با پایان دولت روحانی و مذاکرات هسته ای، یکی از دغدغه ها و نگرانی های شخصی ام در این رابطه، عدم نوشتن چنین کتابی یا عدم انتشار آن بود. به محض مطلع شدن از انتشار کتاب دکتر ظریف، کتاب را تهیه و شروع به مطالعه کردم. در کتاب اول روایت های پیشین در دولت نهم و دهم به استناد دست اندرکاران سیاست خارجی آن دوره به صورت مستند و حتی در بسیاری موارد به صورت نقل قول مستقیم روایت شده است. در صورتی که کتاب خود دکتر روحانی را در دوره دبیری شورای امنیت ملی - امنیت ملی و دیپلماسی هسته ای - را خوانده باشید، روایتی پیوسته را در میابید که داستان پرنده ی هسته ای ایران از کجا شروع شده و به کجاها کشیده شد.
در بخش مذاکرات مسقط و ژنو، نویسندگان سعی کردند بسیاری از مطالب و جزیئات اتفاقات را بیان کنند اما این مقدار راضی کننده نبود و مطمئنا بخش زیادی از مطالب دارای طبقه بندی منتشر نشده است. ولی همین مقدار روند کلی جریانات تاثیر گذار بر فرایند مذاکره را به روشنی بیان می کند.
بخش جالب کتاب، نقل قول ها و فعالیت های دکتر صالحی در دوران وزارت خارجه بود. هر چند بشتر افراد ایشان را در قامت رئیس سازمان انرژی هسته ای می شناسند، ولی روایت های کتاب، نقش درخشان، فعال و بسیار موثر ایشان را در دوران وزارت خارجه به خوبی بیان کرده است. یک نکته ی کلیدی ولی کوتاه نیز از تاثیر گذاری بسیار زیاد علی لاریجانی، رئیس مجلس وقت گفته شده است که جا داشت بیشتر به آن پرداخته می شد. البته شاید در جلدهای بعدی بتوانیم از آن اطلاعات بیشتری به دست آوریم. در آدرس زیر گزیده هایی از کتاب و قرار دادم http://t.ly/jfFa
وزارت خارجه چون تمام مکاتبات و مذاکراتش مستند آرشیو میشه از لحاظ تاریخی واقعا خوندن کتاب رو جذاب و مستند میکنه، جدای از اون تجربهی بالا تیم مذاکراتی ظریف و از اون طرف جان کری و ویلیام برنز و تقابل این تیمها که بعضی جاها در مقابل هم هستن و بعضی جاهای معدود توی یه تیم خیلی جالبه ضمن اینکه یه کلاس آموزشی کامل هم برای نحوهی مذاکره و امتیازگیری در بین متون کتاب وجود داره
خیلی خوشحالم که این مقطع از تاریخ و سیاست خارجی ایران توسط مذاکرهکننده ها مستند شده و خواننده میتونه اطلاعات خوب و نه کاملی از شرایط اون دوران به دست بیاره. مذاکرات هسته ای ایران بیش از دو دهه ادامه داره و تا قبل از این مجموعه، تنها خاطرات هستهای روحانی بود که مذاکرات خودش رو توضیح و شرح داده بود که انصافا هم خوب شرح داده بود. هم اون کتاب و هم این مجموعه به احتمال زیاد نوشته شدن تا از عملکرد خودشون دفاع کنن و خب عدو شود سبب خیر، از طرف دیگه ما یک سیاهچالهای داریم به نام دوران جلیلی که در عین مهم بودن و فاجعه بودن اون دوران، هیچ مطلبی از اون در دسترس نیست و تازه ما در این این جلد کتاب میتونیم بعضی از شاهکارهای جلیلی و تیمش رو مشاهده کنیم. البته از دوران لاریجانی هم اطلاعاتی در دست نیست. اما در مورد کتاب، مشکل اساسی که من با اون مواجه شدم اینکه فکر میکردم هر کدام از چهار نویسنده روی جلد که ذکر شده، قسمتی از کتاب رو نوشتن، اما بعد از مطالعه کاشف به عمل اومد که یک نویسنده وجود داره که همان گردآورنده کتابه و بعضاً از خاطرات این چهار نفر استفاده کرده. مورد بعدی که قابل اشارهس استفاده نویسنده کتاب از زبان وزارتخارجه ای برای متن کتابه، که خیلی از مواقع باعث حوصلهبر شدن و ایضا تصنعی بودن کتاب میشه. اگر یک مقایسه با کتاب روحانی داشته باشیم در اون کتاب، روحانی روایت خودش رو از زبان خودش مینویسه و متن هم تکلف نداره، که در این کتاب کاملا برعکسه و همین باعث یک نمره منفی سنگین به کتابه. کتاب پیوستهای کامل و خوبی داره. امیدوارم در جلدهای بعدی بهتر بشه