Kuşdili'nde

by Mehmet Celal, Nuri Akbayar (Translator)

Mehmet Celal’in son yıllarında yazdığı Kuşdili’nde romanı, Kadıköy’ün bu çok ünlü mesire yerinde başlayan bir aşk hikâyesi ve bu hikâyeye ikinci bir kadının girmesiyle yaşanan olaylar etrafında şekillenir.

Servet-i Fünun’dan mizah dergisi Kalem’e dönemin popüler mecmualarının okunduğu, Cenap’tan Muallim Naci’ye pek çok şairin şiirleriyle anıldığı eser, hem yazarın hem dönemin okuma kültürü ve beğenisi hakkında fikir vermesi açısından dikkate değerdir.

Genres: Turkish Literature

112 pages, Hardcover

Published September 7, 2021

Reviews

[Papirus_ktp · Rating 3 out of 5]

Uzaktan uzağa yaşanırmış sevdalar...Eski aşkların naifliği, saflığı da bundanmış bence.
‘Kadın ve erkeğin, belli yerlerde ve kısıtlı şartlarda çoğunlukla tesadüfi karşılaşmaları... O kısacık anlarda gönüllerine düşen kıvılcımlar... ‘ diye düşündüm kitabın ilk sayfalarını okurken. Bunun nedeni de kitabın başında, 20. Yüzyıl başı İstanbul’unda yaşayan Refet ve Remzi’yle yaptığımız kısa yolculuktu. Zaten, Refet ve Remzi, canları sıkılınca gezip tozan iki arkadaştı. Refet havai, ayran gönüllü bir romantik, Remzi ise biraz daha ayakları yere basan biriydi bana göre. Bu gezmelerden birinde İstanbul’un Kuşdili mevkiinde oturan bir kızla karşılaştılar. Ve bu karşılaşma, işi gücü olmayan, aileden zengin ve bu zenginliğin sefasını sonuna kadar gezme, içki ve eğlencelerle geçiren Refet’in aşkının başlangıcı oldu. Sonrasında ise Remzi’nin teyzesi vasıtasıyla bu Kuşdili güzelinin bir paşa kızı olduğunu ve adının da Nurhayat olduğunu öğrenen Refet, aşkından mecnuna döndüğü Nurhayat’la çok kısa bir zamanda evlendi. Mutlu mesut yaşadılar bir süre. Fakat zamanla Refet yine kendi başına gezmelere gitmeye, akşamları eve gelmemeye başladı. Ve bu noktada öyküye dahil olan Rozali, kendi hayatı başta olmak üzere tüm herkesin hayatının dengesini alt üst etti Refet’le birlikte. Asıl macera da bundan sonra başladı zaten...
Aslında aralara sıkıştırılmış güzel şiirleri ( Cenap Şahabettin) çok beğendim. Ama, karakterlerin yaşam tarzlarını, davranışlarını, özellikle de Refet’in davranışlarını hiç beğenmedim. Refet Efendi sadece şiir yazıyor, geziyor, yiyip içiyordu. Tüm hayatı boyunca bunları yaptığı için de sorumluluk sahibi olmayı bilmiyor, belki de umursamıyordu. Bu umursamazlığını, şıpsevdiliği ve aylaklığını hiç sevmedim. Nurhayat ise, oldukça güçlü bir karakterdi. Ama O, sorunları olsa da köklü bir aileden gelen, kültürlü bir kız olmasına rağmen, davranışlarında ve sözlerinde aşırı bir hırçınlık vardı ve bazen de saygı sınırlarını aşan bir tavır içindeydi. Kitapta Remzi’yi daha çok okuyacağız diye düşünmüştüm ama öyle olmadı. Rozali de kendi sonunu, kaderini kendisi çizdi yanlış davranışlarıyla. Kitabın sonunda büründüğü kişilik de bunun ispatıydı bence. Bu yazılanlardan çıkardığım sonuç, evlilik ve aşkla, erkeklerle ve kadınlarla ilgili bazı şeyler hiç değişmiyor maalesef. İnsanın ezelden gelen doğasından kaynaklı bu durum zannımca. Kitabı okurken diliyle ilgili bir sıkıntı yaşamadım, çok zorlanmadım. Ama, akıcı bir kitap değildi. Sadece son 10 sayfada biraz hızlandı. Ama ondan sonra kitap bitti zaten. O dönemde devlet kurumlarının betimlendiği kısımları sevdim ve bu zamanla o zamanın bu açıdan benzer olması da üzdü beni açıkçası. Tarih sürekli tekrar edecek mi acaba?
Bana çok hitap etmese de, kısa olması nedeniyle Türk edebiyatına, eski dilde yazılmış kitapları okumaya başlangıç yapmak isteyen okurlara hitap edecektir sanırım diyor, hepinize bol kitaplı günler, keyifli okumalar diliyorum.

Kitaplarla kalın.

[Fatih · Rating 2 out of 5]

İran’a giderken yanıma 4 kitap aldım, normal gündelik hayatta nedense pek kitap okuyamam ama iş seyahate gelince, iş ya da gezme olsun fark etmez, nedense çok rahat odaklanıp kitap okuyabiliyorum.

Kuşdili’nde bu kitapların ilkiydi, son dönem Türkiye İş Bankası’nın Türk Edebiyatı Klasikleri serisini okuyorum döneme yönelik fikirlerimi artırabilmek için. Sınırlı sayıda yazan takım, ekseriyetle Meşrutiyet yanlısı ve padişah karşıtı hasmane bir tavırda oluyor. Biraz Avrupa görmüş olmaları, biraz da serbest hareket edememenin etkileri net bir şekilde görülüyor.

Dönem hikaye ve romanlarında sıklıkla görülen kadın-erkek ilişkileri bu kitapta da yazar tarafından işlenmiş. Şairane üslupla sevgisini dile getiren aşıkların dili biraz ağır geliyor haliye.

Çare-i behbudumu sordum mualicden dedi
Derd derd-i aşk ise mümkün değil derman sana!
(Sağlığım için çare sordum hekimden / Derdin aşk ise dermanın yok dedi.)
Hem a canım, iki gönül bir olunca samanlık seyran olur! Bu atasözü ancak fukaraya tatbik olunacak bir hikmettir!
Hususiyle bu dünyada hiç kimse kabahati üzerine almaz!

[Sudefteri · Rating 2 out of 5]

Yazarla tanışma kitabımdı. Burada okuyanları sinirlendiren bir aile hikâyesini anlatılıyor. Evlilik üzerine düşündüren metinler ve bolca şiir içeriyor. O zamanlarda kız ve erkeğin erken yaşta evlendirilmesi konusuna okuduğum kitaplarda çokça denk geldim. Kayıp giden hayatlar ve hayallerdi onlar. Burada da öyle.

Bilir misiniz, adamcağızın biri on beş yaşındaki oğlunu evlendirmek istemiş. Ahbaplarından biri de "Daha küçük, aklı başına gelsin de ondan sonra evlendirin." demiş.
O adam da "Aklı başına gelirse hiç evlenir mi?" karşılığında bulunmuş. (sf 17)

Severek evlense de elde edemediklerinde gözü kalanlar tiksindirici. Hüzünlü bir hikâye okumak isterseniz okuyabilirsiniz ama ben tavsiye etmem.

[Oben · Rating 2 out of 5]

Çok daha uzun olacakken sanki bir anda kısaltılmaya karar verilmiş gibi. Karakterler ve olaylar daha gelişme aşamasındayken, bir anda hızlanıp çok basit bir finalle de sona eriyor. Sadece geçtiği dönemin hayat tarzına dair fikir edinmek açısından okuduğuma memnun oldum diyebilirim.

[Buse Kuru · Rating 4 out of 5]

Her şeyiyle yazıldığı dönemde hissedeceğiniz tek solukta okunacak bir kitap.