อ่านแบบโทได

by 西岡 壱誠 (นิชิโอกะ อิสเซ), ภัทรวรรณ ศรประพันธ์ (Translator)

คนทั่วไปอ่านเพิ่มความรู้ แต่เด็กโทไดอ่านเพิ่มความคิด สุดยอดเคล็ดลับการอ่านที่ได้มากกว่าแค่ความรู้

มหาวิทยาลัยโตเกียวหรือ “โทได” คือมหาวิทยาลัยอันดับหนึ่งของญี่ปุ่น ที่นี่สอบเข้ายากและมีอัตราการแข่งขันสูงสุด มีเพียงนักเรียนระดับหัวกะทิเท่านั้นที่จะเข้าไปเรียนได้

นิชิโอกะ อิสเซ เป็นเด็กที่สอบได้ที่โหล่ของโรงเรียนปลายแถว แต่กลับสอบเข้าโทไดได้เป็นลำดับต้นๆ ของประเทศ หนังสือเล่มนี้รวบรวมเทคนิคการอ่านที่เขาคิดค้นขึ้น จากการสังเกตวิธีอ่านที่ใช้กันในหมู่นักศึกษาโทได

Genres: Psychology

288 pages, Paperback

Published August 1, 2021

About the author

Nishioka Issei

Reviews

[Philipda Luangprasert · Rating 4 out of 5]

ผมจบจากโทได แต่ก็ไม่ได้เห็นด้วยกับวิธีการอ่านของเขาทั้งหมด
หนังสือสรุปวิธีอ่านของผู้เขียนไว้ได้ดี ส่วนที่ผมเห็นด้วยคือการอ่านอย่างวิเคราะห์ว่าหนังสือกำลังอ่านต้องการสื่ออะไร จริงแค่ไหน ไม่ใช่เพียงเชื่อคล้อยตามหรือท่องตามหนังสือ
แต่หลายวิธีในหนังสือเล่มนี้ เช่น การอ่านหนังสือหลายเล่มพร้อม การเขียนโน้ตทีละบท การเตรียมตัวและกำหนดเวลาอ่าน ฯลฯ

เทคนิคเหล่านี้เหมาะกับการอ่านเตรียมสอบกลุ่มภาษาและสังคม อาจไม่ค่อยเหมาะกับกลุ่มวิทยาศาสตร์นัก
สำหรับการอ่านทั่วไปก็อาจนำเทคนิคเหล่านี้มาลองปรับใช้ได้

[Sorn · Rating 4 out of 5]

เห็นวางอยู่บน Shelf หลืบๆ ที่คิโนะ พารากอน 😅 อ่านหน้าปกแล้วน่าสนใจ (เพราะช่วงนี้ ดู Japan sinks อยู่ อินมากๆ เพราะในเรื่อง ชุนและเคนอิจิเป็นเพื่อนกันมาตั้งแต่เรียนโทได และทำงานด้วยกัน55 เห็นวิธีคิดที่เป็นระบบและไม่เชื่ออะไรง่ายๆ) เลยทำให้ “โทได” ติดอยู่ในหัว

หนังสือเล่มนี้เป็น How to เน้น Step / Pattern ชัดเจนสไตล์ญี่ปุ่นอ่านง่ายมากๆ และใช้เวลาไม่นาน เทคนิคที่สรุปไว้เอามาใช้ได้จริง ถึงแม้คำแนะนำในการอ่านบางอันจะสุดโต่ง55 แต่คิดว่าถ้าเอามาปรับใช้บ้างน่าจะเวิร์ค โดยเฉพาะการเตรียมตัวก่อนเริ่มอ่านหนังสือเป็นสิ่งสำคัญที่จะทำให้การอ่านมีประสิทธิภาพมากขี้น ซึ่งปกติไม่เคยนึกถึงเลย

(ตอนอ่านก็จะนึกถึง ชุนกับเคนอิจิตลอด เหมือนเป็นการอ้างอิงให้เห็นภาพ 🤣)

[Tuitui Liw · Rating 3 out of 5]

อ่านแบบโทได สุดยอดเคล็ดลับการอ่านที่ได้มากกว่าแค่ความรู้

โทได เป็นชื่อเล่นของมหาวิทยาลัยโตเกียว (The University of Tokyo) ซึ่งมีภาพลักษณ์ว่านักศึกษาที่นี่มีไหวพริบ เรียนเก่ง ถ้าเป็นเกาหลีก็เทียบเท่ากับมหาวิทยาลัยโซล เป็นที่อเมริกาก็ Harvard Stanford MIT ข้ามไปอังกฤษก็ Oxford สรุปคือมหาลัยชั้นนำของประเทศที่ขึ้นชื่อว่าเข้ายากสุดๆ

ผู้เขียน นิชิโอกะ อิสเซ เคยเป็นนักเรียนที่เรียนไม่เก่งตั้งแต่เด็ก คะแนนสอบได้แค่ผ่านเส้นยาแดง อยู่โรงเรียนไม่ได้มีชื่อเสียงมาก แต่นึกอยากสอบเข้าโทไดให้ได้ แม้จะสอบไม่ติดสองรอบ แม้ว่าจะพยายามตั้งใจอ่านหนังสือมากแล้วก็ตาม

แต่สิ่งจำเป็นสำหรับนักศึกษาโทได ไม่ใช่การเพิ่มความรู้ (แค่อ่านหนังสือ) แต่เป็นการฝึกทักษะการคิดและนำไปประยุกต์ใช้ (ไหวพริบ)

ข้อสอบเข้าโทได มักจะเน้นทักษะการคิดวิเคราะห์ด้วยมุมมองที่หลากหลาย เช่น นโยบาย XX นี้มีข้อดีดังนี้ แต่จงวิเคราะห์ว่ามีข้อเสียอะไรบ้าง เขียนลงบนกระดาษคำตอบ เป็นคำถามปลายเปิดที่ดูเหมือนง่าย แต่จริงๆแล้วมันต้องใช้ทักษะการอ่าน คิดวิเคราะห์และตกผลึกออกมาเป็นมุมมองของเราเอง ซึ่งไม่ง่ายเลย เพราะงานเขียนเราจะโชว์ให้เห็นเลยว่าเรามีความรู้ตื้นลึกแค่ไหน คิดรอบด้านหรือไม่ มีอคติหรือเปล่า ฯลฯ


นักศึกษาโทได (และเจ้คิดว่านักศึกษามหาลัยชั้นนำทั่วโลกด้วย) ชอบการแสดงความเห็น แลกเปลี่ยนมุมมองและถกเถียงกันมาก พวกเขาไม่ได้สักแต่อ่านอย่างเดียว แต่ยังมีการส่งออกข้อมูล ทำให้ไม่ลืมเนื้อหา และสามารถเปลี่ยนข้อมูลเป็นความรู้ที่ใช้ประโยชน์ได้ แม้ว่าจะอ่านหนังสือเยอะ แต่ก็ไม่ลืมเนื้อหาสำคัญ ไม่ใช่เพราะมีความจำดีมาก แต่พวกเขารู้วิธีเปลี่ยนข้อมูลมาเป็นความรู้ทำให้เพิ่มพูนทักษะต่างๆให้ตัวเองได้อย่างเต็มที่

อิสเซ พอรู้แล้วว่าการสอบเข้าโทได ไม่ใช่แค่อ่านหนังสือให้ได้เยอะๆ เท่านั้น เขาจึงปรับวิธีการอ่านหนังสือ โดยสังเกตจากนักศึกษาโทได ว่าคนเก่งๆเขามีวิธีอ่านอย่างไร และสามารถสรุปมาเขียนเป็นหนังสือเล่มนี้ มีหลายเทคนิค เช่น

1. ต้องอ่านเชิงรุก ตั้งสมมติฐาน ตั้งเป้าหมายว่าอยากได้อะไรจากเล่มนี้ จะทำให้มีแผนที่ในการอ่านอยู่ในมือ เพราะการอ่านหนังสือ แท้จริงแล้วเหมือนการเดินป่าที่เราไม่รู้ว่าทางออกอยู่ตรงไหน และสามารถทำได้ง่ายที่สุดคือการอ่านปก สายคาด หลังปก สารบัญ พลิกไปมาระหว่างเล่มจะทำให้เข้าใจได้คร่าวๆว่าหนังสือเล่มนี้จะบอกอะไรกับเรา

2. อ่านแบบนักข่าว (อ่านพร้อมสัมภาษณ์) อ่านไปด้วย ตั้งคำถาม ข้อสงสัยไปด้วย จดโน๊ตไปด้วย

3. อ่านพร้อมกับตรวจสอบ ค้นคว้า ฝึกคิดด้วยตัวเอง จะช่วยเพิ่มทักษะการคิด ทำให้มีมุมมองที่หลากหลาย เราสามารถอ่านหนังสือที่มีเนื้อหาใกล้เคียงกันพร้อมกันสองเล่ม เพื่อเลี่ยงอคติที่แฝงอยู่ของผู้เขียน การทำแบบนี้จะช่วยให้เราไม่เผลอเป็นผู้อ่านเชิงรับ แถมวิธีนี้จะทำให้จำได้นานขึ้นด้วย

4. ยังมีเทคนิคอ่านแบบขนาน เพื่อหาจุดร่วมและจุดต่าง และอ่านแบบสลับ เพื่อหาต้นตอที่ทำให้ความคิดเห็นแตกต่างกัน หรือประเด็นที่ทำให้เกิดข้อถกเถียง

5. เมื่ออ่านแล้ว ต้องสามารถสรุปสั้นได้ว่า เล่มนี้ผู้เขียนต้องการบอกอะไรเรา ถ้าทำไม่ได้แปลว่าอาจยังอ่านไม่เข้าใจอย่างถ่องแท้

6. หนังสือเปรียบเสมือนปลา ที่มีก้างเป็นแกนหลักและเสริมด้วยตัวอย่างและเหตุผล เวลาอ่านจึงต้องแยกก้างออกจากเนื้อให้ได้ ก็จะทำให้เข้าใจประเด็นสำคัญของหนังสือ

7. เมื่ออ่านจบแต่ละบท ทำสรุปสั้นๆไว้ไม่เกิน 140 ตัวอักษร หรือประมาณโพสในทวิตเตอร์ เพราะเมื่อผ่านไป 1 วันคนเราจะลืมข้อมูลกว่า 70% แต่ถ้าเรามีสรุปก็สามารถแวะมาทบทวนได้อย่างรวดเร็วและจำข้อมูลได้

8. ไม่แนะนำให้อ่านเล่มเดิมด้วยเป้าหมายเดิม ลองอ่านหนังสือเล่มเดิม ด้วยเป้าหมายใหม่ ทำแบบนี้จะช่วยให้เห็นแง่มุมต่างๆเพิ่มด้วย เช่น อ่านเล่มนี้ด้วยเป้าหมายที่ว่าอยากเข้าใจว่าการอ่านแบบโทไดคืออะไร ถ้าจะอ่านรอบสอง ก็อาจตั้งเป้าหมายว่า อยากเอาการอ่านแบบโทไดไปใช้ได้จริง ตอนอ่านอีกครั้ง วิธีการอ่านของเราก็จะเปลี่ยนไป

9. การอ่านเหมือนการฟังผู้เขียนพูดอยู่ฝ่ายเดียว แต่ถ้าอยากเอาเนื้อหาจากหนังสือมาใช้ได้ เราควรพูดคุยกับหนังสือด้วย (การสรุป เขียนโน๊ต จัดระเบียบข้อมูล เล่าให้คนอื่นฟัง ฯลฯ เหล่านี้ถือเป็นการพูดคุยกับหนังสือ แม้มันไม่ได้เปล่งเสียงออกมา แต่ก็สามารถตอบคำถามให้เราได้)

อิสเซ มีวิธีเลือกหนังสือที่น่าสนใจเลยทีเดียว เขาแนะนำให้เลือกหนังสือที่จำเป็นกับเราในตอนนี้

– เลือกหนังสือขายดี แม้ว่าบางดีอาจไม่ใช่หนังสือดีก็ตาม แต่เพราะหนังสือเหล่านี้มักทำให้เกิดการถกเถียงเยอะ และยังเป็นป้ายบอกทางให้นำไปสู่เล่มถัดไป หรืออีกวิธี เราอาจขอคำแนะนำให้คนรู้จักที่น่าเชื่อถือช่วยเลือกหนังสือให้

– เลือกหนังสือขึ้นหิ้ง ที่ผ่านไปกี่ปีก็ยังมีคนพูดถึงและแนะนำเสมอ เพราะเนื้อหาของหนังสือขึ้นหิ้งคือพื้นฐานของความคิดในปัจจุบัน (ยกตัวอย่างเช่น 1984, Animal Farm ของ George Orwell หรือ How to win friends and influence people ของ Dale Carnegie ) แม้ผ่านมานาน เนื้อหายังคงคลาสสิก และยังใช้ไ��้จนถึงปัจจุบัน

– เลือกหนังสือที่ให้ความรู้เชิงลึกและกว้าง จะดีกว่าแบบรู้ตื้นและแคบ

– เลือกหนังสือที่ไม่คิดอยากลองอ่าน เพื่อเพิ่มความรู้ด้านอื่นๆที่เราขาดไป โดยจับคู่เอาจากรายการดังนี้
อดีต – อนาคต

สังคม – วิทยาศาสตร์

Fiction – Non-Fiction

ในประเทศ – ต่างประเทศ

หนังสือที่ผู้ชายส่วนใหญ่อ่าน – หนังสือที่ผู้หญิงส่วนใหญ่อ่าน

บทความ – บทวิจารณ์

เลือกมาจับลงกราฟแนวนอน แนวตั้ง แล้วเขียนชื่อหนังสือที่อ่านจบลงไป ก็จะรู้ว่าเราไม่ชอบอ่านแนวไหน ก็ลองเปิดใจอ่านดู อาจจะได้ค้นพบอะไรใหม่ๆที่ไม่คาดคิดมาก่อน

ใดๆ แล้ว แม้ว่าหนังสือจะอัดแน่นไปด้วยเทคนิคการอ่านมากมาย แต่ส่วนบทส่งท้ายของหนังสือกลับเป็นส่วนที่ประทับใจมากที่สุด คือเรื่องเกี่ยวกับ คำถามว่า

คุณเคยเจอ “หนังสือแห่งโชคชะตา” ที่เปลี่ยนชีวิตคุณหรือเปล่า

น่าแปลกที่หนังสือแห่งโชคชะตาของแต่ละคน แทบไม่ซ้ำกันเลย ประโยคหนึ่งในหนังสืออาจโดนใจใครหลายคน และข้อความที่ไม่ได้มีอะไรมากนักอาจทำให้ชีวิตบางคนเปลี่ยนไปตลอดกาล

ดังนั้นอิสเซจึงบอกว่า หนังสือจะดีหรือไม่ดีขึ้นอยู่กับผู้อ่าน บางคนอ่านหนังสือเล่มเดียวกันกับคนอื่น ได้เรียนรู้ 10 เรื่อง แต่กับบางคนอาจไม่ได้เรียนรู้อะไรเลย ทั้งที่อ่านเล่มเดียวกัน แต่ผลลัพธ์ต่างกันมากขนาดนี้

หนังสือที่ดีสำหรับเรา อาจเป็นเพราะมันมาถูกจังหวะช่วงชีวิตตอนที่ได้อ่านพอดี

[Chanwit Chaimeesuk · Rating 4 out of 5]

เป็นหนังสือที่บอกเทคนิคการพัฒนาการอ่าน

[Khomkrit Pongwikran · Rating 3 out of 5]

หนังสือเขียนเกี่ยวกับวิธีที่ทำให้การอ่านหนังสือแต่ละเล่มเราจำไปได้นานๆ เช่นการถกเถียงกับคนเขียน, การพูดคุยกับหนังสือ (วิพากษ์นั่นแหละ), การอ่านหนังสือในหัวเรื่องคล้ายๆกันและหาความคล้ายความต่าง
แม้หัวใจหลักของการอ่านให้จำคือการใช้เวลากับหนังสือมากๆ แต่หนังสือเล่มนี้ก็ไม่ได้พูดถึงการไฮไลท์ข้อความเลย แต่จะแนะนำให้คิดตาม, ถกเถียงและตั้งสมมติฐาน ซึ่งก็ดูจะเป็นวิธีที่ดีเหมือนกัน จะลองไปทำ
สำหรับคนอ่านแล้วชอบลืม เล่มนี้จะให้หลักที่ดีแน่นอน แต่สำหรับผมคงไม่ได้ใช้เทคนิคทั้งหมดเพราะดูแล้วน่าจะใช้เวลาเยอะพอดู

[Tanan · Rating 3 out of 5]

โทได หมายถึง tokyo university มหาวิทยาลัยอันดับหนึ่งของญี่ปุ่นครับ

หนังสือพูดถึงวิธีอ่านแบบเด็กโทได คือเน้นอ่านเชิงรุก อ่านไปตั้งคำถามไป คุยกับหนังสือไป
น่าจะเหมาะกับนักเรียนนักศึกษามากกว่า หนังสือเน้นไปที่ต้องการอ่านเพื่อเรียน
กะเอาตายกับความรู้ในหนังสือ ไม่ได้ต้องการอ่านเพื่อดื่มด่ำกับอรรถรสของภาษาอย่างพวกงานวรรณกรรม

โดยส่วนตัวเลยรู้สึกไม่ชอบเล่มนี้เท่าไหร่ คงเพราะผมไม่ใช่กลุ่มเป้าหมายด้วยล่ะมั้ง (แล้วซื้อมาเพื่อ!)

[Poom+ · Rating 5 out of 5]

ต่อจากนี้ไป การอ่านหนังสือแต่ละเล่มจะมีเป้าหมาย และคุ้มค่ามาก

[Thnr · Rating 4 out of 5]

เน้นเทคนิคการอ่านเพื่อนำไปใช้จริง ๆ พออ่านแล้วไปลองทำรู้เลยว่า 'คุยกับหนังสือ' สำคัญมากจริง ๆ แต่มีประเด็นติงว่าหากผู้อ่านไม่เคยเห็นหนังสือญี่ปุ่นอาจจะไม่เข้าใจสิ่งที่ผู้เขียนสื่อได้ทั้งหมด

[Sura Siri · Rating 4 out of 5]

การอ่านแบบโทไดเป็นการอ่านเชิงรุก คือไม่ใช่เพียงแค่การรับเนื้อหาจากหนังสือเท่านั้น แต่ให้พยายามมีการโต้ตอบกับหนังสือเช่นการตั้งคำถาม การคาดการเนื้อหาล่วงหน้า การค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อให้ได้บทสรุปของหนังสืออย่างแท้จริง

[The BookTeller · Rating 4 out of 5]

หนังสือ อ่านแบบโทได ถ่ายทอดวิธีการอ่านหนังสือให้มีประสิทธิภาพ
ในแบบฉบับของนักศึกษา ม. โตเกียว (โทได) ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยอันดับหนึ่งของญี่ปุ่น
จุดเด่นของการอ่านแบบนี้คือ อ่านอย่างเป็นระบบ คิดวิเคราะห์
และสามารถนำไปใช้จริง ไม่ใช่แค่อ่านเพื่อจดจำหรือสะสมข้อมูลอย่างเดียว

[Poom Chotwattanasiri · Rating 5 out of 5]

ต่อให้ไม่ใช่วัยเรียน ก็อ่านได้ แต่ถ้าวัยเรียนจะมีประโยชน์สุด ๆ

[PS · Rating 4 out of 5]

ธีมน่าสนใจ เนื้อหามีประเด็น อ่านง่าย ได้ประโยชน์จริง
บางช่วงอาจจะพูดวนๆไปหน่อย เทียบราคมอาจแพงไปนิด
เทียบเวลาอ่าน ถือว่าคุ้มค่า

[Nopadol Rompho · Rating 5 out of 5]

ใครที่รู้สึกว่าอ่านหนังสือไปทั้งเล่มแต่จำอะไรไม่ค่อยได้เลย เล่มนี้ตอบโจทย์มากครับ

[Tama · Rating 3 out of 5]

【過去の読書ノートより転載】