Waarom cola duurder is dan melk: een filosoof over economische zaken

by Bas Haring

Wat moet ik vinden van marktwerking, economische groei en recessies? Ik weet niet eens wat die woorden feitelijk betekenen. Toch word ik wel geacht er iets van af te weten. Wanneer ik stem bijvoorbeeld. Politieke partijen hebben uiteenlopende ideeën over economische onderwerpen, maar ik heb geen flauw benul wie er gelijk heeft. En toch stem ik. Onwetend. In principe gaat economie over ons dagelijks leven: ons werk, de verdeling van rijkdom, tegenslagen en geluk, de toekomst. Dat zijn toch belangrijke onderwerpen en het is eigenlijk zaak dat ik er meer van begrijp. Vandaar dus dat ik me in economie ben gaan verdiepen, via vragen als: Waar komt geld vandaan? Zijn wij rijk dankzij de armoe van anderen? En waarom is cola duurder dan melk? Tot mijn bevrediging en verbazing heb ik op al mijn vragen een antwoord gevonden. En bovenal ben ik tot de onverwachte ontdekking gekomen dat die economen nog zo gek niet zijn.

Genres: Nonfiction, Economics, Audiobook, Philosophy, Society, Money, Business

240 pages, Paperback

First published January 1, 2016

Reviews

[Freddy Spierenburg · Rating 4 out of 5]

Een erg vermakelijk boek. Ik heb natuurlijk totaal geen verstand van het vakgebied, maar denk nu best wel een aantal dingen te begrijpen, die altijd heel raar leken, maar nu toch veel minder raar dan ik dacht.

Sommige zaken liggen namelijk heel anders dan veel van die zogenaamde word-wakker-filmpjes je willen doen geloven.

[Reinier Ladan · Rating 4 out of 5]

Prima boek om de basisbeginselen van de economie te leren kennen. Het leest makkelijk en het zet je vaak aan het denken. Geen boek met alle antwoorden maar dat past dan ook wel weer bij het onderwerp.

[Jeroen Delcour · Rating 1 out of 5]

Begint als degelijke introductie over hoe de economie werkt, maar ongeveer halverwege stapelen de onzinnige en dikwijls zichzelf tegensprekende uitspraken zich op en heb ik het boek permanent neer moeten leggen. Dit is duidelijk een boek geschreven door een filosoof en niet door een econoom. De auteur blijft vast zitten bij filosofische vragen die niks te maken hebben met de werking van de economie en slaat daardoor de plank volledig mis.

Als je in de kroeg graag als een wijsneus over wilt komen door eerst daadwerkelijk juiste economische begrippen uit te leggen om ze vervolgens met irrelevante persoonlijke voorbeelden en andere verkeerde beredeneringen "onderuit" te halen, is dit boek perfect. Als je, echter, in alle ernst wilt leren hoe de economie in de praktijk werkt, raad ik je sterk aan verder te zoeken.

[Else · Rating 3 out of 5]

Economie voor dummies. Ik dus. Prettig leesbaar, herkenbare voorbeelden. Reden om te lezen: moet groei? En wat nou als de economie tot stilstand komt. Mijn conclusie: niet alle groei moet (spullen) al is groei in slimmigheden wel goed. En stilstand in de economie is vooral naar als je iets gedwongen moet verkopen terwijl het minder waard geworden is. Maar dat zal ik vast te simpel denken. Tot nu toe was er geen enkele vreselijke economische crisis waar ik heel veel last van had. Maar je moet wel rekening houden met minder.

[Taams · Rating 2 out of 5]

Matig boek over serieuze onderwerpen die echt wel wat meer tijd en expertise verdienen dan wat Bas Haring geeft. Boek is een grote kinderlijke, naive verwondering over economische vraagstukken en maakt per onderwerp een conclusie die ongelofelijk kort door de bocht is.

[Martijn Reintjes · Rating 4 out of 5]

Tsja, economie en kapitalisme.
Interessant onderwerpen en dit boek geeft een fijne inleiding in de materie en maakt het complexe systemen begrijpelijk.

En cola en melk ... ik drink toch liever water of groene thee.

[Mips · Rating 3 out of 5]

De wereld van de economie, op toegankelijke, bevattelijke wijze uitgelegd in die typische droog-humoristische Bas Haringstijl, waar ik wel van hou...
Mooie vraagstellingen als 'wat is een markt en moet-ie vrij zijn?', 'moet groei?', 'waarom verdient een hoogleraar meer dan een tuinman?, 'wat is er mis met rijkaards?'...
Zelf had ik vooral een boontje voor de manier waarop hij als filosoof, tussen neus en lippen door, een theorie met een enkel zinnetje vaak weer op losse schroeven zette.
Wat moeten de economen een pesthekel aan hem hebben. :)

[Niki Schoondergang · Rating 4 out of 5]

Dit boek maakt iets sufs en te groot om te snappen, naar iets logisch en behapbaar. En ook nog leuk om te lezen. Fijn ook, omdat we allemaal iedere dag met economie te maken hebben en we (vooral nu de verkiezingen er aan komen) veel stelligheden te horen krijgen die stiekem maar meningen zijn.
Dat vond ik heel prettig om in te zien: wanneer is het echt een feit, en wanneer wordt het subjectief?

[Bart · Rating 4 out of 5]

Zeker de eerste hoofdstukken, meer filosofisch van aard, waren zeer de moeite waard. Helaas werd die ‘spanningsboog’ niet vastgehouden en werd het meer en meer beschrijvend over economische begrippen en instituties. Alleen al om die eerste hoofdstukken blijft het zeer de moeite waard. Ook om Harings open en persoonlijke schrijfstijl.

[Linda · Rating 3 out of 5]

Dit boek probeert economische termen en problemen op een makkelijke manier uit te leggen. Economische processen worden uitgelegd in simpele taal en aan de hand van alledaagse analogieen. Enerzijds is het geweldig dat er schrijvers zijn die het lukt om lastige materie voor veel mensen toegankelijk te maken. Maar anderzijds is het juist deze eenvoud die maakt dat ik het lastig vind om zijn conclusies te onderschrijven. Bij veel onderwerpen missen namelijk fundamentele factoren die het plaatje (en de conclusie) aanmerkelijk zouden beinvloeden.

Zeker in het eerste deel van het boek, waar de werking van de vrije markt wordt beschreven, missen verwijzingen naar milieuimpact, landbouwsubsidies, de invloed van reclame, de inkoopmacht van grote afnemers, uitputting van grondstoffen; dit maakt dat ik bij al zijn conclusies (want die trekt hij tussendoor veelvuldig, op basis van zijn redeneringen) een grote 'ja, maar' voel, en daarmee frustratie. Dit is waarschijnlijk de prijs die je moet betalen voor het vereenvoudigen van problemen.

Andere conclusies lijkt hij te trekken na geen of nauwelijks 'bewijsvoering', waardoor hele pagina's voortbouwen op aannames die ik niet aannemelijk vind (bijvoorbeeld: koffieboeren in verre landen hebben altijd een vrije keuze om hun leven anders in te richten). Ook het idee dat leningen in principe het spaargeld van een ander zijn dat door banken worden uitgeleend wordt ergens in het boek wel ontkracht (geld wordt gecreeerd door banken) maar later in het boek toch weer als aanname gebruikt. Ook vind ik hem weinig kritisch naar het systeem en het vakgebied, terwijl zijn vragen daar toch best aanleiding toe geven.

Het boek is wel interessant, maar laat me, door zijn conclusies gebaseerd op een vaak onvolledige redenatie, wel achter met een onbevredigend gevoel.

[Daniël · Rating 4 out of 5]

Goed boek. Ik kan het iedereen aanraden die totaal niks van economie weet maar het wel wat beter wil begrijpen. Zelf vond ik economie altijd iets complex. Dat vind ik nog steeds, maar nu begrijp ik hoe complex het ongeveer is. Namelijk heel erg complex. Dat wil niet zeggen dat dit een lastig boek is, in tegendeel, maar als je de uitleggen in dit boek opstapelt en erkent dat deze uitleggen maar een simpele versie zijn van de werkelijkheid, dan krijg je al snel een ingewikkeld totaalplaatje.

Het begon wat slap, maar misschien had ik gewoon wat tijd nodig om er in te komen. Na een tijdje kon ik alle hoofdstukken wel volgen en waarderen, op enkele analogieën hier en daar nagelaten. Wel miste ik vaak iets van een samenvatting om het hoofdstuk mee af te ronden. Een herhaling van wat we in dat hoofdstuk hebben geleerd zou fijn zijn geweest. Hoe dan ook heb ik veel geleerd.

Ik heb in het verleden niet gestemd omdat ik vond dat ik niet genoeg van zaken afwist om daar een goede keuze in te maken. Als twee politici iets tegenstrijdigs zeggen over de economie, wie moet ik dan geloven? Bas Haring had hetzelfde probleem, schrijft hij. Door dit boek begrijp ik nu dat economen soms zelf het antwoord ook niet weten. Of dat ze het denken te weten, maar dat ze het zomaar mis kunnen hebben. Of dat de ene uitspraak voor korte termijn is en de andere voor langere termijn. Ergo, ik ga mijn stem voor de volgende keer nog maar eens heroverwegen.

[Quintijn Schenkel · Rating 4 out of 5]

Leuk boek voor iedereen die meer wil weten over economie. Toegankelijk geschreven.

Van mij had er meer ingegaan mogen worden op het marktdenken in combinatie met de arbeidsmarkt (daar zijn de uitkomsten van de vrije markt niet zoals we zouden willen).
Verder zou uitgelegd mogen worden dat sparen niet alleen betekent ‘geld op de bank zetten’, maar juist ook ‘niet consumeren’. En dus zitten de mensen die de producten zouden kunnen maken om te consumeren thuis op de bank (werkloosheid). Gelukkig zijn er bedrijven die willen investeren en deze mensen dus kunnen inzetten voor het bouwen van fabrieken. De rest van de mensen kan ingezet worden door de overheid. (Buitenland laat ik even buiten beschouwing) Zit het tegen (recessie) dan gaan we minder consumeren (meer werkloosheid) en gaan bedrijven minder investeren (meer werkloosheid). Dan blijft er maar één instantie over om die mensen aan het werk te helpen: de overheid.
In een vrije markt wordt een overschot in het aanbod van producten vernietigd en in het vervolg niet meer gemaakt. Op de arbeidsmarkt werkt dat gelukkig niet zo. Daarom is het nodig dat de overheid ingrijpt.

[Olivier De Clerck · Rating 4 out of 5]

Ik hou van Bas Haring. Hiermee is het gezegd. Indien je een andere mening bent toegedaan, zal wat volgt je wellicht niet overtuigen, maar Bas Haring of althans zijn schrijfstijl is schitterend. De naive verwondering waarmee hij zijn onderwerpen benadert, tovert een glimlach op je lippen, maar vergis je niet zijn pen kan scherp zijn als het moet (de poker-vergelijking in de financiele wereld). Op andere punten is hij correct en respectvol (Van Persie) en weet wanneer hij ruimte moet laten voor andere opvattingen (hervedeling van rijkdom).
Voor mij persoonlijk, was het een bijzonder leerrijk. Reeds jaren loop ik rond met gelijkaardige vragen. Waarom groei, waarom is een beetje inflatie niet slecht, etc. De antwoorden die ik kreeg zijn knap en vergelijkingen die Haring maakt maken het een aangename leeservaring.

[Emmy Nota · Rating 3 out of 5]

3,5 sterren. Het boek begint ontzettend leuk met grappige uitleg als 'in totaal ben ik ongeveer 4 maanden van mijn leven aan het werk voor mijn onderbroeken' - wellicht heb ik een dure smaak in onderbroeken, maar toch. Dergelijke grappige verwijzingen en vergelijkingen met een klas vol mensen en zoveel mensen doen dit werk of dat werk vond ik erg leuk en onderhoudend alsmede verhelderend. Verder in het boek verzandt het helaas in wat meer belerende uitleg over hoe micro en macro economie werkt en wordt het saai en langdradig. Kleurrijke vergelijkingen vallen weg en moest echt even doorzetten om het uit te lezen. Desalniettemin staan er een paar interessante dingen in.

[Micha Meinderts · Rating 3 out of 5]

Ik wist bijna niks over (de) economie en om eerlijk te zijn heb ik het idee dat ik dat nog steeds niet doe, maar dat ligt niet aan dit prettig voorgelezen boek. Volgens mij komt het neer op dat de economie als systeem prima werkt, het zijn de irrationele mensen die er een zootje van maken, zoals met alles.

Toegankelijk geschreven, maar bij een aantal voorbeelden/scenario's/metaforen vond ik dat de auteur een paar belangrijke zaken handig achterwege liet om ze te laten werken en dat was jammer.

[Mike Schoonderwoerd · Rating 4 out of 5]

Erg leuk en bovenal informatief boekje, dat onbevooroordeelde lezers prikkelende vragen over de economie met eveneens prikkelende, filosofisch getinte antwoorden, beantwoord.

Cola is duurder dan melk omdat mensen bereid zijn dat er voor te betalen en cola dus meer waard vinden. Economie als een dismal science is wellicht te kort door de bocht, maar een zekere mate van onvoorspelbaarheid moet in tegenstelling tot wiskunde en natuurkunde altijd in acht worden genomen 😁 Dank Bas Haring voor deze open manier van zelfkennisverrijking

[Fons De Mey · Rating 3 out of 5]

Wat mij betreft een leuk boek dat aanzet tot denken, een boek dat je op een toegankelijke manier enkele principes in de economie uitlegt. Bas zou nog meer kunnen aangeven dat veel van de principes van bepaalde aannames uitgaan, maar dat zou het boek langer en waarschijnlijk saaier maken.

Mooi boek dat ik ooit wel eens aan mogelijke kinderen zou aanraden, als ze op school het vak economie moeten volgen.

[Laura · Rating 3 out of 5]

Het enthousiasme dat doorklinkt in de tekst werkt aanstekelijk, maar inhoudelijk vind ik het enigszins tegenvallen. Economische concepten worden versimpeld om ze inzichtelijk te maken, maar vooral waar deze terechtkomen in een vergelijking knelt dat een beetje. Het zorgt ervoor dat je alle aannames en vergelijkingen gaat bevragen. Soms is wat er gezegd wordt inderdaad heel plausibel, maar regelmatig blijven er vraagtekens, of voelt het of er dingen ontbreken.

Het is boeiend om economie met een andere blik te benaderen, maar af en toe breekt het naïeve van de 'persoonlijke zoektocht naar antwoorden' (zoals aan het begin van het boek wordt vermeld) een beetje op. An sich is er niets mis met dat uitgangspunt, maar ik had -gezien mijn gebrekkige kennis van economie- op interessantere inzichten gehoopt.

[Kimberly · Rating 3 out of 5]

Een boek over economie voor dummies. Tot die groep behoor ik absoluut. Door vergelijkingen met knikkers, appelbomen en melkveeboerderijen worden onderwerpen zoals: rente, schuld, economische groei en recessie een stuk duidelijker. Door continue vergelijkingen met eerdere hoofdstukken en vragen worden begrippen uitgelegd en vragen beantwoordt. Niet een boek om vluchtig door heen te bladeren, je moet hier wel echt voor gaan zitten.

[Jean · Rating 3 out of 5]

Drie sterren. Aardige inzichten en anekdotes.
Zwakke punten: spreektaal in zijn boek met -ie. Dan "heeft-ie"etc. Wat een verschrikking.
Ook nergens bronverwijzing naar literatuur. Nog even een los lijstje boeken op de laatste pagina's. Natuurlijk is het populair wetenschapschappelijk, maar dit is wel heel makkelijk.
Tip: leen het boek van een vriend of van de bieb, maar kopen is zonde van je geld.

[Ramon van Dam · Rating 4 out of 5]

A very broad introduction to economics, filled with thought experiments and metaphors. Although it felt like Haring skips important steps at times by oversimplifying things, he does get his points across effectively.

I don't know nearly enough about the subject, putting me straight in the middle of the target audience. I both had fun learned something - mission accomplished.

[Marcel Uljee · Rating 3 out of 5]

‘We hebben allerlei meningen en vooringenomenheden en in het bijzonder hebben we vaak het gevoel dat er zaken mis zijn en dat we voor de gek worden gehouden. Maar wanneer je er met een economenbril naar kijkt, dan zit ‘t vaak toch net iets subtieler.’ (p. 49)

[Martinkoev · Rating 5 out of 5]

Een filosoof over economie. Dat cola alleen maar water, suiker en nog een smaakstof is. Dat het gecreëerde imago van cola het geen is waarvoor men wil betalen. Het is in het leven maar waar je waarde aan toe kent, en waar je je gelukspunten vandaan haalt. Aanrader om te lezen.

[Jeroen Van Der Laan · Rating 4 out of 5]

Na het zien van enkele lezingen heb ik dit boek op mijn leeslijst gezet. Ik denk dat dit het eerste economie boek is dat ik uit heb gelezen. Leuk geschreven voor mensen die economie veelal saai vinden. Op een simpele en begrijpbare manier geschreven.

[Machiel Van Der Wal · Rating 3 out of 5]

Mooie inleiding in de economie, weinig diepgang, maar dat beoogt de schrijver dan ook niet

[Stevo Akkerman · Rating 4 out of 5]

Erg interessant om al deze vragen, waarvan je je soms zelf niet eens bewust bent eens langs te zien komen. Veelal geen verrassingen, maar soms toch interessante zaken!

[Peter · Rating 5 out of 5]

Veel van geleerd

[Daan B. · Rating 3 out of 5]

2,8

[Paul De Belder · Rating 4 out of 5]

Een geweldig leuk en leerzaam boekje, zeker voor absolute leken in economie.

[Anita · Rating 4 out of 5]

Jeroen Tjepkema