Dobrota razdvaja dan i noć

by Marija Dejanović

Pjesme su Marijine
kapljice kiše, koje padaju na još vruć pepeo.
I kapi progore i kiša se zapali.
Vatra procuri. Kao proliven sok od jabuke, koji je otišao u raj po nešto novo, neočekivano.
Pjesme su Marijine
od lovca nišanjen prazan prostor između rogova, kamo se ljubav svija i udomljuje.
U pjesme Marijine ribe odlaze da se spasu, i svakoj riječi govore – ti si riba, ti si riba.
U pjesme Marijine odlazi dobrotom odvojena noć, sve da bi Marija rekla – znaš, ja sam odavde.
—Darko Cvijetić

Majstorski reduciranim i pročišćenim pjesničkim govorom, pjesnikinja Dejanović, kako u jednoj od ključnih pjesama zbirke piše, “gleda u sebe iz daljine dok se ne prepozna”. Ova zbirka u jezgrovitom i narativnom fonu odvaja i skuplja, niže slitine sjećanja i sadašnjice, dijagnosticira začudne naopakosti (prekinuti znači započeti, a otići—doći) pa, lomeći kosti evidentnoga, zapravo ih namješta. Takorekuć, budi nas iz dogmatskoga drijemeža o samorazumljivim srećama, o strancu spašenom u arkadiji; bilo geografski odavna označenoj kao takvoj, ili pak vremenski u djetinjstvu i odrastanju, kao onim eteričnim prostorima intimističkog, ljubavnog. Kao duboko perceptivna svjedokinja—pored svoga i mnogih drugih života—Marija Dejanović dijeli s nama strast prema refleksiji, svijetu prirode, biću žene, a ponajviše blagotvorne istine o oporosti iskustva vječnoga stranca. —Dorta Jagić

Genres: Poetry

94 pages, Hardcover

First published January 1, 2021

Reviews

[Ρένα Λούνα · Rating 4 out of 5]

«Κάθε χρόνο γίνομαι όλο και λιγότερο άνθρωπος/όλο και περισσότερο βελανιδιά»

Ένα βράδυ, πριν κάποιο καιρό διάβασα τυχαία ένα ποίημα αυτής της συλλογής – δεν θυμάμαι ποιο. Διάβασα και λίγα λόγια για την ποιήτρια. Σκέφτηκα πως κάποτε θα την πάρω τη συλλογή, να τη διαβάσω σωστά.

Το επόμενο βράδυ, ήταν εκείνο το βιβλιοϊβέντ που μας έκαναν δώρο πακετάκια με βιβλία. Δεν μου άρεσε σχεδόν τίποτα από το πακετάκι μου κι αντάλλαξα με τη φίλη μου. Εκεί που έψαχνα τι είχαν τα άλλα πακετάκια, έπεσε το μάτι μου στην «Η καλοσύνη διαχωρίζει τη μέρα από τη νύχτα» και αμέσως το ζήτησα, μη πιστεύοντας στο όλο αναπάντεχο του πράγματος. Δεν είναι εξωφρενική ιστορία, αλλά εμένα μου έκανε μεγάλη εντύπωση. Πόσες ήταν η πιθανότητες άλλωστε;

Η ποίηση της Marija Dejanović μου φάνηκε να δίνει συμπιεσμένα συμπεράσματα για τον πλουραλισμό της ομορφιάς του κόσμου, γεμάτη από φύση, τοπία, χώρες, σημαντικούς άλλους και όλα αυτά μαζί, ενωμένα: μετανάστευση και όλα όσα χωράνε μέσα σε αυτή. Πρωτοπρόσωπη αφήγηση, γυναικεία φωνή, βιωματικά στοιχεία και πολύ δυνατές εικόνες, που ξεκινάνε απλές και καταλήγουν λυρικές, που κάπου ξαφνιάζουν, κάπου καθησυχάζουν.

Τα ποιήματα είναι μακροσκελή και χορταστικά, αλλού πυκνά, αλλού πιο ελαφρά και απλωμένα, είναι σαφές πως η Dejanović έχει πολλές λέξεις μέσα της, έχει πολλές ιστορίες να διηγηθεί. Ξεχώρισα τα: Η Ισλανδία, η Μούκλα, το Διαβατήριο και Η καλοσύνη διαχωρίζει τη μέρα από τη νύχτα.

*
Σου γράφω από την Ισλανδία
εδώ είναι όλα λευκά
όπως στη φωτογραφία πάνω από τα σύννεφα
από το παράθυρο του αεροπλάνου
όταν ερχόμουν σε σένα

Τη μέρα, ο ουρανός έμοιαζε
σαν να ήταν ο Βόρειος Πόλος
και η Γη ήταν αόρατη

Τη νύχτα, ο διάδρομος προσγείωσης
έμοιαζε με δίχτυ αστεριών

Αποσιωπώ τις σκούρες λεπτομέρειες
Λέω ψέματα ότι χιόνισε
Το γράμμα τελικά δεν το στέλνω
δεν αρχίζω να μισώ τον κόσμο
ξαπλώνω γυμνή κάτω από τα σκεπάσματα
και δεν κλαίω
*

[A Bookish Boi I Fear · Rating 4 out of 5]

Πολύ δυνατή συλλογή γεμάτη σκληρά ποιήματα, που ως επί το πλείστον έχουν να κάνουν με το να βρίσκεις τον εαυτό σου μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Το ποιητικό εγώ συνεχώς αναμοχλεύει τραύματα, γλυκόπικρες αναμνήσεις και υπαρξιακά άγχη για το ανήκειν του μέσα σ' έναν ανοίκειο κόσμο. Μερικά ποιήματα με συγκίνησαν κι επέστρεφα σ’ αυτά ξανά και ξανά, αν και σε πολλά άλλα, προσωπικά, δε βάιμπαρα και τόσο με την υπερρεαλιστική εικονοποιία (που πάντως είναι ενδιαφέρουσα και διαπνέει όλη τη συλλογή).

Μερικά αγαπημένα μου: «Το διαβατήριο», «Μελιτζάνα», «Ομορφότερα νανουρίσματα», «Στο δρόμο προς το κατάστημα», «Το ψάρι», «Δεισιδαίμων» και το ομώνυμο «Η καλοσύνη διαχωρίζει τη μέρα από τη νύχτα»

[Ioannis · Rating 5 out of 5]

Υπέροχη γραφή..

[angeliki m · Rating 4 out of 5]

«Οι φίλοι μου είναι ψηλά κτίρια
που με τα χέρια κρατάνε τα θεμέλιά τους
Οι φίλοι μου είναι αεροπλάνα
με τσιμεντένια πόδια»

[Γιώργος Μαντάς · Rating 5 out of 5]

Αριστουργηματικά ποιήματα αφοπλιστικής ευαισθησίας.
Σαν οι σκέψεις μου να παίρνουν τη μορφή στίχων σε αυτή τη συλλογή των εξαιρετικών αυτών ποιημάτων.
Τριάντα δύο εξαιρετικά ποιήματα αλλά μερικά υπερβαίνουν κατά πολύ τον όρο αριστούργημα, τρυπώνουν κατευθείαν στην ψυχή μου, δείχνουν μια εντελώς ιδιοσυγκρασιακή ποιήτρια και πάντα θα επιστρέφω σε αυτά.
Πολυαγαπημένα μου ποιήματα λοιπόν τα: ''Χρόνος μακράς ανάρρωσης'', ''Έλλειψη'', ''οι κομμώσεις της δεκαετίας του ενενήντα'', ''στο δρόμο προς το κατάστημα''.
Και τα άλλα όμως δεν υστερούν σε κάτι, είναι γενικά μια εξαιρετική συλλογή.
''Οι κινήσεις των γονάτων σου αντανακλούν την έλλειψη φίλων'' είναι ένας από τους πολλούς εξαιρετικά ευαίσθητους στίχους αυτής της θαυμάσιας ποιήτριας.
Πολύ χαίρομαι που διάβασα αυτό το βιβλίο.

[kristina · Rating 5 out of 5]

"Dodji k sebi dok još imaš kome"