Yaşayan Dinozor - Avian - Kuşların Evrimi ve Atalarının Serüveni

by Pedram Türkoğlu

Dinozor.... Bu kelimeyi duyduğumuzda aklımıza kertenke­le benzeri, korkutucu ve kana susamış yırtıcılar gelmez mi? Peki ya size bunun o kadar basit bir kelime olmadığını söyle­sem? Üstelik kuşların da dinozor olduğunu öğrendiğinizde, onlara olan bakış açınız değişir mi?
Yaşayan Dinozor, Türkiye’de bu alanda yayımlanmış ilk eser olarak literatüre geçmektedir. Kitabın amacı, çocuklu­ğumuzdan itibaren beyazperdede karşımıza çıkan dinozor imgesini, bilimsel çalışmalar ışığında anlaşılan ve araştırıl­maya devam edilen dinozorla değiştirmektir. Kitapta, güncel bilimsel gelişmeler ışığında dinozorların gerçek görünüşleri, tüyleri, anatomileri ve kuşlarla akrabalıkları, bunların yanı sıra Jurassic Park efsanesi, kuşlar ile memelilerin evrimi ve daha birçok konu işleniyor.

146 pages, Paperback

First published July 1, 2021

Reviews

[Çınar Civan · Rating 4 out of 5]

Kuşların evrimini başlangıç düzeyinde öğrenmek ve paleontoloji hakkında temel bilgiler edinmek için oldukça başarılı bir kitap. Konusunu oldukça ilgi çekici bir şekilde işlediği için okuyucuların rahatlıkla okuyabileceğini düşünüyorum. Ayrıca evrim hakkında çok bilgisi olmayan kişiler için de çok basit düzeyde evrimi anlatması ve daha sonrasında dinozorların evrimine (ve diğer konulara) geçmesi kitabı takip etmeyi kolaylaştırabilir. Ancak, evrimi çok detaylı bir şekilde işlemediğini belirtmeliyim. Bu açıdan, evrim hakkında hiç bilgisi olmayanların ilk olarak bu kitabı okumaya başlaması iyi bir seçim olmayabilir. Kitap ciddi bir evrim bilgisi gerektirmiyor (hatta kitap içinde verilen bilgiler muhtemelen yeterli gelecektir) ama en azından temel düzeyde de olsa evrim mekanizmalarını bilmeniz kitabı takip etmenizi kolaylaştırabilir.

Kitaptaki eksiklerden birisi konular arasında bir akışın tam olarak olmamasıydı. Konular her ne kadar birbiriyle bağlantılı bile olsa biraz "atlanarak" işleniyordu. Yani her bölümde bir öncekinden farklı bir konuya değinildiğini, tam bir akışın olmadığını söyleyebilirim. Bu büyük bir kayıp değil ama bir popüler bilim kitabı için iyi bir şey olduğunu da söyleyemem. Bir de bazı kısımların çok tekrar ettiğini düşünüyorum. Mesela kitapta bahsedilmiş olan bir konu, farklı bir bölümde sanki daha önce hiç bahsedilmemiş gibi bir daha anlatılıyordu. Hatta kendini tekrar eden cümleler bile vardı. Bu, okurken okuyucuda hoş bir izlenim bırakmayabilir ama yine de kritik bir sorun olduğunu düşünmüyorum.

En çok dikkatimi çeken olumlu ve olumsuz yanları göz önünde bulundurduğumda, bilimseverlerin bu kitabı mutlaka okuması gerektiğini düşünüyorum. Türkçe bilim iletişimi için çok önemli ve değerli bir kitap. Alanındaki popüler bilim kitapları arasında da herkesin anlayabileceği bir dilde ve anlatımda olması açısından "benzersiz" bir kitap olduğunu söyleyebilirim.

Okuduktan sonra yaşama olan bakış açınızda bir genişleme olabileceğini düşünüyorum. Yaşamın ne kadar sıradan olduğunu görmek ve evrimin de aslında bir "yok oluşlar tarihi" olduğunu anlamak, bilimsel ufkunuzu oldukça genişletecektir. Bu kitabı okuduktan sonra, yaşamın uygun koşullarda her daim bir yolunu bulup devam ettiğini (ve hatta "sıfırdan" başlayabildiğini) ve yaşam tarihinde yok oluşların ne kadar olağan olduğunu daha iyi anlayacaksınız.

Bir de huzur verici sesleri, etkileyici tüyleri ve renkleriyle aramızda hâlâ "yaşayan dinozorların" olduğunu fark edeceksiniz: kuşlar!

[Emre · Rating 5 out of 5]

Yazarla tanışma fırsatım olan bir kitabı okumak daha keyiflidir. Kitap fuarında gördüğümde hemen kitabını almıştım. Zaten Evrim Ağacı ailesinden tanıyordum ve Instagram üzerinden yaptığı Türkiye üzerine vahşi yaşam resimlerini ilgiyle takip ediyorum. Kitap dinozor ve avian ailelerinin nasıl gelişip, yok olduğunu anlatıyor. Dinozorlar ortalama olarak 120-65 milyon yıl önce yaşamış canlılardır. Birçok tür aynı dönemde yaşamadı. Hatta filmlerden bildiğimiz türlerin birçok eksik ve hatalı yanlarını çok güzel anlatıyor. T'rex gibi etçil ve 12-13 metreyi bulan vahşi dinozorun sadece 2 milyon yıl yaşadığını öğrenince şaşırdım. Oksijen seviyesi ve doğal koşullar onları daha büyük ve kütleli canlılar haline getirmişti. Bir meteorun çarpmasıyla değilde uzun bir zaman dilimine yayılan beslenme, barınma gibi temel yaşam koşulları kısıtlandıkça yok oluş zaman dilimine yayılmıştı. Belli türler hemen yok oldu kimisi de yıllar boyu süren yok oluşu yaşadı. En şanslı türler uçmayı bilenler oldu.

Not; Okurken türleri araştırmanız hatta resimlerine bakmanız daha faydalı olacaktır.

[Kaan Ünverdi · Rating 4 out of 5]

This book already contains stuff I know for years. However I look at it as a beginner book. It's specifically written for turkish readers. Turkey is a country with a poor knowledge, when it comes to paleontology and dinosaurs. This book aims to correct the wrong information and Jurassic Park influence.

[0959kedi · Rating 5 out of 5]

Değerli Pedram Türkoğlu'nun değerli kitabı. Çok güzel merakı olan herkese tavsiye ederim.

[Sukru Mede · Rating 5 out of 5]

Bu konuda Türkçe olarak yazılmış bir kitabın bulunması güzel bir gelişme