ხვლიკი საფლავის ქვაზე

by Archil Kikodze

რომანის მთავარი გმირი წარსულის სურათებით, სევდით, ოცნებებით, სიყვარულითა და მარტოობით სავსე კაცია, რომლის ცხოვრებაც ფაზლის გაბნეულ მაწილებს ჰგავს. მისი ფიქრების, განცდებისა და ემოციების კორიანტელში იკვეთება ნაწარმოების მთავარი სიუჟეტური ხაზი:პირველი მთხრობლის მეგობრის, მხატვარი გიგოს ტრაგიკული ცხოვრებისა და გარდაცვალების ამბავზე, მეორე კი მთავარი გმირის დედასთან სტუმრობისა და მათი სულიერი, ღრმა და უაღრესად ნატიფი ურთიერთობის შესახებ მოგვითხრობს.
“ხვლიკი საფლავის ქვაზე” სიმბოლოებითა და ალუზიებით სავსე რომანია, რომელშიც ასახულია წარსულისა და აწმყოს, გახსენებისა და დავიწყების, სიკვდილისა და სიცოცხკის მაარ აქტუალური და წინააღმდეგობებით სავსე დაპირისპირება. მთხრობელი შეგნებულად ამბობს უარს, დაივიწყოს ბავშვობის ტრავმები, ახალგაზრდობის იმედგაცრუებები და ტკივილები, თუნდაც ამით გაუსაძლისს ხდიდეს საკუთარ ყოფას. წიგნის თემა ქართულია, მოქმედების ადგილი კი მთელი მსოფლიო-ბერლინიდან კავკასიონის პატარა სოფლამდე.

Genres: Georgian, Fiction

184 pages, Paperback

First published January 1, 2021

About the author

არჩილ ქიქოძე დაიბადა 1972 წელს, თბილისში. 1989 წელს დაამთავრა თბილისის მესამე ექსპერიმენტული სკოლა. 1989 წლიდან 1992 წლამდე სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო უნივერისტეტის აღმოსავლეთმცოდნეობის ფაკულტეტზე, 1992 წლიდან სწავლობდა თბილისის სახელმწიფო თეატრისა და კინოს ინსტიტუტში ჯერ კონოსაოპერატორო, შემდეგ კი კინოდრამატურგიის ფაკულტეტზე, რომელიც დაამთავრა 1999 წელს. 1991-1994 წლებში იყო სამაშველო სამსახურ “სანთელის” წევრი და მონაწილეობას იღებდა სამთო სამაშველო ოპერაციებში. გატაცებული იყო ალპინიზმით. დღემდე მუშაობს როგორც გამყოლი ველური ბუნების და ეკოტურიზმის გამყოლი. 21 წლის ასაკიდან დაკავებულია ლიტერატურული მოღვაწეობით.[1]

არჩილ ქიქოძის მოთხრობები, ესსეები, სტატიები და ფოტოები უკანასკნელი ათი წელია იბეჭდება ქართულ ჟურნალებში და ლიტერატურულ პერიოდიკაში. არის შვეიცარიაში გამოსული ორი ბროშურის ავტორი სვანეთსა და ხევის შესახებ და გარემოს დაცვის სამინისტროს დაკვეთით დაწერილი აქვს ტურისტული გზამკვლევი თუშეთის ეროვნული პარკის და ლაგოდეხის ნაკრძალის შესახებ.

[b]ჯილდოები[/b]
- პრიზი საუკეთესო დებიუტისთვის თბილისის წიგნის ბაზრობაზე, კრებულისთვის “ირემი და ლიმონათი” (2002)
- ლიტერატურული პრემია “გალა” ნომინაციაში წლის წიგნი, კრებულისთვის “მყუდრო” (2009)

Reviews

[ლუკა ჭყოიძე · Rating 4 out of 5]

წიგნის ბოლოს რომ ავტორი იმ მატარებლის სახელს ახსენებს, რომლითაც მთელი ბავშვობა მგზავრობდი სოფლისკენ და ნახევარზე მეტი ცხოვრება ბაბუას და მამასაც ამ მატარებელში აქვთ გატარებული, ამაზე ნოსტალგიური და სასიამოვნო რა უნდა იყოს? როგორც იმერეთში იტყვიან: "მასტერავომ ჩეიარა? აპა, ძროხა ქე უნდა დაბრუნებულიყო აწი..."
ჰოდა, ჩაიარა, მეგობრებო. ამ სევდიანმა ამბავმაც და "მასტერავომაც".

[Gvantsa Chaduneli · Rating 4 out of 5]

უცნაური წიგნია, არაჩვეულებრივ განცდებს ბადებს როდესაც კითხულობ და სადღაც ქრება, როცა ხურავ

[Gia Jgarkava · Rating 4 out of 5]

ალბათ კარგი ადამიანია ამის დამწერი.

[ალკა პირელი · Rating 4 out of 5]

მე კი ძალიან მიყვარს არჩილი, როგორც პიროვნებაც და როგორც ავტორიც, მაგრამ ამ წიგნმა რაღაც სიცარიელე დამიტოვა. თითქოს არ იყო ის რასაც ველოდი ან მინდა ყოფილიყო. თუმცა, მაინც კარგია და ღირდა წაკითხვად.

[Elene · Rating 4 out of 5]

ეს ჩემი პირველი შეხება იყო ბატონ არჩილთან.გამიგია,კარგი მწერალია,წერის სტილიც კარგი აქვს და ნოსტალგიაც მოაწვება ადამიანს წიგნის წაკითხვისასო..

სიმართლე აღმოჩნდა ყველაფერი,გადამაგდო უკან,წარსულში.. ზაფხულში რომ დავჯდებოდი მატარებელში სოფლისკენ მიმავალში..რომ ჩავიდოდი,სანამ სახლამდე მივაღწევდი მეზობლები,რომ მესალმებოდნენ,ბრძანებდნენ რამხელა გოგო გაზრდილა რა პატარა გვახსოვსო.მერე იქ სუფრა,რომ გაიშლებოდა,მეზობლებიც რომ მოვიდოდნენ,შემოუსხდებოდნენ სუფრას და ჩემთვის გაუგებარ და ამავდროულად გასაგებ ენაზე რომ დაიწყებდნენ საუბარს..

არჩილ ბატონო,მადლობა ამ ნოსტალგიური წიგნისთვის და აუცილებლად გადავიკითხავ თქვენს სხვა ხელნაწერებსაც❤️

[Niniko Jakeli · Rating 5 out of 5]

მადლობა.

[Murrmano · Rating 4 out of 5]

გადასარევი წერის სტილი რომ აქვს ქიქოძეს, კიდევ ერთხელ დამიდასტურა <3
გულწრფელი, საოცრად ნოსტალგიური და საინტერესო ამბებია აღწერილი ამ წიგნში, რომელიც სულაც არ მინდოდა დასრულებულიყო.

[ქრისტინე კოხია · Rating 5 out of 5]

მანანას მოუსმინეთ და ნუ გააწყვეტინებთ 💚 "ქალს,რომელსაც მუდამ აწყვეტინებდნენ სიტყვას" 💚

[Nino Khvistani · Rating 4 out of 5]

დიდად არ მომწონს არჩილ ქიქოძის მოთხრობილი ამბები და ამაზე სულ მეჩხუბებოდა ხოლმე ჩემი ძველი მეგობარი, თუმცა ეს შედარებით დახვეწილია, ვიდრე, ვთქვათ, სამხრეთული სპილო

[ხატია ნებულიშვილი · Rating 3 out of 5]

და იქნებიან "ვინც მყისიერად მოკვდა".
და იქნებიან "ვისაც ბავშვობა ბოლომდე არ შემოეძარცვა, რაღაცა გადაარჩინა სათავისოდ.."
და იქნებიან "ბიჭი, რომლის სახელიც მახსოვს, მაგრამ რატომღაც მისი წარმოთქმა მიჭირს.."
და იქნება ჯიუტად გამეორება "ყველაფერი კარგად იქნება".
და იქნება კაცი ,რომელსაც "თითქოს არ სჯერა, რომ სადრაც ვენახების, ვაშლის ბაღების და მავთულხლართების მიღმა ზღვა და სანაპირო ზოლიც აქვს ამ ქვეყანას."
და იქნება გაცვეთილი სიმბოლოები.

[Temo Sikharulidze · Rating 4 out of 5]

კარგი იყო, ასე მგონია მე ვიქნები მთავარი პერსონაჟი 40-45 წლის ასაკში, მთელი საქართველო დამანახა და მომატარა ამ წიგნმა, უღიმღამო და მოსაწყენი, მაგრამ მაინც ყველაზე ძვირფასი ადგილები. მთელი ისტორიია ამ წიგნში, უძველესიდან დღემდე, კარგი მწერალია არჩილი მოკლედ.

[Oto Bakradze · Rating 3 out of 5]

მიუხედავად ქიქოძის შემოქმედების და წერის სტილის ჩემი დიდი სიყვარულისა, ეს ყველაზე ნაკლებად მომეწონა. არ მომეწონა სიუჟეტური ხაზის დროში მოგზაურობა და დამაკლდა ის სევდანარევი იუმორი რაც მის ტექსტებს ახასიათებს.

[Lile Gurgenidze · Rating 2 out of 5]

ჩემთვის გაუგებარი იყო როდის შინაგან მონოლოგს ჰქონდა ადგილი და როდის პერსონაჟებს შორის დიალოგს. ვინ ლაპარაკობდა, ვის ელაპარაკებოდა, აწმყოზე იყო ლაპარაკი თუ წარსულზე, ყოველთვის ძალიან ბუნდოვანი იყო. ამ პატარა წიგნმა ისე დამღალა, მეგონა ტოლსტოის რომანს ვკითხულობდი(შინაარსის გამო არა, რა თქმა უნდა, უბრალოდ გამეწელა კითხვა). იყო რაღაც მომენტები როცა მეც მშთანთქავდა ხოლმე მოგონებებისთვის დამახასიათებელი მოყვითალო, ბუნდოვანი ატმოსფერო, მაგრამ მერე ისევ აფუჭებდა მწერალი ყველაფერს თავისებური წერის სტილით. მოკლედ, არ გავგიჟდი და რეკომენდაციას არ ვუწევ, მაგრამ არც ისეთი საშინელებაა რომ წაკითხვა ინანოს ადამიანმა.

[Anano_Ludwig · Rating 5 out of 5]

არჩილ ქიქოძის წიგნების შეფასებისას, ალბათ, ყოველთვის სუბიექტური ვარ, იმიტომ, რომ - არ ვიცი, რატომ.
ალბათ, ერთ-ერთი საუკეთესო ქართული ტექსტია, რაც ბოლო დროს წამიკითხავს.

ჯერ მარტო სახელი ალდე რად ღირს ❤️

[Waldo · Rating 5 out of 5]

რამდენი გულისამაჩუყებელი ეპიზოდი, რამდენი სუნთქვის შემკვრელი ფრაზა, რა პერსონაჟები, რა ამბები!
არაჩვეულებრივია.

[Tamuna Topeshashvili · Rating 4 out of 5]

რეტროსპექტიული რომანია, შავ-თეთრ კადრებად ამოდის წარსულის სევდიანი სურათები, მოგონებები, რომლებიც მარადიულ საფიქრალს ბადებს მკითხველში.

[Michael · Rating 4 out of 5]

კარგი იყო...

[Nato Kontridze · Rating 5 out of 5]

როგორც ყოველთვის დიდი სითბოთი გადმოცემული მოგონებები და ამბები. ძალიან მომწონს, ავტორის ხედვა, როგორ შეუძლია სულ პატარა დეტალებიც კი ასე მნიშვნელოვანი და ლამაზიგახადოს.
წიგნში იმ პერსონაჟს წავაწყდი, რომლის მსგავსზეც ხშირად მიფიქრია, მიძებნია და მხოლოდ ახლა ვიპოვე. მანანას, ქალს რომელსაც მუდმივად აწყვეტინებებ სათქმელს. და"ქალს რომელიც არავის ერჩის, პირიქით, იმის ცქერაც კი ათრობს, ჭიანჭველები როგორ შლიან მისი აბაზანის ახლად გალესილ კედლებს და კონვეინერად დაწყობილები გაჯს სადღაც ეზიდებიან".
"მე არ გამიცინია, მანანას გადავხედე, მასთან გადავამოწმე, რა იყო სწორი"
ესეთი ქალი იყო მანანა.

[Natia Morbedadze · Rating 3 out of 5]

მიუხედავად იმისა, რომ საკუთარ წარსულთან ბმა ვერ ვიპოვე, ეს პატარა წიგნი ისე წავიკითხე, როგორც ბავშვობის მოგონება. მატარებელი გაცვეთილი მეტაფორაა, თუმცა აქ მოთხრობილი წყვეტილი ამბები (ზუსტად ისეთი, როგორიც მანანას ნააზრევი - ქალის, რომელსაც სულ აწყვეტინებდნენ, მაგრამ წიგნის ფურცლებზე მაინც თქვა თავისი სათქმელი) სოფლის გზაზე მისი ფანჯრიდან დანახულ პეიზაჟებს ჰგავს... კიდევ იმ ისტორიებს, საფლავის ქვაზე ამოკითხულ წლებსა და ეპიტაფიებს რომ მიუსადაგებ და მხოლოდ შენთვის იგონებ...

[Sopho Bandzeladze · Rating 2 out of 5]

გაქცეული ტექსტია, ზუსტად იმ სტილის გამო, რა სტილშიც არის დაწერილი. რატომ გამირთულა საქმე ავტორმა მაშინ, როცა სასიამოვნო ამბების, სასიამოვნოდ წაკითხვა სრულიად შესაძლებელი იყო, რომ არა ერთ აბზაცში თავმოყრილი ოთხი ადამიანის დიალოგი, ერთის ფიქრები და დროში ტრიალი. თუმცა, ცალკეული აბზაცები, სადაც აღნიშნული "გაუგებრობა" არ იყო, ძალიან დინჯი და ჰაეროვანია.

[Lika Kapanadze · Rating 4 out of 5]

მთხრობელი მუდმივად წარსულსა და აწმყოს შორის დაეხეტება. ამ ორ განზომილებას ისე მოულოდნელად ანაცვლებს ერთმანეთით, ჩნდება საფრთხე, რომ ამბავს ვერ აჰყვე, დაიკარგო და კითხვის ინტერესიც გაქრეს— ასე არ ხდება, რადგან ამ კაცმა საქმე იცის. თითოეული სიტყვა იმდენად ზუსტადაა შერჩეული, მალევე ერკვევი, სად ხარ და სიუჟეტსაც მარტივად ეწევი.


სოფლის სასაფლაო გამახსენდა — თითქოს მეც მინახავს საფლავის ქვაზე ხვლიკები. ან იქნებ არც მინახავს; უბრალოდ, ტვინი მატყუებს. არ ვიცი. თვალებს ვხუჭავ და ვცდილობ წარმოვიდგინო, როგორ თბება მწვანე ხვლიკი მზისგან გახურებულ საფლავის ქვაზე. (ხვლიკების მეშინია. საფლავები, როგორც ყველას, მეც მასევდიანებს.)

მთელი ეს დრო განგებ არ ვკითხულობდი ამ წიგნს — არ მინდოდა „სამხრეთული სპილოსგან“ წამოყოლილი ემოციები გადაეფარა(ვიცოდი კაეგი იქნებოდა)


მე ისევ გავაგრძელებ ქიაჩელის ქუჩაზე ბოდიალს, ისევ მივაშტერდები ჩემს ანარეკლს ოვალურ სარკეში და თან წარმოვიდგენ, როგორ თბება ხვლიკი საფლავის ქვაზე.

[Nini Chagalidze · Rating 4 out of 5]

სასიამოვმო საკითხავია, თუმცა ბოლომდე ვერ გავერკვიე ქიქოძე ძალიან მომწონს თუ არც ისე. ფაქტი ერთია კითხვისას იმდენი ასოციაცია გექმნება და ისე მიყვები მწერალს, რომ შენც ფიქრების ზვავი გატყდება თავს. ალბათ ამიტომ გამეწელა ასე ძალიან წიგნის კითხვა

[Dea · Rating 3 out of 5]

მომწონს არჩილ ქიქოძის სტილი. დროებში მოგზაურობა, მხავტრული ხერხების ცვლილებები. ჩვეულებრივი ყოველდღიური საუბრის მანერიდან უცებ ნატიფ აღწერებზე რომ გადადის, სასიამოვნოა.

ამ ნოველის დრამატურგია არ მომეწონა.

არეული იყო.

რაღაც მომენტში კითხვის გაგრძელებაც კი მეზარებოდა

[Gode]

კარგია

[David · Rating 3 out of 5]

3.5 უფრო

[ნიკა ბერიძე · Rating 4 out of 5]

3.5 იყო მანამ, სანამ ბობ მარლეის “ნოუ ვუმენ, ნოუ ქრაის” არ ახსენებდა და არ იტყოდა, მაგის სასმენად არ ვვარგივარო, ამიტომ დაუმრგვალებელი ოთხიანი.
კაცმა რომ თქვას, კი ჰგავს ამ სიმღერას.

[Tamar Kalichava · Rating 4 out of 5]

,,საკუთარი უძლურების დავიწყება ყველაზე ძნელია-შეუძლებელიც.”

,,ადამიანები თვითონ ახალს ვერაფერს იგონებენ,მხოლოდ ღვთაებების საქციელს იმეორებენ,გაცნობიერებულად თუ გაუცნობიერებლად იმათ ედრებიან.”

,,სილაღეს ფულით ვერ იყიდი,არც სამეცნიერო ხარისხს მოჰყვება,უფრო-პირიქით.”

[Liko · Rating 4 out of 5]

ბატონი არჩილის სხვა წიგნების წაკითხვაც მომინდა.
nice to meet you

[Maka lelu · Rating 3 out of 5]

არჩილ ქიქოძის ამ პატარა წიგნში, ზუსტად ის ატმოსფერო ტრიალებს, რომელიც მახსენებს ზაფხულის, ბებია-ბაბუასთან სოფელში გატარებულ პერიოდს .

წიგნი მოგვითხრობს, მთავარი პერსონაჟის წარსულის განცდებს, მოგონებებს და შემოაქვს ის სურნელი, რომელიც ყველას გვიგრძვნია, როდესაც ვუბრუნდებით სოფელში იმ მყუდრო და წარსულის მოგონებებით სავსე სახლებს, რომლებსაც ზოგჯერ მთელი წელი თვალითაც ვერ ვნახულობთ.

მიუხედავად იმისა, რომ ამ წიგნზე ბევრი აღფრთოვანებული საუბრობდა, ჩემთვის მხოლოდ სასიამოვნოდ წასაკითხი წიგნია. განსაკუთრებულად მოხიბლული ვერ დამტოვა. თუმცა დარწმუნებით შემიძლია გითხრათ, რომ უამრავი წარსული მოგონება გაგიცოცხლდებათ თვალწინ. სწორედ ამიტომ ერთხელ წაკითხვად აუცილებლად ღირს 🤍

[სონია · Rating 4 out of 5]

ეს წიგნი ყოველთვის მემახსოვრება. რა უნდა მოხდეს რომ არჩილის შესანიშნავი ამბავი და მერე ამ წიგნის გარშემო უკვე ჩემს თავს გადამხდარი ამბავი დამავიწყდეს. უკვე წარსულს ჩაბარებული, მარტის თბილი დღეებიდან ერთ-ერთ მზიან დღეს ლექციებს შორის ბევრი დრო მქონდა და მზიურში ჩავედი. ვიჯექი და დიდხანს ვკითხულობდი ამ წიგნს. ხანდახან ამოვიხედავდი, ვაკვირდებოდი ჩემს გარშემომყოფებს და მერე ისევ ვაგრძელებდი კითხვას. როცა უკვე წასვლა დავაპირე და პარკის გასასვლელში ერთ-ერთ სკამზე წამიერად ჩამოვჯექი, არჩილი დავინახე :))) მეთქი ე, მე ხომ ამ კაცს ვიცნობ. ვიცნობ, მიყვარს და ზუსტად მის ფიქრებსა და გულიდან წამოსულ სიტყვებს ვკითხულობდი ახლახანს. ძალიან ჩქარა ამოვიღე წიგნი ჩანთიდან და მზიურის კიბეებზე ავედევნე არჩილ ქიქოძეს. ცოტა რომ ვდიე და საკმარისად მივუახლოვდი დავუძახე. ასე მითხრა მე ყველაზე მეტად ეს წიგნი მიყვარს ჩემი წიგნებიდანო, სხვებსო სხვები ურჩევნიათო (გულში შემრცხვა, მეც სხვა წიგნები უფრო მომეწონა, რაღა დავმალო, და ასე შევემატე იმ "სხვების" რიცხვს) ნუ მოკლედ, მომიწერა ხელი, წარმატებული დღე ვუსურვეთ ერთმანეთს და წამოვედით. იმ დღიდან მოყოლებული ვფიქრობ: რა ბედნიერებაა იყო ადამიანი და შეგეძლოს ასეთი მაგარი ამბების წერა და სხვების გახარება. იმაზეც ვფიქრობ, რომ რა მაგარია ლიტერატურა, როგორ გაბედნიერებს და გავყვარებს. მოკლედ, არჩილი ყველაზე საყვარელი კაცია დედამიწაზე და ამ წიგნის კითხვაც ყველაზე საინტერესო თავგადასავალი აღმოჩნდა ლიტერატურულ თავგადასავლებს შორის. (წიგნზეც რომ ორი სიტყვა ვთქვა, არ შეიძლება არ აღვნიშნო ყველაზე თბილი, ტკბილი, ნოსტალგიური და კომფორტული დასასრული, ზუსტად ისეთი ქიქოძის წიგნებს რომ სჩვევიათ.)