What do you think?
Oostwaarts
Oostwaarts van Jolanda Ivonne Clément is een indrukwekkende debuutroman over de verstrekkende gevolgen van keuzes in tijden van oorlog. Voor de lezers van John Boyne.
1952. De twaalfjarige Heindert kent het verleden van zijn moeder, Suze, niet. Dat ze in de oorlog een relatie had met een jonge Wehrmachtsoldaat weet hij niet, en evenmin dat hij een zoon is van die Duitser. Hoewel zijn moeder en hij telkens verhuizen – van dorp naar stad en terug – heeft hij een goed leven, dat draait om dromen en plaatjes. Maar ditmaal, nu ze in allerijl hun spullen pakken om te vertrekken, lijkt het menens. Ze laten alles achter en vertrekken met onbekende bestemming. Tijdens de vlucht ontdekt Heindert steeds meer van zijn verzwegen afkomst.
Oostwaarts van Jolanda Ivonne Clément is een indrukwekkende roman, die de tragedie toont van de jonge moeder, die een relatie had met een Duitse soldaat en daarvoor na de oorlog wordt geknipt, geschoren en gefilmd. De impact hiervan op haar en haar half-Duitse zoon Heindert wordt de lezer duidelijk via zijn adolescente observaties en de inzinkingen van de getraumatiseerde Suze.
1952. De twaalfjarige Heindert kent het verleden van zijn moeder, Suze, niet. Dat ze in de oorlog een relatie had met een jonge Wehrmachtsoldaat weet hij niet, en evenmin dat hij een zoon is van die Duitser. Hoewel zijn moeder en hij telkens verhuizen – van dorp naar stad en terug – heeft hij een goed leven, dat draait om dromen en plaatjes. Maar ditmaal, nu ze in allerijl hun spullen pakken om te vertrekken, lijkt het menens. Ze laten alles achter en vertrekken met onbekende bestemming. Tijdens de vlucht ontdekt Heindert steeds meer van zijn verzwegen afkomst.
Oostwaarts van Jolanda Ivonne Clément is een indrukwekkende roman, die de tragedie toont van de jonge moeder, die een relatie had met een Duitse soldaat en daarvoor na de oorlog wordt geknipt, geschoren en gefilmd. De impact hiervan op haar en haar half-Duitse zoon Heindert wordt de lezer duidelijk via zijn adolescente observaties en de inzinkingen van de getraumatiseerde Suze.
256 pages, Paperback
Published August 1, 2021
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 10 of 10 reviews
December 12, 2021
3.5 van de 5 sterren
Heindert heeft het niet altijd gemakkelijk op school. Zowel leerlingen als leerkrachten gedragen zich bijzonder naar tegenover hem. Ook buiten school merkt hij op dat mensen hem anders bekijken. Steeds opnieuw moet hij op de vlucht slaan, samen met zijn moeder. Wanneer zij op een dag besluit dat ze hoognodig moeten vertrekken, verandert het leven van Heindert voor goed. Hij komt eindelijk te weten waarom iedereen hem op zo'n gekke manier aankijkt en zo naar behandeld.
Het boek is zeer opbouwend. Vanuit het perspectief van een kind, kom je meer te weten over de naoorlogse situatie. Het begint zeer onschuldig, maar draait uiteindelijk uit op wanhoop. Heindert heeft een Nederlandse moeder en een Duitse vader, daar wringt het schoentje in dit verhaal. Het weergeeft mooi hoe de wereld tegenover Duitsers -en sympathisanten- stond, na de Tweede Wereldoorlog.
In eerste instantie lijkt het alsof de hoofdpersoon, Heindert, veel te volwassen is neergepend. Naar gelang het boek vordert, merk je wel dat het verhaal dit nodig heeft en dat de hoofdpersoon het ook wel realistisch neerzet. Al blijft de hoofdpersoon ook relatief vlak voor zo'n jong kind te zijn. Moest hij neergezet zijn als een tiener, dan had het geheel beter overgekomen.
Tussen de rode draad heen wordt ook een extra element aan het verhaal toegevoegd. Er is iets met de moeder, de reden van de vlucht. Je kan er als lezer enkel maar naar raden. Helaas heeft dit boek een open einde dat eigenlijk geen einde vormt. Het verhaal stopt ergens midden in het gebeuren en laat de lezer verward achter. Uiteindelijk blijven er te veel vragen onbeantwoord. Dit is jammer omdat het boek op zich zeer goed was, maar als er geen afronding plaatsvindt; dan kan je als lezer geen duidelijke conclusie trekken.
De schrijfstijl is vlot en leest dan ook aangenaam weg. Hier en daar worden er Duitse woorden en zinnen aan toegevoegd. Leuk voor de sfeer van het verhaal, maar dit kan hindert zijn voor lezers die de Duitse taal niet beheersen. Eventueel een woordenlijst achteraan het boek had geen overbodige luxe geweest.
In eerste instantie was ik helemaal weg van dit boek. Dat volwassen kantje van de hoofdpersoon kon ik nog naast mij neerleggen. Het einde heeft voor mij overigens de wind doen keren. Ik vond het storend dat het verhaal niet afgerond werd en er -tegenover het begin van het boek- voor de hoofdpersoon weinig duidelijkheid kwam.
Heindert heeft het niet altijd gemakkelijk op school. Zowel leerlingen als leerkrachten gedragen zich bijzonder naar tegenover hem. Ook buiten school merkt hij op dat mensen hem anders bekijken. Steeds opnieuw moet hij op de vlucht slaan, samen met zijn moeder. Wanneer zij op een dag besluit dat ze hoognodig moeten vertrekken, verandert het leven van Heindert voor goed. Hij komt eindelijk te weten waarom iedereen hem op zo'n gekke manier aankijkt en zo naar behandeld.
Het boek is zeer opbouwend. Vanuit het perspectief van een kind, kom je meer te weten over de naoorlogse situatie. Het begint zeer onschuldig, maar draait uiteindelijk uit op wanhoop. Heindert heeft een Nederlandse moeder en een Duitse vader, daar wringt het schoentje in dit verhaal. Het weergeeft mooi hoe de wereld tegenover Duitsers -en sympathisanten- stond, na de Tweede Wereldoorlog.
In eerste instantie lijkt het alsof de hoofdpersoon, Heindert, veel te volwassen is neergepend. Naar gelang het boek vordert, merk je wel dat het verhaal dit nodig heeft en dat de hoofdpersoon het ook wel realistisch neerzet. Al blijft de hoofdpersoon ook relatief vlak voor zo'n jong kind te zijn. Moest hij neergezet zijn als een tiener, dan had het geheel beter overgekomen.
Tussen de rode draad heen wordt ook een extra element aan het verhaal toegevoegd. Er is iets met de moeder, de reden van de vlucht. Je kan er als lezer enkel maar naar raden. Helaas heeft dit boek een open einde dat eigenlijk geen einde vormt. Het verhaal stopt ergens midden in het gebeuren en laat de lezer verward achter. Uiteindelijk blijven er te veel vragen onbeantwoord. Dit is jammer omdat het boek op zich zeer goed was, maar als er geen afronding plaatsvindt; dan kan je als lezer geen duidelijke conclusie trekken.
De schrijfstijl is vlot en leest dan ook aangenaam weg. Hier en daar worden er Duitse woorden en zinnen aan toegevoegd. Leuk voor de sfeer van het verhaal, maar dit kan hindert zijn voor lezers die de Duitse taal niet beheersen. Eventueel een woordenlijst achteraan het boek had geen overbodige luxe geweest.
In eerste instantie was ik helemaal weg van dit boek. Dat volwassen kantje van de hoofdpersoon kon ik nog naast mij neerleggen. Het einde heeft voor mij overigens de wind doen keren. Ik vond het storend dat het verhaal niet afgerond werd en er -tegenover het begin van het boek- voor de hoofdpersoon weinig duidelijkheid kwam.
August 31, 2021
Jullie weten allemaal dat ik van dit type boek hou. Deze hele gebeurtenis in de geschiedenis, in al zijn vormen, voor alle lagen van de bevolking, voor iedereen die er op wat voor manier mee te maken kregen én er nu. Oh mee te maken krijgen, fascineren enorm. Dit boek is een meerwaarde voor mijn boekenkast.
Door de schrijfstijl en de manier waarop de auteur het verhaal naar jou als lezer brengt, raakt het je enorm, dagen later raakt het je nog steeds. Hoe een jongen maar niet snapt waarom hij gehaat is, verstoten zelfs. De auteur schrijft het verhaal met zoveel zorg en diepgang op, heel knap en sterk gedaan.
Een boek dat vraagt om traag gelezen te worden zodat je alles in je op kan nemen. Het onbegrip, verdriet, ongeloof… het historische aan deze roman, niet zomaar weer eventjes het zoveelste verhaal over een moffenmeid & WOII. Alles klopt en past minutieus in elkaar. De vergelijking die gemaakt is met John Boyne ivm dit boek is meer dan terecht. Dit boek is schoon, zo schoon.
Door de schrijfstijl en de manier waarop de auteur het verhaal naar jou als lezer brengt, raakt het je enorm, dagen later raakt het je nog steeds. Hoe een jongen maar niet snapt waarom hij gehaat is, verstoten zelfs. De auteur schrijft het verhaal met zoveel zorg en diepgang op, heel knap en sterk gedaan.
Een boek dat vraagt om traag gelezen te worden zodat je alles in je op kan nemen. Het onbegrip, verdriet, ongeloof… het historische aan deze roman, niet zomaar weer eventjes het zoveelste verhaal over een moffenmeid & WOII. Alles klopt en past minutieus in elkaar. De vergelijking die gemaakt is met John Boyne ivm dit boek is meer dan terecht. Dit boek is schoon, zo schoon.
May 26, 2023
Recensie van:
Oostwaarts
Oostwaarts van Jolanda Ivonne Clément is een fascinerende roman over schuld & onschuld in naoorlogs Nederland. Voor de lezers van John Boyne.
Auteur:
Jolanda Ivonne Clément studeerde marketing, communicatie en (bedrijfs)journalistiek. Ze schreef voor diverse vakbladen en publiceerde bijdragen in FD, HP/De Tijd en literair tijdschrift Extaze. Ze bewees haar talent in de goed ontvangen roman Oostwaarts (augustus 2021), die direct na verschijnen werd opgenomen in de Canon van Nederland onder ‘Verhalen over de Tweede Wereldoorlog’.
Wijze van lezen:
Recensie-exemplaar als E-book ontvangen van Ambo Anthos in ruil voor mijn recensie.
Uitgeverij: Ambo Anthos
Genre: historische roman
Cover en flaptekst:
Op de cover een netjes gekleedde dame in het rood. Mysterieus nodigt uit tot lezen.
De flaptekst vind ik indrukwekkend.
Quote:
Bron: halverwege hoofdstuk 4:
Een vloeiende stroom van zware en lichte klanken die in elkaar overliepen, zo snel dat ik even mijn adem inhield. Soms klonk het treurig of zelfs zielig, maar tegelijkertijd toch opgewekt. Het leek haast alsof meneer Cui wilde zeggen: soms zijn dingen zuur, soms onzeker, maar er wacht altijd een lente op je, altijd een zomer. Dat zei Floris altijd en die had dat van zijn moeder Jet. Maar ik besloot dat voor mezelf te houden, voor het geval Sebastiaan toch iets anders met zijn parfum bedoelde.
Kaleidoscope.
Terwijl ik dat dacht dwaalde ik ineens af en voor mij zag ik de kleuren van een caleidoscoop in elkaar glijden. Ooit had ik er een gehad, maar die was zoekgeraakt, vergeten tijdens een van onze vluchten. Enkhuizen of de Krimpenerwaard – ook vergeten. Maar niet dat ik mezelf ermee op winterdagen had vermaakt, zittend voor het venster, terwijl ik de caleidoscoop voor mijn ogen in het zwakke licht draaide.
Linkeroog, rechteroog.
Nu hadden Sebastiaans dansende handen hetzelfde effect. Ik zag ineens heel andere kleuren dan de groengele polderbeelden in mijn hoofd. Ik rook ook nieuwe geuren, die best weleens herinneringen konden zijn.
Ik sloot mijn ogen om de beelden te volgen. Het waren onzichtbare draden, kabelbanen van muziek die door mijn hoofd golfden. Ze gingen over bergen naar verre landen. Misschien het thuisland van César Cui, dat ik nooit zou zien maar waarnaar ik door de muziek toch heimwee kreeg.
Uiteindelijk, verzon ik, liepen die draden van mij naar Sebastiaan, maar met een lange omweg. Zijn muziek was een ander soort roes dan mijn eigen dromen, mijn plaatjesdozen, en ik dacht: ik moet dit onthouden, dit gevoel, dit moment. Maar wat me echt vastkneep was het onverwachtse van Sebastiaan; dat hij hier zo plotseling en tegelijkertijd met mij was. En dat op het moment dat ik zo stil vanbinnen was, juist dit merkwaardige gevoel kwam opborrelen.
Een kleine genieting, een zweem van geluk…
Het was helemaal niks voor mij, kat-uit-de-boomkijker die ik was, maar ik hield op slag van Sebastiaan, die speciaal voor mij speelde en mij aan César Cui voorstelde. Het liefst bleef ik voor altijd zitten met de lens van een caleidoscoop voor mijn oog, voor altijd draaiend tussen kleuren en figuren, veranderend licht… Sebastiaan naast mij aan de piano.
Het stuk eindigde. Een nieuwe stilte, zo koud, alsof ik uit een warm bad stapte. Ik stond op, knipperde met mijn ogen om wakker te worden. Daarna klapte ik snel en luid, met een zondagse glimlach erbij.
Sebastiaan stond ook op, deed heel deftig en maakte een buiging.
We schudden elkaar de hand. Hij glimlachte en zijn ogen keken vriendelijk, als iemand die je al heel lang kent.
‘Je hebt het in je,’ zei hij. ‘De sensitiviteit om muziek echt te beleven. Ik zie het aan je. Had ik maar meer luisteraars zoals jij.’
‘Ik kan voor altijd naar je luisteren,’ flapte ik eruit.
Hij lachte luid.
‘En ik zou graag blijven spelen maar helaas moet ik nu weg.’
Mooie tekst:
The foot less prompt to meet the morning dew,
The heart less bounding at emotion new,
And hope, once crush’d, less quick to spring again.
– Matthew Arnold, Thyrsis
Het verhaal:
1952. Dat zijn moeder in de oorlog een relatie had met een jonge Wehrmachtsoldaat, weet de elfjarige Heindert niet, en evenmin dat hij een zoon is van die Duitser.
Wat hij wel weet: zijn moeder heeft een syndroom, zijn opa en oma herkent hij niet meer, hij wordt gepest op school en niet alleen door klasgenoten, ook de leraren sparen hem niet.
Deze historische roman gaat over de zoon van een zogeheten moffenmeid. Wat zijn moeder verweten wordt: verliefd worden op een Duitse soldaat. Wat hem verweten wordt: geboren worden.
De grootmoeder van Jolanda Clément was kind in een NSB-gezin. Na de oorlog werd ze als negenjarige geïnterneerd en gedurende haar hele leven bleef ze geconfronteerd worden met de keuzes van haar ouders. Ze ontwikkelde op jonge leeftijd schizofrenie, dat haar – evenals Heinderts’ moeder – in een inrichting deed belanden en waar ze op 49 jarige leeftijd stierf. De grootmoeder van Clément heeft altijd gezwegen over haar verleden. Omdat de ware toedracht van haar verhaal niet meer te achterhalen is, maar de gevolgen ervan nog steeds nawerken, schreef Clément deze alternatieve vertelling, waarin fictie en geschiedenis samenkomen.
Mijn leesbeleving:
Eerder las en recenseerde ik voor Love To Read de indrukwekkende roman Pleasant Valley. Daarom was ik heel benieuwd naar Oostwaarts. Ik ben ontzettend blij dat ik de uitgeverij om een recensie exemplaar durfde te vragen.
Gelijk nadat ik begonnen was met lezen voelde ik haarfijn de dreigende sfeer. Door de beeldende schrijfstijl kruipt het verhaal gelijk onder de huid. Ik leefde intens mee met de personages Suze en haar zoon Heindert. Beide outcast van de maatschappij. Een maatschappij die haar wonden van vijf jaar oorlog likt, die de scherven van de tot aan gruzelementen geslagen wereld probeert te lijmen. Waarin verdriet, ongeloof en haat jegens de vijand nog resoneren in zovele lijven.
Ik was er niet bij. Ik ben slechts toeschouwer door dit verhaal. Maar wel vind ik dat je net oprechte en open blik naar alle situaties dient te kijken. Niet gelijk veroordelen, opjagen, schofferen of pijn doen.
Het verhaal wordt op een prachtige manier verweven met de woorden in iemands belevingswereld. Zo wordt alles nog begrijpelijker. Het raakt je allemaal nog dieper.
De metaforische en indringende woorden raakten me keer op keer. Zoals deze tekst:
Haar huid ziet rood van de zon. Ze had haar mouwen niet op moeten stropen en wrijft nu over haar pijnlijke onderarmen die branden, gloeien. Met de afkoelende avond stroomt ook een frisse wind langs haar lijf. De haartjes op haar arm schieten omhoog. Vuur en koude rillingen gelijktijdig langs haar lichaam. Een golf van angst stroomt binnen. Een beeld van Heindert duikt op, maar het is niet vandaag. Het is het moment dat hij in haar armen werd gelegd. Na al die pijn, al dat bloed. Een klein hoopje ellende dat warm en hulpeloos aanvoelt. Misschien was er geluk, eventjes. Kleine vingertjes en teentjes, de trots van zijn vader… Maar het was zo anders toen, onwerkelijk, alsof het leven in een zijtak van de tijd plaatsvond, in een stroom van tanks en luchtbombardementen. Niets zoals het hoorde. Alles onzeker, daarom wist ze het niet.
Ze gaf de baby terug.
De baby.
De zusters hadden hem haar nooit moeten geven. Zie toch wat ervan komt…Het park begint langzaam te schommelen, bomen tuimelen dronken heen en weer. Ze laten groene vegen achter in de lucht. Het draait in haar hoofd, kou en hitte. Pijn en liefde.
Angst, altijd maar die angst.
Zoveel voelbare diepgaande emoties ze blijven achter in mijn hoofd en lijf. De schrijfstijl is beeldend en indringend. Soms liepen de tranen me over de wangen. De personages zijn gedetailleerd uitgewerkt als waren het mensen van vlees en bloed. Ik vond herkenning in wat Suze door moest maken. Ook was ik geneigd Heindert in mijn armen te nemen. Andere personages zag ik liever gaan.
De reis die gemaakt wordt maak je letterlijk en figuurlijk zelf. Dit verhaal bevat zovele lagen. Het is hartverscheurend, rauw, emotioneel, duister maar ook een verhaal van hoop, vriendschap, ontluikende liefde, het ontdekken van de ware mens achter een naam.
Ik bleef continu geboeid door lezen. Daar heb ik geen spijt van. De plot is onverwacht maar ook mooi.
Mijn mening:
Ik geef 5 sterren.
Een goede en geloofwaardige opbouw
Een beeldende en rijke schrijfstijl.
Voelbare emoties die nog lange tijd in je eigen lijf en psyche resoneren.
De wisselingen van het verhaal naar de binnenwereld van iemand is fascinerend.
De personages zijn gedetailleerd en levendig uitgewerkt.
Lees dit verhaal met aandacht, laat alle woorden na zinderen. Vorm niet gelijk een mening maar bekijk heg van alle kanten. Het vergt moed om ook deze kant van de oorlog met een groot lezerspubliek te delen.
Ik weet nu dat ik fan ben van Jolanda Ivonne Clément. Ik lees graag meer boeken van haar. Zij is een ware woorden kunstenaar.
Ambo Anthos hartelijk dank voor het recensie exemplaar.
Oostwaarts
Oostwaarts van Jolanda Ivonne Clément is een fascinerende roman over schuld & onschuld in naoorlogs Nederland. Voor de lezers van John Boyne.
Auteur:
Jolanda Ivonne Clément studeerde marketing, communicatie en (bedrijfs)journalistiek. Ze schreef voor diverse vakbladen en publiceerde bijdragen in FD, HP/De Tijd en literair tijdschrift Extaze. Ze bewees haar talent in de goed ontvangen roman Oostwaarts (augustus 2021), die direct na verschijnen werd opgenomen in de Canon van Nederland onder ‘Verhalen over de Tweede Wereldoorlog’.
Wijze van lezen:
Recensie-exemplaar als E-book ontvangen van Ambo Anthos in ruil voor mijn recensie.
Uitgeverij: Ambo Anthos
Genre: historische roman
Cover en flaptekst:
Op de cover een netjes gekleedde dame in het rood. Mysterieus nodigt uit tot lezen.
De flaptekst vind ik indrukwekkend.
Quote:
Bron: halverwege hoofdstuk 4:
Een vloeiende stroom van zware en lichte klanken die in elkaar overliepen, zo snel dat ik even mijn adem inhield. Soms klonk het treurig of zelfs zielig, maar tegelijkertijd toch opgewekt. Het leek haast alsof meneer Cui wilde zeggen: soms zijn dingen zuur, soms onzeker, maar er wacht altijd een lente op je, altijd een zomer. Dat zei Floris altijd en die had dat van zijn moeder Jet. Maar ik besloot dat voor mezelf te houden, voor het geval Sebastiaan toch iets anders met zijn parfum bedoelde.
Kaleidoscope.
Terwijl ik dat dacht dwaalde ik ineens af en voor mij zag ik de kleuren van een caleidoscoop in elkaar glijden. Ooit had ik er een gehad, maar die was zoekgeraakt, vergeten tijdens een van onze vluchten. Enkhuizen of de Krimpenerwaard – ook vergeten. Maar niet dat ik mezelf ermee op winterdagen had vermaakt, zittend voor het venster, terwijl ik de caleidoscoop voor mijn ogen in het zwakke licht draaide.
Linkeroog, rechteroog.
Nu hadden Sebastiaans dansende handen hetzelfde effect. Ik zag ineens heel andere kleuren dan de groengele polderbeelden in mijn hoofd. Ik rook ook nieuwe geuren, die best weleens herinneringen konden zijn.
Ik sloot mijn ogen om de beelden te volgen. Het waren onzichtbare draden, kabelbanen van muziek die door mijn hoofd golfden. Ze gingen over bergen naar verre landen. Misschien het thuisland van César Cui, dat ik nooit zou zien maar waarnaar ik door de muziek toch heimwee kreeg.
Uiteindelijk, verzon ik, liepen die draden van mij naar Sebastiaan, maar met een lange omweg. Zijn muziek was een ander soort roes dan mijn eigen dromen, mijn plaatjesdozen, en ik dacht: ik moet dit onthouden, dit gevoel, dit moment. Maar wat me echt vastkneep was het onverwachtse van Sebastiaan; dat hij hier zo plotseling en tegelijkertijd met mij was. En dat op het moment dat ik zo stil vanbinnen was, juist dit merkwaardige gevoel kwam opborrelen.
Een kleine genieting, een zweem van geluk…
Het was helemaal niks voor mij, kat-uit-de-boomkijker die ik was, maar ik hield op slag van Sebastiaan, die speciaal voor mij speelde en mij aan César Cui voorstelde. Het liefst bleef ik voor altijd zitten met de lens van een caleidoscoop voor mijn oog, voor altijd draaiend tussen kleuren en figuren, veranderend licht… Sebastiaan naast mij aan de piano.
Het stuk eindigde. Een nieuwe stilte, zo koud, alsof ik uit een warm bad stapte. Ik stond op, knipperde met mijn ogen om wakker te worden. Daarna klapte ik snel en luid, met een zondagse glimlach erbij.
Sebastiaan stond ook op, deed heel deftig en maakte een buiging.
We schudden elkaar de hand. Hij glimlachte en zijn ogen keken vriendelijk, als iemand die je al heel lang kent.
‘Je hebt het in je,’ zei hij. ‘De sensitiviteit om muziek echt te beleven. Ik zie het aan je. Had ik maar meer luisteraars zoals jij.’
‘Ik kan voor altijd naar je luisteren,’ flapte ik eruit.
Hij lachte luid.
‘En ik zou graag blijven spelen maar helaas moet ik nu weg.’
Mooie tekst:
The foot less prompt to meet the morning dew,
The heart less bounding at emotion new,
And hope, once crush’d, less quick to spring again.
– Matthew Arnold, Thyrsis
Het verhaal:
1952. Dat zijn moeder in de oorlog een relatie had met een jonge Wehrmachtsoldaat, weet de elfjarige Heindert niet, en evenmin dat hij een zoon is van die Duitser.
Wat hij wel weet: zijn moeder heeft een syndroom, zijn opa en oma herkent hij niet meer, hij wordt gepest op school en niet alleen door klasgenoten, ook de leraren sparen hem niet.
Deze historische roman gaat over de zoon van een zogeheten moffenmeid. Wat zijn moeder verweten wordt: verliefd worden op een Duitse soldaat. Wat hem verweten wordt: geboren worden.
De grootmoeder van Jolanda Clément was kind in een NSB-gezin. Na de oorlog werd ze als negenjarige geïnterneerd en gedurende haar hele leven bleef ze geconfronteerd worden met de keuzes van haar ouders. Ze ontwikkelde op jonge leeftijd schizofrenie, dat haar – evenals Heinderts’ moeder – in een inrichting deed belanden en waar ze op 49 jarige leeftijd stierf. De grootmoeder van Clément heeft altijd gezwegen over haar verleden. Omdat de ware toedracht van haar verhaal niet meer te achterhalen is, maar de gevolgen ervan nog steeds nawerken, schreef Clément deze alternatieve vertelling, waarin fictie en geschiedenis samenkomen.
Mijn leesbeleving:
Eerder las en recenseerde ik voor Love To Read de indrukwekkende roman Pleasant Valley. Daarom was ik heel benieuwd naar Oostwaarts. Ik ben ontzettend blij dat ik de uitgeverij om een recensie exemplaar durfde te vragen.
Gelijk nadat ik begonnen was met lezen voelde ik haarfijn de dreigende sfeer. Door de beeldende schrijfstijl kruipt het verhaal gelijk onder de huid. Ik leefde intens mee met de personages Suze en haar zoon Heindert. Beide outcast van de maatschappij. Een maatschappij die haar wonden van vijf jaar oorlog likt, die de scherven van de tot aan gruzelementen geslagen wereld probeert te lijmen. Waarin verdriet, ongeloof en haat jegens de vijand nog resoneren in zovele lijven.
Ik was er niet bij. Ik ben slechts toeschouwer door dit verhaal. Maar wel vind ik dat je net oprechte en open blik naar alle situaties dient te kijken. Niet gelijk veroordelen, opjagen, schofferen of pijn doen.
Het verhaal wordt op een prachtige manier verweven met de woorden in iemands belevingswereld. Zo wordt alles nog begrijpelijker. Het raakt je allemaal nog dieper.
De metaforische en indringende woorden raakten me keer op keer. Zoals deze tekst:
Haar huid ziet rood van de zon. Ze had haar mouwen niet op moeten stropen en wrijft nu over haar pijnlijke onderarmen die branden, gloeien. Met de afkoelende avond stroomt ook een frisse wind langs haar lijf. De haartjes op haar arm schieten omhoog. Vuur en koude rillingen gelijktijdig langs haar lichaam. Een golf van angst stroomt binnen. Een beeld van Heindert duikt op, maar het is niet vandaag. Het is het moment dat hij in haar armen werd gelegd. Na al die pijn, al dat bloed. Een klein hoopje ellende dat warm en hulpeloos aanvoelt. Misschien was er geluk, eventjes. Kleine vingertjes en teentjes, de trots van zijn vader… Maar het was zo anders toen, onwerkelijk, alsof het leven in een zijtak van de tijd plaatsvond, in een stroom van tanks en luchtbombardementen. Niets zoals het hoorde. Alles onzeker, daarom wist ze het niet.
Ze gaf de baby terug.
De baby.
De zusters hadden hem haar nooit moeten geven. Zie toch wat ervan komt…Het park begint langzaam te schommelen, bomen tuimelen dronken heen en weer. Ze laten groene vegen achter in de lucht. Het draait in haar hoofd, kou en hitte. Pijn en liefde.
Angst, altijd maar die angst.
Zoveel voelbare diepgaande emoties ze blijven achter in mijn hoofd en lijf. De schrijfstijl is beeldend en indringend. Soms liepen de tranen me over de wangen. De personages zijn gedetailleerd uitgewerkt als waren het mensen van vlees en bloed. Ik vond herkenning in wat Suze door moest maken. Ook was ik geneigd Heindert in mijn armen te nemen. Andere personages zag ik liever gaan.
De reis die gemaakt wordt maak je letterlijk en figuurlijk zelf. Dit verhaal bevat zovele lagen. Het is hartverscheurend, rauw, emotioneel, duister maar ook een verhaal van hoop, vriendschap, ontluikende liefde, het ontdekken van de ware mens achter een naam.
Ik bleef continu geboeid door lezen. Daar heb ik geen spijt van. De plot is onverwacht maar ook mooi.
Mijn mening:
Ik geef 5 sterren.
Een goede en geloofwaardige opbouw
Een beeldende en rijke schrijfstijl.
Voelbare emoties die nog lange tijd in je eigen lijf en psyche resoneren.
De wisselingen van het verhaal naar de binnenwereld van iemand is fascinerend.
De personages zijn gedetailleerd en levendig uitgewerkt.
Lees dit verhaal met aandacht, laat alle woorden na zinderen. Vorm niet gelijk een mening maar bekijk heg van alle kanten. Het vergt moed om ook deze kant van de oorlog met een groot lezerspubliek te delen.
Ik weet nu dat ik fan ben van Jolanda Ivonne Clément. Ik lees graag meer boeken van haar. Zij is een ware woorden kunstenaar.
Ambo Anthos hartelijk dank voor het recensie exemplaar.
October 15, 2021
Indrukwekkend boek!
De elfjarige Heindert woont met zijn moeder Suze in Oud-Alblas en wordt op school door zowel klasgenoten als leraren gepest en vernederd. Alleen weet hij niet zo goed waarom hem dit overkomt. Heindert en zijn moeder moeten heel dikwijls verhuizen, waardoor vriendschappen sluiten op school of daarbuiten ook niet echt de moeite lonen. Heindert kent zijn vader niet en heeft geen enkel benul waarom hij steeds maar moet verkassen. Wanneer zijn moeder op een zomeravond hem opnieuw opdraagt om in allerijl te pakken en samen op een fiets weg te rijden, beseft hij dat het ditmaal goed fout zit. Op hun tocht oostwaarts – richting Duitsland – leert Heindert zijn grootouders kennen en komt hij te weten dat hij de zoon is van een Duitse soldaat en zijn moeder een zogenaamd ‘moffenmeisje’ is.
En dan? Hij heeft daar toch geen enkele schuld aan!
Met haar debuutroman Oostwaarts heeft Jolanda Ivonne Clément zich wat mij betreft tussen het kruim van topauteurs genesteld. Aanleiding van deze roman is het oorlogsverleden van haar oma, die als kind van een NSB-er nooit over haar oorlogsjaren wou praten, laat staan de familie ermee wou confronteren.
Heel apart, vernieuwend maar een erg goede insteek is dat het verhaal wordt verteld door een opgroeiende puber, die zelf met heel wat vragen zit. De auteur weet heel goed de last die op de schouders van Heindert weegt en de ‘foute keuze’ van Suze tijdens de oorlog neer te schrijven.
De schrijfstijl van Jolande Ivonne Clément is heel fris, vlot en beschrijvend. Zij heeft een mooi taalgebruik en sleurde mij onmiddellijk mee in het verhaal. De naoorlogse vijandige sfeer, de barre leefomstandigheden, het leven an sich weet zij heel goed over te brengen. Het boek leest als een film: ik zag alle gebeurtenissen zich life voor mij afspelen.
De personages zijn allemaal goed neergezet en voldoende uitgediept. Nooit had ik het gevoel dat er overbodige feiten en weetjes opdoken. Ondanks het feit dat dit een historische roman is, heeft de auteur een goede spanningsboog opgebouwd die uitmondt in een toch wel pakkend einde.
Het boek raakte mij, verveelde mij nooit en zette mij ook aan het denken: ‘Waarom maakt iemand op een bepaald ogenblik een ‘foute’ keuze? Wie bepaalt wat een foute keuze is? Waarom blijft een gebeurtenis blijvend wegen op de volgende generaties en drijft ze families uit elkaar?’
Hierop heb ik tot op vandaag nergens een eensluidend antwoord gevonden, gekregen of gelezen. Wel viel het mij op dat mensen zich lieten leiden door ideeën en opgezweept werden door kortzichtigheid van derden… en in onze 21e eeuw lijkt dit spijtig genoeg nog steeds zo te zijn.
Dit moeilijk weg te leggen indringende boek met een aparte benadering over schuld en onschuld waardeer ik graag met vier (4) sterren.
Meer leuke recensies zijn te lezen op www.indeboekenkast.com
De elfjarige Heindert woont met zijn moeder Suze in Oud-Alblas en wordt op school door zowel klasgenoten als leraren gepest en vernederd. Alleen weet hij niet zo goed waarom hem dit overkomt. Heindert en zijn moeder moeten heel dikwijls verhuizen, waardoor vriendschappen sluiten op school of daarbuiten ook niet echt de moeite lonen. Heindert kent zijn vader niet en heeft geen enkel benul waarom hij steeds maar moet verkassen. Wanneer zijn moeder op een zomeravond hem opnieuw opdraagt om in allerijl te pakken en samen op een fiets weg te rijden, beseft hij dat het ditmaal goed fout zit. Op hun tocht oostwaarts – richting Duitsland – leert Heindert zijn grootouders kennen en komt hij te weten dat hij de zoon is van een Duitse soldaat en zijn moeder een zogenaamd ‘moffenmeisje’ is.
En dan? Hij heeft daar toch geen enkele schuld aan!
Met haar debuutroman Oostwaarts heeft Jolanda Ivonne Clément zich wat mij betreft tussen het kruim van topauteurs genesteld. Aanleiding van deze roman is het oorlogsverleden van haar oma, die als kind van een NSB-er nooit over haar oorlogsjaren wou praten, laat staan de familie ermee wou confronteren.
Heel apart, vernieuwend maar een erg goede insteek is dat het verhaal wordt verteld door een opgroeiende puber, die zelf met heel wat vragen zit. De auteur weet heel goed de last die op de schouders van Heindert weegt en de ‘foute keuze’ van Suze tijdens de oorlog neer te schrijven.
De schrijfstijl van Jolande Ivonne Clément is heel fris, vlot en beschrijvend. Zij heeft een mooi taalgebruik en sleurde mij onmiddellijk mee in het verhaal. De naoorlogse vijandige sfeer, de barre leefomstandigheden, het leven an sich weet zij heel goed over te brengen. Het boek leest als een film: ik zag alle gebeurtenissen zich life voor mij afspelen.
De personages zijn allemaal goed neergezet en voldoende uitgediept. Nooit had ik het gevoel dat er overbodige feiten en weetjes opdoken. Ondanks het feit dat dit een historische roman is, heeft de auteur een goede spanningsboog opgebouwd die uitmondt in een toch wel pakkend einde.
Het boek raakte mij, verveelde mij nooit en zette mij ook aan het denken: ‘Waarom maakt iemand op een bepaald ogenblik een ‘foute’ keuze? Wie bepaalt wat een foute keuze is? Waarom blijft een gebeurtenis blijvend wegen op de volgende generaties en drijft ze families uit elkaar?’
Hierop heb ik tot op vandaag nergens een eensluidend antwoord gevonden, gekregen of gelezen. Wel viel het mij op dat mensen zich lieten leiden door ideeën en opgezweept werden door kortzichtigheid van derden… en in onze 21e eeuw lijkt dit spijtig genoeg nog steeds zo te zijn.
Dit moeilijk weg te leggen indringende boek met een aparte benadering over schuld en onschuld waardeer ik graag met vier (4) sterren.
Meer leuke recensies zijn te lezen op www.indeboekenkast.com
October 10, 2021
In deze roman wordt het verhaal verteld vanuit het perspectief van de bijna 12-jarige Heindert. De situatie is Nederland 1952.
Heindert weet niet beter dan dat hij met zijn moeder Suze samenwoont en dat hij verder geen familie heeft. En tijd om vriendjes te maken, heeft hij ook al niet, want zijn moeder komt om de haverklap met het bericht dat zij wéér gaan verhuizen. Maar ook zonder dat steeds maar verhuizen is het voor hem niet makkelijk aansluiting te vinden. Hij wordt meestal door iedereen heel vijandig bejegend en uitgescholden.
Hoe dat komt en waarom Suze en Heindert steeds op de vlucht lijken te zijn en hoe het toch steeds weer bekend wordt wat hun achtergrond is, wordt gedurende het verhaal steeds duidelijker. Suze heeft aan het begin van de oorlog namelijk een relatie gehad met een Duitse soldaat en Heindert is hun zoon. Dit wordt haar voortdurend nagedragen. Suze is door alle ervaringen volledig getraumatiseerd en meer dan eens is de situatie dat Heindert voor zijn moeder zorgt in plaats van andersom.
Het verhaal neemt een wending als Suze en Heindert na een aantal zenuwslopende omzwervingen in Duitsland aankomen. De sfeer is daar totaal anders en Heindert voelt zich eindelijk welkom. Heindert ontdekt meer over zijn afkomst en over zijn vader. En hij gaat steeds beter aanvoelen wat zijn moeder voor hem in Duitsland van plan is, wetende dat zij zelf niet meer tot veel in staat is. Het is voor hem best moeilijk accepteren dat de zorg voor zijn moeder nu door anderen wordt overgenomen.
Ik vind het knap hoe de schrijfster een “echte” jongen heeft neergezet. Met enerzijds een hang naar nog kind mogen zijn en anderzijds al een groot verantwoordelijkheidsgevoel en zorg om zijn moeder. Oostwaarts is een fijne leeservaring uit een periode uit onze redelijk recente geschiedenis, met geloofwaardige personen en voldoende aanknopingspunten om je nader in te verdiepen of over na te denken.
Een uitgebreidere beschrijving is te vinden op mijn lees- & leefblog: http://www.theonlymrsjo.nl/boek-revie...
Heindert weet niet beter dan dat hij met zijn moeder Suze samenwoont en dat hij verder geen familie heeft. En tijd om vriendjes te maken, heeft hij ook al niet, want zijn moeder komt om de haverklap met het bericht dat zij wéér gaan verhuizen. Maar ook zonder dat steeds maar verhuizen is het voor hem niet makkelijk aansluiting te vinden. Hij wordt meestal door iedereen heel vijandig bejegend en uitgescholden.
Hoe dat komt en waarom Suze en Heindert steeds op de vlucht lijken te zijn en hoe het toch steeds weer bekend wordt wat hun achtergrond is, wordt gedurende het verhaal steeds duidelijker. Suze heeft aan het begin van de oorlog namelijk een relatie gehad met een Duitse soldaat en Heindert is hun zoon. Dit wordt haar voortdurend nagedragen. Suze is door alle ervaringen volledig getraumatiseerd en meer dan eens is de situatie dat Heindert voor zijn moeder zorgt in plaats van andersom.
Het verhaal neemt een wending als Suze en Heindert na een aantal zenuwslopende omzwervingen in Duitsland aankomen. De sfeer is daar totaal anders en Heindert voelt zich eindelijk welkom. Heindert ontdekt meer over zijn afkomst en over zijn vader. En hij gaat steeds beter aanvoelen wat zijn moeder voor hem in Duitsland van plan is, wetende dat zij zelf niet meer tot veel in staat is. Het is voor hem best moeilijk accepteren dat de zorg voor zijn moeder nu door anderen wordt overgenomen.
Ik vind het knap hoe de schrijfster een “echte” jongen heeft neergezet. Met enerzijds een hang naar nog kind mogen zijn en anderzijds al een groot verantwoordelijkheidsgevoel en zorg om zijn moeder. Oostwaarts is een fijne leeservaring uit een periode uit onze redelijk recente geschiedenis, met geloofwaardige personen en voldoende aanknopingspunten om je nader in te verdiepen of over na te denken.
Een uitgebreidere beschrijving is te vinden op mijn lees- & leefblog: http://www.theonlymrsjo.nl/boek-revie...
November 26, 2021
Oostwaarts is de debuutroman van Jolanda Ivonne Clément, en het is een debuut die binnenkomt. In het boek volgen Heindert en zijn moeder. Zijn moeder heeft in de oorlog een relatie met een Duitse soldaat gehad en daar is Heindert het gevolg van. Een relatie met een Duitse soldaat was natuurlijk iets wat je beter niet kon doen. Na de oorlog worden Heindert en zijn moeder daar dan ook nog steeds mee geconfronteerd, met als resultaat dat ze het nergens uit houden en dat moeder Suze het allemaal niet kan verwerken en ziek wordt.
Het verhaal wordt door de ogen van de zoon beschreven. Het is allemaal zeer beeldend beschreven, je ziet de gebeurtenissen dan ook als een film aan je voorbij trekken. Een moffenkind is best wel een zwaar thema en ook in deze tijd best nog actueel. Moffenkinderen hebben tot op de dag van vandaag met de gevolgen daarvan te maken. Het pesten, schelden, maar ook uitgesloten worden van opleidingen etc. alleen omdat je van een Duitse vader bent. Het is moeilijk voor te stellen dat het is gebeurd en nog gebeurd. We zijn toch zo een tolerant landje? Tot op zekere hoogte ja….
Het is boek dat vlot leest, maar toch leg je het boek met regelmaat even weg. Je moet het allemaal even tot je door laten dringen. Als lezer voel je je betrokken bij Heindert. Je leeft met hem mee. Hij heeft dan ook een enorme rugzak mee te dragen. Letterlijk en figuurlijk. Het is een boek wat je vanaf het begin beet pakt en niet meer loslaat. Stap voor stap wordt er na een einde tot gewerkt. Nergens verslapt het, nergens wordt het ongeloofwaardig. Het pas allemaal precies. Het verhaal is dan ook een perfecte combi van fictie met ware feiten over wat een moffenkind zijn inhoudt.
Oostwaarts van Jolanda Ivonne Clément is een fascinerende roman over schuld & onschuld in naoorlogs Nederland. Zeker een aanrader!
Het verhaal wordt door de ogen van de zoon beschreven. Het is allemaal zeer beeldend beschreven, je ziet de gebeurtenissen dan ook als een film aan je voorbij trekken. Een moffenkind is best wel een zwaar thema en ook in deze tijd best nog actueel. Moffenkinderen hebben tot op de dag van vandaag met de gevolgen daarvan te maken. Het pesten, schelden, maar ook uitgesloten worden van opleidingen etc. alleen omdat je van een Duitse vader bent. Het is moeilijk voor te stellen dat het is gebeurd en nog gebeurd. We zijn toch zo een tolerant landje? Tot op zekere hoogte ja….
Het is boek dat vlot leest, maar toch leg je het boek met regelmaat even weg. Je moet het allemaal even tot je door laten dringen. Als lezer voel je je betrokken bij Heindert. Je leeft met hem mee. Hij heeft dan ook een enorme rugzak mee te dragen. Letterlijk en figuurlijk. Het is een boek wat je vanaf het begin beet pakt en niet meer loslaat. Stap voor stap wordt er na een einde tot gewerkt. Nergens verslapt het, nergens wordt het ongeloofwaardig. Het pas allemaal precies. Het verhaal is dan ook een perfecte combi van fictie met ware feiten over wat een moffenkind zijn inhoudt.
Oostwaarts van Jolanda Ivonne Clément is een fascinerende roman over schuld & onschuld in naoorlogs Nederland. Zeker een aanrader!
January 2, 2022
Ik ben diep onder de indruk van dit verhaal. Ik heb weinig verhalen gelezen over dit onderwerp en in deze tijd. Dit boek pakte me en liet me niet meer gaan. Ik moest even wennen aan de tussenstukjes, totdat ik begreep waarom het zo geschreven is. Een indringend en fascinerend boek!
March 13, 2022
Prachtig boek!
Een indrukwekkend verhaal over een tijd en deel van onze geschiedenis waar ik nog maar weinig over heb gezelen. Het boek greep me vanaf de eerste bladzijde vast en ik heb het in een dag uitgelezen.
Een indrukwekkend verhaal over een tijd en deel van onze geschiedenis waar ik nog maar weinig over heb gezelen. Het boek greep me vanaf de eerste bladzijde vast en ik heb het in een dag uitgelezen.
October 4, 2021
“Kon je niet langer wegblijven, rotmof?’ had iemand eens gezegd. Ik negeerde het. Ik wist ook niet goed waarom ze dat zeiden. Ik hoorde bij mijn moeder en zij bij mij, daar veranderde niemand iets aan.”
Oostwaarts is de debuutroman van Jolanda Ivonne Clément. Het verhaal wordt verteld door de 11-jarige Heindert. We noteren 1952. Heindert woont met zijn moeder, Suze, in Oud-Albas (provincie Zuid-Holland in Nederland). Ze moeten voor de zoveelste keer weeral verhuizen, maar deze keer is het blijkbaar zeer dringend. Heindert heeft nog net tijd om afscheid te nemen van zijn vriend Floris. En dan vertrekken hij en Moe samen op één fiets naar een nieuwe onbekende bestemming.
Onderweg stoppen ze bij Oma en Hendrik Noorland, de naam Opa wordt hier niet genoemd. Begrijpelijk, want de band tussen Suze en haar vader heeft jaren geleden een dieptepunt bereikt. Als Oma tegen Heindert over de relatie van Suze en een Duitse soldaat vertelt, vallen de puzzelstukjes op hun plaats. Heindert begrijpt nu waarom hij steeds zo wordt gepest en genegeerd, waarom ze hem een ‘moffenjong’ noemen.
“Als ik oma moest geloven dachten de mensen dat wij even slecht waren als de Duitse bezetter: oorlogsmisdadigers en jodenvergassers. Maar we hadden niets gemeen gedaan. Moeder was alleen maar verliefd op Hans Brien en hij op haar.”
Waarom deze verhuizing belangrijker was dan de vorige, wordt langzaamaan duidelijk. Ik bleef steeds nieuwsgierig, benieuwd naar de afloop. De spanning neemt nooit echt de overhand, maar is toch steeds aanwezig. De karakters van Heindert en Suze worden mooi uitgediept. Hoe de moeder lijdt onder de vernederingen die ze in het verleden moest ondergaan (en nu nog), hoe ze een enorm schuldgevoel met zich meedraagt om hetgeen ze haar zoon aandoet… dat hakt er toch wel in hoor. Ook hoe Heindert steeds meer te weten komt over zijn afkomst en hoe hij daar mee omgaat, is knap weergegeven. Voor een 11-jarige jongen heeft hij soms toch wel zware gedachten en zorgen. Maar ook zijn gevoelige kant en zijn liefde voor de natuur komt mooi tot uiting. Een dromer, een pientere en beleefde jongen. Soms is hij boos op moeder, maar die gedachten maken dan snel weer plaats voor begrip.
Suze heeft vaak stille buien. Ze is dan afwezig, heeft last van hoofdpijn en doet rare dingen. Helemaal in gedachten verzonken, volledig uit deze wereld verdwenen. De auteur weet dit zeer goed over te brengen op de lezer. Droom, werkelijkheid of hallucinaties… het was me soms onduidelijk, maar het geeft perfect weer hoe Suze zich voelt. In deze moeilijke periodes neemt Heindert de zorg voor Moe op zich. Volgens hem lijdt ze aan het Polygoon-syndroom. Wat dat betekent, wordt in de loop van het verhaal duidelijk. De liefdevolle verbinding tussen moeder en zoon is zo voelbaar. Suze wil het beste voor Heindert, maar wat is het beste? Haar relaas is erg aangrijpend, haar twijfels en onvermogen kon ik best begrijpen. Een zeer intense reis dus. En die reis gaat inderdaad oostwaarts. Zwolle, Baarn, Amersfoort, Groningen, Nieuweschans,… Ze reizen met de fiets, de trein, te voet en uiteindelijk zelfs met de auto. Heindert heeft blijkbaar goed opgelet tijdens de lessen aardrijkskunde want hij weet over elke plaats en streek wel iets te vertellen. Het brengt even rust in zijn hoofd, maar ook voor de lezer is dit wel fijn.
Oostwaarts zet ook aan tot nadenken over hoe mensen worden gestraft, genegeerd, gepest… omwille van hun afkomst. De kuddegeest en kortzichtigheid is niet enkel een verhaal van toen. Maar er komen ook mooie mensen op de weg van Heindert en Moe, mensen die verder kijken dan de afkomst. Een mooie levensles. Het verhaal eindigt met een knappe symboliek, een glimlach is hier heel terecht. En dan is er nog die verrassende epiloog, een mooie ode aan sterke vrouwen en aan de vriendschap.
Ik vond Oostwaarts mooi in zijn eenvoud, en toch ook heel indringend. Heindert heeft een plekje in mijn hart veroverd… en Moe natuurlijk ook. Bedankt voor dit mooie verhaal Jolanda Ivonne Clément! Van mij krijg jij vier welverdiende sterren.
“Soms zijn dingen zuur, soms onzeker, maar er wacht altijd een lente op je, altijd een zomer.”
Oostwaarts is de debuutroman van Jolanda Ivonne Clément. Het verhaal wordt verteld door de 11-jarige Heindert. We noteren 1952. Heindert woont met zijn moeder, Suze, in Oud-Albas (provincie Zuid-Holland in Nederland). Ze moeten voor de zoveelste keer weeral verhuizen, maar deze keer is het blijkbaar zeer dringend. Heindert heeft nog net tijd om afscheid te nemen van zijn vriend Floris. En dan vertrekken hij en Moe samen op één fiets naar een nieuwe onbekende bestemming.
Onderweg stoppen ze bij Oma en Hendrik Noorland, de naam Opa wordt hier niet genoemd. Begrijpelijk, want de band tussen Suze en haar vader heeft jaren geleden een dieptepunt bereikt. Als Oma tegen Heindert over de relatie van Suze en een Duitse soldaat vertelt, vallen de puzzelstukjes op hun plaats. Heindert begrijpt nu waarom hij steeds zo wordt gepest en genegeerd, waarom ze hem een ‘moffenjong’ noemen.
“Als ik oma moest geloven dachten de mensen dat wij even slecht waren als de Duitse bezetter: oorlogsmisdadigers en jodenvergassers. Maar we hadden niets gemeen gedaan. Moeder was alleen maar verliefd op Hans Brien en hij op haar.”
Waarom deze verhuizing belangrijker was dan de vorige, wordt langzaamaan duidelijk. Ik bleef steeds nieuwsgierig, benieuwd naar de afloop. De spanning neemt nooit echt de overhand, maar is toch steeds aanwezig. De karakters van Heindert en Suze worden mooi uitgediept. Hoe de moeder lijdt onder de vernederingen die ze in het verleden moest ondergaan (en nu nog), hoe ze een enorm schuldgevoel met zich meedraagt om hetgeen ze haar zoon aandoet… dat hakt er toch wel in hoor. Ook hoe Heindert steeds meer te weten komt over zijn afkomst en hoe hij daar mee omgaat, is knap weergegeven. Voor een 11-jarige jongen heeft hij soms toch wel zware gedachten en zorgen. Maar ook zijn gevoelige kant en zijn liefde voor de natuur komt mooi tot uiting. Een dromer, een pientere en beleefde jongen. Soms is hij boos op moeder, maar die gedachten maken dan snel weer plaats voor begrip.
Suze heeft vaak stille buien. Ze is dan afwezig, heeft last van hoofdpijn en doet rare dingen. Helemaal in gedachten verzonken, volledig uit deze wereld verdwenen. De auteur weet dit zeer goed over te brengen op de lezer. Droom, werkelijkheid of hallucinaties… het was me soms onduidelijk, maar het geeft perfect weer hoe Suze zich voelt. In deze moeilijke periodes neemt Heindert de zorg voor Moe op zich. Volgens hem lijdt ze aan het Polygoon-syndroom. Wat dat betekent, wordt in de loop van het verhaal duidelijk. De liefdevolle verbinding tussen moeder en zoon is zo voelbaar. Suze wil het beste voor Heindert, maar wat is het beste? Haar relaas is erg aangrijpend, haar twijfels en onvermogen kon ik best begrijpen. Een zeer intense reis dus. En die reis gaat inderdaad oostwaarts. Zwolle, Baarn, Amersfoort, Groningen, Nieuweschans,… Ze reizen met de fiets, de trein, te voet en uiteindelijk zelfs met de auto. Heindert heeft blijkbaar goed opgelet tijdens de lessen aardrijkskunde want hij weet over elke plaats en streek wel iets te vertellen. Het brengt even rust in zijn hoofd, maar ook voor de lezer is dit wel fijn.
Oostwaarts zet ook aan tot nadenken over hoe mensen worden gestraft, genegeerd, gepest… omwille van hun afkomst. De kuddegeest en kortzichtigheid is niet enkel een verhaal van toen. Maar er komen ook mooie mensen op de weg van Heindert en Moe, mensen die verder kijken dan de afkomst. Een mooie levensles. Het verhaal eindigt met een knappe symboliek, een glimlach is hier heel terecht. En dan is er nog die verrassende epiloog, een mooie ode aan sterke vrouwen en aan de vriendschap.
Ik vond Oostwaarts mooi in zijn eenvoud, en toch ook heel indringend. Heindert heeft een plekje in mijn hart veroverd… en Moe natuurlijk ook. Bedankt voor dit mooie verhaal Jolanda Ivonne Clément! Van mij krijg jij vier welverdiende sterren.
“Soms zijn dingen zuur, soms onzeker, maar er wacht altijd een lente op je, altijd een zomer.”
July 27, 2025
3,5 ⭐
ik weet niet of het lag aan de schrijfstijl of aan de voorlezer, maar ik vond het moeilijk om een connectie te voelen met de karakters. Het is een heftig onderwerp, dat niet veel voorkomt in boeken over de oorlog, namelijk de haat die vrouwen kregen als ze om welke reden dan ook met een Duitser naar bed waren geweest en ook de kinderen die uit die relaties kwamen werden gehaat. Helaas werd het meer vertelt dan laten zien dat die haat er was. De tweede helft van het boek was wel beter, er werd meer laten zien en ik had echt wel met Heindert en Suze te doen. Maar helaas raakte met me niet zo veel als ik had verwacht
ik weet niet of het lag aan de schrijfstijl of aan de voorlezer, maar ik vond het moeilijk om een connectie te voelen met de karakters. Het is een heftig onderwerp, dat niet veel voorkomt in boeken over de oorlog, namelijk de haat die vrouwen kregen als ze om welke reden dan ook met een Duitser naar bed waren geweest en ook de kinderen die uit die relaties kwamen werden gehaat. Helaas werd het meer vertelt dan laten zien dat die haat er was. De tweede helft van het boek was wel beter, er werd meer laten zien en ik had echt wel met Heindert en Suze te doen. Maar helaas raakte met me niet zo veel als ik had verwacht
Displaying 1 - 10 of 10 reviews