مروری بر نظریه‌های زیبایی: در زیباشناسی تجربی و علوم شناختی

by صالح طباطبایی

شاید چنین بنماید که فلسفه‌ی هنر یا زیبایی‌شناسی فلسفی باید به مبحث زیبایی بپردازد، ولی درهم‌تنیدگی نقش زیبایی با گزینش‌های فردی و تعاملات اجتماعی دانشمندان علوم‌شناختی را واداشته است تا به کشف چگونگی ادراک زیبایی و مؤلفه‌های اصلی آن همت گمارند. در کتاب حاضر، دکتر صالح طباطبایی، دانش‌آموخته‌ی علوم شناختی، به مرور انتقادی مهم‌ترین نظریه‌های زیبایی در زیبایی‌شناسی تجربی و علوم شناختی پرداخته است. کتاب با زیبایی‌شناسی تجربی فخنر آغاز می‌شود، سپس به «نظریه‌ی پتانسیل برانگیختگی» برلاین، کاربرد «نظریه‌ی اطلاعات» در زیبایی‌شناسی، زیبایی‌شناسی گشتالتی، نظریه‌ی شناختی «پسند سرنمونی» مارتین دیل، نظریه‌ی شناختی «سهولت پردازش» رِبِر، انگاره‌ی شناختی «پردازش اطلاعات چندمرحله‌ای» لِدِر، «نظریه‌ی الگوریتمی زیبایی» اشمیدهوبر و سرانجام «زیبایی‌شناسی عصب‌شناختی» (Neuroaesthetics) می‌پردازد. پیوست تکمیلی کتاب درباره‌ی «نظریه‌ی تناسبات» ابن‌هیثم در ادراک زیبایی است. این همان نظریه‌ای است که هنرپژوهان عصر رنسانس، چون لورنتسو گیبرتی، لئونه باتیستا آلبرتی و لئوناردو داوینچی، از آن وام گرفتند.

106 pages, Paperback

First published September 1, 2021

Reviews

[Tirdad · Rating 2 out of 5]

برای فرد ناآشنا به ادبیات زیبایی‌شناسی تجربی مطالب این کتاب به عنوان مدخل قابل استفاده نیست.

[Alireza Rezaei · Rating 3 out of 5]

به پیج ketabkhan.blog در اینستا حتما سر بزنید.
🔴 بعد از #تاریخ_هنر و #چیستی_هنر ، یک اثر خوب، مفید، مختصر با زمینه #روان_شناختی در مورد #زیبایی_شناسی از نشر وزین نی منتشر شده.
🔴همان عنوان کاملی که روی جلد نوشته شده دقیقا گویای مطالب مندرج در کتابه. ابتدا از نظریه زیبایی شناختی #ابن_هیثم شروع شده و تاثیر تاریخی این نظریه و تکمیل نظریات بعدی رو با بیان علمی و کاملا تخصصی مطرح کرده.
🔴 برای فهمیدن دقیق این کتاب کم حجم، نیاز به اطلاعات پایه از روانشناسی، کارکرد اجزای مغز، مقدمات ریاضی و اصول فلسفه دارید. پس اگر بدون آگاهی مختصر از مواردی که گفتم، این کتاب رو تهیه کنید، یحتمل ۵۰ درصدش رو متوجه بشید. هرچند کار خوبی که نویسنده انجام داده اینه که در سخن پایانی خیلی مختصر و ساده تر از متن کتاب سعی کرده همه موارد رو ساده سازی کنه.
🔴 بنظر من بهترین قسمت کتاب، پیوست هست که تحت عنوان ابن هیثم و زیبایی شناسی درج شده اما تاثیر ابن هیثم رو در دوره رنسانس و بعد از اون خیلی شیرین و شیوا مطرح کرده و اطلاعات تاریخی خوبی راجع به هنرمندان بزرگی مثل #داوینچی ارائه میکنه.
🔴کیفیت چاپ: خیلی خوبه. زیاده گویی نکرده و ایرادات ویرایشی نداشت. طراحی جلد فوق العاده هست. اما اسمی از طراح جلد در مشخصات کتاب درج نشده.
🔴 نکات انتقادی: بهتر بود نویسنده راجع به روش تحقیق و گزینش واژه ها در مقدمه صحبت میکرد مثلا اصطلاح *جالبیت* در صفحه ۷۴ بنظرم یه جوریه و به دل نمیشینه. در زیر نویس صفحه ۹۵ هم یه جمله کاملا غیر قابل فهم هست در خط ششم زیر نویس. آخرین جمله کتاب هم در مورد برخورد ما با بزرگان تاریخمون بنظرم جای بحث داره و نظر شخصی نویسنده هست.
🔴قیمت: در ۱۰۶ صفحه با کاغذ بالک و جلد شومیز، چاپ اول، سال ۱۴۰۰ **** ۳۸۰۰۰ تومان.

[Hamid Emadipour · Rating 5 out of 5]

کتاب « مروری بر نظریه های زیبایی در زیبایی شناسی تجربی و علوم شناختی» از چند نظر در خور توجه است. اول کتاب همتایی در زبان فارسی ندارد. تا کنون کتابی که از این منظر به نظریه های زیبایی بپردازد به فارسی نداشته ایم. دوم کتاب به قلم نویسنده ای که خود در این زمینه کارشناس است به زبان ساده و گویا نوشته شده است. سوم کتاب فقط توصیف محض نظریه ها نیست بلکه نویسنده به بررسی انتقادی این نظریه ها پرداخته است. چهارم پیوست پایانی کتاب که به دستاوردهای ابن هیثم در زیبایی شناسی تجربی اختصاص دارد سهم دانشمندان شرقی را نیز در این زمینه پاس می دارد و از این نظر نیز نسبت به آثاری که فقط دستاورد غربیان را مطرح می کنند در خور توجه است پنجم کیفیت چاپ و قیمت و طراحی روی جلد کتاب نیز خیلی مناسب است
به این دلایل این کتاب را به دوستداران این موضوع پیشنهاد می کنم

[Delaram · Rating 3 out of 5]

برعکس ظاهرش سنگین و نیاز به پایه تئوریک داشت.