Gisterland

by Imme Dros

In november 1582 trouwen Anne Hathaway en William Shakespeare. Hij is acht jaar jonger dan zij, heeft hoop op een vaste baan en wil aan het toneel. Zij komt van de boerderij van haar familie nabij Stratford, en is zwanger van William. Door met hem te trouwen beginnen ze allebei de regie over hun eigen toekomst te krijgen. Aan het leven van Anne en William geeft Imme Dros niet alleen gestalte, maar ze maakt het zich op weergaloze wijze eigen. En dat terwijl er heel weinig over bekend is. Iets wat vaststaat is dat de stervende Shakespeare in zijn testament krabbelde: ‘Item, I give unto my wife my second best bed with the furniture.’ Maar wat bedoelde hij daarmee? Is dit het ultieme bewijs dat Shakespeare zijn vrouw verafschuwde? Of schenkt hij haar juist het bed dat zij deelden en zijn vermogen? Is het een shakespereaanse pun over huwelijk en erfenis? Dros vond in deze vragen de aansporing tot nader onderzoek. Ze weigerde zich neer te leggen bij de heersende ideeën over Anne Hathaway. Met talige rijkdom en vol inventiviteit vertelt zij het verhaal van Anne en William. Een verhaal waar zij jarenlang op terug is blijven komen, resulterend in de schitterende roman Gisterland.

Genres: Historical Fiction

264 pages, Hardcover

Published October 15, 2021

About the author

Imme Dros (1936) schreef vele kinderboeken en maakte bewerkingen van Griekse mythen.

Reviews

[Evy · Rating 4 out of 5]

Mooi, combinatie van persoonlijk leven en werk van Shakespeare

[Sibrich van Baalen · Rating 3 out of 5]

Als je houdt van dit soort verhalen kan ik je beter het boek Hamnet aanraden, dat in alles eigenlijk beter is. Mocht je een Shakespearlover zijn dan krijg je hier echter wel een klein kijkje in de keuken, alhoewel de vrouw hier de hoofdrol krijgt toebedeeld. Ann hield ervan om voorgelezen te worden, want Wim kon zo heerlijk vertellen. Dan rest mij alleen nog te wensen dat ik ook een man vind die mij voorleest en mij doet smeken naar meer.

[Anton Segers · Rating 2 out of 5]

Deze roman brengt de liefde van Imme Dros over voor de verbeeldingskracht en het vertelvermogen van Shakespeare.
Ook breekt het een lans voor het doorzettingsvermogen van vrouwen in het verleden, in de tijd van lang voor de emancipatie.
Maar doordat het dit allebei tegelijk probeert lukt eigenlijk geen van beide echt goed.

[Trees · Rating 5 out of 5]

Prachtig boek en zo kom ik ook nog wat te weten over de toneelstukken van Shakespeare

[Charkie · Rating 3 out of 5]

2.5*

[Roos · Rating 3 out of 5]

Gisterland is een mooi, vriendelijk verhaal over een vrouw die erg vaak onterecht in een negatief licht wordt geschetst. Het werkt goed als een biografie voor Anne Hathaway als persoon, maar voor een boek over de grote chaotische familie van zo’n kleurrijke theatermaker was dit naar mijn mening wel een beetje droog geschreven.

Stiekem zit bij Shakespeare de helft van zijn lol in het roddelachtige Thee Zoeken achter zijn werk. Drie lessen van mijn Shakespeare uni cursus gingen over de sonnetten, en elke les ging de docent er voor zitten met een “oh Meiden moet je Dit nou horen” koppie. Hoewel ik dondersgoed weet dat dat enkel roddels zijn, en het daarnaast helemaal geen probleem vind als historische figuren als de normale mensen die ze écht waren worden neergezet, denk ik dat net wat meer van dat ~theater~ goed zou zijn geweest voor dit boek.

Zoals het is blijven de emoties relatief oppervlakkig, en is alles net een beetje té dicht bij de grond. Het boek is erg realistisch, en lijkt de lezer een beetje op afstand te houden, zelfs wanneer het verhaal echt baat zou hebben bij een wat persoonlijkere benadering. Enig interessant familiedrama (Hathaway’s relatie met haar dochters, bijna elke dood, Shakespeare’s Controversies, etc.) wordt meestal al heel snel van de tafel geschoven, waardoor je als lezer nooit het idee hebt dat je deel uitmaakt van de inner circle. Mooie poëtische mijmeringen (Anne als donderwolk & Will’s liefdestaal in zijn fysieke manuscripten) zijn prachtig, maar blijven erg schaars.

Hoewel ik deze afstandelijke & praktische aanpak snap (Hathaway komt immers zelf soms over als een praktisch persoon die het niet zo heel nauw nam met meningen van buitenstaanders) zou ik het persoonlijk mooier hebben gevonden als het wat meer op de poëtische kant van het leven van de Hathaway-Shakespeares had gefocust. Op zn minst zou het mooi zijn geweest als Will’s schrijfwerk prominenter waren geweest, want de Nederlandse vertalingen waren prachtig.

Zeker geen slecht boek, en in mijn doel om meer Nederlandse literatuur te lezen staat Imme Dros zeker op mijn lijstje, maar er zijn verhalen vanuit Hathaway’s perspectief die mij persoonlijk net wat meer aanspreken.

[Martine Geerardyn · Rating 3 out of 5]

3 sterren omdat een verhaal over Shakespeare mij meestal wel kan bekoren maar dit boek verbleekt tegenover Hamnet van Maggie O'Farrrell, de personages hebben veel minder diepgang, ook de vele samenvattingen van de plots van werken van Shakespeare stoorden mij ,net zoals een paar drukfouten.

[Marjo Brenters · Rating 3 out of 5]

Over het leven van William Shakespeare is weinig echt bekend. Imme Dros heeft en neemt alle ruimte voor haar eigen invulling van zijn leven en vooral dat van zijn vrouw Ann Hathaway. In Dros’ versie hadden zij een levendig en gelijkwaardig huwelijk, waarin Ann grote invloed had op Will’s werk. Zo stimuleerde ze hem Het temmen van de feeks af te maken omdat ze het een sterk verhaal vond. Aan het slot van het boek maakt ze zich sterk voor de uitgave van zijn werk; het had zomaar verloren kunnen gaan - daar moeten we natuurlijk niet aan denken…
Het boek leest vlot en makkelijk. Ik vroeg me regelmatig af voor wie Dros dit heeft geschreven. Jongeren? Volwassenen die interesse hebben in Shakespeare? Haar taal is eenvoudig en soms wat teveel versimpeld. Ann is de hoofdpersoon maar ze is nogal eendimensionaal. Een echte ontwikkeling is er niet; als bv haar zoontje sterft gebeurt alles heel snel, zonder veel aandacht voor het verdriet dat er toch geweest moet zijn. Hetzelfde bij de dood van William. Psychologisch is er in dit boek weinig te halen, maar ik vind het toch zeker de moeite waard.

[Agnès Denie · Rating 3 out of 5]

Dit is een twee sterren, die ik omhoog schuif omdat ik vermoed dat mijn leeservaring veel te lijden heeft van hoe prachtig ik Hamnet vond. Dat is dit boek niet, en dat wil het ook niet zijn. Ik heb me in het begin ook wat geergerd aan het soort van proto0feministische "ik wil ook school gaan" zonder dat aannemelijk wordt gemaakt dat Anne plezier heeft in lezen en schrijven en/of het belang ervan inziet.

Er is ook heel veel "ik had [emotie, meestal verdriet en rouw]" maar je MERKT er zo weinig van in de loop van het boek na de feitelijke mededeling. Ik had gehoopt uit mijn sokken te worden geblazen, maar in plaats daarvan was het een vlagerige wind.

[Remke · Rating 2 out of 5]

Teleurstellend, na een veelbelovend begin. Dros heeft teveel in het boek willen stoppen: het complete levensverhaal maar ook plots van bekende toneelstukken. Die laatste worden steeds meer een onderbreking van het levensverhaal, wat naar het eind toe wordt afgeraffeld. Veel stervende vrienden en familie, en aan het eind ook Shakespeare zelf nog even. Het eind laat zich samenvatten als “Gelukkig hebben we de geschriften nog”.

[André · Rating 4 out of 5]

Anne Hathaway (1556 - 6 augustus 1623) was de vrouw van William Shakespeare,de Engelse dichter, toneelschrijver en acteur. Ze trouwden in 1582, toen Hathaway 26 jaar oud was en Shakespeare 18. Ze overleefde haar man met zeven jaar. Er is weinig bekend over haar leven dan een paar verwijzingen in juridische documenten. Haar persoonlijkheid en relatie met Shakespeare zijn het onderwerp geweest van veel speculatie door veel historici en schrijvers. Soms werd er negatief over haar geschreven soms positief. Anne Hathaway is ondermeer ook een hoofdpersoon in Maggie O'Farrell ’s succesvolle roman Hamnet uit 2020 , een fictief verslag van Shakespeares familie gericht op de dood van hun enige zoon. Het won de Vrouwenprijs voor Fictie in hetzelfde jaar.En nu is er Gisterland van Imme Dros. Zij bekijkt het personage van Anne Hathaway op een heel eigenzinnige en knappe manier. Wat voornamelijk heel mooi in het geheel past is het feit dat zij Anne ook een niet onbelangrijke rol in het werk van William Shakespeare toebedeelt.

In november 1582 trouwden Anne Hathaway en William Shakespeare. Hij is acht jaar jonger dan zij, heeft hoop op een vaste baan en wil aan het toneel. Als echtgenoot bood Shakespeare weinig vooruitzichten; zijn familie was in financiële ondergang geraakt, terwijl Hathaway, uit een gezin met een goede reputatie, zowel sociaal als financieel afstamde, Zij komt van de boerderij van haar familie nabij Stratford, en is zwanger van William. Door met hem te trouwen beginnen ze allebei op hun manier een leven samen op te bouwen.
Aan het leven van Anne en William geeft Imme Dros niet alleen gestalte, maar ze maakt het zich op weergaloze wijze eigen. En dat terwijl er heel weinig over bekend is. Iets wat vaststaat is dat de stervende Shakespeare in zijn testament krabbelde: ‘Item, I give unto my wife my second best bed with the furniture.’ Maar wat bedoelde hij daarmee? Is dit het ultieme bewijs dat Shakespeare zijn vrouw verafschuwde? Of schenkt hij haar juist het bed dat zij deelden en zijn vermogen?

Dros vond in deze vragen de aansporing tot nader onderzoek. Maar waar ze vooral haar focus op richt is het feit hoe het echtpaar omging met het talent en de steeds groter wordende roem van Shakespeare. Ze weigerde zich neer te leggen bij de heersende ideeën over Anne Hathaway en laat haar uitgroeien tot een vrouw vol creativiteit en ondernemingszin. Zij port de eerder trage en schichtige William aan om initiatief te nemen en iets met zijn enorm talent te doen. Iets te ondernemen en niet af te wachten. In de intimiteit van hun slaapkamer. Zie je menig meesterwerk van William tot stand komen door de gesprekken die ze voeren. Imme Dros laat op hun een heel bijzondere manier in een wereld vol woordkunst het leven én werk van Anne en William tot leven komen..

[Ria Van · Rating 3 out of 5]

Gisterland van imme Dros beschrijft het huwelijk en leven van William Shakespeare vanuit het standpunt van zijn echtgenote, Anne Hathaway. De schrijfstijl is droog en humoristisch. De zinsbouw deed me vrij vaak denken aan young adult romans. Misschien werd ik wel beïnvloed door de biografie over Imme Dros. Ze schrijft jeugdboeken en vertalingen van Griekse en Latijnse mythen. Het is vermakelijke lectuur, al blijf ik met de vraag zitten hoeveel het historisch correct is wat hier beschreven wordt. Ik moet ook nog meegeven dat ik absoluut geen kenner noch fan ben van de grootste bard aller tijden. Ik ken Shakespeare echt niet goed en genoot daardoor van dit fictief biografisch verhaal over hoe Shakespeare Shakespeare is geworden. Leesvoer dat makkelijk wegbladerd maar geen blijver, noch een boek dat het herlezen waard is in mijn ogen. De recensie die in Trouw verscheen over het boek waarbij het personage Shakespeare als een leeg en oppervlakkig man werd geïnterpreteerd door de recensent, volg ik niet. De Will Shakespeare die Imme Dros vorm geeft is een workaholic, ADH-achtig persoon met een hoofd dat nooit stilstaat en een hectisch manier van schrijven. In tegenstelling tot wat ik dacht te weten over Shakespeare bleek hij ook een zeer goede zakenman en kritisch, romantische heteroman te zijn. Over smaken en goesting zal altijd verschil van mening blijven bestaan.

[Carol · Rating 3 out of 5]

3.5 sterren. De schrijfstijl is echt leuk. Het leest heel vlot. Het is fijn om hoofdpersonage Anne te volgen en door haar ogen naar de wereld te kijken. Er worden familiebanden en relaties aangehaald die goed uitgewerkt en herkenbaar zijn. Anne, William en hun relatie worden op een geloofwaardige manier neergezet, voor zover iemand die er zelf niet bij was dat überhaupt zou kunnen inschatten. En dat is meteen mijn probleem met dit soort boeken. Het heeft voor mij weinig zin. Misschien ben ik niet voldoende fan van Shakespeare? Het stelt je als auteur ook voor het dilemma van hoe je de werken van jouw schrijvende figuur verweeft in het leven dat je beschrijft. Ofwel houd je het heel oppervlakkig, ofwel vertel je wat over de werken, allebei hebben zo hun nadelen. Dit boek deed wat van beide, en de langere stukken tekst uit/over de werken van Shakespeare heb ik diagonaal gelezen. Ik blijf dus achter met een dubbel gevoel. Ik denk dat dit soort werk over Shakespeare niks voor mij is, maar als ik er dan toch eentje gelezen heb, dan ben ik blij dat het deze was!

[Annet · Rating 4 out of 5]

Een pareltje! Met het weinige dat bekend is over Shakespeare verbeeldt Imme Dros zijn levensverhaal. Hoe hij van zijn hobby zijn beroep maakte en aan de weg timmerde, ondanks de ontberingen van die tijd. Door Dros haar eenvoudige schrijfstijl blijft hij een heel gewone man en is het verhaal ook heel aannemelijk. Wat het bijzonder maakt is dat je het beleeft door de ogen van zijn vrouw, die een minstens zo interessante persoon is en ontwikkeling doormaakt. Je gaat van deze mensen houden!

[Thirza · Rating 4 out of 5]

Het leven van Shakespeare beschreven vanuit het perspectief van zijn vrouw, maakt het een origineel verhaal. Literair gezien vind ik het niet altijd even goed. De 'tussenzinnen' waarin stappen worden gemaakt in de tijd of de alledaagse gesprekken worden weergegeven vind ik minder goed. Dat doet overigens niks af aan de inhoud dat echt de moeite waard is om te lezen.

[Maud · Rating 4 out of 5]

heel leuk en interessant verhaal omdat je een ander perspectief hebt in shakespeare zijn tijd, geeft literatuur weer maar ook de omstandigheden uit die tijd. zit ook een stukje feminisme in. heel erg van genoten maar had iets meer verwachting. zit niet heel sterk plot in, gaat meer over haar leven wat ik jammer vond. verder wel genoten

[Aletta · Rating 4 out of 5]

Een betoverende liefdesgeschiedenis. Imme Dros weet met simpel ogende, klinkende, middelen zowel een aantal bekende personen van vijf eeuwen geleden als een aantal van Shakespeares werken tot leven te wekken. Onnavolgbaar

[Angelique · Rating 5 out of 5]

Waarom noem je het gisterland?
Omdat al onze gisterens daarheen gaan.
Waar leef je voor? Woorden, woorden, woorden.
Wat kan ik dan nog zeggen?
Even leefde ik mee 400 jaar terug in Stratford en Londen, genieten van dit prachtige verhaal en sterke vrouw.

[Willem]

Imme Dros was er al veel eerder bij dan de film. Ze was in mijn jeugd al een favoriete schrijver van Griekse mythes uit een ander perspectief. Dit doet ze ook heel knap met de historische vrouw van Shakespeare waar we weinig van weten.

[Margriet · Rating 2 out of 5]

Rechttoe rechtaan fictief verhaal over het leven van De vrouw van Shakespeare. Valt tegen, saai om te lezen.

[Carla · Rating 5 out of 5]

Zin in Shakespeare nu!

[Stella Starlight · Rating 3 out of 5]

2,5 ster, afgerond naar 3.

[Imme · Rating 4 out of 5]

3.75 ster

[Klaartje · Rating 4 out of 5]

Fantastisch!! 1 ster aftrek omdat ik soms de stukken Shakespeare een beetje heb gescand ipv helemaal gelezen 😳

[Tjanne · Rating 5 out of 5]

Topper! In één ruk uitgelezen, prachtige sfeerschepping van het Engeland van Shakespeare, zijn vrouw en hun (sociale) omgeving.