contingent of his assorted acquaintances and businesses over the years, meeting his wife and the blending of their two families, Dutch and Russian. I found it excellent as an outsider's insider view of Russia today and yesterday. And I loved hearing about his life in The Netherlands too. He also includes his initial reluctance in getting to grip with the writing of this book. Loved every page of it!
Een prachtige, verhalende roman waarin Waterdrinker zichzelf maar vooral de (hedendaagse en postrevolutionaire) elite niet spaart. Op basis van persoonlijke verhalen neemt Waterdrinker je mee in de tijd van vlak voor en vlak na de Russische revolutie. Ook de huidige tijd komt aan bod en Waterdrinker ziet overeenkomsten met die tijd en de tijd van de Russische revolutie. Meermaals stelt hij: de geschiedenis herhaalt zich niet, de geschiedenis rijmt. Waterdrinker maakt zijn status als meesterverteller waar in deze roman. Eén van de mooiere romans van 2017.
Mooi boek met persoonlijke verhalen van de schijver en Russische geschiedenis vanuit het oogpunt van de Tsjaikovskistraat. Soms lange zinnen en een aantal herhalingen. Toch las het voor mij als een trein en heb veel opgestoken over Rusland in de 20e eeuw.
Niet best. Behoorlijk slecht geschreven goed verhaal. Dat wil zeggen de gebeurtenissen die, in wanordelijke volgorde, de revu passeren (en daarvoor heb ik geen aanleiding of reden kunnen vinden) zijn interessant genoeg. Bijzonder interessant zelfs.
Maar helaas de eindeloze bijzinnen, die vaak gewoon slecht geconstrueerd zijn, maken dat het boek toch erg vervelend leest. Ik heb vaak zinnen overgelezen, niet omdat ze mooi waren maar om te begrijpen wat er nu eigenlijk staat. Zo ontdekte ik een probeerselzin van ca drie pagina’s. Vast leuk om te schrijven maar volkomen oninteressant om te lezen. Je mag je als schrijver natuurlijk best eens vergissen zonder meteen afbreuk te doen aan je verhaal maar de bijzin “....die eveneens massapsychologie wist te bedrijven als geen ander,....” (het gaat hier om Hitler) vind ik getuigen van niet nagelezen lelijk taalgebruik. Beetje lui. Ik heb het idee dat het gaandeweg het boek slordiger wordt, geen zin meer, nu moet het maar eens af, dat idee. Het kan ook zijn dat het mij gaandeweg steeds meer is gaan storen.
Wie dit allemaal niet zo veel kan schelen, gewoon nieuwsgierig is naar het Rusland van Pieter en van de bizarre gebeurtenissen die hij in zijn nieuwe vaderland heeft meegemaakt in de laatste tientallen jaren, kan waarschijnlijk veel plezier beleven aan dit boek.
Het boek is een vreemde maar niet onaangename mengeling van een autobiografie van Pieter Waterdrinker en een geschiedenis van de Russische revolutie waarbij de nadruk wel behoorlijk op het eerste ligt.
De charme van het boek zit 'm in de vlotte, losse stijl van schrijven. Tegelijk is dat ook het zwakke punt want niet alleen is de stijl van Pieter nogal hyperbolisch met veel overdrijvingen en stoere egotripperij, maar hij lijkt ook nergens een keus te kunnen maken tussen vermakelijke anekdotes en een invoelende analyse van de gebeurtenissen uit de Russische geschiedenis.
Magnificent brainstorm from Pieter Waterdrinker on russia today and a Century ago. Both cities Moscow and st Petersburg breath history and Russia today can only be understood by his past. Pieter waterdrinker is one of the few western journalists that understands Russia in all its nuances. He speaks russian thinks russian and writes like a great russian writer. Full of humour emotional never a dull moment and impregnated by interesting historical facts. Great book great writer
Rusland, oh Rusland. Ik weet niet wat het is, maar boeken over dit land hebben vrijwel altijd de capaciteit om me ook echt daarheen te vervoeren, in tegenstelling tot - zeg - boeken over elk ander land.
Ook Tsjaikovskistraat 40 van Pieter Waterdrinker, ook al is het een door mij vermaledijd autobiografisch non-fictieboek, lukt dit op prachtige wijze. Zo'n 350 pagina's lang biedt hij een prachtige visie op en verklaring voor de oktoberrevolutie van 1917, de invloed van Lenin en Stalin, de teloorgang van het communisme, de overstap op het kapitalisme en de huidige staat van Poetins Rusland. Ook laat hij door de vele personages die hij citeert of aanhaalt veel zien over de psyche van de Rus, een volk dat blijkbaar postmodernisme als standaard levenshouding hanteert. Dialogen lopen altijd uit op chaos, interpretaties zijn variabel, zijsporen kunnen elk moment de kern van een boodschap worden, vertrouwen is er enkel in het individu, en ondanks alles is er altijd de trots op het vaderland, de landgenoten - en de aversie voor het Westen en de bevooroordeelde blik van haar inwoners op het Oosten.
Hoewel ik al snel allergisch ben voor autobiografieën ("kijk mij eens!") en non-fictie (saa-haaai), werkt Tsjaikovskistraat 40 voor mij heel goed. Dat komt onder meer omdat Waterdrinker zichzelf (afgezien van de pagina's na 350) enkel als een instrument voor het grotere verhaal inzet, en niet als een zwart gat waar al het licht naartoe moet stromen. Bovendien is Rusland natuurlijk zo absurd, zo ongeloofwaardig, zo complex, dat de werkelijkheid zich prima leent voor een roman-waardig verhaal. Het boek weet bovendien op slimme wijze meerdere tijdsgewrichten te bundelen en combineren, waardoor ik als lezer weer heel even het gevoel heb dat ik iets begrijp van het enigma dat Rusland heet. Ook prachtig zijn de ervaringen uit eerste hand van Waterdrinker met zaken doen in Rusland, omkoping, en andere vormen van totale exploitatie van het prille kapitalisme van begin jaren '90.
Maar goed. Alle euforie ten spijt, belandt Waterdrinker ergens na pagina 350 dus alsnog in mijn gevreesde valkuil van mooischrijverij en zelfpijperij. Opeens moet het literair, interpretatief, maatschappijkritisch, weet ik veel wat, waardoor hij niet meer de chroniquer is van een exotisch-bevroren wereld, maar een man die kritiek heeft op mijn wereld, mijn maatschappij, mijn beweegredenen, mijn visie. Dat zal allemaal wel, hij zal ook wel gelijk hebben, maar het is het punt waar ik subiet afhaak en met moeite de laatste 40 pagina's slecht. Daarom geen 5 maar 4 sterren voor Waterdrinker. Afijn, met zijn aversie voor alles wat Nederlands is, zal hem dat op geen enkel moment interesseren, dus ik doe het met liefde.
Laat die laatste kritiek trouwens geen enkele reden zijn om dit boek niet te lezen. Het is een geweldige achtbaan, geweldig beschreven, met geweldige ingrediënten. Waterdrinker had alleen niet naar zijn externe klankbord moeten luisteren, die hem in het boek aanraadde om zijn verhalen te koppelen aan het hier en nu. Afijn. Stop gewoon op pagina 350, dan heb je een prachtige, vlekkeloze ervaring te pakken.
Ik heb dit boek graag gelezen. Het is een onderdompeling in het Rusland van toen en nu. Een huis vol spiegels. De schrijver probeert een vinger op de geschiedenis te leggen, in bloemrijke beeldende taal en is geen zolderkamergeleerde, maar leeft, komt onder de mensen, alle soorten mensen, leidt een leven waarin op één dag soms vijf talen wordt gesproken, is belezen, kent de geschiedenis van Rusland , legt verbanden tussen toen en nu, toen en daarvoor, tussen zijn persoonlijke geschiedenis en historische feiten. Dat maakt het boek levendig. Het laat je gebouwen zien en waar ze in de verschillende periodes in de geschiedenis voor stonden. Hervertelt stukken geschiedenis. Niet chronologisch maar springt heen en weer inde tijd, afgewisseld met eigen geschiedenis. Zorgvuldig gekozen, zo lijkt het toch. Ik heb veel geleerd! Zinaida Hippius , Philip Jordan, Henk Sneevliet. Daar had ik nooit van gehoord... Wat misschien meer over mij zegt. Treffende anekdotes gelezen. En wat me met name trof was de manier waarop hij over zijn ouders schrijft, hoe hij ze in het verhaal heeft verweven, ze zo op een voetstuk zet. Een eenvoudig no nonsens hardwerkend echtpaar uit een Nederlandse kustplaats. Het beeld wat hij geeft van zijn vader die op zijn oude dag op een bankje zit, zij aan zij met drie vrienden op de boulevard in de kustplaats, schetst eigenlijk goed hoe dit boek in elkaar zit. Via mensen en hun verhalen komt de geschiedenis tot leven. Renée Swart Nederlands/ Joods/ Russische familiegeschiedenis ( vader verloren in Stalin kamp). Hafid, een gastarbeider die zijn beste jaren in een slachthuis heeft gesleten en de vader van de schrijver die de tweede wereldoorlog heeft meegemaakt, door de moffen in de benen is geschoten, scheepskok is geweest, een hotel heeft gehad en failliet is gegaan.
Rusland is een beetje minder onbekend geworden, lijkt wat dichterbij. Ik heb beelden en geuren gekregen bij Rusland, de revolutie en communisme en het gewone dagelijkse Russische leven.
Venijnige beschrijvingen ook. Zelfspot soms. Het afgeven op het literaire wereldje Kritiek op onze huidige tijd, op de welgestelden, in een breedsprakig betoog over ' het Rijk van de Rode Teugels aangevoerd door een 'Broederschap van De Rode Teugels' (moest even goed opletten, wat bedoelt ie nu precies!?; afgeleid van de rode teugels die de adel in 1917 na de opstand gebruikte als bewijs van steunbetuiging aan de revolutionairen) Maar wel een punt. Een bepaald soort elite, rijk, volop consumerend, zich moreel verheven voelend, zichzelf onschuldig achtend, politiek correctheid, ontstaan in de jaren zestig en zeventig.
Het terugkerend gegeven van de schoonbroer , aan wie de schrijver geld leent voor de aanschaf van een jacht waarmee hij geld wil verdienen. Natuurlijk liep dit tragisch af. Wat ook een thema is in het boek. De schrijver die geen zakenman is. Maar ondertussen Rusland goed leert kennen door de zaken waarin hij verwikkeld raakt. (zijn handen in onschuld wast door te zeggen, ik ben geen zakenman! Ik ben slachtoffer)
Soms wat te langdradig en breedsprakig, maar dat is ook net weer de charme van het boek. Het is wel góed geschreven breedsprakig en bevlógen langdradig, dus ik verdroeg het .