Jump to ratings and reviews
Rate this book

De Amerikaan van Karadj

Rate this book
De roman verhaalt over Piruz Sabet, een jongen die opgroeit in een welgestelde, westers-georiënteerde Iraanse familie ten tijde van de Sjah; zijn moeder is schooldirecteur, zijn vader heeft een bedrijf in wegenbouwmachines. Het ontbreekt hem aan niets, behalve aan liefde. Zijn ouders vechten als kat en hond, zijn moeder tiranniseert haar getalenteerde zoon. Hij moet haar ambities waarmaken: medisch specialist worden. Piruz droomt ervan schrijver te zijn, en wordt zich bewust van de sociale ongelijkheid in zijn land. Na de islamitische machtsovername van Khomeini sluit Piruz zich aan bij een jongerenverzetsgroep en ondervindt hij aan den lijve de praktijk van dit gruwelijke regime. Het lot van de hele familie neemt hierbij een andere wending.

303 pages, Paperback

First published August 1, 2021

3 people are currently reading
144 people want to read

About the author

Keyvan Shahbazi

2 books5 followers
Keyvan Shahbazi vluchtte in 1983 uit Iran. In Nederland werd hij adviseur van diverse ministers en columnist van de Volkskrant. Hij was als cultureel psycholoog verbonden aan de Politieacademie en sinds kort werkt hij voor de Nationale Politie. Tevens is hij lid van de Raad van Toezicht van VluchtelingenWerk Nederland. De Amerikaan van Karadj is zijn debuutroman.

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
19 (21%)
4 stars
43 (49%)
3 stars
22 (25%)
2 stars
1 (1%)
1 star
2 (2%)
Displaying 1 - 21 of 21 reviews
Profile Image for Marieke.
22 reviews
November 10, 2021
Aangrijpend en indrukwekkend verhaal, dat een goed beeld van de grimmige omstandigheden van het Iran onder het bewind van Khomeini. Wel lastig om alle personen uit elkaar te houden.
Profile Image for Marit.
57 reviews3 followers
August 9, 2024
Een schrikbarende weergave van het regime dat onder Khomeini duizenden op duizenden het leven kostte, het prachtige rijk dat Iran (Perzië) was voor de Islamitische Republiek én de Westerse sancties, het enorme geweld waarmee mensen te maken kregen en de totale uitbuiting. Krachtig boek. Ik merk dat me alsnog zo slecht kan inbeelden met wat voor onderdrukking het Iraanse volk te maken heeft gehad, dat de verregaandheid nauwelijks doordringt.
Profile Image for i-Kat.
161 reviews3 followers
November 5, 2021
Ik moest er even inkomen vanwege de vele namen en omdat er relatief weinig gebeurde maar de vaart kwam er toch snel in. Vreselijk verhaal. Van alle verschrikkingen vind ik zijn moeder nog het meest stuitend vreemd genoeg.
Profile Image for Simon De Gussem.
10 reviews1 follower
December 7, 2025
De Amerikaan van Karadj is een spannend verhaal over Piruz, het alter ego van Keyvan Shabazi, die als tiener opgroeit op het kantelpunt van de Iraanse Islamitische revolutie. In een heldere en directe stijl toont het boek hoe Piruz, als vrijdenker, langzaam wordt ingesnoerd door sociale controle en gevangenschap, en hoe buren en bekenden veranderen in beoordelaars. Het contrast tussen een relatief open samenleving en het religieus regime na 1979 wordt voelbaar en maakt van dit boek een ware page turner. Het begin komt wat traag op gang, maar daarna is het moeilijk weg te leggen.
84 reviews2 followers
October 30, 2021
"Er is geen groter isolement dan het isolement dat een isoleercel creëert. Vanaf het moment dat de ijzeren deur achter je wordt dichtgeslagen, slaat dat isolement op je neer en beneemt het je de adem, als een stinkende natte wollen deken op een hete zomerdag. "

Karadj ligt 40 km van de hoofdstad Teheran en is de stad waar Piruz Sabet opgroeit. Zijn ouders zijn welvarend, hebben door hard te werken een zekere rijkdom en status bereikt. Veel liefde van zijn ouders ken Piruz niet, integendeel de enige lichamelijke contacten die zijn ouders met hun kinderen hebben, vertalen zich in lijfstraffen.

Het boek is onderverdeeld in vier delen en elk deel wordt begeleid door een stukje uit het gedicht Verder van Rutger Kopland. Nadat ik het boek uit had, las ik het gedicht nog eens en dat kwam dan wel harder binnen.

Het eerste deel bevat meer informatie over het gezin van Piruz Sabet, zijn ouders en zijn grootouders. Handig hierbij is de stamboom die vooraan in het boek terug te vinden is. Het boek neemt een rustige start met weinig vaart maar biedt je een rustige kennismaking met het gezin. Dit deel is eerder beschrijvend en informatief geschreven, maar vanaf deel twee neemt het verhaal een vaart, neemt steeds donkere wendingen aan.
Het brengt je het verhaal over de Islamitische revolutie vanuit de ogen van de puberende jongen Piruz. Piruz die een andere toekomst voor ogen heeft dan wat zijn ouders willen dat hij doet. Hij wil schrijver worden, zijn moeder wil dat hij tegen de leeftijd van vierentwintig dokter is.
Maar beide dromen worden door de machtsovername van Khomeini afgenomen. Je krijgt niet alleen de impact op dit gezin te zien, maar ook wat de impact is op het dagelijkse leven en de samenleving. Levens die worden weggegooid, dromen die afgenomen worden, angst en terreur.

Piruz komt terecht in een jongerenverzetsgroep, de beweegredenen hiervan bleven voor mij wat op de achtergrond. Maar de gebeurtenissen die daarop volgen grijpen je naar de keel. Wat een verschrikkingen, willekeur. Alhoewel ik de band met Piruz eerder afstandelijk vond, kon ik het boek niet aan de kant leggen. Je wil als lezer verder in het verhaal, maar het biedt je weinig hoop. Je komt terecht in een wervelwind aan verschrikkingen.

De Amerikaan van Karadj is een autobiografische roman, Keyvan ontvluchtte Iran, en is een aangrijpend en donker verhaal over de impact van de Islamitische revolutie.
Een verhaal dat moest geschreven worden, een verhaal dat moet gelezen worden.
Profile Image for Michelle Weijers.
121 reviews7 followers
October 18, 2021
De Amerikaan van Karadj van Keyvan Shahbazi

Piruz groeit op in een welgestelde, westers georienteerde, liefdeloos gezin in het dorpje Karadj, Iran. Zijn moeder heeft maar één doel voor ogen: Piruz moet op zijn vierentwintigste het beroep dokter uitoefenen. Na de Islamitische machtsovername sluit Piruz zich aan bij een jongerenverzetsgroep.

De uitspraken van de moeder van Piruz zijn niet mals. ‘Sterf toch eens en verlos me van je ellendige bestaan!’ Tel daarbij de verschrikkingen die zijn gebeurd gedurende de machtsovername en je hebt een heel indrukwekkend verhaal in handen. En dan zag ik dat nog netjes.

Het begin kabbelt rustig voort, beetje rommelig misschien, maar eenmaal beland bij deel twee neemt het verhaal een vaart. Stoppen met lezen kan alleen nog als je echt niet anders kan, want dit boek wil(/moet) je in één adem uitlezen. Het wordt steeds grimmiger, donkerder en je wilt weten hoe dit afloopt. Spannend, gruwelijk, misselijkmakend, heftig, indrukwekkend en rauw zijn de sleutelwoorden voor dit boek.

De vertelwijze is vooral beschrijvend en daardoor ietwat afstandelijk. Toch heeft mij dat er niet van kunnen weerhouden dat ik enorm te doen had met Piruz.

Dit boek behoort voor mij tot de klasse ‘een van de beste boeken gelezen dit jaar’.

Instagram: @vrouwzoektboek
188 reviews5 followers
October 3, 2021
Sterke literaire roman
In De Amerikaan van Karadj beschrijft de schrijver het Iran gekeken vanuit de kinderogen van Piruz Sabet. Piruz leeft in Iran, ten tijde van de Sjah en ten tijde van de kentering en de Islamitische machtsovername door Khomeini. Hij groeit, samen met zijn broertje, op in een Westers georiënteerde familie waarin zijn moeder een toppositie in het onderwijs heeft en zijn vader een bedrijf voor de reparatie van wegenbouwmachines. Zijn ouders hebben aanzien en welvaart verworven en proberen er alles aan te doen om Piruz zo te laten opgroeien dat ze trots op hem kunnen zijn. Hun afstandelijke en harde benadering zorgt ervoor dat Piruz scherp om zich heen kijkt en observeert. Als jong kind begrijpt hij niet wat er gebeurt als de armoede en het geweld op straat zichtbaar wordt. Ondanks de terreur en intimidatie, ook vanuit zijn familie, zoekt hij naar kennis, hoop en komt hij in contact met het verzet. Dit keert zich tegen hem en ook hij lijdt onder het regime. Piruz raakt ontheemd en doet er alles aan om onder het juk van zijn familie en het regime uit te komen.

Het boek lijkt wat afstandelijk geschreven. Echter dit past bij de onbevangenheid van het kind vanuit wiens perspectief dit geschreven is. Dat kind registreert en begrijpt niet alles ten volle. Ik las een interview met de schrijver in het Parool (24-9-2021). Dat hielp me het boek beter te begrijpen. De schrijver heeft bewust voor dit perspectief gekozen om niet zijn eigen verhaal te schrijven en om ter bescherming van de lezer een filter in te bouwen. Dat heeft hij heel goed gedaan.

Het boek start met de beschrijving van de familie van Piruz. Het lezen over de voorouders, de manier waarop relaties tot stand zijn gekomen en hoe bijvoorbeeld zijn oom zich gedraagt, lijkt geen doel te hebben, echter door de ogen van een kind is dat alles wat hij heeft. Het geeft goed de culturele aspecten binnen familieverhoudingen weer als het gaat om hiërarchie en wie het voor het zeggen heeft of waarom je iets voor de ander hoort te doen.

Ook de vriendschappen die Piruz heeft spelen een rol. Daar waar hij toch vaak het buitenbeentje lijkt, ontwikkelt zich wel een onderlinge vertrouwdheid als de dreiging van buitenaf groter wordt. Geweldig hoe ze bergwandelingen maken en elkaar stimuleren in het vrije denken. Als de dreiging groter is, wordt Piruz ook met een aantal van deze vrienden geconfronteerd. Piruz hoopt dat hij terug kan naar Iran om te getuigen wat er gebeurd is en om het verhaal van zijn vrienden te kunnen vertellen. Dat heeft hij uiteindelijk alleen via dit boek kunnen doen.

De vele gebeurtenissen waarbij het doel niet meteen helder is, de afstandelijke schrijfstijl maken dit boek niet meteen een prettig boek om te lezen. Echter, kijkend naar de autobiografische elementen, de manier waarop de ontwikkeling van Piruz vanuit zijn perspectief is geschreven en de culturele en geschiedkundige elementen die op een natuurlijke manier zijn verweven in dit verhaal, vind ik dit een sterke literaire roman (al was dat niet het doel van de schrijver).
Profile Image for Wilma Hartman.
182 reviews1 follower
October 24, 2021
Piruz groeit samen met zijn broer Payam op in het Iran van de Sjah. Zijn moeder werkt al directrice van een school en zijn vader heeft een bedrijf in machines voor de wegenbouw. Het ontbreekt hen aan niet zo lijkt het. Maar dat is de buitenkant. Als gezin gaat het niet goed. De ongeschreven regels bepalen de gang van zaken en niet de liefde voor elkaar. Het gaat vooral om de buitenkant. Als Piruz een puber is op zoek naar een eigen weg in het leven vindt de omwenteling plaats en komt Khomeini aan de macht. Piruz raakt betrokken bij een groep jongeren die betrokken raakt bij het verzet tegen het regime. De gevolgen laten zich raden. Zal hij ooit de schrijver worden die hij zo graag wilde worden, zeer tegen de zin van zijn ouders in?
De schrijfstijl van het boek is vrij eenvoudig. Korte zinnen en hoofdstukken maar met een impact die raakt. Juist doordat het met weinig opschmuk is geschreven komt het bij je binnen en blijft het bij je. Ik ben iemand die houdt van mooie zinnen en prachtige poëtische beschrijving maar juist doordat die er niet zijn wordt je niet afgeleid van het verhaal dat de schrijver wil vertellen. De rauwe werkelijkheid van de Islamitsche wereld achter het nieuws dat wij binnenkrijgen. Ondanks dat zie je de werkelijkheid voor je. ‘Er is geen grote isolement dan het isolement dat een isoleercel creeërt. Vanaf het moment dat de ijzeren deur achter je wordt dichtgeslagen, slaat dat isolement op je neer en beneemt het je de adem, als een stinkende natte wollen deken op hete zomerdag.’ Zo een zin maakt direct duidelijk waar het om gaat. Je verwacht dan eenzaamheid, maar Piruz zit met drie andere mensen in een cel zonder voldoende dekens. Ik vind persoonlijk het heel knap gedaan en hoop nog vaak iets van hem te lezen.
Het verhaal verloopt chronologisch en is consequent opgebouwd. In het begin waren de namen wat lastig, maar gelukkig is er een stamboom getekend. De Iraanse namen zijn niet zo bekend en het onderscheid tussen man en vrouw zijn dan ook lastiger te maken. Het is heel bijzonder dat het boek begint met een gedicht van een Nederlandse dichter Rutger Kopland, ‘Verder’. Een heel passend gedicht die de verbinding legt tussen Iran, dat ver van ons af staat, en Nederland. Zeker achteraf vond ik dat heel erg passend. Het boek is heel compleet. Het complete gedicht staat achter in het boek helemaal vermeld, net als allerlei andere voetnoten, die subtiel in de tekst zijn aangebracht, zo subtiel dat het haast niet opvalt.
Ik hoop dat Keyvan Shahbazi zal blijven schrijven en we nog veel boeken van zijn hand mogen lezen.

Profile Image for Wendy.
743 reviews24 followers
August 27, 2022
Soms wil je een boek graag heel goed vinden, omdat je onder de indruk bent van het verhaal op zich, en van de schrijver, die er zijn eigen verhaal in heeft verwerkt.
Soms lukt dat niet, dit is voor mij zo’n boek.

Piruz groeit op in een welgesteld familie, en heeft het goed zolang de sjah aan de macht is. Wanneer deze verdreven wordt, verandert er veel in Iran, en wordt Piruz zich bewust van zaken waar hij voorheen niet mee bezig was. Hij voert zijn eigen kleine verzet, maar moet hier voor boeten, evenals zijn familie.

Jammer genoeg leest dit verhaal gewoon niet vlot, er zit geen vaart in, en ik voelde me als lezer helemaal niet betrokken of aangesproken. Het kwam allemaal nogal afstandelijk over, en ook al wéét ik dat zulke dingen gebeurd zijn, ik voélde het gewoon niet.

De woordkeuze is soms vreemd, de zinsconstructies ook, en er zijn ook vaak zijsprongetjes die er niet toe doen (zoals een halve pagina over een kakkerlak die de kamer binnenloopt). Ook vond ik het erg moeilijk om de verschillende personen uit elkaar te houden, een lijst hiervan was zeker welkom geweest (al is de stamboom voorin zeker al nuttig).

Het is een belangrijk verhaal dat het verdient om gelezen te worden, maar het sleepte me gewoon niet mee.
14 reviews
March 10, 2023
Dit is een uitstekend geschreven verhaal die zich afspeelt tijdens de omschakeling van de Sjah van Iran naar de Islamitische republiek van Khomeini. Khomeini, eerder verbannen naar Parijs werd onder veel gejuich onthaald na het verdrijven van de Sjah en zijn gevreesde SAVAK, iedereen dacht er vooruitgang en ommekeer te boeken De waarheid is totaal anders gebleken. De Iraanse schrijver is zelf gevlucht in 1983 en heeft zijn ervaringen uit Iran meegenomen in dit verhaal. Vanaf de eerste zin tot het eind ben je in de ban van dit boek. Het is ook geen echt geschiedenisboek want het regime is nog aan het bewind, daarmee is het ook zo beklemmend om lezen. Het gaat hier over een westers georiënteerd gezin die met de machtswissel moeite heeft om zich recht te houden in de waanzin van Khomeini en zijn regering. Wanneer de zoon zich wel wil verzetten komt hij in conflict met zijn ouders die zich onder de radar willen houden. Telkens moeten ze hooggeplaatsten en veel losgeld bieden om hem uit zijn benarde positie te halen. De beschrijvingen van de martelpraktijken zijn gruwelijk om lezen en we mogen blij zijn dat dit ons niet overkomt. Dit debuut is met vaart geschreven en nergens staan er zinnen die er niet toe doen. Ik hoop op nog een nieuw boek van deze schrijver te mogen lezen.
Profile Image for Ine.
39 reviews
October 18, 2021
Het debuut van Keyvan Shahbazi is een rauw en intens boek dat je sprakeloos achterlaat. De roman is gebaseerd op de gebeurtenissen die Shahbazi zelf meemaakte in zijn jeugd. Het is een indrukwekkende getuigenis van de folteringen en vernederingen die hij moest ondergaan, en van de dood van zijn vrienden, waar hij persoonlijk getuige van was. Daarnaast getuigt de auteur ook over vriendschap en familiebanden, over de liefdeloosheid en het geweld in zijn gezin en over hoe dit het leven van een jongeman kan tekenen. Onder de vorm van een roman geeft Shahbazi op imposante wijze weer hoe religieus fundamentalisme een samenleving kan ontwrichten. De Amerikaan van Karadj is zeer urgent en actueel, het is een verhaal dat moest verteld worden. Een beklijvende, sterke roman die heel veel lezers verdient.

Mijn volledige recensie kan je hier lezen:
https://thecactuslounge.net/2021/10/1...
Profile Image for Pauline.
120 reviews2 followers
August 24, 2025
Waargebeurd verhaal over een jongen die opgroeit in Iran in de tijd van de Sjah, een voorspoedige periode in een rijk land vol kennis, mode en gelijkheid van man en vrouw. Als Khomeini aan de macht komt, en daarmee de Islamitische Garde, verandert alles. De 17-jarige Piruz leest graag boeken, en sluit zich aan bij een verzetsgroep, waarna hij opgepakt wordt en op een vreselijke manier gemarteld wordt. Je leest over zijn ervaringen, leert meer over het land in die tijd en over de martelaren (waaronder Ebrahim Raisi, die verantwoordelijk was voor de vele massamoorden en tot 2024 de op één na machtigste man van het land bleef). Stuitend is ook de relatie met zijn moeder, waar je dan ook weer rillingen van krijgt.
95 reviews3 followers
October 11, 2021
Een rauw en aangrijpend verhaal over een jongen die opgroeit in het Iran van de jaren 70 en 80. Ik vond het in het begin wat lastig in het verhaal te komen door de vele namen en familieleden, maar door de handige stamboom voor in het boek was ik hier zo doorheen.
Ik vond de schrijfstijl en de korte hoofdstukken prettig, hierdoor is het een heel leesbaar boek. Ik werd echt in het verhaal gezogen en heb het in 1 dag uitgelezen.
Profile Image for Inge.
98 reviews3 followers
December 13, 2021
zeeer indrukwekkende debuutroman. luchtig, komt langzaam op gang maar zo meeslepend, doordat grote politieke gebeurtenissen verteld worden aan de hand van een ogenschijnlijk gewoon familieverhaal. extra punten voor de toevoeging van de familiestamboom aan het begin (dat zouden meer boeken mogen doen) en de noten aan het einde die het verhaal met de werkelijkheid van het islamitische regime in iran verbinden. 5 sterren.
1 review
September 30, 2021
Impressive account of how life of a teenager changes by a regime.
178 reviews
July 25, 2022
Plot is interessant maar vind het niet goed geschreven en leest daardoor moeilijk
Profile Image for E.
89 reviews
May 17, 2025
Leerzaam en indrukwekkend over Iran in de tijd van Khomeini. Wat een gruwelijkheden. Knap dat Shahbazi na al deze narigheid een succesvol bestaan in Nederland heeft opgebouwd.
8 reviews
December 28, 2025
Aangrijpend, gruwelijk en het stemde mij somber. Het boek ging onder mijn huid zitten. Bleef er dagen mee bezig. Prachtig geschreven.
Displaying 1 - 21 of 21 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.