Til oss - fra de eldste

by Linn Skåber, Lisa Aisato (Illustrator)

Linn Skåber har på kort tid blitt en av Norges mest leste forfattere. Med Til ungdommen og Til de voksne bak seg er det kanskje ikke overraskende at det nå er de eldste Skåber ønsker å bli bedre kjent med. Hun har intervjuet, observert, analysert og skrevet. Tekstene er som alltid fylt av varme, humor, klokskap, sorg og glede. Skåbers unike penn og Lisa Aisatos strek gjør at disse menneskene, disse levde livene, trer tydelig frem for leseren. Boken har derfor fått tittelen Til oss - fra de eldste. For hvem ønsker ikke å få de eldstes perspektiv - deres tanker og erfaringer - for å gjøre opp status i sitt eget

Genres: Fiction

248 pages, Hardcover

First published January 1, 2021

About the author

Linn Skåber er en norsk skuespiller, komiker og tekstforfatter som har vært aktiv siden midten av 1990-tallet. Hun har i hovedsak befattet seg med humoristiske roller, både på TV og på scenen.

Reviews

[Michaela · Rating 5 out of 5]

Toto je lahôdka, nielen potešenie pre oči, ale aj pohladenie duše. Dostala som ju pod stromček (aj keď presnejšie je; zohnala, kúpila som si, zabalila a potešila sa z nej) a hneď ju aj prečítala. Sú to príbehy o starých ľuďoch, ktoré sú sprevádzané nádhernými ilustráciami mojej obľúbenej ilustrátorky Lisa Aisato. Nemusia sa čítať za sebou. Sú to momentky zo života, okamihy zachytené slovami, nahliadnutia do ich životov. Nesmierne ľudské a láskavé. Milujem túto knihu.

[Vierka · Rating 5 out of 5]

,,Ľudia si o mne myslia, že som odborník na starobu, ale aj pre mňa je to úplne nová vec.”
,,Nezabúdajte na dostatok spánku. Ronald Regan i Margaret Thatcher sa chválili, že správajú len štyri hodiny denne. Obaja skončili ako senilní.”
Láskavá kniha plná obyčajných príbehov starých všedných ludí, kde aj to obyčajné je tak dôležité.
Táto kniha ma úplne celú objala.

[Marie the Librarian · Rating 4 out of 5]

En fin og melankolsk bok med fortellinger fra de eldre.

[Mirjana (Mirjana_bere) · Rating 5 out of 5]

Srčne, pristne, tople, tako vesele kot žalostne zgodbe in iskrice o najstarejših, lepo pospremljene s čudovitimi ilustracijami.
Priporočam za počasno branje in gledanje.

[Vilde Bratland Hansen · Rating 5 out of 5]

Nok et mesterverk fra Skåber. Elsker disse bøkene 🙏🏼

[Michaella Myš Kamenská · Rating 3 out of 5]

Horko ťažko 3 ☆, aj to iba kvôli ilustráciám a že milujem Lisu Aisato. Príbehy boli ok, ale nebolo to to, čo som čakala.

[Annamária Košútová · Rating 5 out of 5]

“Starší by mali tráviť viac času s mladými. Mladí by sa tak stali lepšími mladými a starší lepšími staršími.” 🧚🏻‍♀️

[Tamara Leontievova · Rating 3 out of 5]

Na túto knihu som sa veľmi tešila. Vedela som o projekte autorky davnejsie a velmi som si priala, aby sa dostal k nám. Asi to bol ten problém, lebo teraz som trocha sklamaná.
Ale nie úplne. Niektoré kapitoly boli výborné, iné menej. Nepáčili sa mi básne a mám rozpačitý pocit z prekladu, ale to neviem celkom posúdiť.
Je to pekná kniha (výtvarno sa mi ľúbi veľmi) ale myslela som, že budem viac dotknutá.
Nevadí, aj tak som rada, že je.

[Mirka · Rating 4 out of 5]

Je to óda na starnutie. Umelecké dielko, pri ktorom si tentokrát prídu na svoje aj oči vďaka jedinečným ilustráciám skvelej Lisy Aisato. Ide o súbor krátkych príbehov (a aj pár básničiek) o tom, ako svet a život vnímajú starí ľudia. A často sú to nečakane prekvapujúce pohľady. Pravdupovediac, básničky sa mi veľmi nepáčili, možno neboli pri preklade až tak dobre „prebásnené“, no nič to neubralo na dojme, ktorý vo mne kniha zanechala. Je to ľudsky a láskavo napísaný text, nádherný a inšpiratívny. Nemám čo dodať, na toto určite dlho nezabudnem.

„Naučte sa tešiť z dažďa. Rok nemá 365 slnečných dní.“

[Bori Pál · Rating 4 out of 5]

The last piece of the series. Not as good as the one about teenagers, but much better than the one about adults. Beautiful and touching, and it seriously made me consider how little we talk about old people in general, how forgotten and invisible this generation is, hogy much we are lacking honest conversations about how they live, think, and feel.

[Literacki Zakątek · Rating 1 out of 5]

To nie jest nostalgiczna książka o starości. Nostalgia ma w sobie pewne piękno, cichy urok. Tutaj mamy przygnębiający, przytłaczający smutek. Nie widzimy starości od pozytywnej strony. Wyłącznie dręczący, straszliwy smutek. Tak, jakby starość nie niosła ze sobą nic dobrego, żadnego ciepła, miłości, czułości. Wyłącznie cicha desperacja, zniechęcenie i totalna pustka, bez bliskich, ich zainteresowania i miłości. Przykra książka. Jednostronna i niekoniecznie prawdziwa.

Moi dziadkowie byli kochani. Nie mieli drogi usłanej różami, ale kochali życie, cieszyli się dziećmi, wnukami. Byli otoczeni ludźmi. Ich dom tętnił życiem, radością, a oni dodawali mu znaczenia swoją obecnością i kochającymi sercami.

Tymczasem wedlug autorki starsi ludzie są jak "zbyt długo gotowany kurczak, którego udka i skrzydełka same odpadają od korpusu."
O jednej z bohaterek pisze: "Staruszka przypomina mysz, małą mysz z torbą na kółkach, która stawia ostrożnie drobne kroczki."
A oto, jakie słowa wkłada w usta starszej kobiety: "Łatwo mnie pomylić ze starym korzeniem albo z jakimś grzybowym tworem, lub po prostu z kawałkiem kory, która odpadła od niegdyś zdrowego drzewa... jestem truflą. (...) Może trafisz na mnie po zapachu, wykop mnie, wykop mnie z tej miękkiej, lecz nudnej ciemności, w której tak długo się znajdowałam, żyłam, spałam."

Żenujące... Czy powiedziałbyś tak o starszym, ukochanym, bliskim człowieku? Czemu to ma służyć? Brzmi jak mentalne przygotowanie pod eutanazję. I takie książki (piszę o trzech częściach tej serii) promuje się teraz w zestawie świątecznym dla nastolatków.

[Ellina · Rating 5 out of 5]

Przechodząc przez Młodość, Dorosłość i Starość znajdujemy te same uczucia, ale w trochę innych dawkach.
Książka ukazuje wielość perspektywy i uświadamia nam, że każda z tych perspektyw jest prawdziwa💚❤️
Wspaniała❤️

[June · Rating 4 out of 5]

Linn Skåber skaper magi, igjen og igjen!

Har hørt «Til oss» som lydbok nå, men ser frem til å holde boken i hendene og lese fra den. Og selvsagt drømme meg bort i illustrasjonene.

[Aneta · Rating 3 out of 5]

ilustracje Lisy Aisato jak zawsze magiczne i wychodzące poza skalę! ❤️

[Ester · Rating 5 out of 5]

Fikk meg til å både le og gråte.

[PuPilla · Rating 5 out of 5]

Tavaly tavasszal olvastam el Linn Skåbertől a Ma négykézláb akarok járni című kötetet, ami a "monológos" könyvek középső része, és a felnőttkori élethelyzeteket járja körül. Bár a történetek jó része kissé komor hangulatú volt, és a családalapítás körüli időszak, a fiatal-felnőtt életkor mellőzöttnek tűnt benne, jó élmény lett, és nagyon megtetszett a hangulatiság, és a képi világ is. Lisa Aisato, az illusztrátor egy varázsló. Csodálatos, kifejező rajzokat készít Skåber történeteihez, amik sokszor álomszerűek, és rendkívül színes fantáziáról tanúskodnak.

Nem volt kérdés, hogy a kamaszmonológok és az időskori monológok is sorra fognak kerülni.
Arra azonban nem számítottam, hogy az időskori kötetet fogom leginkább hozzám közelállónak érezni. ♥ Ilyen öreg lélek lennék? Vagy tényleg az sikerült a legjobban, és nem hiába írja Skåber az előszóban, hogy az időskori monológokat akarta tulajdonképpen először megírni?

Mindenesetre mindkét kötet tetszett, a különféle életkorok problémáit, fókuszpontjait, nehézségeit remekül ragadták meg, az illusztrációk pedig természetesen ismét abszolút levettek a lábamról.

A szél most a legigazibb, olvastam félre már évek óta... Az olvasás kezdetekor a címadó novellánál realizáltam, hogy te jó ég, eddig végig más címmel élt a könyv a fejemben, sőt úgy is hivatkoztam rá mindenhol... A szél most a legigazabb, amim csak lehet, írja a novellában, de nekem úgy is stimmel, a szél most a legigazibb, ebben az életkorban, most tudom csak igazán élvezni az arcomat hűsítő fuvallatokat, nekem valahogy ezt a képzettársítást hozta magával...

De egy betű ide vagy oda, nem számított, A szél most a legigazabb/igazibb rabul ejtett és beszippantott már az első novellájával, aztán csak jegyzeteltem tovább, és a jegyzeteim csak ebből álltak: ez is jó, az is jó, a következő is nagyon jó! Imádtam minden sorát, a történeteit, a témáit.

Kedvencemmé vált a kötet.♥ Voltak történetek benne, amik egészen zsigeri szinten rezonáltak, és szomorúságuk csontig hatolt. Volt, amit meg is könnyeztem. Amikor az egyik idős úr feleségéért eljönnek a mentősök, és "kiviszik, mint a karácsonyfát", teljesen letaglózott az írás, és meg kellett álljak egy pillanatra. Elképesztően szomorú és megrendítő történet az Idegen a házunkban is.
Remek volt A sirály, A kegyetlen fény, az EA, a Mondanom kell valamit, a Két világ, és a már említett karácsonyfás: Az élet ünnepe.

Sok fájdalom bújik meg ebben a kötetben is, de édes-bús pillanatok is, életbölcsességek, amik nem erőltetik rád magukat, nosztalgikus és elgondolkodtató pillanatok, irónia és rengeteg érzelem. A kamaszossal és a felnőttessel ellentétben pedig ezeknek az érzelmeknek teljesen szabad útja van, talán ez az időskor titka már, ez az engedés..., felengedés? megengedés? hogy azt érezzünk, amit csak akarunk. Mégis, bár teljesen szabad utat kap minden, nem egy áradásként törnek elő az érzelmek, hanem nagyon tapintatosan, finoman, mint egy pókháló, szövik be az egész kötetet. Nagyon szerettem. ♥ Remek, elmélyülős élmény volt és újraolvasásra érdemes.

Képekkel és idézetekkel bővebben, itt: https://pupillaolvas.blogspot.com/202...

[book_matula · Rating 5 out of 5]

W moje piękne dłonie trafiło kilkaset książek, które mniej lub bardziej mnie zachwyciły. Są też takie, które zagościły w mojej pamięci na zawsze. Jedną z nich jest trylogia „Młodość. Wyznania nastolatków”, następnie „Dorosłość. Wyznania” po „Starość. O tym, co najważniejsze.” Dzisiejsza recenzja dotyczy właśnie tej trzeciej części, autorstwa utalentowanej pisarki Linn Skåber oraz ilustratorki Lisy Aisato. Jak oddać treść w obrazie? W tej książce wszystko ze sobą idealnie współgra. Zachęcam do zajrzenia i odkrycia, o czym pisze. W serii znajduje się mnóstwo ilustracji, które zapadły mi w serce na tyle, że marzę o ich powieszeniu na ścianie. Każda część opowiada o innym etapie naszego życia.
Dzisiejsza recenzja dotyczy starości. Młodzi ludzie rzadko zastanawiają się nad dorosłością, a co dopiero myśleć o starości. Czy nam się to podoba, czy nie, każdego z nas to czeka. Cytując opis wydawcy: „Przerażająca, tajemnicza, nudna… Jaka jest starość? Czy można się do niej przygotować? Czy w starości jest miejsce na marzenia? Co zabiera, a co daje? Według mnie starość można porównać do encyklopedii pełnej haseł o życiu, mądrości zdobytej na przestrzeni lat oraz lekcji, które warto pamiętać i za którymi warto podążać.
Muszę przyznać, że ta część bardziej przypadła mi do gustu. Poznajemy wspomnienia osób, które przeżyły wojnę, innych, które były samotne mimo posiadania rodziny, oraz tych, które były spełnione jako część swojej rodziny. Można czytać niechronologicznie, ponieważ to nie jest ciąg jednej historii, lecz zbiór opowieści różnych osób, które przez swoje dzieciństwo, dorosłość i starość opowiadają słodko-gorzką historię swojego życia.
Jeśli macie już nastoletnie pociechy, ta seria będzie dla nich idealna. Kto powiedział, że młodym nie można opowiadać o starości i dorosłości? Uważam, że warto uświadamiać młodzież, co czeka każdego z nas, w tym także ich samych. To cudowna, piękna, mądra książka, którą można opisać wieloma wspaniałymi określeniami. Ciekawi mnie, czy powstanie kolejna część, a jeśli tak, to o czym będzie opowiadać?

[Anna · Rating 5 out of 5]

"Starość” to kolejna po "Młodości" i "Dorosłości" książka stworzona przez duet pisarsko-ilustratorski, Linn Skåber i Lisę Aisato. Tym razem przenikamy do świata osób starszych, których punkt widzenia na otaczającą rzeczywistość, dla młodszych pokoleń jest wciąż zagadką. Ta książka odpowiada na wiele pytań związanych ze starością, zaspokaja ciekawość, przywołuje na twarz uśmiech, ale przede wszystkim wzbudza szacunek dla seniorów, których życie w podeszłym wieku nie zawsze jest usłane różami.

Lisa Skåber w swoich tekstach prezentuje różne odcienie starości. Dla jednych będzie to czas, w którym żyje się już tylko wspomnieniami, one podtrzymują przy życiu, są taką podwaliną dalszej egzystencji. Dla drugich bycie seniorem to początek prawdziwego, wolnego życia pozbawionego ograniczeń. Bohaterowie książki mają różne podejście do swojego wieku, niektórzy widzą w nim same pozytywy, a z kolei inni otoczeni są smutkiem, kiedy uświadamiają sobie, że ich przyjaciół nie ma już na świecie.

Starość może być szczęśliwa, może być przerażająca, smutna, samotna, w pełni sił witalnych, ale też w chorobie, można ją przeżyć w otoczeniu bliskich, ale też we własnym towarzystwie. To okres w życiu człowieka, na który zarówno nie ma się wpływu, jak i ma. Czy my sami możemy zaplanować swoją starość? Moim zdaniem nie. To chyba najbardziej nieprzewidywalny okres w życiu człowieka, jaki istnieje.

Dzięki tej książce trzeci raz mogłam doświadczyć tego piękna, jakim jest zatracanie się w piórze Skåber i towarzyszących jej tekstom, grafikach. Te książki są niesamowicie piękne pod każdym względem.

Nie jest to książka smutna, to połączenie nostalgii i refleksji oraz szczere opowieści o tym, jak to jest przeżywać starość, która do najłatwiejszych nie należy, ale można dostrzec w niej też dobro i pozytywne strony. Wzruszająca i otwierająca serce na inność, która powinna być czymś naturalnym, a tymczasem my wciąż uczymy się starości, do której przygotowujemy się przez całe życie.

[daj.nura.w.ksiazki · Rating 5 out of 5]

👴🏼👣

,,Starość. O tym, co najważniejsze" to finałowy tom serii zawierającej zwierzenia osób znajdujących się na różnych etapach życia. Tym razem Linn Skåber oddaje głos ludziom starszym.

💫✨

Uwielbiam tę serię. Nie tylko za jej piękne wydanie i wspaniałe, barwne, wzruszające ilustracje Lisy Aisato, ale też dlatego, że mogę dzięki tym książkom poczuć się zrozumiana (jak w przypadku ,,Młodości") oraz lepiej zrozumieć innych (,,Dorosłość" i ,,Starość").

W trzecim, finałowym tomie poznajemy osoby starsze, czyli te, które często w codziennym życiu (a także w popkulturze) spychamy gdzieś na margines. Trudno powiedzieć, dlaczego tak jest. Może z obawy, że ,,zarazimy się" od nich starością? A może dlatego, że nie chcemy, patrząc na nie, wyobrażać sobie nas samych w starszej wersji?

Bohaterowie tej książki, tak jak osoby w każdym wieku, potrzebują miłości, akceptacji i poczucia bycia widzianymi, i właśnie o tym są ich historie. Ja czytałam je ze wzruszeniem i myślę, że Wy też będziecie.

🏡🌿

[współpraca reklamowa z @wydawnictwoliterackie]

[Romantyczna · Rating 4 out of 5]

"Młodość" i "Dorosłość" mnie zachwyciły, ale "Starości" się obawiałam. Nie jest to łatwy temat i zastanawiałam się jak bardzo mnie on poruszy. Linn Skåber i Lisa Aisato po raz kolejny stanęły na wysokości zadania. Połączyły doświadczenia różnych osób z różnymi formami i niesamowitymi ilustracjami. Zarówno w słowie jak i w obrazkach mamy szeroki przekrój emocji, osobowości i perspektyw, w których możemy trochę powybierać w zależności od własnego nastroju w dany dzień, a nawet od dostępności czasu na czytanie. Autorki po raz kolejny urzekły mnie swoją spostrzegawczością, bystrym spojrzeniem i sposobem w jaki przekazują nam doświadczenia innych ludzi. One nie oceniają, a normalizują to co dla wielu jest tematem tabu, opowiadają historie, które się nie nudzą, które mogłyby być zalążkiem czegoś większego.

[Anna Sochacka · Rating 4 out of 5]

Linn Skåber ponownie połączyła siły z Lisą Aisato i razem stworzyły opowieść „Starość. Wyznania”. To dwadzieścia cztery niezwiązane ze sobą historie o miłości, witalności, smutku i lęku – o tym, co w życiu ważne.

Zatrzymaj się na chwilę, usiądź przy porannej kawie czy herbacie, zamknij oczy, oddaj się marzeniom i przeczytaj choć jeden rozdział. Podaruj sobie chwilę na wytchnienie i refleksję. Zachwyć się tym cudownym wydaniem: twardą oprawą, jakością papieru, jego zapachem, pięknym i wartościowym tekstem oraz fenomenalnymi ilustracjami.

„Starość” to niezwykle ciepła i poruszająca książka-przewodnik o tym, co w życiu najważniejsze. Pełna afirmacji ofiarowuje nam cenne lekcje i może stać się wspaniałym podarunkiem nie tylko dla bliskich nam osób, ale i dla nas samych.

[Mozaika Literacka · Rating 5 out of 5]

To już nie tylko przejmująca szczerością antologia, to raczej swoista eksploracja najbardziej dojrzałego z etapów ludzkiej egzystencji. Starość niemal zawsze wywołuje strach, tak bardzo niechciana, wyzuta z fizycznej żarliwości, nudna, szara, zbyt odległa, aby docenić jej niepodważalną wartość. Linn Skåber nie ma łatwego zadania, a jednak dokonuje czegoś absolutnie ważnego – za pomocą autentycznych kadrów oswaja czytelnika z emocjami zmierzchu życia, pozwala zaprzyjaźnić się z nieuniknionym, ujarzmia przenikliwą boleść duszy, przeplata ostatnie pożegnania z uśmiechami dnia, otwiera serce na empatię do drugiego człowieka. I jeszcze piękne ilustracje niesamowitej Lisy Aisato – wymowne, fascynujące, pełne refleksyjnych wzruszeń, z pewnością niezapomniane.

[Zsofia Fodor · Rating 4 out of 5]

This final installment of the trilogy was somewhere in between the first two books for me, but overall, I liked it. Some of the short stories and metaphors were incredibly moving and made me quite emotional. While some of the biases from the previous book were still present—like an overemphasis on issues like alcohol struggles—I appreciated the focus on how society often overlooks elderly people, rendering them invisible. The way the author explored how different individuals cope with this was beautifully done. Overall, I’d recommend the entire trilogy, as it offers a poignant and thought-provoking journey through the stages of life.

[E.A.W. · Rating 4 out of 5]

Absolutnie przepiękna!
Oficjalnie zostaję fanką Pani Lisy Arsato. Do tego ciepłe historie ludzi starszych - o nich, świecie, o młodych. O przyjaciołach, którzy kolejno odchodzą, o potrzebie zapisania się w czyjeś pamięci, o potrzebie bycia dostrzeżonym.
Zlepek historii, które pokazują jako różni mogą być ci „starzy ludzie” i jaką mogą mieć wartość dla młodszych. Chciałabym, żeby ktoś kiedyś pokusił się o taką książkę o naszych (polskich) starszych pokoleniach.
E.A.W.

[Tea Jørgensen · Rating 4 out of 5]

koselig og lettlest bok. skåber skriver melankolsk, men humoristisk, om det å bli eldre. hvert kapittel byr på noe nytt og originalt. må ikke glemme å nevne at aisato stiller med noen formidable illustrasjoner!! anbefales for både unge og gamle

[☆ Iga ☆ · Rating 2 out of 5]

Sam pomysł na zrobienie takiej trylogii jest świetny, ale po zapoznaniu się z ostatnią częścią stwierdzam, że mogło być znacznie lepiej. Najlepszym elementem są boskie ilustracje Lisy Aisato. Żaden z tekstów nie zostanie na dłużej w mojej pamięci. Straszne rozczarowanie.

[Anki · Rating 4 out of 5]

Midt mellom 3 og 4 et sted. Noen av tekstene er nydelige, mens andre ikke treffer meg like godt. Elsker illustrasjonene!

[Kjersti Ulriksen · Rating 4 out of 5]

Den forrige boka (til de voksne) traff meg ikke noe særlig, men denne gikk rett til hjertet akkurat i dag og fikk meg både til å le og gråte! Den ble lest i en fei. Fin bok!

[Anne · Rating 4 out of 5]

Ektefølt, morsom, fin

[Victoria · Rating 5 out of 5]

Nok ein god bok fra Skåber. Linn Skåber har ein fantastiske skrivestil som aldri slår feil å berøra alle følelsesregistere ett menneske har ❤️

Favorittkapittel 9: to verdener