ภารตะ-สยาม ศาสนาต้อง (ไม่) ห้ามเรื่องการเมือง

by คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง

ความสัมพันธ์ระหว่างศาสนากับการเมือง มักถูกมองว่าไม่เกี่ยวข้องกันเสมอมา ทั้งที่ในความเป็นจริงแล้ว หากนิยามว่าการเมืองคือ "อำนาจนานาชนิดในการจัดสรรแบ่งปันทรัพยากร" แล้ว ศาสนาเองก็ไม่อาจปลอดพ้นไปจากการเมืองได้ ลำดับชั้นวรรณะและอำนาจต่างๆ ที่แฝงฝังซ่อนเร้นอยูในวงการศาสนา ต่างก็เป็นสิ่งยืนยันความเป็นการเมืองในศาสนาเอง

ภาระต-สยาม ศาสนาต้อง (ไม่) ห้ามเรื่องการเมือง? ชวนผู้อ่านร่วมเปิดมุมมองใหม่ต่อเรื่องศาสนากับการเมือง ทั้งเรื่องราวพุทธ พราหมณ์ ไสยศาสตร์ จนถึงข้อเสนอปฏิรูปศาสนาไปพร้อมกับการเมือง ด้วยความมุ่งหวังที่ต้องการเห็นศาสนาดำรงอยู่ต่อไปในโลกสมัยใหม่

ร่วมหาทางออกไปด้วยกันในอีกไม่ช้า...

Genres: Nonfiction

280 pages, Paperback

Published October 1, 2021

Reviews

[Taweepong Santipattanakul · Rating 5 out of 5]

สำรวจความสัมพันธ์ระหว่างศาสนากับการเมืองในสังคมไทย รวมบทความจากคอลัมน์ "ผี พราหมณ์ พุทธ" มติชนสุดสัปดาห์ สู่หนังสือเล่มนี้ให้เราได้อ่านกัน #คิดถึงอาจารย์ตุล

[nisemono偽者 · Rating 4 out of 5]

รวมบทความของจารย์ตุลย์เกี่ยวกับศาสนา และการเมือง ที่เคยตีพิมพ์ลงในวารสารต่างๆ โดยเล่มนี้พาไปดูงานแบ่งเป็น 2 พาร์ท คือใกล้ๆตัวอย่างพรี่พุทธ ประเทศไทย และบินลัดฟ้าไปสำรวจฮินดูที่อินตระเดีย อ่านได้ค่อนข้างไว กระชับ และสนุก (ใน TK park ตัวอักษรซีดเซียว พร้อมลายน้ำที่เข้มกว่าตัวอักษรด้วยซ้ำ ถ้ามีรูปเล่มน่าจะเวิร์คกว่านี้)
พาร์ทพรี่ไทยก็เหมือนได้ย้อนมาคิดว่า เออจริงว่ะ ปากบอกพุทธแทร่ ไม่สนใจเรื่องการเมืองนี่มันจริงหรอ รวมถึงเรื่องบุญหรือเรื่องอื่นๆที่กระทำย้อนแย้งกับความคิดในชีวิตจริงกับในโลกออนไลน์ online people always do these shits (as I said) เช่น โพสต์ คำบาลี shit thing สักอย่าง และบอกว่า พี่มีเมตตานะเนี่ย ถ้าไม่มีเมตตา คงได้เอาส้นเท้ากระทุ้งไปที่หน้าน้องแล้ว (ครับ)
สำหรับพาร์ทอินตระเดีย ก็ได้เปิดโลกใหม่ๆถึงมุมมองศาสนา ซึ่งอย่างที่รู้ (หรือไม่รู้ก็ตาม) อินตระเดียศาสนามีอิทธิพลกว้างขวาง ในแง่การเมืองและสังคม ทั้งๆที่มีศาสนาที่หลากหลายเต็มไปหมด

[tcheaw · Rating 4 out of 5]

เป็นหนังสือรวมบทความจากมติชนสุดสัปดาห์ อ่านง่ายมาก ถ้าอยากศึกษาหรือเข้าสู่โลกวิชาการของ ‘ศาสนากับการเมือง’ หนังสือเล่มนี้คือ introduction ที่พร้อมพาเราไปสำรวจแง่มุม ที่มา และวิธีคิดของศาสนาและการเมืองไทย

ยกตัวอย่าง “โพธิจิต” คือการรับรู้ความทุกข์ของผู้อื่น อยากให้ผู้อื่นพ้นจากความทุกข์ที่เกิดขึ้นในสังคม แยกไม่ออกจากวิธีคิดการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย สิทธิ เสรีภาพ และความเป็นธรรมทางสังคม ศาสนาแบบนี้ต่างหากที่มี ‘หัวใจ’ ไม่ใช่ศาสนาที่มุ่งรับใช้รัฐ/สถาบัน เป็นต้น

[Kraibhiwat · Rating 5 out of 5]

มีเรื่องราวที่เป็นประเด็นสำคัญหลายอย่าง ที่ทำให้ผู้อ่าน ได้เบิกทั้งตาและใจ รับรู้ความเป็นไปในโลกอันกว้างใหญ่นี้ โดยเฉพาะเรื่องของศาสนาและความเชื่อ ซึ่งมีความเกี่ยวพันกับการบ้านการเมืองอยู่ไม่น้อย สมควรยิ่งที่จะต้องเผยแพร่ให้รู้กันโดยถ้วนทั่ว

[Cephalopodophil. · Rating 4 out of 5]

ภารตะ-สยาม เป็นหนังสือรวมข้อเขียนของ อ.คมกฤช ว่าด้วยศาสนากับการเมือง เนื้อหาอ่านง่าย เห็นจุดยืนของผู้เขียนที่ชี้ว่าศาสนาไม่อาจแยกจากการเมืองผ่านการยกตัวอย่างในไทยและอินเดีย ทั้งยังเห็นความพยายามตีความศาสนาพุทธ-พรามหณ์-ผีให้สอดรับกับโลกียวิสัยและการเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตย