Jump to ratings and reviews
Rate this book

Atlas van het dialect in Vlaanderen

Rate this book
Alles wat je altijd al wilde weten over het dialect in Vlaanderen... én nog veel meer!

Meer en meer mensen in Vlaanderen - van jong tot oud - hebben belangstelling voor dialect. Tegelijk is er nog nooit zoveel kennis voorhanden geweest over de dialecten in Vlaanderen. Daarom is er na de enthousiast onthaalde Atlas van de Nederlandse Taal nu een nieuw boek, op dezelfde leest geschoeid, maar met exclusieve aandacht voor alles wat de dialecten in Vlaanderen zo interessant maakt.

De wereld van het dialect wordt toegankelijk gemaakt aan de hand van vijftig vragen. Dertig van die vijftig thema's gaan over de dialecten, met onderwerpen als: 'Waarom zijn er zo veel dialecten in Vlaanderen?' of 'Is West-Vlaams het oudste Nederlands?' Bij de twintig andere thema's duiken we als het ware in de dialecten, vooral dan in de rijke en verrassende woordenschat, met onderwerpen als 'Bestaan er echt vijftig dialectwoorden voor 'motregen'?' of 'Waar in Vlaanderen krijg je een zoen, een toot, een pieper of een bees?'

272 pages, Hardcover

First published September 22, 2021

8 people are currently reading
54 people want to read

About the author

Johan De Caluwe

6 books1 follower

Ratings & Reviews

What do you think?
Rate this book

Friends & Following

Create a free account to discover what your friends think of this book!

Community Reviews

5 stars
11 (57%)
4 stars
6 (31%)
3 stars
2 (10%)
2 stars
0 (0%)
1 star
0 (0%)
Displaying 1 - 3 of 3 reviews
Profile Image for Tim.
1,294 reviews31 followers
October 2, 2021
In faaëte zaawek dees bespreeëking volleeëdeg int dialect moete schraaëve, mor jòò, dòòr emmek nà oek wèr gin goesting in/veur, dus 't zal toch gewoeën zoeë moeëte, vrieës ek. As ieëmand àànders z'n aaëge d'r mè wilt beeëzeg 'aawe, doe mor oep, ge meugt gerust zenne.

Het gebeurt niet vaak, maar zo heel af en toe kom je 's een boek tegen dat je met recht en reden de titel 'naslagwerk' kunt geven, en de Atlas van het Dialect in Vlaanderen hoort daar absoluut bij. Wat een boek is me dit.

Het is een beetje geënt op de Atlas van de Nederlandse Taal van onder andere eveneens Johan De Caluwe. De opmaak en opbouw zijn zeer vergelijkbaar, dus daar ga ik hier niet te diep op ingaan. Maar de inhoud is natuurlijk wel totaal anders.

Waar dat iets oudere boek effectief over de hele Nederlandse taal in al zijn aspecten ging, verspreid over het hele taalgebied, gaat dit boek echt enkel alleen over het dialect in Vlaanderen, met een paar uitstapjes naar Frans- en Zeeuws-Vlaanderen. Doorheen het boek krijg je wat basiskennis mee van taalkunde wanneer er specifieke linguïstische begrippen geïntroduceerd, verduidelijkt worden en voorbeelden meekrijgen... Maar bovenal is dit eenvoudigweg - nu ja... - een boek waarin tientallen, ja zelfs honderden dialectwoorden vervat zitten en besproken worden. Het moet een immens monnikenwerk geweest zijn om alles een beetje goed, duidelijk en thematisch te rangschikken.

Een deel van de hoofdstukken gaat over de achtergronden van dialecten (wat zijn ze, waar komen ze vandaan, welke regels vinden we, waar liggen dialectgrenzen, wat doen dialectologen nu juist?), andere vragen gaan dan weer dieper in op bepaald taalgebruik in specifieke omgevingen (school, eten, dieren, planten, boerenleven). Het is een ware goudmijn. Je leert andere kanten van Vlaanderen kennen, je staat gewoon versteld van alle originele verzinsels en gekke kronkels de mensen doorheen de eeuwen gemaakt hebben. En je schiet ervan in de lach, dat natuurlijk ook. En met grote regelmaat verspreidt er zich een grote glimlach op je gezicht, want - hé, kijk, dat woord ken ik ook! Of, wacht 's - wat is het lang geleden dat ik dat nog gehoord heb. Maar ja, ik kan me inderdaad nog herinneren dat we bij ons in de omgeving de ruiten in een kaartspel effectief 'blekken' noemden. Woorden als 'blaffetuur' en 'negerinnentetten' zijn blijvers natuurlijk. Om het nog niet te hebben over allerlei rare - of moet ik zeggen, 'aardige'? - grammaticale constructies, letters die op honderd-en-één manieren kunnen veranderen, en klanken die hetzelfde doen maar dan duizend-en-één manier hebben.

Het is enorm toegankelijk geschreven, zonder dat er iets van voorkennis verwacht wordt. Het heeft een erg onderhoudende stijl ook. Dit is een boek dat iedereen kan lezen, zonder enige moeite. Misschien is er één nadeel aan: omdat de auteurs ervoor gekozen hebben om alle hoofdstukken als het ware op zichzelf te laten staan, en je dus alles apart kunt lezen, komt er na een tijdje wat herhaling in. Als je, zoals ik, gewoon alles van bladzijde 1 tot 276 (want ja, zo groot is het dus, en dan in A4-formaat!) leest, dan krijg je van sommige dingen drie of vier keer hetzelfde voorgekauwd. Maar goed, die alinea's kan je ook overslaan natuurlijk.

En dialect is oud, natuurlijk ('vaneigens'...). Ouder dan de standaardtaal (ook al kun je je, zeker na het lezen van dit boek, afvragen wie dat in Vlaanderen eigenlijk spreekt). En dus zit er een heel historisch aspect aan dit boek ook. Het gaat dan niet alleen om de herkomst en het ontstaan van 'de dialecten' in het algemeen, maar ook over woorden, woordsoorten en -vormen, grammatica, klankleer. Om afzonderlijke stukken dialect te begrijpen, heb je kennis van geschiedenis nodig. Zeker als het gaat om de achtergrond en betekenis van woorden en uitdrukkingen te begrijpen, wordt je in de Atlas met de teletijdmachine teruggeflitst naar het verleden en leer je meer over de Vlaamse geschiedenis, of dat nu zeventig, honderd of vijfhonderd jaar geleden was. Dit boek leert je niet alleen iets over onze taal/talen, het brengt je ook een hoop bij over hoe de Vlamingen de voorbije eeuwen leefden.

Dus ja, dit is echt een prachtboek! Enig in zijn soort. Maar wat mij betreft hoeft dat zeker niet zo te zijn: als de auteurs zich geroepen voelen, mag er gerust nog een vervolg verschijnen, waarin dan nog zaken als 'bekan', 'nieverans', 'nen touter', 'jààrebeeëze', 'de barrewitjes' en god mag weten wat nog allemaal uit de doeken gedaan worden.

9,7/10
Profile Image for Hanna.
166 reviews2 followers
January 5, 2022
Perfect koffietafelboek voor taalliefhebbers! Ideaal om af en toe eens een hoofdstukje uit te lezen en ook uiterst geschikt voor wie geen voorkennis heeft over klankverschuivingen en andere taalkundige fenomenen. De taalkaarten over woordenschat en klanken maken er echt een atlas van.

Het boek is een stevige turf als je het in een keer wil uitlezen (zoals ik, omdat hij uit de bibliotheek kwam), maar dankzij de mooie vormgeving en spitsvondige illustraties blijft het ook dan aangenaam lezen.

Een uitstekend voorbeeld dat je een wetenschappelijk verantwoord boek kan schrijven voor een breed publiek.
Displaying 1 - 3 of 3 reviews

Can't find what you're looking for?

Get help and learn more about the design.