Gönül Bir Yel Değirmenidir Sevda Öğütür

by Hüseyin Rahmi Gürpınar

Şadan Bey’in çapkınlıklarından usanan ailesi onu alelacele evlendirir ve kendisinden entelektüel bakımdan üstün olan karısının köşküne içgüveyi verir. Şadan Bey evlenmiştir, ancak çapkınlıktan vazgeçmez. “Karımı Nasıl Aldattım” başlığıyla açılan roman, adeta gönül ilişkileri resmi geçidine dönerek okuru, hatta Şadan Bey’i bile şaşırtmayı başarıyor.

Hüseyin Rahmi Gürpınar, genel toplumsal ahlakı irdelerken kurguladığı girift olay örgüsü, ilginç karakterleri ve mizahi diliyle okuruna sürükleyici bir hikâye anlatıyor.

Genres: Turkish Literature, Turkish

240 pages, Hardcover

Published August 8, 2021

About the author

Hüseyin Rahmi Gürpınar was a Turkish writer and politician.

Gürpınar was the son of a family close to the Ottoman court, born in Istanbul. Having lost his mother at an early age, he was sent to Crete where his father was an Ottoman civil servant, however he was soon sent back to Istanbul, where he was brought up by his aunts and grandmothers in Istanbul.

Gürpınar started writing fiction at an early age. He became a civil servant, then a writer and journalist. He later served as a member of parliament in the early years of the Turkish Republic between 1935 and 1943.

Reviews

[Gözde Türker]

Kitabın alt başlığı "Karımı Nasıl Aldattım?". Hikâyenin anlatıcısı Şadan isimli genç bir adam. Bu adam son derece çapkın bir genç, kadınlara o kadar düşkün ki kitabın başlarında cinsel yolla bulaşan hastalıklardan birini kaptığından bile bahsediyor. Neyse, anne babası bu ele avuca sığmaz genci dizginlemek için çareyi onu evlendirmekte buluyorlar. Evlilik onu bu huyundan vazgeçiriyor mu, tabii ki hayır. Kitapta anlatılanların ahlak dışı olduğunu kabul ediyorum fakat yazar da tam olarak bunu anlatmak, yansıtmak istiyor zaten. Yalnızca toplumdaki bu bozukluğu anlatmıyor hatta, bunu eleştiriyor da. Bunu görememek çok tuhaf gerçekten.

Yine yer yer güldüğüm, komik kısımlar vardı kitapta. Gizli kapaklı işler yürütüldüğü için insan merakla okuyor sonunda ne olacak, bu işin sonu nereye varacak diye. Buna ilaveten, her kitapta olduğu bu kitapta da felsefi tartışmalar vardı. Dönemin aydınlarından biri olarak karşımıza çıkan Hürrem Bey'in olduğu diyaloglarda özellikle derin mevzulara değinildi. Şadan bu konuşmalardan sıkıldı ama ben okurken çok keyif aldım.

Yazarı seviyorsanız bu kitabını da es geçmeyin. Yazara başlamak için iyi bir kitap olur mu bilemiyorum ama biraz beklendik gelebilir. Bence yazara başlamak için en ideal kitaplar Efsuncu Baba ve Dirilen İskelet.

[Derya Tekin]

Ne cesur bir romancıymış Hüseyin Rahmi. Okuduğum ilk kitabıydı. Türk edebiyatında böyle bir uslüpta yazılmış başka bir kitap bilmiyorum. Yok artık dedirtti. 1940lı yıllarda böyle bir hikayenin yazılması çok şaşırtıcı. Kadın erkek ilişkilerini olabilecek en açık ve absürd şekilde gözler önüne seriyor. Ve kitabın özeti: "masum değiliz hiçbirimiz"..

[Erdem]

Kendi adima ilk Türk Swinger romanı olarak değerlendirdiğim kitabi çok cesur buldum. Asıl akışın içine yerleştirilmiş felsefi muhabbetler doyurucuydu. Salt bir hovardanin maceraları değil yani. Bi ara Dark dizisindeki "zaman aslında yok" yada "geçmiş, şimdi, gelecek, aslında bir bütündür" tarzında muhabbetlere epey şaşırdım. "

[Büşra Köprü]

Kitap Yorumu || Gönül Bir Yel Değirmenidir Sevda Öğütür 1/5
•
"Erkeklerle kadınlar eskiden beri aralarında ebedi bir beyin uyuşmazlığı meselesiyle yorgundurlar."
•
#busunkitapligiyorumluyor

Bu kitaba ne yorum yapsam bilmiyorum. Aslında kendi kendini kötüleyen, kendini çürüten bir kitaptı. Genelde Hüseyin Rahmi sevdiğim için hayal kırıklığına uğradım.

İnsan ilişkilerinin genellenmesinden pek hoşlanmam ama bu kitaptaki versiyonu gerçekten bayıktı. Esas karakterimiz Şadan'a göre ve diğer karakterleri de baz alırsak tabii iyilik aptallık olsa gerek. Kitapta insani değerlere saygısını olan yalnızca iki kişi vardı. Onlar da yaşlı, dindar ve yazara göre çok da zeki olmayan kişilerdi. Diğer herkes maşallah kötülükte birbiri ile yarışıyor.

Kitabımızı özetleyecek cümleler:

Tencere dibin kara, seninki benden kara.
Gavatlık rahatlıktır.
İkinizi de sevdim.
Aşçı bahçıvanı, bahçıvan şoförü, şoför hizmetçiyi...

Gibi gibi gibi...

Erkek - kadın ilişkileri, karakterleri ve aldatma üzerine epeyce mübalağa taşıyan bu eseri ne yazık ki sevmedim, beğenmedim, tavsiye etmiyorum. İşin komiği normalde mübalağa severim ama bu kitap olmamış bence.

[Tülay Şahin]

Huseyin Rahmi Gurpinar'in romanındaki Şadan karakteri sadece sadakatsizlik üzerinden yorum yapılacak bir karakter degil bence. Modernite ve gelenekselcilik arasında kalan insanların hallerinin yansıması roman. Ne batılı olabilmiş ne doğulu. Ikisini harmanlasa da bunda başarılı olamamış, arafta kalmis insan halleri. Bilim , fen yerine topluma uygun olmayan ne varsa kendi toplumuna uygulamaya çalışan insanlar var romanda.Dil eleştirisi muhteşem kitapta Sadakatsizlikten öte kültür eleştirisi bu roman. Bir şeylerin değişmediğini görmek üzücü. Huseyin Rahmi okuyunuz bence.

[Sevgi]

Şadan, çok çapkın bir adamdır.(Aslında bana göre adam değilde neyse.) Yani kitapta herkesi sırası ile götürdü. 🙃Onun bu hali ailesini çok endişelendirmektedir. Ve çareyi Şadan'ı evlendirmekte bulurlar. Bir eve iç güvesi olarak Sabiha ile evlenir.
Sabiha Hanım bilgili, kültürlü ve gazetelere makaleler yazan biridir. Şadan orada da rahat durmaz evin hizmetçisi ve evlatlık kızıyla oynaşmaya başlar. Birgün yanlarındaki köşke alim Hürrem ve karısı Cevher Hanım taşınır. Asıl olaylarımız ondan sonra başlar. Eşler arası olan bu tutkunun sonucu ne olacaktır.
▪️
Öncelikle şunu söyleyim bir kitap düşünün ki tüm karakterleri pislik, geniş ve karaktersiz. Bunu en çok Şadan'la görüyoruz. Yumuşatarak söyleyeceğim. Adam selam verdiğinden boş çıkmadı.🙈 Kitaptaki herkes ahlaki çöküntü içinde. Evin kayınbabası, kayın biraderi de ondan aşağı kalmıyor.
Kitabın ilk kısmı Şadan'ın karısını aldatmadısı ikinci kısım ise karısı Sabiha hanımın aldatması üzerine. Tekerleme gibi oldu.😂İlişki çarpıklığını siz düşünün. Aynı durum Hürrem Bey ve Cevher içinde geçerli. Onlarda birbirini aldatıyor.😂Biri Şadan'la biri Sabiha ile. Unutmayalım Sabiha'nın kardeşi Halis de Cevher'e aşık. Evin evin beslemesi Şadan ve Halis'e aşık. Arada sırada kayınbanada var tabi. Evin hizmetçisi de ondan aşağı kalır değil. Aşçı, bahçıvan, uşak Brezilya dizisi gibi.😁
▪️
Hayatımda okuduğum en kötü kitaplardandı. Yazarla ilk ve son tanışmam. Hiçbir karakteri sevemedim. Eşler arası aldatma çok saçma. Ve bunu bile bile kabullenmek. Genişlik. Yıllarca Aşk-u Memnu'nun hakkı yenmiş. Bunun kitabın yanında melek gibi.🙈
Şadan'ı koca kitap boyunca tek haklı bulduğum konu Sabiha aksini savunurken onun aldatan kadınların kocaları tarafından öldürülmesine karşı çıkmasıydı. Karısını sevmememin başlıca sebeplerinden biri. Kendi cinsinin öldürülmesini savunmak. Güya bilgili, aydın ve yazar olacak.Kendisi de ilerde aynısını yaptı.😑
Sonu kesinlikle çok saçmaydı.Ne çıkarılan bir ders ne verilmesi gereken ders niteliğinde mesaj. Ben şunu anladım ellerinizi birinizle aldatsanızda yaptıklarınız yanınıza kar kalır.
Kitap için daha çok şey söyledim ama işte burada denmez. Kitabı kesinlikle tavsiye etmiyorum.Grup okuması olmasaydı yarım bırakmıştım.

[Merve Büker]

Önce ismiyle çekti beni bu kitap, Gönül Bir Yel Değirmenidir Sevda Öğütür. Böylesine ilginç ve metnin ruhunu bu kadar iyi yansıtan bir ismi Hüseyin Rahmi Gürpınar nasıl bulmuş, gerçekten kendisine sormak isterdim.

Romanın başkahramanı Şadan kadınlara düşkün, çapkınlığıyla övünen genç bir adam. Ailesinin ısrarıyla kültürlü ve eğitimli bir kadın olan Sabiha’yla evleniyor. Hikâyeye de oldukça iddialı bir cümleyle başlıyor: “Karımı nasıl aldattım?” İlk bakışta bir aldatma ya da erkeklik hikâyesi okuyacakmışız gibi görünse de sayfalar ilerledikçe Hüseyin Rahmi’nin asıl derdinin bambaşka olduğunu fark ediyoruz. Konak yaşamını, dönemin zengin ailelerini, ikiyüzlülükleri ve kadın erkek ilişkilerini büyük bir gözlem gücüyle anlatıyor.

Kitabı bitirdiğimde aklımdan geçen ilk şey şuydu: Bu roman 1922 yılında nasıl yayımlanabilmiş? Çağının gerçekten çok ötesinde, cesur ve hiç çekinmeden konuşan bir metin. Üstelik bunu didaktikleşmeden, mizahını da hiç kaybetmeden yapıyor. Ben okurken kendimi adeta eski bir dedikodu dergisinin sayfalarını çeviriyormuş gibi hissettim. Sürekli “Ee, sonra ne olmuş?” diyerek okumaya devam ettim.

Hüseyin Rahmi Gürpınar’a karşı daha önce özel bir ilgim yoktu ama bu kitap fikrimi tamamen değiştirdi. Belli ki yollarımız daha çok kesişecek.

[Ali]

Ben, karım, karımın sevgilisi ve sevgilisinin karısı (benim sevgilim).. biz kocaman bir aileyiz..

[İnci Kedili Kız]

Yazarın aldatmayı konu alan, aslında birbirine uymayan kişilerin evlendirilmesinin de eleştirildiği romanı.
Şadan adında bir genç çapkınlığıyla ünlüdür. Hayatı boyunca komşu kızlarıyla, çevresindeki kadınlarla sürekli bir sevgililik durumu içindedir. Hatta öyle çapkındır ki ziyaret ettiği yerlerden zührevi hastalık dahi kapmıştır.
Şadan'ın anne ve babası oğullarının hayatını böyle devam ettirmesini istemediğinden, onu düzgün, güvendikleri bir ailenin kızıyla evlendirmeye karar verirler. Tabii evleneceği kızın Şadan'ın bu hallerinden haberi yoktur. Yaklaşık 15 gün içinde evlilik gerçekleşir, Şadan eşi Sabiha'nın evine iç güveysi olarak gider fakat evlenince de çapkınlıkları durmaz.
Evin iki hizmetçisiyle evlenmeden önceki hayatını kendi evinde gizlice yaşamaya çalışır, ikisine de ayrı ayrı onları sevdiğini söyler. Evin gizli köşelerinde hizmetçilerle her fırsatta buluşur.
Eşi Sabiha Hanım, Şadan'a kıyasla entelektüel birikim bakımından kat kat üstün, sürekli okuyan bir hanımefendidir. Kitap okurken çok fazla daldığından ve vaktini hep böyle geçirdiğinden Şadan eşinin okuma saatlerini fırsat bilerek hizmetçilerle buluşur. Eşi Sabiha Hanım Şadan'a okuduklarını anlatsa da Şadan eşinin dediklerini dinlemez, anlamak istemez.
Bir gün evlerinin karşısındaki eve bilgisiyle ünlü, allame denilen Hürrem Bey ve ''hoppa'' diye tanımlanan eşi Cevher taşınır, fazlaca kitap okuduğu için Hürrem Bey'i tanıyan Sabiha böylesine bir adamla komşu olduğu için çok sevinir. Fakat Şadan'ın gözü Hürrem Bey'in bilgisinde değil eşi Cevher'in güzelliğindedir.
Sabiha ve Şadan, Hürrem ile Cevher'in evlerine gittikleri ilk misafirlikte Hürrem ile Sabiha derin konularda konuşmaya dalarken, Cevher ile Şadan da balkonda gizlice sarılarak aşklarını itiraf etmiş olurlar, ve aldatmanın ilk adımı böyle atılır.
...
Öyle bir devirde, bu konu ve üslupla yazmak herkesin harcı değildir, Hüseyin Rahmi'yi ne zaman okusam yaşadığı devirden çok daha ileride olduğunu düşünürüm düşünce yapısı olarak. Bu konu şu anda asla hoş karşılanmaz ahlaki olarak. Ama yazarın anlatmak istediği de bu. Kitapta Hürrem'i konuştururken çok güzel noktalara da değinmiş olduğunu görüyoruz. Seven insan aldatır mı, iki kişi bir anda sevilir mi? Heyecanı ve çapkınlığı seven birisi hiç kendine uygun olmayanla evlendirilirse neler olur bu kitapta yazılmış. Demek ki toplumda var ki edebiyatımızda yer görmüş. Ya yaşayanlar unutmuş, ya affetmiş, ya görmemiş, ya görüp katliam yapmış ya da kitaptaki gibi bir son vardır belki. Toplumdaki hayatı göz önüne seren, okurken yer yer gülüp yer yer düşünebileceğiniz(Çoğu Hüseyin Rahmi kitabında hem düşünür hem gülerim) güzel bir eserdir. Keyifli okumalar.

[vildab]

batılı anlamda ilk swinger denemesi

kitabın ismi yanıltıcı evet, ama bir yandan da değil?

artık yeterince okuduktan sonra şadan karakterini hüseyin rahminin kitaplarında hep görebiliyorum. hüseyin rahminin erkek karakterleri güven vermeyen, kendini gülünç durumlara düşüren ve rezil ötesi adamlar oluyor hep. şadan da hah öyle biri. ŞIP diye tanıdım şadanı.

şadanın evlendirildiği kadın da tanıdık yine: okumuş görmüş sakin köşk kadını. sonra, komedi relief olsun diye aralara serpiştirilmiş köşk hizmetkarları. bir de ana erkek karakterimiz kendini üstün görebilsin de kendine veremediği akılları verebilsin diye kendisinin aynısından daha genç başka bir erkek köşk sakini. DAHA NE OLSUN DADINDAN YENMEZ!!

çok beğendim ve bayıldım desem?? 1 yıldızı filozof hürrem hazretlerinin lakırdılarını okurken şadanla birlikte ben de fenalık geçirdiğim için kırıyorum

[Gökhan]

Kadın-erkek ilişkilerine, aşka, evliliğe, aldatmaya, cinselliğe dair mizahi bir roman. Romanın kahramanı Şadan'ın çapkınlık dalaverelerinden ziyade, allame Hürrem Bey'in dönemin filozof ve bilim insanlarına atıflarla bezeli monologları kitabın asıl vurucu unsuru olmuş.

[Enes Arslan]

Bazı filmler vardır, öyle müthiş başlar öyle müthiş ilerler ki finalin çıtayı daha ne kadar yukarı çekebileceğini düşünürsünüz. Sonra hiç beklemediğiniz radikal bir şey olur ve şaşkınlığınızı atlatır atlatmaz “daha iyisi olabilirdi” dersiniz, o radikal şey ve onu takip eden son sizi tatmin etmez. Harika başlayıp harika ilerleyen bu kitapta bu hissi yaşadım, ama sadece bir anlığına. Biraz geri çekilip baktığımda yazarın kitaba biçtiği sonun, hikayesindeki önermesine ne kadar uyduğuna hayranlık duydum. 5 yıldız veremediysem, I. bölümü bitirip II. bölümün başlığını gördüğümde onu kadın karakterin ağzından okuyacağım ümidine kapıldığım içindir. Bunda da kabahat belki bendedir, 1943 yılında ataerkil bir toplumda erkek bir yazar olan Hüseyin Rahmi’de değildir belki de.

[Saltuk Buğra]

Henüz 10-15 sayfa okudum ve hemen 5 puanı yapıştırdım. Uzun zamandır bu kadar gülmemiştim. Gerçekten gözümden yaşlar aktı :D Hüseyin Rahmi kitapları hiç pişman etmiyor. Tek pişmanlık, şimdiye kadar zaman ayırıp okumama pişmanlığı olabilir.

[Kitap Eylemi]

"İnsan kardeşlerine nasihat vermekle meşgul olanların cümlesi, sözlerini kendileri yarı yarıya tutmak insafını gösterselerdi çoktan bu alem düzelmeye yüz tutardı."

[Serra]

Batılı anlamda ilk swinger denemesi xd

[Moniee]

Öncelikle bu kitap çok enteresan çünkü ara ara kitabı yemek istiyorsunuz (sinirden) çünkü karakterlerin hiç biri normal değil en normal karakter sanırım evdeki koca karı. Okurken ya bunu da yapma dediğiniz çok an oluyor, hatta bela okuyabilirsiniz o yüzden hazırlıklı olun. Olur da bu kitabı okumak isterseniz size diyeceğim tek şey karakterlerle empati kurmadan okumanız. Gariptir ki kitabı her şeye rağmen bırakamıyorsunuz çünkü entrikalar ve merak unsurları fazla bulunuyor. Kitabı okurken bu karakter ne zaman yakalanacak ne zaman bu sırlar ortaya çıkacak diye bekliyorsunuz ve bir noktada ana karaktere ne olacak diye merak ettiğiniz için okuyorsunuz. Yalan yok sonunu hiç böyle tahmin etmemiştim beni şaşırttı. Okumasanız çok da bir şey kaybetmiş olmazsınız. Teşekkürler.

[Tugbadursun]

İlişkilerdeki aldatmalar üzerine kurulu bir kitap. Diğer kitaplarına göre daha sönük kaldı. Filozof tayfanın lafı uzattığı yerler de sıktı açıkçası.

[Fatih]

İlk taşı günahsız olanımız atsın.

Yazar alışageldiğimiz mizahi diliyle kafamıza vura vura ahlaki bir meseleden bahsediyor. Kitapta da söylediği gibi yaptığı ahlaksızlığı aslında herkes yapıyor ancak bunu söyleyebilecek cesaret yalnızca kendisinde var. Zaten ahlak, etik değerler ve toplumsal normlar nedir ki yani? Bir vicdandan başka vicdana farklılık gösteren olgular.

Hüseyin Rahmi en sevdiğim yazarlardan biri olduğu için belki de objektif yaklaşamıyorum ama kitap çok hoş, bir iki günde keyifle okunabilir.

[Terss]

İki yıldız mı üç yıldız mı vermeliyim acaba bu okumaya diye düşünüyorum hâlâ. Normalde hakkı iki yıldız. Ama 1922'de boyle bir hikayeyi yazmak cesaret istediğinden bir yıldız daha vermeliyim diye düşünüyorum.
Sıradan bir çapkın kocanın aldatma maceraları ve karısının da onu aldatmasıyla sonlanan bir hikaye. Hikayeyi çağın ötesine taşıyan ise eş değiştirme fikrini yüz yıl önce irdeleyebilmesi diyebiliriz.

[Rümeysa]

Kitaba hiç bu kadar akılalmaz ve sürükleyici bir intikam hikayesi okuyacağımı düşünerek başlamamıştım. Ağzım bir karış açık okudum. Hüseyin Rahmi fanclub

[Mina]

Acayip bir hikaye
Acayip fikirler
Dahiyane işlendiğine şüphe yok...
Okumayan da hiçbir şey kaybetmez

[Elif Akar]

1922’de yazılmış olduğuna inanmakta zorlandığım kadar bugüne ait bir roman. Ahlak anlayışımız üzerine komik, eğlenceli, çok akıcı ve asıl şaşırtıcı yanı kadın–erkek ilişkilerine ve özellikle sadakat meselesine bakışı.
Hüseyin Rahmi, hovardalığı ve namusu büyük bir ironiyle önümüze koyuyor. Üstelik bunu didaktikleşmeden,

Şadan’ın kendi çelişkilerini kendi ağzından açığa çıkararak yapıyor. Sabiha’nın zekası, iradesi, eğitimi ve eşitlik duygusu düşünüldüğünde romanın “insan” damarı da oldukça güçlü. Erkek egosunun kadının entelektüel üstünlüğü karşısındaki huzursuzluğunu 1922’de komedi yoluyla anlatıyor. Bugün yazılmış bir evlilik hicvine koysan hiç sırıtmayacak.

Kitabın iki bölümünün adları bile müthiş: “Karımı Nasıl Aldattım?” / “Karım Beni Nasıl Aldattı?”. Neredeyse deney düzeneği kurmuş. Aynı eylemi erkeğe ve kadına yaptırayım; bakalım sizin ahlak anlayışınız ikisine gerçekten aynı mı davranıyor?

Kadın üzerindeki çifte standardı bu kadar erken ve bu kadar cesur sorgulaması gerçekten hayranlık verici. Yüzyıl geçmiş, tartıştığı meselelerin çoğu hala fazlasıyla tanıdık.

[Mer ve Ötesi]

Netflix ahlakımızı mı bozuyor yoksa ahlakımız zaten bozuk mu? Gürpınar'ın bu kitabı 1943 yılına ait. Konusu aynen şöyle: gençliğinde umumhaneden geri gelmeyen Şadan Bey en acilinden ilimce kendisinden üstün bir kız olan Sabiha Hanım ile evlendirilir. Ancak Şadan'ı bu evlilik pek durdurmuşa benzemez. Evin içerisindeki hizmetçi kız Servinaz ve büyük hanımın evlatlığı Nevres ile de gününü gün eder. Üstelik iki kız da evin damadı tarafından idare edildiklerinin bilincindedir. Derken yan köşke Hürrem Bey ve Cevher Hanım taşınana kadar. Şadan evdeki kızlardan zaten sıkılmış olduğundan Cevher Hanım onun için bulunmaz Hint kumaşı olmuştur. Niyetini Cevher hanıma belli eden Şadan Bey ilk fırsatta Cevher Hanımı da kollarına alır. Kitabın tek ahlaksızı Şadan Bey değildir elbet. Eve gelen eczacıdan gebe kalıp çocuğu düşüren Servinaz, evin oğlu Halis Bey'den gebe kalan Nevres ve evin beyi Didar Beyin de bu iki gençten geri kalmayışı... Amiyane tabirle kimin eli kimin cebinde belli değil. Bunlar yetmezmiş gibi Şadan karısını Cevher ile aldattığını sanırken meğer Hürrem Bey gibi allame bir adam da Sahiba Hanım ile kendi karısını aldatıyormuş. İşin en ahlaksız tarafı ise Hürrem de Şadan da bunu biliyor üstelik durum ayyuka çıkınca medeni bir şekilde herkes kendi karısına dönsün minvalinde işi tatlıya bağlıyorlar. Bu kurguyu herhangi bir paralı kanala satsalar ne izlenme alır ama! Gündüz kuşağındaki sapkın aile yaşamları bir anda peyda olmamış dedirtiyor. Alt tarafı bir kurgu bunun gerçekle ne ilgisi var denebilir lakin insanın olduğu her yerde gerçek de yalan da iç içedir.

[Fatoş]

Hem şaşırtan, hem düşündüren, hem güldüren, hem kızdıran tarzda yazılmış bir eser. Kitaptan alınacak güzel dersler var. 'Ava giderken avlanmak' ve 'Kendine yapılmasını istemediğin bir şeyi başkasına yapmayacaksın' sözleri tam bu kitaba uyuyor. Kitap hiç beklemediğim bir sonla bitiyor.

'Zamana nasıl hayır diyebilirim? Ben bir bebek olarak doğdum, büyüdüm insan oldum. Ben daima mazinin hale, halin istikbale teslim ettiği bir varlığım. Her saniye bu üç şeyin tesiri ile değişiyorum.'

'İnsan kardeşlerine nasihat vermekle meşgul olanların cümlesi, sözlerini kendileri yarı yarıya tutmak insafını gösterselerdi çoktan bu alem düzelmeye yüz tutardı.'

[Selma Dalbastı]

Hüseyin Rahmi müthiş eğlenceli ve dönemine göre oldukça cesur bir kalem. Toplumdaki çürükleri teker teker yuvarlak içine alan romanlar yazmış. Bu da onlardan biri. Yaşam enerjisini çapkınlıktan alan Şadan beyin gözünden bakıyoruz evliliğine ve kadınlara. Şadan bey, estetikten mistisizmden, edebiyattan bahseden allame bir kadının, kapı aralıklarında hizmetçileri kıstırıp öpen kocası. Eğer hicvetmek için yazılmış olmasaydı pek çok kadının ve erkeğin tepkisini çekebilirdi bu eser. Bana eskiden kullanılan birkaç tane deyim de öğretti, mekanın cennet olsun usta.

[Berna]

Aslında vermem gereken 3 yıldız fakat Hüseyin Rahmi'yi o kadar çok seviyorum ki böyle olmasını istedim.
Diğer okuduğum kitaplarına göre biraz beklentimin altında kaldı yine de mizah yönü olan çabuk okunan bir kitap. Sadece felsefe kısımları bana biraz sıkıcı geldi.

[Rüya]

Şadan Bey’in çapkınlığı dillere destan! Anne babası da onun "başlarına çorap öreceğinden" emin olunca, çözümü bir an önce onu evlendirmekte buluyorlar.

🪔Ben çapkınlıkta uçarı bir raddeye gelmiş, gizli hastalıklara uğramış, ahlakı bozuk bir gencim. Beni, yani oğullarını kurtarmak için zavallı, masum bir kızın başını ateşlere yakmaktan çekinmiyorlar.

Şanslarına sıradışı bir aileye denk geliyorlar. Çağdaş kayınpeder Rubaiza Didar Bey, Şadan için yapılan tüm uyarılara rağmen “Ben zaten çapkın bir damat arıyorum!” diyerek kızını Şadan’a veriyor.
Peki, sonuç? Etrafında kadın bırakmayan, dur durak bilmeyen bir çapkın ve her biri birbirinden ilginç karakterlerle dolu bir hikaye...

🪔Beni yerenlerin haklarını nasıl inkâr edeyim. İnsanların mayasında vardır bu gariplik; övmeye üşenir, yermekten haz duyarlar. Adam çekiştirmek o kadar tatlı bir şeydir ki... Hele bizimki gibi sosyal eğlencelerin kıt olduğu bir memlekette bu, en zevkli meşgalenin yerini tutar. Beni çekiştirenlere hem kızıyor, hem de hak veriyordum. Çapkınlık vücudumdan çatlak testi gibi sızıyordu.

Kitabı okurken hem güldüm hem de düşündüm. Şadan Bey’in fındık kırma maceraları bir yandan eğlenceli, diğer yandan da dönemin erkek-kadın ilişkileri ve evlilik dinamikleri hakkında ince ince eleştiri barındırıyor. Ama bu hikâyede tek suçlunun o olduğunu düşünmeniz beni üzer. Kitaptaki herkes kendi içinde ayrı bir alem. Ah, ah! O evin dili olsa da konuşsa!

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı daha önce okumuş biri olarak kalemine yine hayran kaldım. Mizahı, ironisi ve toplumsal eleştirisiyle dönemin gerçeklerini yine  ustalıkla yansıtmış. Bu kitapta da hem düşündürüyor hem eğlendiriyor. Sonunda “Senden olmaz Şadan!” diye diye, keyifli ama bir o kadar da sorgulatan bir kitap okudum. Çokça TAVSİYE 👌

🪔Şeytana inanınız. Birçok kimsenin ona uyarak yaşadığına inanınız. Islahı mümkün olmayan ruhların bulunduğuna iman ediniz. Çünkü işte onlardan biri de benim. Çünkü nefsime tabiyim. Ömrüm boyunca bu kör nefsi yarım saatçik kendi irademe boyun eğdiremedim. Daima o beni felaketten felakete sürükler. Aklımı başıma alıp uslanmam. Nasibimde yok.
Adam olamadım, olamıyorum vesselam!

[Fatih]

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın bu eserinde aşkın ve tutkunun insan psikolojisi üzerindeki tahrip edici, akıl dışı gücü merkeze alınır. Sevda duygusu bir yel değirmenine benzetilerek önüne çıkan her türlü mantığı, ahlaki sınırı ve toplumsal kuralı öğütüp un ufak eden bir mekanizma olarak resmedilir.

Eserde bir yandan bireylerin içsel çatışmaları, tutkularının esiri olmaları ve bu uğurda sürüklendikleri trajikomik durumlar işlenirken, diğer yandan ilişkilerin ve evlilik kurumunun kırılganlığı gözler önüne serilir.

Hüseyin Rahmi, kendine has mizahi ve iğneleyici üslubuyla karakterlerinin zaaflarını sergilerken, tutkunun bir felakete mi yoksa bir kurtuluşa mı kapı araladığını çok yönlü olay örgüleriyle tartışmaya açar.

Gulyabani, Cadı veya Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç gibi popüler eserlerinde yazar çoğunlukla cin, peri, hortlak, batıl inançlar veya yüzeysel alafrangalık gibi dışsal temaları hicveder. Bu romanda ise odak noktası doğrudan insanın iç dünyası, aşkın kontrol edilemeyen doğası ve psikolojik saplantılardır.

Yazarın diğer romanlarındaki saf mahalle komedisi ve tuluat havası burada yerini daha ağır, yer yer melodramatik ve hüzünlü bir olay örgüsüne bırakır. Güldürürken düşündürmekten ziyade, insanın kendi zaaflarıyla yüzleşmesini sağlar.

Eser, çökmekte olan Osmanlı toplum yapısı ile modernleşen yaşam tarzı arasında bocalayan fertlerin ahlaki ve duygusal krizlerini tespit eder. Görücü usulü evliliklerin, çıkar hesaplarının ve bastırılmış duyguların yarattığı iki yüzlülüğü eleştirir; samimiyetten uzak ilişkilerin kaçınılmaz bir yıkımla sonuçlandığını vurgular.

[Aleyna]

Şadan’a aptal demek mümkün değil. İnsanları, özellikle de kadınları, iyi okuyabilen, book smarttan çok street smart diyebileceğimiz bir karakter. Oldukça da cüretkar. Hatta bu cüretkarlığının yüzsülüğe yakın bir noktası da var. Ancak hikayesini o kadar açık yüreklilikle anlatıyor ki yüzsüzlüğü bile samimi geliyor.

Şadan’ın farkı kadınla münasebetlerini gördükçe aklımda Behlül gibi bir karakter canlandı. Hiçbir işe yaramayan *msalak zamparalar kategorisinde yer alıyor ikisi de. Bu kategoride Şadan’ın kayınbiraderi de onlara eşlik ediyor.

İlk yarının bitip “Karım Beni Nasıl Aldattı?” adlı ikinci kısma geçtiğimizde istem dışı gülümsedim. Hikayenin ikinci yarısı ilginç bir şekilde birinci yarıdan bile akıcıydı. Kitabı elimden bırakmakta zorlandım. Cevher’e yanaşacağım diye yaptığı palyaçoluklar. Bunları yaparken Halis’e defalarca yakalanıp düştüğü gülünç durumlar. Karısını ve Hürrem’i salak zannedip girdiği aşırı özgüven tripleri ve onların Şadan’a hayatının en büyük şakasını yapması.

Karısının Şadan’ı Hürrem ile aldatacağı ikinci bölümün başlığını okumamla bende kesinleşti ama yazarın bunu nasıl bağlayacağı önemli bir unsurdu. Yazar hikayeyi öyle güzel bağlamış ki baya keyiflendim. Karısına göz koyduğu adamın omuzunda ağlaya ağlaya karısını geri istemesi ve bunu yaparken düştüğü durumun farkındalığı. En azından suçlayıcı değildi, tüm bu rezaleti onun başlattığının farkınaydı ve sorumluluğunu kabul ediyordu.

[Cevizin_kitaplari]

#cevizyorumluyor #gönülbiryeldeğirmenidirsevdaöğütür #hüseyinrahmigürpınar
Şadan, karısını aldatmış ve bunu yazıya döküyor. Karısını aldatmayan kocanın çok zor bulunacağı ve erkeklerin bunu yapmalarının meşru olduğunu yazıyor. Ve en başından anlatmaya başlıyor: nasıl azgın bir gençlik geçirdiğini hayat kadınlarıyla olduğu için hastalık kapmasını, evlenmeye zorlanmasını, gerdeğe girmek için bel soğukluğundan kurtulmaya çalışması, iç güveysi olarak evlenmesini.evlendikten sonra ise eşi Sabiha ganımın özellikle edebiyat ve felsefede oldukça iyi olduğunu kendisinin ise bu konularda hiç bilgi sahibi olmadığını anlar. Karısı tüm zamanını edebiyat ğzerine konuşarak geçirmektedir. Sabiha'nın bu yeteneğine karşın ezik hisseder ve kadını aldatmaya karar verir bu şekilde kendince ondan başka yönlerde üstün olduğunu kanıtlaycaktır. Yan köşke taşınan alim bir adam ve gezmekten başka bir şey bilmeyen karısı şadan ve sabihanın aklında yer eder. Ancak şadan bu sürede boş durmaz hizmetçi ve besleme kızı da birbirne düşürür. İkinci bölümde ise karısının kendisini nasıl aldattığını anlatmaya başlar.
Anlatım yine harikaydı. Gürpınar'ın esprili anlatımına hayranım. Mekan ve zaman harika işlenmiş yine o zamanlara gidiyorsunuz. Aile olmanın, affetmenin önemine dikkat çekerken evliliğin ve cinselliğin dinamiklerine de değiniyor.