Een vader is een man die kinderen verwekt,’ antwoordde je toen ik er eens naar vroeg. ‘Wie heeft mij dan verwekt?’ wilde ik weten. Je pakte me bij mijn kin en keek me indringend aan. ‘We zijn niet op zoek naar een vader,’ zei je. ‘We zijn op zoek naar een prins.’
Een moeder en dochter leiden een zwervend bestaan, een fabrieksarbeider droomt erover een tropische-vissenwinkel te beginnen, twee geliefden besluiten samen een huis te bouwen en de kleine zeemeermin wordt geconfronteerd met de harde werkelijkheid. In dit verhaal over diermensen en mensdieren vinden de sprookjes van Andersen en Grimm hun eigentijdse weerklank. Hier komen wij vandaan is een intens en bijzonder debuut van een verrassende nieuwe stem in de literatuur.
Nu al een van mijn twee lievelingsboeken van in ieder geval dit jaar, maar misschien wel meerdere jaren of altijd. (De ander van de twee boeken is De Wateraap van Mariken Heitman.)
Hoe alles in dit boek langzaam op zijn plek valt, je weet dat het op zijn plek zal vallen, en (ook al ken je de sprookjes) toch weet je tot het allerlaatste telkens niet hoe het allemaal op zijn plek zal vallen. Ik ken weinig mensen die zo liefdevol over vissen en water kunnen schrijven (en dat zijn toevallig mijn favoriete soort mensen). Hoe alles zo klein en zo pijnlijk beschreven is. Ik heb nooit geweten dat ik ooit een boek zou lezen dat me zou laten huilen door het beeld van een koud geworden, onaangeraakt bordje friet met een halve frikandel.
Gelezen: Hier komen wij vandaan, het indrukwekkende debuut van de Nederlandse schrijfster Leonieke Baerwaldt.
De roman bestaat uit drie verhalen die doorheen het boek langzaam ineenvloeien. De personages zitten aan de rand van de samenleving, en hebben allemaal iets met vissen te maken: ze vangen er in het kanaal, of ze hebben een aquarium. Er wordt veel in bad gelegen, en het sprookje De kleine zeemeermin drijft door het hele verhaal.
Het boek gaat over mensen en dieren, over eenzaamheid en aanraking, maar ook over tijd en verlangen. Hier komen wij vandaan is een prachtige roman die blijft hangen, soms ontroerend, soms gruwelijk, vaak allebei tegelijk. Een aanrader.
Een boek waarin sprookje en harde realiteit met elkaar dansen zoals de zee met het strand. Rauw en teder. Met zinnen die zich als de zang van een sirene in je hart boren en je nog in hun greep houden wanneer je de laatste bladzijde hebt om geslagen…
‘Die duivel, met de harige handen van zijn vader, die zich overdag zo goed wist te verstoppen dat hij begon te twijfelen aan wat hij ‘s nachts met overweldigende zekerheid wist. Hij was zo plotseling verdwenen dat Loek vreesde dat hij in hem was gekropen, zich diep in zijn lijf schuilhield, daar rustig afwachtte tot hij de kans kreeg om naar buiten te komen.’
Verschillende personages met hun eigen verhaalijn blijken uiteindelijk dezelfde oorsprong te hebben, we leren over hun verbanden. En dan spreek ik nog niet over de oorsprong, daar waar wij állemaal vandaan komen ;-)
Baerwaldt kan absoluut schrijven, met veel aandacht voor het gevoels-en gedachteleven van haar personages. Ze schrijft zinnelijk en zintuigelijk zonder te overdrijven, dat leest prettig.
Er zijn wel wat minpunten: Wat mij betreft laat Baerwaldt het oplossen van de verhaallijnenpuzzel over aan de lezer zelf. Het is een onderschatting om uiteindelijk toch maar te vertellen hoe het allemaal zit. Daarnaast doet het afbreuk aan het magisch realisme waarvoor de auteur koos. Ik denk aan de film 'The Shape of Water' waarbij het niet in details verteld hoeft waar de personages éxact vandaan komen (feitelijk en emotioneel) maar belangrijker is waar ze vandaag zijn, wat ze vandaag voelen, denken, doen.
De puzzel van dit verhaal is dus scherp gezaagd, en het maakt dat de schrijfpoging alle stukjes in elkaar te laten passen en alles een aantoonbare causatie of oorsprong te laten hebben, voor mij de glans van het magische wrijft. Niemand vraagt zich bij sprookjes af waarom het in hemelsnaam gaat over wezens zoals zeemeerminnen niet bestaan. Doe dat dan ook niet in een boek als dit.
Je kunt het boek lezen als een semi-sprookje, maar dan in onze tijd, op onze wereld, en zonder een lang en gelukkig leven. Grimmig, hopeloos, Waarschijnlijker natuurlijk is dat het boek een allegorie is. Jammer dat deze iets aan kracht verliest door de kunstmatig in elkaar passende puzzelstukjes. Maar het feit dat dit boek het me makkelijk maakt om er hier een langer stukje over te schrijven betekent dat het alsnog knap bedacht is en genoeg voeding ter overdenkingen biedt, en dat is dan weer een pluspunt.
Het voornaamste struikelblok vind ik de ellendeporno (Nederlandse auteurs, stop daar nou eens mee) waarmee Baerwaldt losse endjes van verhaallijnen aaneen knoopt of haar personages een motief geeft. Er zijn geweldlozere en betere (lees: minder luie) manieren, in mijn optiek. Misbruik, incest, mishandeling, alcoholisme: zulke motieven mogen wat mij betreft enkel bij hoge uitzondering gebruikt worden. Als het doel van het boek was om intergenerationeel trauma te illustreren dan is de schrijfster daar wel in geslaagd, maar ik erger me er groen en geel aan. Interessant aan mensen is nooit hoe hun trauma hen definieert, maar al die andere aspecten van hun doen en laten die ze kunnen ontwikkelen lós van dat trauma, of om dat trauma heen.
Ietsje minder alles uitleggen en iets minder ellende, dat is de vijfde ster die ik het boek niet geef. Vier sterren is solide alsnog!
Wat een absurd plezierige verrassing. Stuk voor stuk personages die je in de armen wilt sluiten, met hun inleefbare fouten en geloofwaardige handelingen. Vooral Alex. Arme Alex. Voor sommige mensen is deze wereld gewoon niet gemaakt.
Het is ook heerlijk onaf. Je mag ermee doen wat je wilt. Er is voldoende context, flarden van hints, maar hoe precies, of wat, dat zal allemaal wel. Tegelijkertijd is het meer dan beeldend genoeg geschreven om beelden op te wekken. De kavel op het industrieterrein. De viswinkel. De oceaan.
Honderd bonuspunten voor de vorm. Een stuk of, wat zijn het, honderd hoofdstukken van een of twee pagina's, constant verspringende door tijd en perspectief, maar nooit (te) verwarrend. Soms gewoon mooi om te lezen, soms verhalend, soms contemplerend, maar altijd nuttig en stuwend naar de volgende.
Wonderlijk, experimenteel boek. Het is zwaar en toegankelijk tegelijkertijd. Bijzonder hoe sprookje en werkelijkheid door elkaar geweven worden. Bovenal is de opbouw van korte scènes en de schrijfstijl heel fijn. Rijk maar compact. Ga dit lezen!
Een indrukwekkend en heel bijzonder debuut, terecht dat Baerwaldt als tweede beloftevol debutant werd genoemd in de Volkskrant. Met een minimum aan middelen, een maximum aan effect: sterke beelden, korte scènes - geen woord te veel - en een sprookjesachtig verhaal vol verwijzingen naar sprookjes, vissen en water. Maar daarnaast ook juist een realistisch verhaal met rauwe personages als Alex en Rick.
Het eerste boek wat ik in één zitting heb uitgelezen, ik kon het niet weg leggen en het voelde alsof het in één keer gelezen moest worden.
In het begin moest ik even wennen aan de schrijfstijl, de verschillende perspectieven vond ik ietwat verwarrend. Het verhaal wordt verteld vanuit verschillende personages, deze raken gedurende het boek steeds meer met elkaar verweven en groeien op lugubere, fragiele en grimmige wijze naar elkaar toe.
Een wonderlijke vertelling, haast sprookjesachtig en ontzettend mooi gestileerd. De keuze voor drie verhaallijnen die elk een eigen verteltrant hebben en langzaam maar zeker op hun plek vallen, is bijzonder geslaagd.
Grote bewondering voor de auteur en de precisie waarmee zij Hier komen wij vandaan heeft geconstrueerd.
2,5. Schrijfstijl was wel mooi, maar de storyline was niet m'n ding. Het was redelijk abstract ofz?? Idk ik denk dat ik het gewoon niet zo goed begreep.
Dit boek was beter dan verwacht. Aan het begin denk je dat er 4 verschillende verhaallijnen zijn en dit kan verwarrend zijn, maar hier wen je erg aan tijdens het lezen. Ook loopt alles steeds meer in elkaar over en kom je erachter dat alle losse verhaallijnen eigenlijk verbonden zijn. Als je dan toch een boek moet kiezen voor lezen voor de lijst dan raad ik deze zeker weten aan, het is een kort boek, het leest makkelijk weg en het is een soort sprookje (met de kleine zeemeermin) die gaat over grote maatschappelijke problemen.
[RECENSIE: https://www.readabook.nl/2022/03/leon...] Ik moest even wennen aan Hier komen we vandaan. Ik had dan ook niet verwacht dat dit verhaal mij zou bevallen. Maar ik heb echt met verbazing dit boek dichtgeklapt. Het is een verhaal dat heel veel rust uitstraalt en waarbij je even helemaal weg kunt dromen.
Heel bijzonder, sprookjesachtig boek. Voor mij las het boek als een kruising tussen roman en poëzie door de stijl waarin het is geschreven. Weinig diepgang in de personages, maar dat is ook niet nodig. In weinig woorden wordt er veel gezegd: over relaties, het lot, en de manier waarop dat aan elkaar gerelateerd is.
Interessant uitgangspunt, gedegen uitgewerkt in romanvorm. Verschil mens-dier (vis) mooi ontleed tot op een scheikundig-biologisch niveau, hetgeen soms doet denken aan haar mede-bioloog Maarten 't Hart. Die kiest vaak voor een protestantse achtergrond in zijn romans, Baerwalt kiest een zwartgallig-sprookjesachtig decor, dat ook doet denken aan de verhalen van Guy de Maupassant of de films van de broers Dardenne uit België (zelf verwijst ze naar Oostenrijkse cineast Michael Hanekes film Der siebente Koninent, dat ik niet ken, maar wiens beroemde film La Pianiste is gebaseerd op een roman van de geweldige Elfriede Jellinek, die ook in dit rijtje thuishoort).
De taal die zij gebruikt is kort en bondig, poëtisch soms ook, getuige de ultrakorte hoofdstukken, die soms niet meer dan een paar zinnen beslaan. Daarmee is zij in staat een soms filosofische diepgang te geven in een paar pennenstreken, bijvoorbeeld om te wijzen op de "kieuwspleten" bij menselijke embryo's (ik wist het niet!). "Haar lichaam, dat in die tijd bestemd voor andere dingen. Haar verdienmodel en later toen ze zich uit de schulden had gewerkt, haar onderpand." (p. 103) zijn rake zinnen. Toch is dit duidelijk geen ideeënroman, daarvoor springt de schrijfster te snel weer over naar een volgend thema. Maar het maakt wel erg nieuwsgierig naar meer. Volgende roman: Zoutwaterlichaam (p. 211), een neologisme en een mogelijke titel voor een vervolg?
Hoewel ik lowkey dit boek al een tijdje wilde lezen stond het niet hoog op mijn prio-lijstje. Ik was bang dat het te raar zou zijn en had het voor alle prachtige recensies en nominaties afgeschreven als 'niets voor mij'. Maar ik was verrast door het toegankelijke, originele en mooie verhaal dat megagoed in elkaar steekt. Verdient alle lof die het krijgt. Erg fan van het vissen/meerminnenthema. Zo'n boek waarvan ik vermoed dat er veel antwoorden liggen op vragen die ik nog niet weet.
'De grootste vis in de zee,' zei je, 'is zo groot omdat hij zich nooit heeft laten vangen.'
De sprookjes 'De kleine zeemeermin' en 'Van de visser en zijn vrouw' zijn goed verwerkt in een hedendaagse beschrijving van personages die vastzitten in hun eigen kleine waterwereld. Het symbool water stroomt dan ook in overvloed door dit boek.
Het geeft mij een beetje een onbestemd gevoel en ik weet dan ook niet goed of ik nu heel erg onder de indruk ben van hoe dit boek in elkaar zit of dat ik het 'ok' vind.
Een vermakelijke verzameling en versmelting van meerdere personages. Door het overkoepelende vissenthema voelt het vanaf bladzijde een als een samenhangend verhaal hoewel de samenhang dan nog niet duidelijk is. De intertekstualiteit lag er bij vlagen wel erg dik op, waardoor echte verrassingen uitbleven.
Geen idee wat ik hier precies van moet vinden. Het leest vlot, de schrijfstijl is oké en soms best mooi en het verhaal raakt aan het ontluisterende van zoeken naar een sprookje dat niet bestaat. Maar het blijft heel abstract en vaag, waardoor je uiteindelijk het gevoel hebt de helft niet te snappen.
De taal is mooi, de metaforiek die doorheen het boek kringelt is intelligent. Er heerst overal een poëtische tristesse. Maar het boek raakte me niet, en daar ben ik eigenlijk een beetje treurig om. Ik had graag meer gegeven om al deze eenzame personages.