Waarom we de wereld niet rond kunnen krijgen: Pleidooi voor inconsequentie

by Frank Meester

'Waarom we de wereld niet rond kunnen krijgen' van Frank Meester is een filosofisch zelfhulpboek dat je helpt om met meer lichtheid in het leven te staan. Iedereen kent de situatie waarin je probeert consequent te zijn, maar tevergeefs. Frank Meester laat zien waarom dat ook niet anders kan. Er is altijd iets wat aan onze principes ontsnapt, hoe we ons best ook doen. Dat zullen we moeten accepteren. Het boek is bedoeld voor iedereen die het leven serieus neemt, maar niet te serieus.

Genres: Philosophy, Nonfiction

240 pages, Paperback

Published September 14, 2021

About the author

Frank Meester is filosoof, schrijver en initiatiefnemer van de filosofische denktank Nieuw Licht. Hij schreef onder meer Zie mij, Islam en samen met Stine Jensen het kinderboek Hoe voed ik mijn ouders op? Onder de naam van Gebroeders Meester had hij met zijn broer Maarten een column in de Volkskrant en publiceerde hij de bestseller Meesters in de filosofie.

Reviews

[Sven · Rating 4 out of 5]

Ik ben niet zo van de non-fictie literatuur (althans, niet voor ontspanning in vrije tijd). Toch heb ik hier veel van genoten. Ik vond heel wat herkenning, troost, en vermaak in dit boek, dat in zekere zin ook ietwat een liefdesbrief is aan enkele van The Greatest Hits uit de geesteswetenschappen. De auteur is geweldig meta en pretendeert niet overal een antwoord op te hebben, wat bijdraagt aan de persuasiviteit van zijn theses.

Mijn enige zorg is dat diegenen wiens morele kompas wel een update kan gebruiken (men denke aan managers van grote bedrijven) toch zich nog iets te snel gerustgesteld zullen voelen door dit boek. Wellicht is dat omdat de auteur (naar mijn gevoel) zo aardig mogelijk voor de lezer probeert te zijn. Het pleidooi voor wel ons best doen, al was het maar een beetje, lijkt me iets dat vooral nobele acties zal inspireren in diegenen die toch die neiging al hadden (en wellicht daarom ook dit boek lezen). In die zin voelt het dus wel een beetje aan als preaching to the choir.

Maar ook dat past dan wel weer in het plaatje van inconsequentialisme, zou ik zeggen. Welke filosofie je ook aanhangt, het is nooit mogelijk om er consistent alleen maar goed mee te doen. Maar we kunnen het wel proberen, en hopen dat dat opweegt tegen alle lui die (letterlijk dan wel figuurlijk) meer olie de wereld in pompen. En dat moet toch ook wel voor iets tellen.

4,5 🌟

[Charlie · Rating 3 out of 5]

Ja vond het leuk om over andere filosofieën te lezen maar soms wel een beetje voor de hand liggende ideeën die aangehaald werden. Genoot vooral erg van de hermeneutische cirkel redenering.

Vooral mannen die werden aangehaald dat vond ik jammer. Een afwisseling tussen super bekende en wat minder bekende filosofen (vrouw/ minderheden etc) zou ik zelf interessanter vinden.

Daarnaast focussed de auteur erg op verandering maar ik denk ook dat hoe hij het omschrijft om verandering te weeg te brengen ook super rechts geïnterpreteerd kan worden en dat hij dit niet erkent vind ik een beetje jammer. Hoewel ik zelf overduidelijk links ben kan ik me goed voorstellen hoe zijn werk rechtsdenken en handelen kunnen verantwoorden.

[Mireille · Rating 4 out of 5]

4,5 ster
Ik denk wel eens: de wereld is regelmatig een puinhoop, laat ikzelf dan tenminste een opgeruimd bureau hebben. Enkele studie- en handboeken netjes in een vak, belangrijke papieren in een bakje en de pennen in een mok. Maar waar laat ik dan die gele smileystressbal en de scheurkalenders (die ik laat liggen en niet afscheur want dat geeft gedoe in het oud papier)? Wat een herkenning toen ik de eerste pagina van 'Waarom we de wereld niet rond kunnen krijgen' las. Filosoof Frank Meester bleek met hetzelfde probleem te zitten en bedacht het "inconsequentialisme", een nieuwe filosofische stroming. Enkele bouwstenen: Totale consequentie is niet mogelijk, we hoeven ons niet vervelend te voelen als het niet helemaal lukt. En: Een beetje is al heel wat.

Dit boek is een pleidooi voor (omarming van) inconsequentie. We moeten als mens wel streven naar perfectie en een doorgronding van de werkelijkheid, want wat is anders ons doel op de wereld, maar we kunnen niet 100% perfect en consequent leven. Inconsequent zijn is simpelweg menselijk. Door die constatering wordt je dag spontaan lichter.

Dit pleidooi laat zich eigenlijk niet vatten in een enkel bericht - het boek leent zich ervoor om steeds een hoofdstuk in te lezen en het daarna met anderen te bespreken. Er zit dan ook zoveel in: logica, wiskunde, muziek, hermeneutiek... Zo gebruikt Meester de volgende paradox om een probleem met een axiomatisch stelsel in niet-wiskundige taal te beschrijven: “Deze zin is niet waar.” Als de zin klopt, is hij niet waar. Als de zin niet klopt, is hij waar.

Ondanks het inconsequentialisme zelf probeert Frank Meester over zijn theorie een vrij consistent boek te schrijven. Hij geeft toe dat dat niet helemaal lukt: als de wereldordening al niet perfect is, hoe zou zijn boek dan wel perfect kunnen zijn? Toch ben ik blij met ‘Waarom we de wereld niet rond kunnen krijgen’, want het toont op een luchtige manier parallellen tussen verschillende wetenschappen, vertelt over diverse ook hedendaagse filosofen en geeft duiding aan lastige onderwerpen als identiteit en perspectief. Bijvoorbeeld door de vergelijking met een vogelbekdier te trekken (dit zoogdier past ook niet in één hokje) en d.m.v. het verhaal ‘Poostzeven’ van Remco Campert.
Kortom: een boek waar je met één keer lezen geen genoegen neemt en dat je steeds handreikingen geeft om het leven lichter op te vatten. Eigenlijk is ‘Waarom’ een heel leuke cadeautip voor mensen die over de wereld nadenken.

[Rozemarijn · Rating 3 out of 5]

3,5*

[Pien · Rating 3 out of 5]

3,5-3,75*
als luisterboek geluisterd, denk dat ik dit boek als fysiek boek (incl illustraties) nét iets beter had gevonden

[Skailur Whait · Rating 4 out of 5]

Prikkelend, verassend en entertaining!!! Sommige delen had ik wel even opnieuw moeten luisteren omdat het vrij complex was & my brain wasn’t braining/focused.

[Martijn Van · Rating 5 out of 5]

There is a crack in everything, that's how the light gets in.

[Ellen IJzerman (Prowisorio) · Rating 3 out of 5]

Op het gevaar af elitair, of blasé te worden gevonden, of mezelf gruwelijk te overschatten: het inconsequentialisme hang ik al enige decennia aan. Hoewel dat in het begin wat ongemakkelijk voelde, en ik niet altijd een weerwoord had op dát verwijt (je bent niet erg consequent, want....), boeide dat aspect me minder en minder.

Ja, ik draag leren schoenen; ja, ik geef mijn honden vlees te eten; ja, ik eet drop; nee, ik eet geen vlees. Dat vond ik in het begin best lastig (opgevoed met eeraappels, vlees, groente en jus), maar wel volgehouden omdat ik zo min mogelijk wilde meewerken aan de intensieve veehouderij en beelden zoals dit (triggerwarning!) wellicht, wellicht, wellicht ooit niet meer kunnen worden gemaakt. Maar veganistisch eten... hmmm, word steeds makkelijker en aantrekkelijker, maar extra belegen kaas vind ik nog lastig te missen.

Wat geldt voor wat ik eet, geldt ook voor andere gedragingen. Heeft Frank Meester me daar dan nieuwe dingen verteld? Weinig. Het meest verrassende (maar zou dat niet hebben moeten zijn, vind ik van mezelf) was wel dat de mythe over Kant, dat is: een mythe.

Het is een grappig opgezet boek, met een passende metafoor, begrijpelijk opgeschreven, maar met één loeier van een omissie: Richard Rorty. Wellicht paste hij niet in het verhaal? Want als we allemaal consequent 'wees niet wreed' zouden toepassen, zou dat dan toch niet een fijne(re) wereld opleveren?

[Thomas Cleenewerck · Rating 4 out of 5]

Als (software) wetenschapper ben ik op zoek naar consistentie maar we botsen ook regelmatig op de grenzen van onze modellen. Eindeloze meta hiërarchieën, beperkingen in type systemen, side effects in functioneel programmeren, probleem van dominate decomposities, etc.

Ook op persoonlijk en filosofisch vlak ben ik ook een beetje wetenschapper. Een beetje want het leven is niet in regels en modellen te vatten.

Daarnaast ben ik gelovig. Dat heeft al heel wat worstelingen met zich meegebracht. Inconsistenties al om dus.

Het boek toont aan dat we in ons strikt zijn af en toe moeten loslaten.

‘Een beetje is al heel wat.’ is de uitspraak die me het meeste zal bij blijven.

[Kitzel · Rating 5 out of 5]

Geweldig om de gedachten van Frank Meester te volgen. Wanneer de emoties hoog oplopen in politiek, dieetkeuzes, hoe kun je goed leven, wanneer ben je een goed mens, etc, lijkt het alsof je het 'ook nooit goed kunt doen'. Frank laat zien dat je het wel een beetje goed kunt doen en dat dat al een begin is. Een niet heel radicale stelling die in de discussies wel een radicaal effect heeft. Tijd om de inconsequente mensen te vieren met al hun goede intenties. Leuk om te lezen bovendien en waar een opgeruimd bureau al niet goed voor kan zijn... Bruikbare filosofie :)

[Maaike · Rating 4 out of 5]

Meester legt vanuit verschillende invalshoeken uit waarom rechtlijnig zijn voor niemand goed is. Het was leuk om bekende filosofen net van een andere kant te bekijken, in het licht van Meesters inconsequente theorie. Van alles komt voorbij: Wittgenstein, Kant, Sartre, Butler...
De verwerping van religie is overtuigend: een monocausale verklaring zoals God is een verhulde goocheltruc. Waarom kunst dan wel nodig is lijkt meer ingegeven door Meesters eigen liefde voor cultuur dan door zijn theorie en behoeft nog wat meer uitleg. Als hij daar een boek over schrijft zou ik het lezen!

[Jacqueline · Rating 4 out of 5]

Ja, een toppertje is dit boek. Het is met humor geschreven en en passant legt Frank Meester ook nog een paar ingewikkelde filosofen en de kwantumtheorie op een hele makkelijke manier uit.
Een aanrader!

[Sarah · Rating 4 out of 5]

3.5

[Marijke · Rating 2 out of 5]

Ik merk dat ik meer van fictie hou, dan van boeken zoals deze om te ontsnappen.

[Erik · Rating 3 out of 5]

Een orginele benadering om te laten zien waarom niet alles te begrijpen is.

[Charlotte · Rating 4 out of 5]

Een heerlijk boek, ik heb er enorm van genoten en veel mensen aangeraden. Zit ergens tussen 4-5 sterren in, ik weet het nog niet. Wel een favoriet!

[Tijs · Rating 5 out of 5]

Niemand kan altijd consequent zijn, en moet dat ook niet willen.