"Komünistin Eşkâli": Türkiye'de Antikomünizm

by Abdulazim Şimşek

“Toplumun kılcal damarlarına virüs gibi işleyen ve zaman-mekân tanımadan ‘Her an her yerde dibinizde bitebilir’ hissiyatıyla tasvir edilen komünist için, ‘Okulda, işçi birliğinde, camide ve kulüp vb. her yerde bulunur’ denilmişti. (…) âdeta insandan bir hayalet yaratılarak komünist heyulası icra edilmişti.” “Komünistin Eşkâli” esas olarak antikomünizmin eşkâlini çizen bir çalışma. İslâmcı, milliyetçi ve başka sağ çevrelerin antikomünizm tarifleri ve antikomünist ideolojik seferberlik içinde kurdukları dil, aynı zamanda onların kendi dünya görüşleri hakkında bir şeyler söylüyor. Onların korkularına, tehdit algılarına, toplum görüşlerine, ahlâk anlayışlarına ışık tutuyor.

Abdulazim Şimşek, 1945’ten 1971’e uzanan dönemde, yani Soğuk Savaş’ın en hararetli mevsiminde, Türkiye’de antikomünizmin nasıl anlaşıldığını ve nasıl bir işlev gördüğünü etraflı bir biçimde irdeliyor. Nâzım Hikmet’e yaşatılanlardan Tan gazetesi baskınına, Kanlı Pazar’a ve birçok olaya; Türkçü, milliyetçi, İslâmcı yayın ve derneklere; Nihal Atsız, Aclan Sayılgan, Necip Fazıl, Fethi Tevetoğlu, İlhan Darendelioğlu gibi antikomünizme “adanmış ruhlara” bakarak…

Kitabın resmettiği siyasi-ideolojik kutuplaşma tecrübesinin, komünizm meselesinden bağımsız olarak da, kalıcı bir yan taşıdığını görebiliyoruz.

416 pages, Paperback

First published August 1, 2021

About the author

1985 Batman doğumlu. Ankara Üniversitesi DTCF Tarih Bölümü’nden 2008 yılında mezun oldu. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yüksek lisansını tamamladı. 2015 yılında Erasmus bursuyla Adama Mickiewiza Üniversitesi’nde (Polonya) araştırmalarda bulundu. Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü’nde doktorasını tamamladı. Radikal, Radikal 2, Toplumsal Alternatif, Tezkire, Atatürk Yolu, Anasay gibi mecralarda yazıları yayımlandı. Halen Dicle Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü’nde öğretim üyesidir.

Reviews

[Korcan Derinsu · Rating 5 out of 5]

Dolu dolu yazılmış, tekrara düşmeyen ve takip ettiği kronolojiyle neden-sonuç ilişkilerini güzelce ortaya koyan çok güzel bir çalışma. Hem bilmediğim şeyler öğrendim hem de bildiklerime farklı gözle baktım. Dili de anlatım da şekilde gayet başarılı. Bu tarz çalışmaları okumaya başlamadan hep bir çekincem oluyor ilgimi bir yerde kaybedecek miyim diye. Hiç kaybetmedim, severek okudum. Konuya ilgisi olanlara tavsiyemdir.

[Cenken · Rating 4 out of 5]

Günümüzde pek anılmayan komünizm ve antikomünizm cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren siyasi ve ekonomik gelişimimize derin etkilerde bulunmuştur. Özellikle tek partili dönemin bitişi ile ülkedeki değişimlerden nasibini alan bu iki akım evrimleşmiş ve dini değerlerle yoğrularak farklı akımların çıkmasına sebeb olmuştur. Bu gün ise bu farklı akımların torunları halen ülkeye yön vermektedirler.

Eğer, "kanlı pazar", "çiçek palas", 6/7 eylül", "DTCF tasfiyesi", "1951 tevkifatları" ve "12 mart" gibi olaylar hakkında fikriniz yoksa, ülke yakın tarihini anlamak ve günümüzü daha iyi yorumlamak için mutlaka okumanız gereken bilimsel bir eserdir.

Hocamızı tebrik ediyor benzer çalışmalarının devamını bekliyorum.