What do you think?
Rate this book
Levenshonger
Elzbieta is een twintiger die op zoek is naar haar plaats in de wereld. Ze is van het Poolse Poznan´ naar Nederland gekomen en werkt voor een bedrijf in de vleesindustrie – tot ze wordt ontslagen. Met groot inlevingsvermogen beschrijft Marie Kessels een dag uit het leven van Elzbieta. Ze leert de taal, komt vrienden, kennissen en onbekenden tegen en probeert te reconstrueren waarom ze haar baan verloor.
Levenshonger is een even doorvoelde als subtiele roman over de mens in de marge die weigert verzwolgen te worden. Met Elzbieta schiep Kessels een onvergetelijke heldin die houvast vindt in al het moois dat glinstert in de plooien van het hardvochtige bestaan.
Levenshonger is een even doorvoelde als subtiele roman over de mens in de marge die weigert verzwolgen te worden. Met Elzbieta schiep Kessels een onvergetelijke heldin die houvast vindt in al het moois dat glinstert in de plooien van het hardvochtige bestaan.
- GenresFiction
288 pages, Paperback
First published August 8, 2021
3 people are currently reading
177 people want to read
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 14 of 14 reviews
Read
February 26, 2022Een ontdekking: ik heb de roman Levenshonger van de Nederlandse Marie Kessels gelezen. In het boek vertelt de schrijfster het fictieve verhaal van Elzbieta, een Poolse die na haar verhuis naar Nederland enkele maanden in een vleesverwerkend bedrijf werkte.
We lezen over het leven als arbeider bij PerfektKost, een gigantisch bedrijf dat varkensvlees verwerkt. De arbeiders werken lange uren aan de band in een koude hal, met de handen in het vlees, tussen bloed en uitwerpselen. Ze onderdrukken zoveel mogelijk elk gevoel om hun krachten te sparen en het einde van de dag te halen, sommigen compenseren dat na het werk met seks en geweld. De beschrijving door Marie Kessels is complex, bedachtzaam, beklemmend en blijft aan je kleven, zoals de bloedgeur van de fabriek aan de arbeiders.
Thuis zorgt Elzbieta voor haar kostganger Jozef, die zichzelf stiekem schminkt 's nachts. Ze gaat talen studeren in café Annapaviljoen. Ze vertelt over de mooie buurjongen Danny, over haar huisgenote Bo die opgroeide tussen de aquaria van haar vader en een rat in huis houdt.
Levenshonger gaat over de wreedheid van mensenwereld en dierenwereld, en het verschil daartussen. Tegelijk gaat het over dominantie: wie is hier baas over wie, wie bevolkt de onderste laag, wie verwerkt wie tot filets? Een roman over zwaar fysiek werk en wat dat doet met een mens. En tegelijk gaat Levenshonger over hoe je je nuttig maakt in de wereld, over zingeving enfin. Een boek dat blijft plakken. Een aanrader.
Volledig leesverslag: https://wimoosterlinck.wordpress.com/...
We lezen over het leven als arbeider bij PerfektKost, een gigantisch bedrijf dat varkensvlees verwerkt. De arbeiders werken lange uren aan de band in een koude hal, met de handen in het vlees, tussen bloed en uitwerpselen. Ze onderdrukken zoveel mogelijk elk gevoel om hun krachten te sparen en het einde van de dag te halen, sommigen compenseren dat na het werk met seks en geweld. De beschrijving door Marie Kessels is complex, bedachtzaam, beklemmend en blijft aan je kleven, zoals de bloedgeur van de fabriek aan de arbeiders.
Thuis zorgt Elzbieta voor haar kostganger Jozef, die zichzelf stiekem schminkt 's nachts. Ze gaat talen studeren in café Annapaviljoen. Ze vertelt over de mooie buurjongen Danny, over haar huisgenote Bo die opgroeide tussen de aquaria van haar vader en een rat in huis houdt.
Levenshonger gaat over de wreedheid van mensenwereld en dierenwereld, en het verschil daartussen. Tegelijk gaat het over dominantie: wie is hier baas over wie, wie bevolkt de onderste laag, wie verwerkt wie tot filets? Een roman over zwaar fysiek werk en wat dat doet met een mens. En tegelijk gaat Levenshonger over hoe je je nuttig maakt in de wereld, over zingeving enfin. Een boek dat blijft plakken. Een aanrader.
Volledig leesverslag: https://wimoosterlinck.wordpress.com/...
November 25, 2021
Mooi boek over arbeidsmigrante vanuit haar perspectief. Tevens een vurig pleidooi om te Leven, om de tijd die je hebt niet te verspillen.
“In de laatste jaren van het gymnasium speelde mijn halve vriendengroepje al met het idee om weg te gaan in plaats van door te studeren en daarna een baan een carrière, pluimen op je hoed en geld op de bank. Hoe zou het zijn om je ergens ver weg zwaar in de nesten te werken, en niemand kwam je redden?”
Dit intrigerende boek toont de menselijkheid van arme mensen. Hoofdpersoon is een jonge Poolse vrouw Elzbieta die haar studie en toekomst in Polen opgeeft voor avontuur in Nederland. Dat valt tegen: het wordt lopende band werk in een slachthuis in Nederland.
De ruwheid van arm
Het boek bevat talloze figuranten die net als Elzbieta arm zijn. Deze mensen vechten zich werkend, zwetend, stinkend, vechtend, neukend, rokend, drinkend, gokkend, scheldend, huilend, snurkend en kotsend een weg door hun leven. Kessels portretteert hen steevast menselijk zonder ooit sentimenteel te worden. Ze laat zien, observeert, registreert. Haar taal is zakelijk maar ook ruw; ze schrijft met een zekere afstand tot haar onderwerp zonder kil of cynisch te worden. Kessels schrijft zoals Lucien Freud schildert: realistisch maar wel met een fel niets verhullend tl-licht gericht op zijn onderwerp. Dat werkt: je wordt als lezer vanzelf in de wereld getrokken van de jonge Poolse arbeidsmigrante die naast dat ook studente was, dochter is, collega, vrouw, roker etc etc. De ruwe compassie blijkt uit bijvoorbeeld een passage waarin Elzbieta ‘s nachts het kunstgebit van een zatte collega uit zijn kots vist: “Ik viste het uit de kots en legde het na even zoeken op een krant in het schuurtje. Zo bleef het in elk geval schoon.”
Negeren
Zoals voormalig glas-in-lood-maker van Vlaamse origine Julien met zijn zware stem waarmee hij een praatje met je aanknoopt: “Valt het effect tegen, dan heeft hij erg de neiging om te gaan zitten treuren over z’n ongeliefd en onwelkom zijn in onze samenleving.” Julien vindt het toeval onrechtvaardig: “ ‘Niemand houdt van het toeval. Wie wil er nu de illusie opgeven dat het lot rechtvaardig is en dat gevolgen altijd aanwijsbare oorzaken hebben?’ “ Over de manier waarop rijken armen negeren heeft Julien ook een mening: “ ‘Als je met twintig, dertig fondspatiënten op elkaar gepropt bent in een kleine ruimte, en de tandarts speelt voor god en neemt er zijn gemak van, nou, dan houd je iedere minuut minder van je medemens en dat laat je blijken ook.’ “ Over die tandarts (lees: een rijke): “ ‘Mijn tandarts zat ook in de liefde ruim. Verschillende carrières tegelijk met de vrouwen. Bij hem was vanbinnen was er altijd plaats voor meer. Waarom zou je je beperkingen opleggen in het groeien en bloeien? Ik weet er zelf alles van. Zo heeft Dave zijn huwelijk verkloot.’ “
Roes
Het werken in het slachthuis is zo afschuwelijk dat aan het eind van de werkdag de werknemers zich regelmatig een stuk in de kraag zuipen of zich overgeven aan vechtpartijen en snelle seks. “Dit hongeren naar een zo diep mogelijke roes na onze dienst… Een roes die ons bewustzijn en ook ons geheugen zou uitschakelen alsof we buiten westen waren geslagen.”
Rat
Elzbieta houdt een rat als huisdier. Het dier heeft een gezwel waar het langzaam aan ten onder gaat. “De rat wordt stukje bij beetje dichter naar de rand van zijn bestaan gedrukt door zijn gezwel. Wat hij nog aan levensenergie overheeft benut hij steeds minder om te eten, te drinken, te spelen, rond te rennen, en steeds meer om uit te drukken hoe het met hem gaat.” Als lezer lees je een metafoor voor mensen zoals Elzbieta en de figuren in haar leven. “Een rat alleen is zichzelf zó gauw te veel.”
Verzet
Elzbieta verzet zich tegen het slachthuisregime door op een dag een uur langer pauze te nemen met buikpijn als excuus. Ze wordt verlinkt naar de voorman door een collega; anderen moeten natuurlijk harder werken als iemand de kantjes er vanaf loopt… Het wordt gezien als werkweigering en dat is een reden voor ontslag. “Nou, weet je, mijn motivatie was even zoek eergisteren. Ineens had ik zo’n behoefte aan rusten. Het was sterker dan ik.” Het mag niet baten natuurlijk; niet de bedoeling dat je menselijk wordt in het slachthuis. “Plotseling had ik die leeuweriken en kieviten horen kwinkeleren in mijn oor, vrijheid vrijheid!”
“Ik had me heilig voorgenomen om nooit zo iemand te worden die het angstvallig vermijdt om zich te bezeren aan de werkelijkheid: een slaper, niet wakker te krijgen. Een onbewust levende.”
Opnieuw lopende band werk
Na haar ontslag bij het slachthuis zoekt Elzbieta solaas bij een bedrijf waar haar oom werkt als vertaler. Blijkt ook lopende band werk te zijn: elk tekstblokje moet binnen tijdslimieten worden verwerkt.
Vrijheid
Kessels filosofeert over verschillen tussen mensen en planten en dieren. Veel dieren worden geboren zonder “(…) plicht tot dankbaarheid jegens de ouders: twee parende meikevers die niet al die bombarie maken over hun nakomelingen.”
Waar dit boek meer impliciet over gaat, is over avontuur en routine. Elzbieta gaat voor het avontuur maar komt terecht aan de lopende band; haar oom werkt op een kantoor maar doet ook lopende bandwerk. Haar vriendin Bo schrijft zelfs routinematig (dwangmatig?) over het werken in de fabriek. Glaskunstenaar Julien drinkt dwangmatig… Al deze mensen berusten in hun lot en hebben hun eigen vrijheid opgegeven voor een routine die hén beheerst. De daad die Elzbieta ontslag oplevert is geen ongeluk, maar haar daad van verzet tegen de routine, tegen een leven als slaapwandelaar, en de vrijheid om haar eigen leven weer zelf te hand te nemen.
Verspilde energie
Elzbieta maakt één vriendin bij het slachthuis: Bo. Bo doet op haar manier onderzoek naar de werkomstandigheden bij het bedrijf; ze filmt stiekem, want verboden, en interviewt collega’s en maakt aantekeningen die ze ‘protokollen’ noemt; ze nummert haar aantekeningen en komt to 267. Krssels beschrijft het onderzoek als “(..) goudkorrels waarheid vinden in een leven waar ze nooit om heeft gevraagd. Als dat verspilde moeite is, weggegooide energie, waar leven we dan voor volgens jou, Lieven? Wat is in jouw ogen wél de moeite waard?” Lieven is de vader van Bo. Die verwijt zijn dochter, Elzbieta en hun generatiegenoten dat ze hun leven uitstellen. Terwijl de mensen de wereld naar de knoppen helpen (lees: zijn eigen generatie). Wanneer gaan de jongeren iets terug doen voor de wereld en de vorige generatie? Elzbieta vindt dat het werken in het slachthuis haar weerbaar heeft gemaakt, vrijer: “Met vrijer bedoel ik: beter in staat om tegen de stroom in te zwemmen.” Zij verwijt de ouderen dat die door een “(…) piepklein gaatje naar de wereld gaan kijken als ze oud worden. Ze (…) geloven heilig in hun eigen gelijk en hebben weinig goede woorden over voor al degenen die daar nog niet zo perfect in zijn getraind als zij.”
Liedjes
In Levenshonger wordt eer betoond aan bands en zangers: The Velvet Underground, Joy Division, Coil, David Bowie, Leonard Cohen en Crosby, Stills & Nash. Zoals Kessels in het boek schrijft: “Dit is muziek om af te spelen als je ineens zonder reden, of om ontelbare redenen, nog te chagrijnig bent om je speeksel door te slikken. (…) voor haar doorwaakte nachten, als een soort ijkpunt. Liedjes waar de luizen overheen hebben gewreven met hun achterlijf.” Stukken van de songteksten staan in de tekst, de verwijzingen achterin. Je kunt dus het boek lezen en die nummers afspelen, als een multidimensionele ervaring.
“In de laatste jaren van het gymnasium speelde mijn halve vriendengroepje al met het idee om weg te gaan in plaats van door te studeren en daarna een baan een carrière, pluimen op je hoed en geld op de bank. Hoe zou het zijn om je ergens ver weg zwaar in de nesten te werken, en niemand kwam je redden?”
Dit intrigerende boek toont de menselijkheid van arme mensen. Hoofdpersoon is een jonge Poolse vrouw Elzbieta die haar studie en toekomst in Polen opgeeft voor avontuur in Nederland. Dat valt tegen: het wordt lopende band werk in een slachthuis in Nederland.
De ruwheid van arm
Het boek bevat talloze figuranten die net als Elzbieta arm zijn. Deze mensen vechten zich werkend, zwetend, stinkend, vechtend, neukend, rokend, drinkend, gokkend, scheldend, huilend, snurkend en kotsend een weg door hun leven. Kessels portretteert hen steevast menselijk zonder ooit sentimenteel te worden. Ze laat zien, observeert, registreert. Haar taal is zakelijk maar ook ruw; ze schrijft met een zekere afstand tot haar onderwerp zonder kil of cynisch te worden. Kessels schrijft zoals Lucien Freud schildert: realistisch maar wel met een fel niets verhullend tl-licht gericht op zijn onderwerp. Dat werkt: je wordt als lezer vanzelf in de wereld getrokken van de jonge Poolse arbeidsmigrante die naast dat ook studente was, dochter is, collega, vrouw, roker etc etc. De ruwe compassie blijkt uit bijvoorbeeld een passage waarin Elzbieta ‘s nachts het kunstgebit van een zatte collega uit zijn kots vist: “Ik viste het uit de kots en legde het na even zoeken op een krant in het schuurtje. Zo bleef het in elk geval schoon.”
Negeren
Zoals voormalig glas-in-lood-maker van Vlaamse origine Julien met zijn zware stem waarmee hij een praatje met je aanknoopt: “Valt het effect tegen, dan heeft hij erg de neiging om te gaan zitten treuren over z’n ongeliefd en onwelkom zijn in onze samenleving.” Julien vindt het toeval onrechtvaardig: “ ‘Niemand houdt van het toeval. Wie wil er nu de illusie opgeven dat het lot rechtvaardig is en dat gevolgen altijd aanwijsbare oorzaken hebben?’ “ Over de manier waarop rijken armen negeren heeft Julien ook een mening: “ ‘Als je met twintig, dertig fondspatiënten op elkaar gepropt bent in een kleine ruimte, en de tandarts speelt voor god en neemt er zijn gemak van, nou, dan houd je iedere minuut minder van je medemens en dat laat je blijken ook.’ “ Over die tandarts (lees: een rijke): “ ‘Mijn tandarts zat ook in de liefde ruim. Verschillende carrières tegelijk met de vrouwen. Bij hem was vanbinnen was er altijd plaats voor meer. Waarom zou je je beperkingen opleggen in het groeien en bloeien? Ik weet er zelf alles van. Zo heeft Dave zijn huwelijk verkloot.’ “
Roes
Het werken in het slachthuis is zo afschuwelijk dat aan het eind van de werkdag de werknemers zich regelmatig een stuk in de kraag zuipen of zich overgeven aan vechtpartijen en snelle seks. “Dit hongeren naar een zo diep mogelijke roes na onze dienst… Een roes die ons bewustzijn en ook ons geheugen zou uitschakelen alsof we buiten westen waren geslagen.”
Rat
Elzbieta houdt een rat als huisdier. Het dier heeft een gezwel waar het langzaam aan ten onder gaat. “De rat wordt stukje bij beetje dichter naar de rand van zijn bestaan gedrukt door zijn gezwel. Wat hij nog aan levensenergie overheeft benut hij steeds minder om te eten, te drinken, te spelen, rond te rennen, en steeds meer om uit te drukken hoe het met hem gaat.” Als lezer lees je een metafoor voor mensen zoals Elzbieta en de figuren in haar leven. “Een rat alleen is zichzelf zó gauw te veel.”
Verzet
Elzbieta verzet zich tegen het slachthuisregime door op een dag een uur langer pauze te nemen met buikpijn als excuus. Ze wordt verlinkt naar de voorman door een collega; anderen moeten natuurlijk harder werken als iemand de kantjes er vanaf loopt… Het wordt gezien als werkweigering en dat is een reden voor ontslag. “Nou, weet je, mijn motivatie was even zoek eergisteren. Ineens had ik zo’n behoefte aan rusten. Het was sterker dan ik.” Het mag niet baten natuurlijk; niet de bedoeling dat je menselijk wordt in het slachthuis. “Plotseling had ik die leeuweriken en kieviten horen kwinkeleren in mijn oor, vrijheid vrijheid!”
“Ik had me heilig voorgenomen om nooit zo iemand te worden die het angstvallig vermijdt om zich te bezeren aan de werkelijkheid: een slaper, niet wakker te krijgen. Een onbewust levende.”
Opnieuw lopende band werk
Na haar ontslag bij het slachthuis zoekt Elzbieta solaas bij een bedrijf waar haar oom werkt als vertaler. Blijkt ook lopende band werk te zijn: elk tekstblokje moet binnen tijdslimieten worden verwerkt.
Vrijheid
Kessels filosofeert over verschillen tussen mensen en planten en dieren. Veel dieren worden geboren zonder “(…) plicht tot dankbaarheid jegens de ouders: twee parende meikevers die niet al die bombarie maken over hun nakomelingen.”
Waar dit boek meer impliciet over gaat, is over avontuur en routine. Elzbieta gaat voor het avontuur maar komt terecht aan de lopende band; haar oom werkt op een kantoor maar doet ook lopende bandwerk. Haar vriendin Bo schrijft zelfs routinematig (dwangmatig?) over het werken in de fabriek. Glaskunstenaar Julien drinkt dwangmatig… Al deze mensen berusten in hun lot en hebben hun eigen vrijheid opgegeven voor een routine die hén beheerst. De daad die Elzbieta ontslag oplevert is geen ongeluk, maar haar daad van verzet tegen de routine, tegen een leven als slaapwandelaar, en de vrijheid om haar eigen leven weer zelf te hand te nemen.
Verspilde energie
Elzbieta maakt één vriendin bij het slachthuis: Bo. Bo doet op haar manier onderzoek naar de werkomstandigheden bij het bedrijf; ze filmt stiekem, want verboden, en interviewt collega’s en maakt aantekeningen die ze ‘protokollen’ noemt; ze nummert haar aantekeningen en komt to 267. Krssels beschrijft het onderzoek als “(..) goudkorrels waarheid vinden in een leven waar ze nooit om heeft gevraagd. Als dat verspilde moeite is, weggegooide energie, waar leven we dan voor volgens jou, Lieven? Wat is in jouw ogen wél de moeite waard?” Lieven is de vader van Bo. Die verwijt zijn dochter, Elzbieta en hun generatiegenoten dat ze hun leven uitstellen. Terwijl de mensen de wereld naar de knoppen helpen (lees: zijn eigen generatie). Wanneer gaan de jongeren iets terug doen voor de wereld en de vorige generatie? Elzbieta vindt dat het werken in het slachthuis haar weerbaar heeft gemaakt, vrijer: “Met vrijer bedoel ik: beter in staat om tegen de stroom in te zwemmen.” Zij verwijt de ouderen dat die door een “(…) piepklein gaatje naar de wereld gaan kijken als ze oud worden. Ze (…) geloven heilig in hun eigen gelijk en hebben weinig goede woorden over voor al degenen die daar nog niet zo perfect in zijn getraind als zij.”
Liedjes
In Levenshonger wordt eer betoond aan bands en zangers: The Velvet Underground, Joy Division, Coil, David Bowie, Leonard Cohen en Crosby, Stills & Nash. Zoals Kessels in het boek schrijft: “Dit is muziek om af te spelen als je ineens zonder reden, of om ontelbare redenen, nog te chagrijnig bent om je speeksel door te slikken. (…) voor haar doorwaakte nachten, als een soort ijkpunt. Liedjes waar de luizen overheen hebben gewreven met hun achterlijf.” Stukken van de songteksten staan in de tekst, de verwijzingen achterin. Je kunt dus het boek lezen en die nummers afspelen, als een multidimensionele ervaring.
September 8, 2021
Niet helemaal uitgelezen. Verder dan ongeveer de helft ben ik niet gekomen. Er wordt teveel van het thema afgeweken. Het thema had erg interessant kunnen zijn en mooi verwerkt kunnen worden in een roman. Jammer genoeg is dat hier niet gelukt.
September 6, 2022
Paradijsvogels in de schaduw van het grootkapitaal. Met 'Levenshonger' (2021) schreef Marie Kessels een zwierig vormexperiment rond een Poolse twintiger en haar mijmeringen over haar toekomst. Het narratief is opgezet als een associatief spinnenweb waarin heden (Elżbieta biedt een luisterend oor aan andere worstelende personages) en verleden (Elżbieta's herinneringen aan die ene verzetsdaad bij vleesverwerkingsbedrijf PerfektKost) door elkaar lopen. De twintiger ontmoet vele kleurrijke sujetten die - net als zijzelf- naar manieren zoeken om los te breken uit de mal van maatschappelijke verwachtingen. Zonder oordeel luistert ze naar deze dromers, idealisten, levenskunstenaars en boven alles sensuele wezens op zoek naar erkenning of genegenheid. Hun oude manier van werken is echter wezenlijk veranderd door globalisering en digitalisering, terwijl verzet ertegen wordt gesmoord door de weinige invloed die individuen nog hebben op het grotere geheel. Wat is het menselijke individu nog waard binnen arbeidsverbanden waarin alles gereguleerd/gecontroleerd wordt door ontmenselijkende systemen?! Ik moet eerlijk zeggen dat ik hele passages van 'Levenshonger' (2021) heb doorgebladerd zonder werkelijk tot me door te laten dringen wat er eigenlijk staat. Het is allemaal een beetje teveel van het goede als overgestileerde vormexplosie vol rijkelijk gelardeerde beeldspraak, raamvertellingen en een veelheid aan maatschappijkritische ideeën. Voor mij persoonlijk klinken de pretenties van de auteur te hinderlijk door in de gekunstelde opzet.
August 14, 2025
Het was mijn eerste kennismaking met deze schrijfster, en smaakt zeker naar meer.
Eigenlijk was ik iets te moe voor dit boek, waardoor ik tegen het eind soms de draad wat kwijtraakte en niet zo aandachtig heb gelezen als dat het verdient. Toch heb ik er erg van genoten, er komen bijzondere personages voorbij, die ze zonder al te uitgebreid te worden, mooi neerzet. Zoals ze het werk aan meer de onderkant van de samenleving beschrijft, is schrijnend herkenbaar. Mooi ook hoe ze een taalbarriere beschrijft ( al heb ik geen idee hoe realistisch dit is, maar ik kan me voorstellen dat het zo werkt ).
Enkele mooie zinnen :
"De ingewikkelder zinnen moet ik vaak nog wel monteren als de onderdelen van een bouwpakket. Die komen er met horten en stoten uit, alsof het bouwpakket steeds net niet de goede onderdelen levert."
"Ik rook de lente nu duidelijk: de geuren die als eerste aan de winter waren ontsnapt."
"Een milde kamertemperatuur die meteen zorgzaam glad schuurde wat er aan wilde gedachten in je zou kunnen opkomen."
Eigenlijk was ik iets te moe voor dit boek, waardoor ik tegen het eind soms de draad wat kwijtraakte en niet zo aandachtig heb gelezen als dat het verdient. Toch heb ik er erg van genoten, er komen bijzondere personages voorbij, die ze zonder al te uitgebreid te worden, mooi neerzet. Zoals ze het werk aan meer de onderkant van de samenleving beschrijft, is schrijnend herkenbaar. Mooi ook hoe ze een taalbarriere beschrijft ( al heb ik geen idee hoe realistisch dit is, maar ik kan me voorstellen dat het zo werkt ).
Enkele mooie zinnen :
"De ingewikkelder zinnen moet ik vaak nog wel monteren als de onderdelen van een bouwpakket. Die komen er met horten en stoten uit, alsof het bouwpakket steeds net niet de goede onderdelen levert."
"Ik rook de lente nu duidelijk: de geuren die als eerste aan de winter waren ontsnapt."
"Een milde kamertemperatuur die meteen zorgzaam glad schuurde wat er aan wilde gedachten in je zou kunnen opkomen."
Read
June 20, 2023‘Ik zou best in die leeszaal willen wonen. In een huis met boeken is het gezelliger dan in een huis waar geen boek in staat.’
September 29, 2021
Levenshonger - Marie Kessels (1954) - Bezige Bij 2021
Een dag uit het leven van de scherpzinnige Elzbieta, een jonge arbeidsmigrant uit Polen (Poznan), die zich afvraagt waarom ze is ontslagen bij PerfektKost, een vleesverwerkende industrie die ze duchtig op de korrel neemt. Ondertussen leert ze Nederlands, ontmoet vrienden en onbekenden, allen op een of andere manier balancerend op de rand van het bestaan. Elzbieta laat zich niet kisten, slaat om zich heen en bijt zich gretig vast in al het schoons dat het leven in de marge biedt.
Marie Kessels beschrijft hen alsof ze één van hen is en doet dat op ongenadige, soms fantastische, soms stinkende, soms poëtische wijze. Mooi boek!
Ik draaide me om en de rochelaar haalde me in met een paar sprongen, zijn armen wijd opengespreid. Hij had het postuur van een bokser, groot en breed, maar net als ik was hij al half verslonden door die omlaagkolkende paarse wolk uit de hemel. Ik voelde de hitte uitgewasemd door zijn borstkast tegen mijn schouder branden. Soms kost het niet veel om het onzichtbare gladde schot te verpulveren waarachter we allemaal onze veren poetsen, ieder van ons zeven miljard Kronen op de Schepping apart. (24)
We werken. We wroeten in de aars van de samenleving. En dan op een dag zijn al onze illusies over ons Unieke Zelf vervlogen. Maar als herinnering houden we die hartstocht om de wond te blijven openkrabben. (124)
Vriendinnen worden is een oerkracht, al doende leert men bij. In de ontluikende fase weeg je als vriendinnen elk woord van de ander op een goudschaaltje, en het knerst voortdurend bitter en pijnlijk in je, en je zoekt overal iets achter. (135)
Marie Kessels lardeert haar boek met liederen en teksten van zangers als Leonard Cohen, Coil, David Bowie, The Velvet Underground enzovoort: Dit is muziek om af te spelen als je ineens zonder reden, of om ontelbaar veel redenen, nog te chagrijnig bent om je speeksel door te slikken. (...) Liedjes waar de luizen overheen hebben gewreven met hun achterlijf. (167)
Kessels is, als vader van haar vriendin Bo, behoorlijk zwartgallig: Ik geef ons als soort nog hóóguit vijftig jaar. Misschien duurt het zelfs geen veertig of dertig jaar meer voordat wij mensen onszelf tegelijk met zo goed als alle leven op aarde hebben uitgeroeid. De holocaust is niet meer dan een theekransje in dat perspectief. Ja, dán krijgen we spijt, maar te laat.(238)
Hij (commensaal Joseph) doet het. Langzaam draait hij een lippenstift open, zet een streepje op de rug van zijn hand, wrijft het uit. ...De moeder van de nacht heeft ons allen lief. ...Maar van de een houdt ze spontaan, van de ander meer tegen heug en meug. (266)
Een dag uit het leven van de scherpzinnige Elzbieta, een jonge arbeidsmigrant uit Polen (Poznan), die zich afvraagt waarom ze is ontslagen bij PerfektKost, een vleesverwerkende industrie die ze duchtig op de korrel neemt. Ondertussen leert ze Nederlands, ontmoet vrienden en onbekenden, allen op een of andere manier balancerend op de rand van het bestaan. Elzbieta laat zich niet kisten, slaat om zich heen en bijt zich gretig vast in al het schoons dat het leven in de marge biedt.
Marie Kessels beschrijft hen alsof ze één van hen is en doet dat op ongenadige, soms fantastische, soms stinkende, soms poëtische wijze. Mooi boek!
Ik draaide me om en de rochelaar haalde me in met een paar sprongen, zijn armen wijd opengespreid. Hij had het postuur van een bokser, groot en breed, maar net als ik was hij al half verslonden door die omlaagkolkende paarse wolk uit de hemel. Ik voelde de hitte uitgewasemd door zijn borstkast tegen mijn schouder branden. Soms kost het niet veel om het onzichtbare gladde schot te verpulveren waarachter we allemaal onze veren poetsen, ieder van ons zeven miljard Kronen op de Schepping apart. (24)
We werken. We wroeten in de aars van de samenleving. En dan op een dag zijn al onze illusies over ons Unieke Zelf vervlogen. Maar als herinnering houden we die hartstocht om de wond te blijven openkrabben. (124)
Vriendinnen worden is een oerkracht, al doende leert men bij. In de ontluikende fase weeg je als vriendinnen elk woord van de ander op een goudschaaltje, en het knerst voortdurend bitter en pijnlijk in je, en je zoekt overal iets achter. (135)
Marie Kessels lardeert haar boek met liederen en teksten van zangers als Leonard Cohen, Coil, David Bowie, The Velvet Underground enzovoort: Dit is muziek om af te spelen als je ineens zonder reden, of om ontelbaar veel redenen, nog te chagrijnig bent om je speeksel door te slikken. (...) Liedjes waar de luizen overheen hebben gewreven met hun achterlijf. (167)
Kessels is, als vader van haar vriendin Bo, behoorlijk zwartgallig: Ik geef ons als soort nog hóóguit vijftig jaar. Misschien duurt het zelfs geen veertig of dertig jaar meer voordat wij mensen onszelf tegelijk met zo goed als alle leven op aarde hebben uitgeroeid. De holocaust is niet meer dan een theekransje in dat perspectief. Ja, dán krijgen we spijt, maar te laat.(238)
Hij (commensaal Joseph) doet het. Langzaam draait hij een lippenstift open, zet een streepje op de rug van zijn hand, wrijft het uit. ...De moeder van de nacht heeft ons allen lief. ...Maar van de een houdt ze spontaan, van de ander meer tegen heug en meug. (266)
November 14, 2021
Ik ken Marie Kessels van 'Ruw' en 'Veldheer Banner'. Beide romans hebben een gelijkaardig stramien: in een verfijnde stijl, met aandacht voor het psychologische detail, komt ze tot een filosofische intimiteit met haar personages en tot een altijd impliciet pleidooi voor beschaving. In 'Ruw' volgen we een vrouw die door een ongeluk blind is geworden en die nu haar leven moet heropbouwen. Haar verlangen naar beschaving en verfijning botst met de realiteit – het opbouwen van wandelroutes, het leren braille lezen – dat nog ruw en ongepolijst loopt. Diezelfde botsing zat bij de man met Parkinson, deze keer verteld vanuit het perspectief van de vrouw die een soort LAT-relatie met hem heeft.
In 'Levenshonger' is het hoofdpersonage een Poolse jonge vrouw die in Nederland drie maanden in een vleesverwerkend bedrijf gewerkt heeft en daar nu over reflecteert, terwijl haar leven verderkabbelt. Ik had deze keer moeite met de psychologische premisse. Misschien heeft het te maken met vooroordelen van mijn kant uit, maar ik verwacht niet meteen die verfijning bij een werknemer in die branche, en Kessels slaagt er ook niet echt in om me te overtuigen. Ook haar groei in het Nederlands – een plaats waar we diezelfde botsing tussen verfijning en ruwheid hadden kunnen krijgen – komt er niet uit.
Pas na 45 pagina's ben ik toch in het boek gekomen en heb ik toch ook mooie momenten gekregen. Haar taal die even beredeneerd is als de vorige romans. En er is ook een sociologische component toegevoegd: ze legt naast het routinematige werk in het vleesbedrijf de het routineuze technische-vertaalwerk, het opdienen in een café, het urenlang staren naar aquaria, het passioneel uitschrijven van protokollen. Op die manier voelt deze roman niet zo stevig als een eenheid aan als bij de vorige romans die ik van haar las, maar vond ik er wel weer de nodige stof om over na te denken.
In 'Levenshonger' is het hoofdpersonage een Poolse jonge vrouw die in Nederland drie maanden in een vleesverwerkend bedrijf gewerkt heeft en daar nu over reflecteert, terwijl haar leven verderkabbelt. Ik had deze keer moeite met de psychologische premisse. Misschien heeft het te maken met vooroordelen van mijn kant uit, maar ik verwacht niet meteen die verfijning bij een werknemer in die branche, en Kessels slaagt er ook niet echt in om me te overtuigen. Ook haar groei in het Nederlands – een plaats waar we diezelfde botsing tussen verfijning en ruwheid hadden kunnen krijgen – komt er niet uit.
Pas na 45 pagina's ben ik toch in het boek gekomen en heb ik toch ook mooie momenten gekregen. Haar taal die even beredeneerd is als de vorige romans. En er is ook een sociologische component toegevoegd: ze legt naast het routinematige werk in het vleesbedrijf de het routineuze technische-vertaalwerk, het opdienen in een café, het urenlang staren naar aquaria, het passioneel uitschrijven van protokollen. Op die manier voelt deze roman niet zo stevig als een eenheid aan als bij de vorige romans die ik van haar las, maar vond ik er wel weer de nodige stof om over na te denken.
July 23, 2023
Nederlands (English below)
Het is dat Levenshonger (2021) van Marie Kessels een lovende recensie kreeg in NRC, anders had ik het boek waarschijnlijk links laten liggen. De schrijver maakte een gewaagde keuze met haar hoofdpersoon, de Poolse Elzbieta. Ze slaagt erin zich in te leven, al concentreert het verhaal zich uiteindelijk op het beperkte maar kleurrijke leven van een jonge vrouw die in dit geval toevallig vanuit Poznán naar Nederland kwam om in een vleesfabriek te werken, maar in wezen iedere andere willekeurige persoon in soortgelijke omstandigheden had kunnen zijn. Kessels beschrijft de dagen van Elzbieta bij PerfektKost treffend.
Er komt een stoet heerlijke figuren voorbij, van Jozelf die zich ’s nachts onbespied gewaand opmaakt tot Bo die zo met dieren vergroeid is dat zelfs ongedierte alle ruimte krijgt en de jonge Danny van wie iedereen geil wordt, maar voortuinen opbreekt als hij weer eens geen raad weet met zichzelf. Kessels was tijdens het schrijven kennelijk gefascineerd door oudere mannen die zich tot jonge jongens aangetrokken voelen, want dat onderwerp komt meerdere malen terug.
Ik las Levenshonger met veel interesse. Kessels voorkomt stereotypering door verschillende aspecten van het leven van Elzbieta te beschrijven. Het verhaal deed me denken aan De hemel is altijd paars van Sholeh Rezazadeh. Hoewel ik het boek van Kessels beter vind, is een nadeel dat ze soms teveel van de hak op de tak springt. Ten slotte had het gebruik van Engelse liedteksten van mij niet gehoeven.
English
Marie Kessels is the kind of writer who seems to easily empathise and put herself in other people’s shoes. In Levenshonger (Hunger for Life), she takes on the role of a Polish immigrant in the Netherlands. A bold choice, but it works out. I especially liked the colourful people around her main character.
Het is dat Levenshonger (2021) van Marie Kessels een lovende recensie kreeg in NRC, anders had ik het boek waarschijnlijk links laten liggen. De schrijver maakte een gewaagde keuze met haar hoofdpersoon, de Poolse Elzbieta. Ze slaagt erin zich in te leven, al concentreert het verhaal zich uiteindelijk op het beperkte maar kleurrijke leven van een jonge vrouw die in dit geval toevallig vanuit Poznán naar Nederland kwam om in een vleesfabriek te werken, maar in wezen iedere andere willekeurige persoon in soortgelijke omstandigheden had kunnen zijn. Kessels beschrijft de dagen van Elzbieta bij PerfektKost treffend.
We vormden een hechtere groep naarmate we ons beter hielden aan deze ene vuistregel: zwam naar hartenlust over kleinigheden maar zwijg over al het andere.
Er komt een stoet heerlijke figuren voorbij, van Jozelf die zich ’s nachts onbespied gewaand opmaakt tot Bo die zo met dieren vergroeid is dat zelfs ongedierte alle ruimte krijgt en de jonge Danny van wie iedereen geil wordt, maar voortuinen opbreekt als hij weer eens geen raad weet met zichzelf. Kessels was tijdens het schrijven kennelijk gefascineerd door oudere mannen die zich tot jonge jongens aangetrokken voelen, want dat onderwerp komt meerdere malen terug.
Ik las Levenshonger met veel interesse. Kessels voorkomt stereotypering door verschillende aspecten van het leven van Elzbieta te beschrijven. Het verhaal deed me denken aan De hemel is altijd paars van Sholeh Rezazadeh. Hoewel ik het boek van Kessels beter vind, is een nadeel dat ze soms teveel van de hak op de tak springt. Ten slotte had het gebruik van Engelse liedteksten van mij niet gehoeven.
English
Marie Kessels is the kind of writer who seems to easily empathise and put herself in other people’s shoes. In Levenshonger (Hunger for Life), she takes on the role of a Polish immigrant in the Netherlands. A bold choice, but it works out. I especially liked the colourful people around her main character.
December 19, 2021
(Minstens) Twee keer lezen.
February 13, 2022
Neen, dit was 'm niet.
February 19, 2022
Gestopt na 106 pagina's omdat ik nog steeds niet weet waarover dit boek nu juist gaat. Kan mij echt niet bekoren.
August 20, 2023
Een tergend meanderend verhaal dat je laat nadenken over de manier waarop het vieze werk van de maatschappij wordt verricht, en door wie.
Displaying 1 - 14 of 14 reviews