Άπαντα τόμος Ε

by Δημοσθένης Βουτυράς

Περιεχόμενα
Πρόλογος
Εισαγωγή
Ο ΘΡΗΝΟΣ ΤΩΝ ΒΟΔΙΩΝ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ
Ο θρήνος των βοδιών
Στ' απόκεντρα
Η συμβουλή της γριάς
Η εκδίκηση του μικρού
Ο καλός λόγος
Σαν τα πουλάκια
Που πηγαίναμε;
Χωρίς κόπο...
Ήταν άξια της τύχης της
Μηχανή για ανθρώπους
Ο Λύθης
Όλα έτοιμα!..
Ο χορός της λύπης
Τα Χριστούγεννα
ΟΝΕΙΡΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΤΕΛΕΙΩΝΕΙ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ
Όνειρο πού δεν τελειώνει
Για τη φυλή
Τί ήτανε καλύτερο;
Κοντά στη θάλασσα
Πάλι για να ζήσει
Μόλις έκαναν φτερά
Παλιά μανά
Και κανένα καλό
Η αγάπη του Αρπη
Δάκρυ στο φίδι
Ένα γλέντι
Η ΑΡΙΣΤΟΚΡΑΤΙΚΗ ΓΕΙΤΟΝΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ
Η αριστοκρατική γειτονία
Ο Απόκληρος
Η ησυχία πού θα έρθει
Αρρώστια στην Αθήνα
Η τελευταία πνοή
Η συμβουλή
Τα Χριστούγεννα των Εθνικών
Η αρραβωνιασμένη
Λίγη ευτυχία
Για λιμάνι
Είχε τα μέτρα του
ΕΠΙΜΕΤΡΟ
Υπομνήματα πρώτων δημοσιεύσεων
Το "πρόβλημα Βουτυρά"
Κ. Παρορίτης "Το πρόβλημα Βουτυρά", Π. Χάρης "Το πρόβλημα Βουτυρά", Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος "Ο Βουτυράς, η αισθητική καί ο Παρορίτης", Γρ. Ξενόπουλος "Παρορίτης εναντίον Βουτυρά", Κ. Παρορίτης "Οχι δέν είναι συγγραφέας", Κ. Παρορίτης "Τα σύκα-σύκα", ΗΔιεύθυνση της Νέας Τέχνης "Δ. Βουτυράς καί Κ.Π. Καβάφης", Μ. Μαλακάσης, Φ. Γιοφύλλης, Ισ. Αρις, Karl Dietrich, Κ. Ουρανής, Φ. Πολίτης, Δ. Ταγκόπουλος "Ποιος: ο Δημ. Βουτυράς", Γ. Βρισιμιτζάκης "Δημοσθένης Βουτυράς" .
Άλλες Κριτικές
Παύλος Νιρβάνας, Κάρλ Ντίτριχ, Γ. Σταυρόπουλος
Αλληλογραφία
Μία επιστολή του Βουτυρά, Δύο επιστολές του Karl Dietrich

544 pages, Paperback

Published January 1, 2001

About the author

Ο Δημοσθένης Βουτυράς, γιος του συμβολαιογράφου Νικολάου Βουτυρά και της Θεώνης το γένος Παπαδή γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου πέρασε τα πρώτα παιδικά του χρόνια και ο πατέρας του εργαζόταν ως δάσκαλος. Μετά από μερικά χρόνια εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στον Πειραιά, όπου ο πατέρας του διορίστηκε ως συμβολαιογράφος. Εκεί τέλειωσε το Δημοτικό και ξεκίνησε τη φοίτησή του στο Γυμνάσιο, την οποία όμως διέκοψε, καθώς παρουσίασε κρίσεις επιληψίας. Η ιδιαιτερότητά του προκάλεσε την υπερπροστατευτικότητα των γονιών του και έτσι πέρασε τα εφηβικά χρόνια χωρίς στερήσεις. Παρακολούθησε μαθήματα μουσικής, ξιφασκίας, γράφτηκε στη Σχολή Μαχαιριάδη, τα διέκοψε όλα όμως λόγω της ιδιοσυγκρασίας του.

Το 1900 πραγματοποίησε την πρώτη του εμφάνιση στο χώρο των γραμμάτων δημοσιεύοντας ένα άρθρο στην καθαρεύουσα στο περιοδικό του Πειραιά "Χρονογράφος" και ένα στο "Περιοδικόν μας" του Γεράσιμου Βώκου (με τον οποίο ακολούθησε σταθερή συνεργασία). Γύρω στο 1902 ο πατέρας του εγκατέλειψε την εργασία του και ασχολήθηκε με οικοδομικές επιχειρήσεις. Στο εργοστάσιο σιδηρουργίας που έχτισε εργάστηκε αρχικά και ο Δημοσθένης. Στην περίοδο αυτή τοποθετείται η δημοσίευση του διηγήματος «Ο Λαγκάς», που έγινε δεκτό με επαινετικά σχόλια από τον Παλαμά και τον Ξενόπουλο (1903). Ακολούθησαν νέες δημοσιεύσεις έργων του σε λογοτεχνικά περιοδικά, μεταξύ άλλων και στα Παναθήναια. Γύρω στο 1904 παντρεύτηκε τη Μπετίνα Φέξη, με την οποία απέκτησε μερικά χρόνια αργότερα δυο κόρες.

Η ζωή του άλλαξε δραματικά μετά την οικονομική καταστροφή και την αυτοκτονία του πατέρα του το 1905. Προσπάθησε να αναλάβει τη συνέχιση της επιχείρησης, απέτυχε όμως και την οδήγησε στην ολοκληρωτική πτώχευση. Δυο χρόνια αργότερα μετακόμισε με τη σύζυγό του στο Κουκάκι και στράφηκε στην επαγγελματική πεζογραφία, πουλώντας διηγήματα σε περιοδικά και εφημερίδες της εποχής. Η καταξίωσή του ως πεζογράφου προήλθε αρχικά από τον ελληνισμό της Διασποράς, συγκεκριμένα από την Αλεξάνδρεια. Μετά το 1920 άρχισε να γίνεται γνωστός και στην Αθήνα. Η πορεία του ήταν ανοδική και μέχρι το 1923, οπότε τιμήθηκε με το Αριστείο των γραμμάτων και των Τεχνών, είχαν τυπωθεί ήδη δέκα βιβλία του. Λόγω της συνεχιζόμενης οικονομικής του ανέχειας ασχολήθηκε επίσης με τη συγγραφή σχολικών συγγραμμάτων σε συνεργασία με τον Μ.Παπαμιχαήλ, η προσπάθεια όμως ναυάγησε καθώς το αναγνωστικό της τρίτης δημοτικού που ολοκλήρωσαν καταργήθηκε από τη δικτατορία του Παγκάλου. Συνέχισε να ζει από τη συγγραφή και το 1931 τιμήθηκε με το Αριστείο του Δήμου Πειραιώς. Λίγους μήνες πριν την κήρυξη του πολέμου από την Ιταλία πρόλαβε να γιορτάσει τα σαράντα χρόνια της λογοτεχνικής του δράσης στην ταβέρνα Μπογράκου στην Κυψέλη, όπου σύχναζε. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής τάχθηκε υπέρ της Αντίστασης. Μετά το τέλος του Εμφυλίου, σε ηλικία 80 χρόνων δημοσίευσε το «Αργό Ξημέρωμα». Ως το θάνατό του έζησε κατάκοιτος, φτωχός και παραγνωρισμένος από την κρατική εξουσία (η Ακαδημία Αθηνών αρνήθηκε την πρόταση για υποψηφιότητά του σε δυο συνεχείς εκλογές). Πέθανε το 1954.

Το πεζογραφικό έργο του Βουτυρά, σχεδόν αποκλειστικά διηγηματικό, εντάσσεται στο πλαίσιο του κοινωνικού ρεαλισμού και οριοθετεί το πέρασμα από την ηθογραφία στην αστική πεζογραφία. Ως μόνιμο θέμα του κυριαρχεί η ζωή των περιθωριακών (λούμπεν) ομάδων της Αθήνας και του Πειραιά. Έχοντας ζήσει κοντά τους ο Βουτυράς περιέγραψε τη ζωή και την ψυχοσύνθεσή τους με έντονα ζοφερά χρώματα και καταθλιπτικό ύφος, παρουσιάζοντας ωστόσο και μια τάση προς την ουτοπία. Παράλληλα απεικόνισε την άρνηση των ομάδων αυτών να ενταχτούν στην οργανωμένη κοινωνία, άρνηση η οποία αποτυπώθηκε και στην άναρχη δομή των έργων του, σε κάποια από τα οποία συναντούμε επίσης στοιχεία μεταφυσικής και επιστημονικής φαντασίας, τα οποία λειτουργούν συμβολικά.
(Πηγή: Αρχείο Ελλήνων Λογοτεχνών, Ε.ΚΕ.ΒΙ.).