Aan het werk

by James C. Kennedy

In 2021 snakken Nederlanders ernaar om weer aan het werk te gaan; de periode van wachten, van nietsdoen of weinig doen is voorbij. Misschien kijken we er vooral naar uit om onze collega’s weer te zien op het werk. Dat lijkt goed te rijmen met het beeld van een hardwerkend volk. ‘Wij Nederlanders hebben de arbeid altijd lief gehad om de arbeid zelf,’ meende een krant net na de bevrijding in 1945. Het bevrijde volk kon niet wachten om eindelijk weer zelf de handen uit de mouwen te steken voor de wederopbouw van hun land. Dat arbeidsethos was volgens de algemene overtuiging deel van hun volksaard. Maar in Aan het werk betoogt James Kennedy dat dit arbeidsethos niet alleen draaide om werk. Zelfs ten tijde van de wederopbouw probeerden Nederlanders een balans te vinden tussen werk, ontspanning en privéleven. Hoe die balans eruitzag was wel aan verandering onderhevig. Na de wederopbouw was er eerst een tijd waarin men vanwege de toenemende welvaart niet veel hóefde te werken, daarna kwam een tijd van grote werkloosheid waarin men niet veel kón werken, en in de afgelopen jaren lijkt het erop dat men weer meer móet werken. Wat opvalt in dit land, waar werk zo belangrijk schijnt te zijn, is dat er hoge eisen worden gesteld aan wie mócht werken. Nederlanders willen aan het werk, maar wat verwachten we van het werk? De Amerikaanse historicus James Kennedy, die uit een land komt met een ander arbeidsethos, probeert de recente Nederlandse geschiedenis te ontrafelen.

James Kennedy (Orange City, Iowa, 1963) is Dean van University College Utrecht en columnist van dagblad Trouw. Hij publiceerde eerder onder andere Nieuw Babylon in aanbouw, Een weloverwogen dood en Bezielende verbanden.

Genres: History

64 pages, Paperback

Published September 28, 2021

About the author

James C. Kennedy (1963) is hoogleraar Nederlandse Geschiedenis sinds de Middeleeuwen aan de Universiteit van Amsterdam. Hij groeide op in de Verenigde Staten en is vanaf 2003 werkzaam in Nederland.

Reviews

[Dennis · Rating 4 out of 5]

Waarschijnlijk is het ondoenlijk om de naoorlogse geschiedenis van arbeid te vatten in een essay korter dan zestig pagina's. Toch lukt dat historicus James Kennedy best goed met 'Aan het werk'. Hij ontmantelt een aantal mythes die Nederlanders hebben, over zichzelf, bijvoorbeeld dat hun arbeidsethos fundamenteel anders of zelfs beter is dan dat van anderen, of dat ze daadwerkelijk meer werken (bv. in vergelijking met dat van niet of minder werkende Nederlanders, Zuid-Europeanen, nieuwe Nederlanders).

Interessant is zijn slotthese waarin hij stelt dat sinds de jaren tachtig/negentig arbeid enerzijds steeds meer als plicht wordt gepromoot en ervaren, en tegelijkertijd steeds minder als het hoofdonderdeel van iemands leven. Ondergetekende kan iig meepraten over deze inconsistentie. De onderkenning van deze problematische cultuur is in principe stap 1 van een oplossing.

Aan het einde van het essay wordt Kennedy wat minder duidelijk en specifiek, wanneer hij de lezer mitrailleert met een opsomming van de meest recente arbeidsproblemen (flex/vast; werkende/werkloos; betaald/vrijwillig; de arrogantie die voortkomt uit vermeende meritocratie). Ik had een pagina of tien-vijftien extra verhelderend gevonden, al lees je het dan misschien uitsluitend wanneer je minder dan voltijd werkt. Desalniettemin al met al een inspirerend en stimulerend stukkie tekst.

[Sippy · Rating 4 out of 5]

in no time uit. Aardig boekje 3.5 ⭐

[Frans Van Der Zanden · Rating 3 out of 5]

Goedkope uitgave van een essay wat verschenen is in het kader van de Maand van de Geschiedenis, geschreven door de Amerikaanse historicus James Kennedy.
Hij beschrijft het Nederlandse arbeidsethos vanaf WO II, in vier perioden:
1945 - 1960
De tijd van wederopbouw, waarin we weer moeten leren werken
1960 - 1975
De tijd, waarin iedereen volgens het Calvinisme hoort te werken
1975 - 1990
De tijd, waarin er vrije tijd ontstaat, vrouwen meer gaan werken en buitenlandse krachten naar Nederland komen om te werken
1990 - 2020
De tijd, waarin we weer opnieuw moeten werken. De terugkeer van de hardwerkende Nederlander