What do you think?
Rate this book
Ontdekking van de natuur: De ontwikkeling van biodiversiteit in Nederland van ijstijd tot 21ste eeuw
Hoe heeft de Nederlandse natuur zich ontwikkeld van de laatste ijstijd tot heden? Nam de biodiversiteit alleen maar af naarmate de mens zijn vleugels uitsloeg, of waren er ook perioden van herstel en toenemende diversiteit? Deze vraag staat centraal in dit boek vol verhalen – over de huismus, de zwarte kraai, de kievitsbloem en zelfs over walvissen in de Noordzee en olifanten op Sri Lanka –, met elkaar verbonden door het grote verhaal van de ontdekking van de natuur door de mens, eerst als jager-verzamelaar, daarna als landbouwer, vervolgens als industrieel en ten slotte als bioloog en natuurbeschermer. De grote ontdekkingsreizen van na 1492, de ontmoetingen met een heel andere, tropische natuur, hadden ook grote gevolgen voor de waardering ervan. Het boek eindigt met de paradox van de ‘tweede domesticatie’ van de natuur: op zoek naar wildernis wordt de natuur steeds meer aangeharkt en gepland. Vanuit de lange lijnen die verleden en heden met elkaar verbinden, worden zo ook vragen gesteld over de toekomst van de Nederlandse natuur.
330 pages, Kindle Edition
Published February 19, 2021
About the author
Jan Luiten van Zanden
36 books9 followersJan Luiten van Zanden is Emeritus hoogleraar economische geschiedenis Universiteit Utrecht
Ratings & Reviews
Friends & Following
Create a free account to discover what your friends think of this book!
Community Reviews
Displaying 1 - 7 of 7 reviews
May 14, 2021
Mooie en informatieve uiteenzetting van de geschiedenis van de Nederlandse natuur en ontwikkeling van biodiversiteit.
Read
April 28, 2021Altijd een feestje als iemand je een kapstok aanreikt voor een vakgebied waar je wel fragmenten over weet, maar geen integraal beeld van hebt En als dat gebeurt als resultaat van een wetenschappelijk programma (Athena) en goed en toegankelijk geschreven is, dan is dat dubbel waardevol. Dit boek beschrijft de langetermijn evolutie van de Nederlandse natuur, van de prehistorie tot de Oostvaardersplassen; het heeft interessante voorbeelden en speelt in op huidige debatten ('schoffelen of loslaten').
De schrijvers beginnen met de kloof tussen geschiedenis en biologie - veel historici zijn niet geinteresseerd in biodiversiteit, en veel biologen niet in geschiedenis; en interdisciplinair onderzoek heeft ondanks alle aandacht ervoor nog altijd moeite financiering te krijgen. Dit boek bewijst wel eens temeer de waarde ervan.
Veel geschiedenissen van de natuur gaan uit van een ideale situatie ooit, een verstoring (de mens, of de landbouw of industrialisatie) en daarna neergang. Dit boek beschrijft de verschillende manieren waarop de mens met de natuur omgaat: als jager/verzamelaar, landbouwer, wetenschapper, ingenieur en industrieel en tenslotte bioloog en ecoloog. De natuur als beschermingswaardig is pas een concept van de laatste 50 jaar (met wat voorlopers rond 1900).
Tussendoor komen er mooie voorbeelden langs: de sleedoorns langs de snelweg zijn allemaal geimporteerd en bloeien al half maart, terwijl autochtone sleedoorns half april pas bloeien (als er in Nederland ook insecten zijn). De Nederlandse natuur is importnatuur (afhankelijk van welk moment je kiest) - maar 3% van de bomen en struiken zijn autochtoon. De dikste boom van Nederland is een tamme kastanje (Beek, Nijmegen). De wolf was lang een object van verering en ringslangen waren een teken dat voorouders hun nazaten beschermden.
Het introduceert op een toegankelijke manier wetenschappelijke termen (archeofyten waren er al voor 1500, neofyten pas daarna), protocratische soorten als berk en den koloniseren een gebied als eerste, daarna komen mesocratische soorten (hazelaar, eik, iep en zwarte els), daarna pas oligocratische soorten (beuk en haagbeuk). Daar is soms een enkele 'darling' blijven staan (beta varieteit).
In het hoofdstuk over jagers-verzamelaars ontmoeten we de eerste mensen, rond 12.000 die zich hier vestigden (Ahrensburg-cultuur). De mega-fauna verdwijnt (zoals ook in Sapiens mooi beschreven staat). Daarna komt de landbouw - met grootschalige ontbossing tussen 900-1200 (plaatsnamen als -rade en -rode (gerooide plek) en -laar en -lo (open plek)). Ook '-koop' komt van Cope (het in cultuur brengen van de grote veenpakketten van Holland en Utrecht.
Vervolgens Romeins Klimaatoptimum (tot 150 nC), dan de Laatantieke Kleine IJstijd (450-700), Middeleeuws Klimaatoptimum (950-1250).
Nederland kwam vroeg uit de post-Romeinse dip - met Dorestad als handelshaven en ijzererts (Klappersteen) als kans (op de Veluwe). Watermolens vervingen slaven vroeg onder invloed van het christendom. De mens heeft vanaf de landbouw grote invloed op de natuur: half-natuurlijke landschappen ontstaan, waarin de mens zelf bijdraagt aan het instandhouden van het eco-systeem. Het land van kaas en weidevogels ontstaan pas na 1300.Tussen 1300 en 1800 bestaat dit ecosysteem ongewijzigd. Na 1800 groeit de bevolking zeer sterk en de economie ook - dat levert veel meer homogeniteit en vervlakking van diversiteit op.
De Verlichting maakt een einde aan de Marke - vormen van collectief beheer. Privatisering zou leiden tot productieverhoging. 'Onland' moest wijken voor 'nuttig landgebruik'. Men moest zo eerst de natuur verliezen voor ze ontdekt kon worden, dat gebeurde na 1850. Het besef drong door dat de complexiteit en onderlinge verwevenheid te groot was voor een simpel 'schadelijk-nuttig' denken. Rond 1900 ontwikkelde zich de 'natuursport' en werden Natuurmonumenten en de Vogelbescherming opgericht. Deze vertogen zijn in de historische kranten (Delpher) te volgen met termen als 'onkruid / onland' versus ''natuurmonument/ natuurbescherming'.
Met veel overheidssubsidies werd de Nederlandse landbouwsector een van de belangrijkste exporteurs van agrarische producten. Tussen 1950-2015 vertienvoudigde de productiewaarde van de Nederlandse landbouw. Waar een varkenshouder in 1950 7 varkens had, zijn het er nu 1600 gemiddeld. Het areaal 'open natuurlijk terrein' slonk navenant, tot het minimum van 133.000 hectare werd bereikt in 2000. De Afsluitdijk zorgde ook voor verlies van bio-diversiteit. Ondanks de terugkeer van top-predatoren als de wolf, vervlakt de rest van de natuur, door verdroging, overbemesting en verzuring.
Nederland heeft een grote landschappelijke en biologische diversiteit, door de unieke ligging aan de delta van vier grote rivieren en door de lange geschiedenis van intensieve mens-natuur interacties. Voortdurend ingrijpen van de mens is noodzakelijk voor het behoud van de bestaande natuur. Het natuurbeleid zou gediend zijn met 'verscheidenheid in ruimte en stabiliteit in de tijd'.
Een stevig boek, dat een uitstekend overzicht biedt van wat we weten over natuur in Nederland van de prehistorie tot nu. Ik heb het met veel plezier gelezen.
De schrijvers beginnen met de kloof tussen geschiedenis en biologie - veel historici zijn niet geinteresseerd in biodiversiteit, en veel biologen niet in geschiedenis; en interdisciplinair onderzoek heeft ondanks alle aandacht ervoor nog altijd moeite financiering te krijgen. Dit boek bewijst wel eens temeer de waarde ervan.
Veel geschiedenissen van de natuur gaan uit van een ideale situatie ooit, een verstoring (de mens, of de landbouw of industrialisatie) en daarna neergang. Dit boek beschrijft de verschillende manieren waarop de mens met de natuur omgaat: als jager/verzamelaar, landbouwer, wetenschapper, ingenieur en industrieel en tenslotte bioloog en ecoloog. De natuur als beschermingswaardig is pas een concept van de laatste 50 jaar (met wat voorlopers rond 1900).
Tussendoor komen er mooie voorbeelden langs: de sleedoorns langs de snelweg zijn allemaal geimporteerd en bloeien al half maart, terwijl autochtone sleedoorns half april pas bloeien (als er in Nederland ook insecten zijn). De Nederlandse natuur is importnatuur (afhankelijk van welk moment je kiest) - maar 3% van de bomen en struiken zijn autochtoon. De dikste boom van Nederland is een tamme kastanje (Beek, Nijmegen). De wolf was lang een object van verering en ringslangen waren een teken dat voorouders hun nazaten beschermden.
Het introduceert op een toegankelijke manier wetenschappelijke termen (archeofyten waren er al voor 1500, neofyten pas daarna), protocratische soorten als berk en den koloniseren een gebied als eerste, daarna komen mesocratische soorten (hazelaar, eik, iep en zwarte els), daarna pas oligocratische soorten (beuk en haagbeuk). Daar is soms een enkele 'darling' blijven staan (beta varieteit).
In het hoofdstuk over jagers-verzamelaars ontmoeten we de eerste mensen, rond 12.000 die zich hier vestigden (Ahrensburg-cultuur). De mega-fauna verdwijnt (zoals ook in Sapiens mooi beschreven staat). Daarna komt de landbouw - met grootschalige ontbossing tussen 900-1200 (plaatsnamen als -rade en -rode (gerooide plek) en -laar en -lo (open plek)). Ook '-koop' komt van Cope (het in cultuur brengen van de grote veenpakketten van Holland en Utrecht.
Vervolgens Romeins Klimaatoptimum (tot 150 nC), dan de Laatantieke Kleine IJstijd (450-700), Middeleeuws Klimaatoptimum (950-1250).
Nederland kwam vroeg uit de post-Romeinse dip - met Dorestad als handelshaven en ijzererts (Klappersteen) als kans (op de Veluwe). Watermolens vervingen slaven vroeg onder invloed van het christendom. De mens heeft vanaf de landbouw grote invloed op de natuur: half-natuurlijke landschappen ontstaan, waarin de mens zelf bijdraagt aan het instandhouden van het eco-systeem. Het land van kaas en weidevogels ontstaan pas na 1300.Tussen 1300 en 1800 bestaat dit ecosysteem ongewijzigd. Na 1800 groeit de bevolking zeer sterk en de economie ook - dat levert veel meer homogeniteit en vervlakking van diversiteit op.
De Verlichting maakt een einde aan de Marke - vormen van collectief beheer. Privatisering zou leiden tot productieverhoging. 'Onland' moest wijken voor 'nuttig landgebruik'. Men moest zo eerst de natuur verliezen voor ze ontdekt kon worden, dat gebeurde na 1850. Het besef drong door dat de complexiteit en onderlinge verwevenheid te groot was voor een simpel 'schadelijk-nuttig' denken. Rond 1900 ontwikkelde zich de 'natuursport' en werden Natuurmonumenten en de Vogelbescherming opgericht. Deze vertogen zijn in de historische kranten (Delpher) te volgen met termen als 'onkruid / onland' versus ''natuurmonument/ natuurbescherming'.
Met veel overheidssubsidies werd de Nederlandse landbouwsector een van de belangrijkste exporteurs van agrarische producten. Tussen 1950-2015 vertienvoudigde de productiewaarde van de Nederlandse landbouw. Waar een varkenshouder in 1950 7 varkens had, zijn het er nu 1600 gemiddeld. Het areaal 'open natuurlijk terrein' slonk navenant, tot het minimum van 133.000 hectare werd bereikt in 2000. De Afsluitdijk zorgde ook voor verlies van bio-diversiteit. Ondanks de terugkeer van top-predatoren als de wolf, vervlakt de rest van de natuur, door verdroging, overbemesting en verzuring.
Nederland heeft een grote landschappelijke en biologische diversiteit, door de unieke ligging aan de delta van vier grote rivieren en door de lange geschiedenis van intensieve mens-natuur interacties. Voortdurend ingrijpen van de mens is noodzakelijk voor het behoud van de bestaande natuur. Het natuurbeleid zou gediend zijn met 'verscheidenheid in ruimte en stabiliteit in de tijd'.
Een stevig boek, dat een uitstekend overzicht biedt van wat we weten over natuur in Nederland van de prehistorie tot nu. Ik heb het met veel plezier gelezen.
September 24, 2021
De interactie tussen de mens en de natuur in Nederland duidelijk uiteengezet
In De ontdekking van de natuur nemen enkele prominente experts ons mee door de geschiedenis van de natuur van Nederland en de invloed van de mens op de biodiversiteit. De schrijvers hebben uiteenlopende expertises, die tot nu toe niet of nauwelijks gecombineerd werden. Zo is Rob Lenders historisch ecoloog, Jan Luiten van Zanden hoogleraar economische geschiedenis, Joop Schaminée hoogleraar systeemecologie en Thomas van Goethem postdoctorale onderzoeker en projectleider bij het ATHENA-project. In De ontdekking van de natuur komen die expertises nagenoeg perfect bij elkaar.
Het boek behandelt de ontdekking van de natuur in chronologische volgorde. We reizen dus van de IJstijd via de Industriële Revolutie naar het heden. Dit geeft een mooi beeld van de wisselwerking tussen de mens en de natuur. Het toont echter ook hoe er een kanteling plaats vond. Het is steeds minder de natuur die invloed heeft op de mens en steeds meer de mens die invloed heeft op de natuur. Daarnaast maakt De ontdekking van de natuur goed duidelijk dat de mens niet altijd gezorgd heeft voor minder biodiversiteit. Vaak is de biodiversiteit namelijk toegenomen als gevolg van het handelen van de mens.
Elk hoofdstuk van De ontdekking van de natuur is door een andere schrijver of groep van schrijvers opgesteld. Zo waren Luiten van Zanden en Van Goethem verantwoordelijk voor de inleiding en conclusie, Lenders voor de hoofdstukken De mens als jager-verzamelaar en De mens als landbouwer, Luiten van Zanden voor het hoofdstuk De rijkdom van de halfnatuur en Schaminée en Luiten van Zanden voor het hoofdstuk Na de Industriële Revolutie. Het is een risico om op deze manier de hoofstukken te verdelen over de schrijvers, maar gezien de uiteenlopende expertise is het wel begrijpelijk dat hiervoor gekozen is. Over het algemeen pakt het in dit boek goed uit, alle hoofdstukken op één na lezen vloeiend en er is nauwelijks stijlverschil te zien.
Alleen hoofdstuk 4, De rijkdom van de halfnatuur, geschreven door Luiten van Zanden springt er in negatieve zin uit. Dit hoofdstuk is meer van de hak op de tak en daardoor wat lastiger te lezen. Zo bevat paragraaf 4.9 bijvoorbeeld in 3 bladzijden het volgende: een alinea over kruiden uit het oosten, vervolgens een alinea over haringvisserij en walvisvaart, dan via de dodo naar publicaties over de natuur om daarna door te gaan in Zuid-Afrika. Wat deze onderwerpen met elkaar gemeen hebben werd niet goed duidelijk. Ondanks het ontbreken van de samenhang binnen dit hoofdstuk, geeft het wel een goed beeld van de periode tussen de mens als landbouwer en de Industriële revolutie. Daardoor draagt ook dit hoofdstuk bij aan het totaalbeeld van de wisselwerking tussen mens en biodiversiteit.
Al met al geeft De ontdekking van de natuur dus een duidelijk beeld van de interactie tussen de mens en de biodiversiteit in Nederland. Het zet daarnaast aan tot nadenken over hoe we op dit moment omgaan met de natuur in Nederland. Daarmee is dit boek een must read voor iedereen die (ook al is het zijdelings) betrokken is bij de natuur in Nederland.
—
Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles
In De ontdekking van de natuur nemen enkele prominente experts ons mee door de geschiedenis van de natuur van Nederland en de invloed van de mens op de biodiversiteit. De schrijvers hebben uiteenlopende expertises, die tot nu toe niet of nauwelijks gecombineerd werden. Zo is Rob Lenders historisch ecoloog, Jan Luiten van Zanden hoogleraar economische geschiedenis, Joop Schaminée hoogleraar systeemecologie en Thomas van Goethem postdoctorale onderzoeker en projectleider bij het ATHENA-project. In De ontdekking van de natuur komen die expertises nagenoeg perfect bij elkaar.
Het boek behandelt de ontdekking van de natuur in chronologische volgorde. We reizen dus van de IJstijd via de Industriële Revolutie naar het heden. Dit geeft een mooi beeld van de wisselwerking tussen de mens en de natuur. Het toont echter ook hoe er een kanteling plaats vond. Het is steeds minder de natuur die invloed heeft op de mens en steeds meer de mens die invloed heeft op de natuur. Daarnaast maakt De ontdekking van de natuur goed duidelijk dat de mens niet altijd gezorgd heeft voor minder biodiversiteit. Vaak is de biodiversiteit namelijk toegenomen als gevolg van het handelen van de mens.
Elk hoofdstuk van De ontdekking van de natuur is door een andere schrijver of groep van schrijvers opgesteld. Zo waren Luiten van Zanden en Van Goethem verantwoordelijk voor de inleiding en conclusie, Lenders voor de hoofdstukken De mens als jager-verzamelaar en De mens als landbouwer, Luiten van Zanden voor het hoofdstuk De rijkdom van de halfnatuur en Schaminée en Luiten van Zanden voor het hoofdstuk Na de Industriële Revolutie. Het is een risico om op deze manier de hoofstukken te verdelen over de schrijvers, maar gezien de uiteenlopende expertise is het wel begrijpelijk dat hiervoor gekozen is. Over het algemeen pakt het in dit boek goed uit, alle hoofdstukken op één na lezen vloeiend en er is nauwelijks stijlverschil te zien.
Alleen hoofdstuk 4, De rijkdom van de halfnatuur, geschreven door Luiten van Zanden springt er in negatieve zin uit. Dit hoofdstuk is meer van de hak op de tak en daardoor wat lastiger te lezen. Zo bevat paragraaf 4.9 bijvoorbeeld in 3 bladzijden het volgende: een alinea over kruiden uit het oosten, vervolgens een alinea over haringvisserij en walvisvaart, dan via de dodo naar publicaties over de natuur om daarna door te gaan in Zuid-Afrika. Wat deze onderwerpen met elkaar gemeen hebben werd niet goed duidelijk. Ondanks het ontbreken van de samenhang binnen dit hoofdstuk, geeft het wel een goed beeld van de periode tussen de mens als landbouwer en de Industriële revolutie. Daardoor draagt ook dit hoofdstuk bij aan het totaalbeeld van de wisselwerking tussen mens en biodiversiteit.
Al met al geeft De ontdekking van de natuur dus een duidelijk beeld van de interactie tussen de mens en de biodiversiteit in Nederland. Het zet daarnaast aan tot nadenken over hoe we op dit moment omgaan met de natuur in Nederland. Daarmee is dit boek een must read voor iedereen die (ook al is het zijdelings) betrokken is bij de natuur in Nederland.
—
Voor het eerst gepubliceerd op De Leesclub van Alles
February 7, 2022
Een leerzaam boek dat aan de hand van verschillende historische gebeurtenissen en verhalen de ontwikkeling van de biodiversiteit vanaf de laatste ijstijd tot 21ste eeuw vertelt. Centraal staat in dit boek de invloed van de mens op het proces van verandering.
Ik ging dit boek lezen omdat ik wilde weten hoe de natuur in Nederland er uit zag in het verleden. Hoe zag het groene hart er in de middeleeuwen uit? En het oosten van Nederland? Hoe ontwikkelde de landbouw zich? En hoe zou het landschap er met haar flora en fauna uit komen te zien als we de natuur haar gang zouden laten gaan, zou dit een goede manier zijn om delen van de natuur te herstellen?
Dit boek heeft mij nieuwe inzichten gegeven en zo mijn kijk op de natuur in Nederland veranderd.
Ik ging dit boek lezen omdat ik wilde weten hoe de natuur in Nederland er uit zag in het verleden. Hoe zag het groene hart er in de middeleeuwen uit? En het oosten van Nederland? Hoe ontwikkelde de landbouw zich? En hoe zou het landschap er met haar flora en fauna uit komen te zien als we de natuur haar gang zouden laten gaan, zou dit een goede manier zijn om delen van de natuur te herstellen?
Dit boek heeft mij nieuwe inzichten gegeven en zo mijn kijk op de natuur in Nederland veranderd.
January 7, 2025
Een geschiedenis van onze Nederlandse biodiversiteit en onze aandacht daarvoor. Vooral het eerste hoofdstuk is fascinerend. De dierenwereld in een opwarmend Nederland in de tijd dat de ijskappen smelten, maar dan 10.000 jaar geleden, wordt aanschouwelijk gereconstrueerd. Archeozoologie. Een ongerepte natuur met mammoeten en elanden, beren en bevers. Ook de vogelwereld en de bomen en plantenwereld worden gereconstrueerd. Het derde hoofdstuk gaat over de 'halfnatuur' in het Nederland van de Middeleeuwen tot in de negentiende eeuw: het wordt duidelijk hoe sterk de invloed van de mens op de natuur al was in die periode, terwijl ik tot dusver had gedacht dat die nog relatief gering was. Maar nee. Al in de Middeleeuwen verdwenen diersoorten uit ons land door toedoen van de mens. Maar ze kwamen vaak later ook weer terug.
De schrijvers behoren tot de eredivisie van experts over het onderwerp. Men voorziet de actualiteit van perspectief in het laatste hoofdstuk over de ontwikkeling van de biodiversiteit in het Nederland vanaf de industriele revolutie tot nu. Als lezer van kranten en tijdschriften van natuurorganisaties was de meeste informatie uit dit hoofdstuk mij al bekend. Toch was het prettig om het allemaal nog eens goed in overzicht te zien.
Ook al is het een boek over een urgent onderwerp, biodiversiteit, de rustige toon ervan was voor mij een verademing. Ik krijg regelmatig slechte zin van de dramatische achteruitgang van de biodiversiteit in deze tijd. Hier las ik voor het eerst dat dit lange tijd geleden soms net zo dramatisch was, en dat de natuur toch weer opveerde. Leven we dan dus nu misschien toch niet in de 'eindtijd', en zou het ook allemaal toch nog weer ooit mee kunnen vallen? Dat geeft wel hoop. Mits we zelf het vuurtje van natuurbescherming en natuurherstel levend houden...
De schrijvers behoren tot de eredivisie van experts over het onderwerp. Men voorziet de actualiteit van perspectief in het laatste hoofdstuk over de ontwikkeling van de biodiversiteit in het Nederland vanaf de industriele revolutie tot nu. Als lezer van kranten en tijdschriften van natuurorganisaties was de meeste informatie uit dit hoofdstuk mij al bekend. Toch was het prettig om het allemaal nog eens goed in overzicht te zien.
Ook al is het een boek over een urgent onderwerp, biodiversiteit, de rustige toon ervan was voor mij een verademing. Ik krijg regelmatig slechte zin van de dramatische achteruitgang van de biodiversiteit in deze tijd. Hier las ik voor het eerst dat dit lange tijd geleden soms net zo dramatisch was, en dat de natuur toch weer opveerde. Leven we dan dus nu misschien toch niet in de 'eindtijd', en zou het ook allemaal toch nog weer ooit mee kunnen vallen? Dat geeft wel hoop. Mits we zelf het vuurtje van natuurbescherming en natuurherstel levend houden...
February 28, 2021
Allereerst wil ik het hebben over de vormgeving van het boek. De cover en schutbladen hebben dezelfde stijl en laten een soort röntgenfoto’s van dieren zien. Het papier is mooi en stevig en de afbeeldingen zijn allemaal in kleur. De bladzijden slaan fijn om en het boek heeft een handzaam formaat. Makkelijk mee te nemen dus, geen enorm koffietafel boek.
De ontdekking van de natuur is opgedeeld in meerdere hoofdstukken waarin vooral de mens centraal lijkt te staan als je de titels leest. Ik had de verwachting dat het boek meer zou gaan over de mens (en dier), terwijl ik aan het lezen was bleek dat de meeste aandacht ging naar de flora die zich in Nederland heeft gevestigd.
Gelukkig waren daar ook uitstapjes in hoofdstukken waarin ook verteld werd over de fauna in Nederland en hoe deze hier gekomen is en ook weer is weggegaan. Er waren dus helaas veel hoofdstukken die minder met mijn interesses overeenkwamen dan ik had verwacht. Door de cover had ik meer over fauna verwacht.
De schrijfstijl was daarentegen wel heel fijn om te lezen. Het is niet te wetenschappelijk en goed te volgen voor de meeste mensen. Wanneer een plant of dier voor het eerst genoemd werd, werd daarachter tussen haakjes de wetenschappelijke naam genoemd. Als een plant of dier dan in een ander hoofdstuk weer werd genoemd, dan werd de wetenschappelijk naam niet herhaald. Dat vond ik fijn, want anders staat er erg veel Latijn in het boek.
Achterin het boek is een register opgenomen waarin je namen en onderwerpen terug kan vinden. Dat vind ik een goede toevoeging aan het boek. Al met al vond ik het een interessant boek, maar ik had het net even anders verwacht. Mijn interesses liggen niet bij de flora, maar juist bij de fauna. Toch zou ik dit boek aanraden als je geïnteresseerd bent in de natuurontwikkeling van Nederland. Het is namelijk een heel leerzaam boek.
De ontdekking van de natuur is opgedeeld in meerdere hoofdstukken waarin vooral de mens centraal lijkt te staan als je de titels leest. Ik had de verwachting dat het boek meer zou gaan over de mens (en dier), terwijl ik aan het lezen was bleek dat de meeste aandacht ging naar de flora die zich in Nederland heeft gevestigd.
Gelukkig waren daar ook uitstapjes in hoofdstukken waarin ook verteld werd over de fauna in Nederland en hoe deze hier gekomen is en ook weer is weggegaan. Er waren dus helaas veel hoofdstukken die minder met mijn interesses overeenkwamen dan ik had verwacht. Door de cover had ik meer over fauna verwacht.
De schrijfstijl was daarentegen wel heel fijn om te lezen. Het is niet te wetenschappelijk en goed te volgen voor de meeste mensen. Wanneer een plant of dier voor het eerst genoemd werd, werd daarachter tussen haakjes de wetenschappelijke naam genoemd. Als een plant of dier dan in een ander hoofdstuk weer werd genoemd, dan werd de wetenschappelijk naam niet herhaald. Dat vond ik fijn, want anders staat er erg veel Latijn in het boek.
Achterin het boek is een register opgenomen waarin je namen en onderwerpen terug kan vinden. Dat vind ik een goede toevoeging aan het boek. Al met al vond ik het een interessant boek, maar ik had het net even anders verwacht. Mijn interesses liggen niet bij de flora, maar juist bij de fauna. Toch zou ik dit boek aanraden als je geïnteresseerd bent in de natuurontwikkeling van Nederland. Het is namelijk een heel leerzaam boek.
April 12, 2023
A neat look at the history of nature in the Netherlands, from the most recent ice age up until now. It's very thorough, but still written in a pleasant writing voice without too much jargon so the average reader can definitely enjoy it.
Main gripes would be that the writing voice at a few instances could feel a bit dry and dull, and I also feel that humans may be discussed a tad too much in this when this is supposed to be a book about flora and fauna in the Netherlands throughout the ages. Obviously it's impossible not to touch on human involvement on these topics, but the focus on that was very heavy when I'd have liked more focus on the nature aspects of it all.
Full review at: https://skybookcorner.blogspot.com/20...
Main gripes would be that the writing voice at a few instances could feel a bit dry and dull, and I also feel that humans may be discussed a tad too much in this when this is supposed to be a book about flora and fauna in the Netherlands throughout the ages. Obviously it's impossible not to touch on human involvement on these topics, but the focus on that was very heavy when I'd have liked more focus on the nature aspects of it all.
Full review at: https://skybookcorner.blogspot.com/20...
Displaying 1 - 7 of 7 reviews