a Figura intera

by Milo Manara

L’autobiografia di Milo Manara. Milo Manara racconta se stesso. La propria arte e la propria vita. L’infanzia e la gioventù, l’amore per il disegno e il travolgente incontro con il fumetto, la gavetta nei tascabili sexy, il Sessantotto, gli insegnamenti e l’amicizia con Hugo Pratt, il “Maestro”. E l’affermazione come Autore ammirato in tutto il mondo, specialmente grazie alla raffigurazione di un corpo femminile entrata nell’immaginario collettivo. Una storia in cui il fumetto incontra anche il cinema, in particolare quello di Federico Fellini, con il quale Milo Manara realizza storie e condivide progetti e sogni.
La confessione sincera e appassionata di un autore che sa essere testimone del proprio tempo, accompagnata da vignette, bozzetti, manifesti e fotografie. Un’autobiografia che soddisfa la mente e lo sguardo.

Se l’uomo più ricco del mondo mi dicesse: “Ti offro tutti i miei averi, però devi perdere la capacità di disegnare,” io gli direi di no.
Gli direi: “Tienitela tutta tu, la tua ricchezza. Perché la mia vita è il disegno. Senza il disegno, non avrei una vita”.

224 pages, Paperback

Published April 1, 2021

About the author

Maurilio Manara – known professionally as Milo Manara – is an Italian comic book writer and artist, best known for his erotic approach to the medium.

Reviews

[Caos Anemos · Rating 5 out of 5]

"A figura intera" è la rappresentazione in termini grafici della vita del maestro Milo Manara.
Brevi capitoli che si susseguono in un flusso che spazia tra libertà di espressione ed esperienze folli.
Milo fa il resoconto della sua vita, descrivendo l'ascesa del suo successo e chi lo spinse ad essere audace. Diverse sono infatti le pagine dedicate al grande Hugo Pratt, amico e mentore, uno dei pochi ad aver capito il suo estro. Egli stesso afferma:«Hugo Pratt mi ha trasformato la vita. La prima cosa che mi ha insegnato è stata quello di essere sempre autonomo. Il secondo consiglio fu quello di scrivermi anche le storie, mentre sul piano tecnico mi insegnò a lavorare su tre strisce, accorgimento che obbliga a non concedere niente all’estetica e lavorare solo in funzione della narrazione» una continua spinta verso la creazione di un immaginario unico e di cui furono stregati personalità come Fellini e Jodorowsky, che amanti del suo stile istaurarono rapporti e collaborazioni durature.
Posso definirlo coinvolgente, un gradevole racconto ricco di aneddoti, illustrazioni e riflessioni personali.

[Laura Corna · Rating 1 out of 5]

Meglio che continui a disegnare. Non sa scrivere.

[Luca Frasca · Rating 3 out of 5]

Non è certo una pietra miliare della letteratura ma si tratta, in ogni caso, di una lettura leggera e piacevole per trascorrere alcune ore, soprattutto per gli amanti del fumetto e di Manara.
Ho apprezzato particolarmente i passaggi relativi alla formazione dell’autore ed il ricordo emozionato della sua amicizia con Pratt e Fellini.

[MELMOTH · Rating 4 out of 5]

Di notevole interesse culturale, non solo artistico... Anche se è scritto com'è scritto... Ma va bene. Una vita incredibile.

[Dimitrios Dritsas · Rating 4 out of 5]

Δεν περίμενα να μου κεντρίσει το ενδιαφέρον και να ολοκληρώσω σύντομα μια αυτοβιογραφία και μάλιστα ενός σχεδιαστή κόμικ. Η «Αυτοπροσωπογραφία» του Μίλο Μανάρα συνιστά κάτι ανάμεσα σε ημερολόγιο, άλμπουμ και εξομολόγηση. Ο Μανάρα μιλά για τη ζωή του, τις καλλιτεχνικές του αναζητήσεις, τις επιρροές και κυρίως για τον τρόπο που βλέπει τη γυναίκα, το σώμα και τον ερωτισμό ως πηγή έμπνευσης. Με σχέδια, αποσπάσματα από κόμικ, σημειώσεις, φωτογραφίες και κείμενα ξετυλίγει το προσωπικό του μανιφέστο για την τέχνη, την ελευθερία και τον αισθησιασμό.

Κερδίζει τον αναγνώστη για την ειλικρίνεια και το πάθος του, την υπέροχη εικονογράφηση, αλλά και το γεγονός ότι σηκώνει την αυλαία για να αποκαλύψει τα παρασκήνια της δημιουργίας. Ίσως κάποιοι επικριτές να χαρακτηρίσουν το έργο αυτάρεσκο, αλλά μάλλον το αδικούν, καθώς πίσω από αυτά υποβόσκει η αγάπη για την τέχνη και τη γυναίκα.

Προσωπικά, βρίσκω τη θέση του Μανάρα για τον ερωτισμό, το σεξ και την πορνογραφία αρκετά συγκροτημένη και καλλιεργημένη και παρουσιάζω αυτούσια ορισμένα χαρακτηριστικά αποσπάσματα από το βιβλίο:

Βρίσκοντας το “κουμπί της”

(...)

Η διαφορά ανάμεσα στον ερωτισμό και στην πορνογραφία είναι πολύ λεπτή, σχεδόν αδιόρατη. Εικόνες τις οποίες εμείς θα χαρακτηρίζαμε απλώς προκλητικές, μπορεί να είναι αισχρές για άτομα με διαφορετική κουλτούρα και γούστα. Αποφάσισα πως σ’ αυτή την ιστορία θα έπρεπε να κινηθώ στη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στον ερωτισμό και στην πορνογραφία. Θα ξεπερνούσα τα όρια του πρώτου, χωρίς να μπω στα εδάφη της δεύτερης. Ήθελα να μιλήσω για το σεξ απρόσκοπτα, χωρίς όμως να φτάσω στη χυδαιότητα. Ή μπορεί και ναι.

(...)

Να λοιπόν το νόημα του Il gioco (Το κουμπί της), όπως ονόμασα εκείνη την ιστορία, η οποία τελικά συνεχίστηκε σε τέσσερα μέρη: ο καθένας μας θα είχε ανάγκη από έναν μηχανισμό που θα έλυνε τους κόμπους της ηθικής, των εξαναγκασμών, της υποκρισίας.

Ο έρωτας είναι όπως ένα ζώο, που, αν το δέσεις, θυμώνει και γίνεται κακό. Αν το απελευθερώσεις όμως, γίνεται όμορφο και χαρούμενο.

(...)

“Εκείνο το κοινό αίσθημα ντροπής”

(...)

Επιστρέφοντας στο ερώτημα σεξ, ερωτισμός και πορνογραφία, πιστεύω πως σήμερα λείπει ένας επαναπροσδιορισμός του ζητήματος σε επίπεδο πολιτισμού. Κυκλοφορεί πολύ σεξ στο διαδίκτυο, στα κομπιούτερ, στο τηλέφωνο. Παρουσιάζεται άγρια, βίαια, απάνθρωπα. Υπάρχει ακόμα το σοβαρότατο φαινόμενο του revenge porn, που είναι εγκληματικό.

Για μένα, ο ερωτισμός πρέπει να αποτελεί ουσιαστικά μια επεξεργασία τού σεξ από πολιτισμική σκοπιά, για να αποκτήσει, έτσι, θετική αξία. Να γίνει συνείδηση.

[George · Rating 5 out of 5]

Milo, we love you much more after this book