کتاب شناخت از نظر قرآن جلد اول از مجموعه معارف قرآن مرتضی مطهری، به تحلیل مسئله معرفت و شناخت از منظر قرآن که امروزه جایگاه ویژهاى در میان دانشمندان و فلاسفه پیدا کرده، پرداخته است.
این اثر شامل 9 جلسه از درس استاد مطهری تحت عنوان «مسئله شناخت» در سال 1356 و 1357 در حوزه علمیه قم (حسینیه ارگ) است و ضمن این دروس نشانههایى از فضاى فکرى جامعه ایران در آن سالها نیز به چشم مىخورد.
آیتالله مطهرى در سال 1331 پس از 15 سال اقامت و تحصیل در قم در حالیکه یکى از اساتید شاخص حوزه علمیه قم به شمار مىرفتند و جایگاه ویژهاى براى ایشان در حوزه علمیه قم پیشبینى مىشد، آن موقعیت را رها کرده به تهران مهاجرت کردند. در سال 1354 جمعى از فضلاى حوزه علمیه قم طى طومارى از استاد مطهرى درخواست کردند که به قم آمده و به تدریس بپردازند. در همین ایام امام خمینى (ره) نیز طى نامهاى از نجف از ایشان خواستند که براى تقویت حوزه علمیه قم لااقل هفتهاى چند روز در این حوزه تدریس داشته باشند.
به همین جهت از سال 1355 آیتالله مطهرى معمولاً روزهاى چهارشنبه تا جمعه چند درس عمومى و خصوصى در حوزه علمیه قم داشتند که با استقبال کمنظیرى روبرو شد؛ به طورى که گاهى شاگرد و استاد آن شاگرد و استاد آن استاد در این دروس شرکت مىکردند و البته آن استاد شهید با قرار دادن شرایطى از جمله امتحان و ارزیابى سطح علمى طلاب و دادن تکلیف و مانند آن سعى در کاهش تعداد شاگردان و تبدیل حوزه درس به یک کانون جدى داشت.
درس مبحث «قوه و فعل» اسفار ملاصدرا و درس فلسفه هگل و در اواخر، درس حکومت اسلامى از جمله این درسهاست. یکى دیگر از این درسها درس «معارف قرآن» بود که استاد قصد داشتند موضوعات متعددى را در آن تدریس نمایند، مانند شناخت از نظر قرآن، جامعه و تاریخ در قرآن، قرآن در قرآن، خدا در قرآن، معاد در قرآن و...
از آنجا که این دروس مقارن شد با دوره جدید نهضت اسلامى در سال 1356، این تدریسها تا حدود نیمه اول سال 1357 بیشتر دوام نیافت و آن متفکر شهید که مسئولیت سنگینى در هدایت انقلاب اسلامى در کنار امام خمینى (ره) به عهده داشت، تنها توانست دو موضوع اول یعنى «شناخت از نظر قرآن» و «جامعه و تاریخ در قرآن» را تدریس نماید.
مرتضی مطهری (۱۲۹۸- ۱۳۵۸ش) مشهور به شهید مطهری یا استاد مطهری، فیلسوف، مجتهد، خطیب و نویسنده شیعه در قرن جهاردهم هجری و از مهمترین شاگردان علامه طباطبائی و امام خمینی بود. مطهری از افراد تأثیرگذار و از رهبران فکری انقلاب اسلامی ایران به شمار میرود.
مرتضی مطهری، از سال ۱۳۲۵ش آغاز به تألیف آثاری در زمینههای مختلف فلسفی، اجتماعی، اخلاقی، فقهی و تاریخی کرد و بیش از ۷۰ اثر از او انتشار یافته است. برخی از آثار او در زمان حیات و برخی دیگر پس از درگذشت وی توسط انتشارات صدرا چاپ شده است. سخنرانیها و درسهای مطهری هم در مجلدهای مختلف چاپ و منتشر شده است. علاوه بر موارد ذکر شده، نزدیک به سی هزار برگ یادداشت و فیش تحقیقی نیز از مطهری باقی مانده است. «مجموعه آثار شهید مطهری»، مجموعهای ۲۸ جلدی حاوی تمامی آثار منتشر شده از وی است که کتابهای با موضوعات مشابه، در مجلدات پیاپی جمعآوری شده است. این آثار به تفکیک موضوع عبارتند از:
اصول عقاید، از جلد یک تا چهار: حاوی آثاری مانند عدل الهی، علل گرایش به مادیگری، جهانبینی توحیدی، جامعه و تاریخ، ولاها و ولایتها، مدیریت و رهبری در اسلام، و توحید. فلسفه، از جلد پنج تا ۱۳: حاوی آثاری مانند سیر فلسفه در اسلام، شرح منظومه، اصول فلسفه و روش رئالیسم، مسئله شناخت، و نقدی بر مارکسیسم. تاریخ، جلد ۱۴ و ۱۵: حاوی کتاب خدمات متقابل اسلام و ایران، و همچنین فلسفه تاریخ. سیره معصومین، از جلد ۱۶ تا ۱۸: حاوی آثاری از جمله سیری در سیره نبوی، جاذبه و دافعه علی(ع)، سیری در نهجالبلاغه، صلح امام حسن(ع)، حماسه حسینی، و داستان راستان. فقه و حقوق، از جلد ۱۹ تا ۲۱: حاوی آثاری از جمله نظام حقوق زن در اسلام، مسئله حجاب، اخلاق جنسی، امر به معروف و نهی از منکر، نظری به نظام اقتصادی اسلام، و اسلام و نیازهای زمان. اخلاق و عرفان، جلد ۲۲ و ۲۳: حاوی آثاری از جمله حکمت عملی، فلسفه اخلاق، تعلیم و تربیت در اسلام، آزادی معنوی، احترام حقوق و تحقیر دنیا، و دعا. اجتماعی-سیاسی، جلد ۲۴ و ۲۵: حاوی آثاری از جمله نهضتهای اسلامی در صد ساله اخیر، آینده انقلاب اسلامی ایران، آزادی عقیده، مشکل اساسی در سازمان روحانیت، رهبری نسل جوان، و روابط بینالملل اسلامی. تفسیر، جلد ۲۶ تا ۲۸: حاوی کتاب آشنایی با قرآن.
قسمتهای اول کتاب خوب بود وسطهاش شامل اطلاعاتی میشد که قبلا کسب کرده بودم ولی قسمت آخر کتاب خیلی زیاد برام جذاب بود و باید با تمرکز و تامل کامل خونده میشد!