Ivana pred morem

by Veronika Simoniti, Anita Peti-Stantić (Translator)

Kad Adrijan Vuga sretne Ivanu Fortunat pod kolonadom mariborskog samostana, u njoj vidi samostalnost, dobrohotnost i tvrdoglavost koje druge djevojke nemaju. Pokušava joj pisati, no njezini su odgovori šturi, a posebno se trudi naglasiti: Ivana ništa ne moli. Unatoč učiteljskoj službi u različitim dijelovima predratne Slovenije, Ivana i Adrijan vjenčaju se i dobiju kćerkicu Pinu. No kako je on uvijek bio crven, završi u progonstvu u Srbiji, a Ivana i Pina moraju potražiti utočište kod rođaka. Nakon što obližnji ugljenokop osvoje partizani, u selo dolazi naočiti borac Vitalij, pred kojim nitko ne ostaje ravnodušan. Kad nakon mnogo godina Ivanina unuka naiđe na fotografiju trudne bake s kćerkicom, shvati da neke odgovore može dati samo Vitalijeva žena, ali konačno oslobođenje predstavlja samo vatra…

Ivana pred morem slovenske spisateljice Veronike Simoniti sjajan je roman o malim ljudima u vremenima velikih nevolja. Ispripovijedana u majstorskoj maniri, ova obiteljska saga dira u srce i njezini junaci postaju nam poput izgubljenih rođaka
iz vremena koja nam se danas čine dalekima, ali i – što nam ne služi na čast – zaboravljenima.

Prevela Anita Peti Stantić.

Genres: Fiction

176 pages, Hardcover

First published April 12, 2019

Reviews

[Andriana Ristevska · Rating 5 out of 5]

,,Без спомените нема ни време ни простор, без спомени нема свет. Светот постои само откако ние ќе влеземе во него со нашите спомени. Светот е музеј што е простор со време и време со простор. Музејот е симболичен простор на животот и смртта. Заборавот е бришење, со него се губиме во прапросторот и во правремето, а тие си постојат од порано. Без споменот не постоиме."

Протагонистката, која живее во Париз, се враќа во Словенија за да ја исчисти куќата на мајка си, со цел да ја продаде. Како што ги сортира сите предмети, така околу неа оживуваат стари спомени. Но, една фотографија посебно ѝ го привлече вниманието. Фотографија од нејзината мајка како дете која стои до баба ѝ со трудничко меше. Но таа цел свој живот знае дека мајка ѝ нема браќа и сестри. Како е ова можно? Зошто никој од семејството не го споменал овој, не толку мал, податок? Таа не може да го добие одговорот од семејството бидејќи сите се мртви. Меѓутоа, кога веќе е тука, би можела да се распраша кај соседи и пријатели. Како што запловува во морето наречено минато, така спомените надоаѓаат како мирни бранови.

Дали вреди да се бара одговори на одамна зачуваните тајни, или пак, подобро би било да ги пуштиме заедно со заминувањето на луѓето од нашиот живот?

Мала книга во поглед на страниците, но кога ќе ја прочиташ ќе ја сфатиш нејзината длабочина. Прекрасен и раскошен стил на пишување кој ти посакува топло добредојде. Брзо се чита, но ќе те тера да размислуваш на доста важни теми.

Протагонистката е обичен човек во кој преовладува љубопитноста за семејните корени. Во трка со времето, таа се обидува да ги открие одамна заборавените спомени. Спомени кои нема на кого да ги раскаже или пренесе. Тука е убаво опишана и поврзаноста на предметите со луѓето кои не се меѓу нас. Читателот се прашува зошто е потребна големата опсесија со предмети, кога тие ништо не значат во споредба со луѓето.

Ама кога сите твои драгоцени луѓе се мртви, а твојот мозок оди против твоја волја и не сака да соработува (да се сеќава на истите тие луѓе и спомените создадени со нив), тогаш и едно небитно парче мебел може да се претвори во гранка на која цврсто се држиме за ветрот да не ги однесе и последните делчиња од сложувалката.

Со паралелното раскажување на сегашноста и минатото, читателот има можност да види колку всушност е кревка човековата психа во време на војна. Не само психата на оние кои се во центарот на самата војна, туку и на оние кои остануваат дома, оние кои се лице в лице со непријателот. Претставена ни е една мајка која останува без машка фигура во семејството и со секоја сила се бори за нејзината ќерка да биде нахранета и настрана од злобата која го опколи целиот свет, а сепак, да најде време за себе.

Крајот на оваа приказна е како затворање на страницата наречена минато и отворање на нова која носи многу нови можности за главниот лик. Погледнување назад кон минатото ни носи само привремен мир бидејќи без разлика колку факти и вистини откриваме - не можеме да го смениме она што веќе се случило, а секој изминат миг е како одење кон непознатото. И затоа, единствениот миг на кој треба да се посветиме е сегашноста.

Прекрасен роман кој ќе се вгнезди во вашата потсвест и кој ќе го носите со себе каде и да одите. Роман кој нè тера повеќе да ги сакаме луѓето додека се живи. Емотивна приказна која успева во овие малку страници да нè научи на многу важни поуки и животни лекции. Топла препорака.

[Blazz J · Rating 3 out of 5]

3/5. Roman, ki je bil po "literarno-kritiškem" receptu napisan z mislijo na nagrado ("Če je večkrat uspelo Jančarju, lahko tudi nam"). Kratkoproznim dolgoprogašem se pozna preveč fabulativnega treninga - epsko zastavljeni tekst "nudi" (pre)sunkovite zaključke in doživi implozijo. Tema, četudi delno avtobiografska, se zdi prežvečena in bralcu ni več v užitek - večni problem malomarnega ohranjanja dediščine prednikov.

[Žiga · Rating 3 out of 5]

Knjiga se mi je izredno vlekla. Čeprav je bila ideja na začetku obetavna, se je hitro izgubila v preveč podrobnih opisih. Branje je postajalo naporno, saj sem ves čas čakal, da se bo zgodilo nekaj pomembnega, a se nikoli zares ni zgodilo. A si je knjiga zaslužila Kresnika - NE.

[Sabina_bere · Rating 4 out of 5]

Lepa zgodba s tragičnim in z nostalgičnim pridihom.

[Maruša · Rating 5 out of 5]

Obožujem to knjigo. Kljub temu, da govori o drugi svetovni vojni in travmatičnih dogodkih, v njej ni tipične slovenske zamorjenosti. Glavna pripovedovalka raziskuje svoje korenine zgodbe svojih prednic ter se poslavlja od njih s prodajo počitniške hiše.

[Ivana · Rating 4 out of 5]

"Bez sjećanja nema ni vremena ni prostora, bez sjećanja nema svijeta. Svijet postoji tek otkad smo u njemu mi sa svojim sjećanjima."

[mo · Rating 3 out of 5]

Thinking about all the stories about my family members that I'll never know because it's too late to ask or because some things you just don't talk about 🤪

[Petra · Rating 1 out of 5]

Knjiga je slabša od tople Radenske.

[Lili · Rating 5 out of 5]

Zopet knjiga po kateri sem posegla zaradi bralnega izziva (Kresnikov nagrajenec ali nominiranec). Zmeraj priznam, da imam predsodke do slovenskih avtorjev in letos z veseljem spoznavam, da sem bila v veliki zmoti.

Ivana pred morjem je čudovita zgodba o družini, katere življenje sega od druge svetovne vojne pa do leta 2001. Pripovedovalka, katere imena ne izvemo se iz Pariza vrne nazaj v Slovenijo, da proda družinsko hišo ob morju. Tam ob pospravljanju najde sliko babice z njeno mamo in babica je na tej sliki noseča. Začne se ugibanje o tem, kaj se je z otrokom zgodilo, saj pripovedovalka nikoli ni imela ne tete ne strica.

Avtorica čudovito opisuje odnose in samo zgodovino. Popelje te v neznani svet, svet ki je živel v neprestanem strahu in kjer so se ljudje morali konstantno prilagajati novim situacijam.

Knjiga, ki se čudovito bere in je ne moreš odložiti do konca.

[Mika Hočevar Helbl · Rating 3 out of 5]

Kljub bogatemu jeziku me knjiga ni navdušila. 170 strani sem brala pol leta, ker mi ni in ni stekla. Če bi imela knjiga še dodatnih 100 strani, se z njo najverjetneje ne bi mučila. Sama vsebina je tako razpotegnjena, da bi jo lahko spreten pisec strnil v daljšo kratko zgodbo. Bi bila bolj učinkovita. Zlahka sem se izgubila med vsem napisanim, kar za tako kratek roman res ni dober znak. Glede na vso hvalo okoli knjige, je v meni pustila en tak mehmehmeh... (Najbolj mi je všeč fotografija na naslovnici. Ta je top.)

[Anja Orehek · Rating 5 out of 5]

kresnik 2020

https://aniaorehek.wixsite.com/otherw...

[Nuša Ornik · Rating 5 out of 5]

Honestly, kvalitetna knjiga hah, pleasantly surprised.

[✩☾ Žana Černoš ☽☆ · Rating 5 out of 5]

To je najbrž eden redkih review ki jih bom napisala v slovenščini, ampak evo...
Čisto po pravici ne berem veliko slovenske literature, razen snovi, ki je obvezna v šoli (kakor je bila tudi ta knjiga) zato sem bila na začetku rahlo skeptična, ko so nam jo dodelili za Cankarjevo tekmovanje. Sem bila pa vesela, da ni bil spet Cankar ali kakšen drugi 'slavni' slovenski pisatelj, da si lahko malo oddahnem od njih. Nič slabega proti Cankarju, seveda.

Roman me je prijetno presenetil. Na začetku sem vstopila v branje, z rahlim odporom, potem pa nisem mogla nehat brat. Knjiga ima zelo bogato zgodbo, bogato vsebino ter bogate like, ki popestrijo dogajanje. Všeč mi je kako se v eni zgodbi prelivajo zgodbe o kar treh življenjih, tako da je zgodba predstavljena iz treh različnih vidikov, življenj in obdobij v času. Slednje nam da vpogled v kako se je razvijalo življenje skozi obdobja, kar me je tudi pritegnilo.

Ponavadi dodam v reviewe še svoje annotatione ampak glede na to, da je to tekmovanje, jih bom kar obdržala zase :)

Bi pa definitivno priporočala knjigo, ne samo odraslim, tudi najstnikom, saj premalo govorimo o takšnih težkih temah, razen trenutno seveda. Mogoče bi glede na čase prebrali kaj lažjega, ampak seveda si roman zasluži vseh pet zvezdic.

[Klemen Kenda · Rating 1 out of 5]

Ko človek naleti na nagrajeno knjigo slovenskega avtorja, se (predvsem zaradi številnih negativnih izkušenj zadnjega desetletja) upravično vpraša, ali bo knjiga upravičila porabljeni čas, ki ji ga bo namenil. Ivana pred morjem bralcu ponudi večkrat preizkušeni kliše domačih knjižnih "uspešnic", ki gradi na prvinskem čustvenem odzivu predvsem ženske publike. Recept vsebuje travmatično osebno izkušnjo z nekaj nostalgije, ki črpa iz naše bolj ali manj oddaljene preteklosti (npr. Belo se pere na devetdeset ali Devica, kraljica, vdova, prasica) s pridihom evropske romantike in pozerskega svetovljanstva (npr. Pogodba). Roman se zdi, kot bi ga nekdo napisal na silo, brez pravega navdiha in ideje, saj borna zgodba niti ne preseneti, niti bralca ne zmore nagovoriti na čustveni ravni. Prepletajoče zgodbe sicer nakazjejo željo po globljem sporočilu, a do sinteze bralec na koncu ne pride, saj je cesar navsezadnje, kot vse kaže, nag. Borne zgodbe ne reši niti jezik, ki zveni arhaično, nenaravno, na drugi strani pa se avtorica s faktografskimi zapisi loti celo najbolj intimnih doživetij svojih junakov. Zdi se, da je edina vrednost tega romana seznam stvari in produktov, ki so zaznamovali čas med leti 1938 in 1991.

[Simona · Rating 3 out of 5]

“Naša bivališča so živi organizmi, in starejša ko so, več podedovanih hišnih duhcev nam neslišno odpira vrata iz sobe v sobo.”

Knjiga je dobitnica Kresnikove nagrade leta 2020. Zelo mi je bil všeč slog pisanja. Zgodba se bere hitro in tekoče. Odvija se v sedanjosti, ko protagonistka prodaja hišo svojih starih staršev, in nas s pospravlanjem njune lastnine in pisem popelje v čase med drugo svetovno vojno. To doda branju temačen, na trenutke boleč pridih, saj beremo o Ivaninem težkem življenju med vojno, ko je ostala sama z otrokom, in se trudila preživeti. Koliko takšnih zgodb je obstajalo, pa ne bodo nikoli več povedane, ker je prepozno, in ker si ženske nikoli niso upale spregovoriti.
Vseeno pa me je knjiga malo razočarala, saj je veliko obetala, na koncu pa se zdi kot da se ni spremenilo skoraj nič, razen lastništvo hiše v Portorožu.

[Ursula · Rating 4 out of 5]

3.5/5

Hitro berljiva knjiga. Glavna pripovedovalka, se vrne v hišo svojih starih staršev, da jo pripravi za prodajo. Med tem opravilom naleti na več pisem, ki ji razgrnejo zgodbo njenih starih staršev, predvsem pa babice Ivane, med drugo svetovno vojno in po njej.
Izstopa predvsem medvojni čas, ki osvetli težko življenje ženske, ločeno od moža, ki mora preživeti sebe in njunega otroka. Vprašanje, kaj se je zgodilo z nerojenim otrokom na sliki, ki jo najde pripovedovalka, pa izvemo šele čisto na koncu.

[VT · Rating 5 out of 5]

Ivana pred morjem se me je dotaknila na poseben način, opisuje čase, ki jih že davno ni, so bili drugačni, a so vseeno ustvarjali podobne težave kot današnji časi. O tem se ni govorilo odprto, če že pa v šifrah. S pripovedovanjem skozi pisma in zdrobljeno časovnico se je ustvaril poseben miselni tok spominov.

[Jasmina · Rating 4 out of 5]

Interesting look into family history and past and how these events can influence the present. Considering main part is set during the years of the second world war makes that history even more interesting. I enjoyed discovering the events though various letters and from various people, with a story that flows easily and is quite engaging.

[Mario · Rating 4 out of 5]

Knjiga prepleta zgodbo pripovedovalke, ki odkrije babičina pisma in skozi njih spoznava zgodbo svoje babice. Težko ji je med 2. svetovno vojno, ko je babica ločena od svojega izgnanega moža in mora sama skrbeti zase in za svojega otroka. Takrat pa se splete tudi družinska skrivnost.

[Danijel]

Str. 98 - ...., da so spomini kot punčke, s katerimi se igrajo deklice: iz tovarne jih sicer dobimo v podobi prisrčnim malih bitij, potem in sami oblečen po svojem okusu; punčke so večni namišljeni otroci, ki ne rastejo. Samo mi jih skozi čas slačimo ali pa nanje navlečemo nove cunje

[Simon Popek · Rating 4 out of 5]

3,5 ☆

[Gregor Gajic · Rating 5 out of 5]

Večinoma zelo berljivo. Všečno zastavljena družinska zgodba.

[Polona · Rating 5 out of 5]

Kakšno mojstrstvo pisane besede, poigravanje s časom in lahkotnost prehajanja med eno in drugo zgodbo ter umetelnimi stavki.

[Tadej V · Rating 4 out of 5]

Konec me je malo razočaral.

[Sabina · Rating 4 out of 5]

“Brez spominov ni časa in ni prostora, brez spominov ni sveta. Svet je šele, odkar smo v njem mi s svojimi spomini. Svet je muzej, ki je prostor s časom in čas s prostorom.”

[Tjasa · Rating 3 out of 5]

3.5*

[Maja · Rating 3 out of 5]

Preveč metaforičnega pisanja. Škoda.

[Maja Tavčar]

Ne kužim ovu knjigu. Prvo onaj bizarni početak sa napadom u Bataclanu, i onda Pero koji odjednom počne pričati kao da je dokorirao fiziku.

[mel]

Kresnik 2020

[Blaž Božnar · Rating 3 out of 5]

Precej mučno branje kar se mene tiče, četudi se bere hitro in tekoče. Poučno glede usode konkretnega izgnanca v Nedićevo Srbijo in njegove žene, ki ga je čakala celo vojno ter njunih potomcev, zlasti pa glede travme (spontanega) splava in načinov soočanja z njo. V splošnem sem roman doživel kot eno samo poslavljanje in pospravljanje (spominov, stanovanja in predmetov v njem ...).