Ο Τίτος, ένας έφηβος από την Αθήνα, ζει ακόμη ένα Πάσχα στο χωριό, ίδιο κι απαράλλαχτο όπως κάθε χρόνο. Αλλά τούτη τη φορά, με τους φίλους του, παίρνουν μια πολύ σοβαρή απόφαση: να μην γυρίσουν στην Αθήνα, αν δεν γίνει, επιτέλους, αυτό το κάτι. Βιώνουν τις δικές τους Μέρες Λατρείας, βουτώντας στα νερά των πρώτων εφηβικών ερώτων, αυτών που ζεις μόνο για μία φορά. Και οι ήρωές μας δεν βουτάνε απλά, σκάνε με πάθος επάνω τους κάνοντας πάταγο. Οι Παναγιώτης Πανταζής (Στα Μυστικά του Βάλτου, Ερωτόκριτος) και Γιώργος Γούσης (Ερωτόκριτος, Ληστές) δημιουργούν ένα υπέροχο graphic novel, μια γλυκόπικρη και χιουμοριστική ιστορία με αληθινούς, σύγχρονους, εφηβικούς χαρακτήρες. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Με μια λέξη: νοσταλγία. Νοσταλγία για ξένοιαστες εποχές που παιδιά και έφηβοι μαζευόνται στο χωριό κάθε Πάσχα και κάθε καλοκαίρι και μοιράζονται λίγες στιγμές εκεί, τους πρώτες έρωτες, τις πρώτες ανησυχίες, καταστάσεις όπου αφήνουν την πόλη πίσω τους και βρίσκονται σε ένα "παράλληλο" σύμπαν. Αυτή η ιστορία ήταν από αυτές που ξεχώριζα από τον Μπλε Κομήτη και ήθελα πολύ να την δω ολοκληρωμένη, οπότε χαίρομαι που κατάφερε να γίνει έκδοση. Η δουλειά είναι υπέροχη τόσο σε κείμενο όσο και σε εικονογράφηση, κάθε καρέ είναι για καδράκι - και θέλω κολασμένα το μαλλί και το στυλ της Μάγδας.
Βρίσκομαι λοιπόν στο χωριό μου στην Ελαφόνησο και βρήκα επιτέλους την ευκαιρία να κάτσω να διαβάσω το Μέρες Λατρείας του Παναγιώτη Πανταζή και του Γιώργου Γούση. Η ιστορία διαδραματίζεται το Πάσχα (χα, είναι κι επίκαιρο!) σε ένα ελληνικό χωριό και ο πρωταγωνιστής μας, ο Τίτος, είναι ο κλασσικός έφηβος που βαριέται να κάτσει με τους μεγάλους κι αντ' αυτού δεν μπορεί να περιμένει να συναντήσει τους φίλους του. Έχει όμως και άλλο λόγο που ανυπομονεί να περάσει τις διακοπές του στο χωριό. Θέλει να ξαναδεί τη Μάγδα, μια κοπέλα που γνωρίζει από μικρός και τα τελευταία χρόνια τρέφει ρομαντικά συναισθήματα απέναντί της. Κι από τη στιγμή που την ξαναβλέπει, μαζεύει το κουράγιο για να την πλησιάσει και να της πει πως αισθάνεται.
Μια ιστορία που ομολογώ, πως δεν μου προκάλεσε νοσταλγία, καθώς τα δικά μου Πάσχα τα πέρναγα πολύ διαφορετικά από ο,τι οι ήρωες του βιβλίου. Όμως πρόκειται για μια καλογραμμένη ιστορία με πολύ όμορφες εικόνες που διαβάζεται πολύ εύκολα και κεντρίζει το ενδιαφέρον του αναγνώστη ακόμα και χωρίς τον παράγοντα νοσταλγία. Το προτείνω σε αναγνώστες που ψάχνουν να διαβάσουν κάτι στο κλίμα των ημερών, αλλά θέλουν κάτι που να μην είναι παιδικό ή θρησκευτικό βιβλίο ☺️
Με το που άνοιξα το κόμικ, θυμήθηκα όλες τις χρονιές που πηγαίναμε για Πάσχα στο χωριό. Έφηβοι πρωταγωνιστές σε μια γλυκιά ιστορία, όπου στην ουσία δεν γίνεται κάτι, απλά βλέπεις το Πάσχα στο χωριό για μια παρέα που συναντιέται μόνο κάθε Πάσχα. Το χωριό πάντα είναι ένα διάλειμμα από την Αθηνα. Άλλοι φίλοι, που τους βλέπεις μόνο κάθε Πάσχα και καλοκαιρι. Με πολύ ωραία χρώματα και σχέδιο. Θα θυμηθείτε κι εσείς τα νιάτα σας, αν πηγαίνατε στο χωριό να δείτε τον επιτάφιο και να ανάψετε λαμπάδα στην αυλή της εκκλησίας.
Το κοινό γνώρισε τις Μέρες Λατρείας πρώτη φορά μέσα από τις σελίδες του Μπλε Κομήτη. Ολοκληρωμένο πια κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Polaris. Ο Παναγιώτης Πανταζής (Pan Pan – γνωστός για κόμικς όπως Τα Μυστικά του Βάλτου και ο Ερωτόκριτος) εργάστηκε στο σενάριο και το σχέδιο ενώ ο Γιώργος Γούσης (Ληστές, Ερωτόκριτος) ασχολήθηκε αποκλειστικά με το σενάριο.
Η ιστορία ακολουθεί τον δεκαεξάχρονο Τίτο που ζει στην Αθήνα σε μία ακόμα εξόρμηση στο χωριό για να περάσει Πάσχα με τους γονείς και τη γιαγιά του. Όπως κάθε έφηβος που σέβεται τον εαυτό του, βάζει στόχους ανέφικτους: να γίνει κάτι με τη Μάγδα, δύο χρόνια μεγαλύτερη του την οποία βλέπει κάθε χρόνο το Πάσχα. Η παρέα του Τίτου αποτελείται ακόμα από τον Γιώργο και την Κορίνα που έχουν τις δικές τους «περιπέτειες» αυτό το Πάσχα αλλά είναι και σχολιαστές των προσπαθειών του Τίτου.
Πρόκειται για μία κλασική teen ιστορία αλά ελληνικά και το Smassing Culture δεν θα μπορούσε να αδιαφορήσει. Μπορεί να έχουμε ταυτιστεί λίγο με τους υπερήρωες ή με διανοούμενιστικα κείμενα όμως έχουμε μία ειδική θέση στην καρδιά μας για την ένοχη απόλαυση teen σειρών, κόμικς και ταινιών.
Σε αντίθεση με ό,τι συχνά πιστεύεται, το teen δεν είναι εύκολο είδος, ούτε στα κόμικς ούτε πουθενά. Φορτωμένο με τα χειρότερα κλισέ του Hollywood –αλλά και κάποιες από τις πιο καλές στιγμές του– αντιμετωπίζεται συχνά ως υποδεέστερο. Πράγματι, συχνά κυριαρχούν στερεοτυπικά σενάρια — αγόρι γνωρίζει κορίτσι, κάπως την απογοητεύει, συνειδητοποιεί το λάθος του, όλα διορθώνονται από μία μεγάλη ρομαντική κίνηση, the end. Ακόμα χειρότερα, οι απεικονίσεις των εφήβων κινούνται ανάμεσα σε καρικατούρες χαρακτήρων, με σπασμωδικές και ασυνάρτητες συμπεριφορές και τις μικρογραφίες ενηλίκων· τίποτα από τα δύο δεν μπορεί να εκφράσει τη διαδικασία μετάβασης που περνάει ένα άτομο. Ωστόσο, πέραν όλων αυτών, μία καλή ιστορία ενηλικίωσης έχει τη δική της. Δεν είναι μόνο ότι μας γεμίζει νοσταλγία για αυτή την περίοδο· πολύ περισσότερο, δίνει στον θεατή/αναγνώστη να σκεφτεί κάποια δικά κομβικά σημεία στην πορεία της δικής του ζωής, επιτυχίες αλλά και αποτυχίες και ματαιώσεις που τον ακολουθούν ακόμα.
Οι Μέρες Λατρείας κινούνται σε αυτή την κατεύθυνση. Δεν αποφεύγουν πάντα τα κλισέ, κατορθώνουν όμως να τα ενσωματώσουν στο ελληνικό πλαίσιο με οργανικό τρόπο. Το Πάσχα στο χωριό έχει τη δική του τελετουργία λατρείας και αυτή πλαισιώνει την πορεία του Τίτου. Τα σόγια που «πρέπει να τα δεις», η περιφορά του επιτάφιου και, φυσικά η Ανάσταση. Μα πάνω από όλα είναι οι παρέες που χτίστηκαν μέσα από διαδοχικά Πάσχα(τα) και αποκτούν άλλη σημασία μες την εφηβεία. Πολύ έξυπνα οι δημιουργοί προσθέτουν, πέρα από τα παραδοσιακά, ένα ακόμα τελετουργικό στο τέλος, που έχει νόημα μόνο για τους έφηβους που ζουν το Πάσχα στο χωριό: ένα κρυφτό που τους επαναφέρει στην παιδική ηλικία αλλά διεξάγεται μες το νεκροταφείο του χωριού τη νύχτα, σημάδι ότι απομακρύνονται γρήγορα από τα χρόνια του παιχνιδιού.
Ο Τίτος έρχεται αποφασισμένος να είναι αυτό το Πάσχα διαφορετικό αλλά στην πραγματικότητα είναι καταδικασμένος να περάσει όλα τα στάδια της αγωνίας του εφηβικού έρωτα. Στην πορεία, απορροφημένος από τη δική του ανησυχία, θα αγνοήσει τα προβλήματα των γονιών του αλλά και την παράλληλη διαδρομή των φίλων του. Σαν γνήσιος έφηβος, τοποθετεί την επιθυμία του στο κέντρο του κόσμου, φιλτράρει ό,τι συμβαίνει μέσα από αυτό, για τρεις μέρες αγωνίας χτίζει το δικό του σύμπαν και ζει εντός του. Οι αναγνώστες δεν μπορούν παρά να εκνευριστούν μαζί του αλλά και, εν τέλει, να ταυτιστούν, να του αναγνωρίσουν όλα τα ελαφρυντικά του κόσμου. Ποιος δεν έχει βρεθεί σε αυτή τη θέση;
Το ίδιο το σχέδιο φαίνεται να αναδεικνύει αυτά τα στοιχεία, με τους προσγειωμένους χρωματικούς τους τόνους και τη βυζαντινή σχεδόν απλότητα στα πρόσωπα, η οποία βέβαια καταφέρνει απόλυτα να οπτικοποιήσει τα ασταθή και υπερβολικά τους συναισθήματα (συνηθισμένο στην εφηβεία). Την ίδια στιγμή το ίδιο το χωριό, το περιβάλλον στο οποίο διαδραματίζεται ιστορία πρωταγωνιστεί με την ίδια σφοδρότητα όπως και οι ανθρώπινοι χαρακτήρες. Πολύχρωμο, λιτό μέσα στη βουκολική του γοητεία, προσφέρει μια ατμόσφαιρα η οποία γεμίζει τις σελίδες του κόμικ με μια αισθαντικότητα.
Το φινάλε σέβεται την πορεία των χαρακτήρων και δεν προσφέρει μία βολική λύτρωση ούτε όμως καταδικάζει τον πρωταγωνιστή μας. Η πραγματικότητα αποδεικνύεται πιο απλή από τις προσδοκίες και τις ανησυχίες του Τϊτου. Το τέλος, γλυκόπικρο, όπως πρέπει να είναι, επαναφέρει τον Τίτο στο δικό μας σύμπαν. Η ευκαιρία παραμένει ανοιχτή, ίσως εκπληρωθεί, ίσως όχι. Όπως κάθε τελετουργία που σκοπεύει να αντέξει στον χρόνο, οι Μέρες Λατρεία θα επαναληφθούν.
Το "Μέρες Λατρείας" του Παναγιώτη Πανταζή και του Γιώργου Γούση, καταφέρνει να κλείσει μέσα του τη δύναμη των ημερών πριν τις πρώτες ερωτικές μας εμπειρίες. Τα άγχη τους φόβους τα υποθετικά σενάρια που συμβαίνουν στο μυαλό ενός ερωτευμένου παιδιού το πώς αυτό το παιδί θέλει να θεωρείται "μεγάλος" και ως εκ τούτου στο μυαλό του, έτοιμος για σεξ, τη νοσταλγία του χωριού που οι περισσότεροι έχουμε ως εμπειρία, με πρόσωπα και καταστάσεις που ζούμε για λίγες μέρες και το ξέρουμε.
Είναι η ιστορία του 15χρονου Τίτου ο οποίος επισκέπτεται το χωριό του για Πάσχα και εκεί συναντά και τον έρωτα του, τη Μαγδα.
Τα χρώματά του βοηθάνε τον αναγνώστη να μείνει στο συναίσθημα της στιγμής η ιστορία παρέα με κάποια πανοραμικά καρέ δίνουν στο σενάριο μια αίσθηση οικουμενικότητας, σαν να περιγράφουν τις καταστάσεις που αφορούν μια ολόκληρη εποχή και όχι μόνο την συγκεκριμένη παρέα.
Το διάβαζα χαμογελώντας και όταν τελείωσε χαμογέλασα λίγο παραπάνω γιατί με έκανε να σκέφτομαι το ενδεχόμενο ο έρωτας να σε σπρώχνει μακριά από το τώρα, να σε βάζει σε ένα μεταίχμιο μεταξύ συμμετοχής και μη συμμετοχής, να είσαι παρών σε ένα γεγονός αλλά να μην το ζεις γιατί η σκέψη σου θα είναι πάντα απασχολημένη με το πρόσωπο που αγαπάς, μέχρι να πάρεις την πρώτη επιβεβαίωση που θα σε γεμίσει ελπίδα για το μέλλον, και τότε θα αρχίσεις να μοιράζεσαι ζωή με τους γύρω σου.
Χριστουγεννιατικο δώρο για τη μεγάλη που αγαπάει graphic novels. Μάζεψα τα βιβλία από το πάτωμα, το διάβασα αραχτη στο μεγάλο της κρεβάτι. Ε,ρε να ήμασταν πάλι 15, 16, 17 να καρδιοχτυπουσαμε στον επιταφιο και στο κλαμπ του χωριού... Κι αυτό το καλοκαίρι, λιωμένο παγωτό... Κι ένα χαμόγελο να μένει 30 χρόνια μετά. Θα επανέλθω με τα σχόλια της 13χρονης, που τα καλύτερα καλοκαίρια είναι ακόμα μπροστά της
Νοσταλγία, αναμνήσεις, εφηβεία. Ένα πανέμορφο graphic novel που μέσα σε σχεδόν 50 σελίδες καταφέρνει να σε κάνει να ξαναζήσεις τις πρώτες σου ερωτικές εμπειρίες. Θυμάσαι πότε ερωτεύτηκες πρώτη φορά ως έφηβος και σίγουρα ταυτίζεσαι με τους προβληματισμούς και τα άγχη του Τίτου. Με το που τελειώνει σου αφήνει ένα γλυκό χαμόγελο και μία όμορφη εικόνα από το Πάσχα στο χωριό.
Παρόλο που μου άρεσε πολύ η ιδέα, νομίζω ότι τελικά είχα διαφορετικές προσδοκίες που αυτές που μου κάλυψε εν τέλει το βιβλίο. Εξακολουθώ να πιστεύω ότι αξίζει να διαβαστεί και να εφαρμόζονται ανάλογες ιδέες, όμως προτιμώ το "Φεστιβάλ" που με είχε ενθουσιάσει!
Απλή,αλλά όχι απλοϊκή ιστορία. Κατάφερε σε λίγες σελίδες να περιγράψει τέλεια τις εφηβικές ανασφάλειες, τη νοσταλγία και τους ρυθμούς της επαρχίας. Επίσης πολύ ωραία κάδρα και χρώματα.