Een plotse erfenis in de vorm van grote zakken met stenen voert Iggy terug naar een jeugd vol fysiek geweld, de DDR en alcoholmisbruik. Na de aanvankelijke verbazing over de stenen komt Iggy erachter dat het geheel een muurschildering vormt. Bij het in elkaar puzzelen daarvan blijkt al snel dat er stenen missen. Samen met haar ex Luka begint Iggy een intense zoektocht naar de verdwenen stukken, en naar de waarheid. Die zoektocht leidt hen naar Berlijn. Daar leert Iggy haar inmiddels overleden vader beter begrijpen. Tegelijkertijd probeert Iggy de band tussen haarzelf en haar zus Pinkeltje te herstellen.
***1/2 Mijn leesstrategie is momenteel een beetje als volgt: ik lees op twee dagen een ietwat korter boek uit, en tegelijkertijd lees ik verder aan een (veelal ook trage) dikkere turf. Maar na de helft van dit boekje te hebben gelezen, kon ik het niet opzij leggen. Nochtans is dit totaal geen leesvoer voor mij (iets te veel Vlaamse klei en de daar blijkbaar onlosmakelijk mee verbonden noodzakelijke miserie). Vindevogel beschikt echter over een mooie beeldtaal; soms ietwat overdreven, maar ik ben er zeker van dat heel wat mensen zullen smullen van omschrijvingen zoals: "In de weide naast me keken duizenden zonnebloemen beschaamd de andere kant op."
Wauwauwauw! Ik ben verliefd geworden op de schrijfstijl van Femke Vindevogel. Zó mooi en hartverscheurend en poëtisch geschreven, ik ben hier echt niet goed van.
"'we moeten eens praten,' zegt ze. Mijn ooglid trilt. Mijn gedachten vluchten alle kanten op. Ze heeft nog niets gezegd en ik voel al hoe ze zich moeiteloos van me af breekt. Alsof we al die tijd een koekje met een vooraf aangebrachte breuklijn zijn geweest, bedoeld om zonder al te veel kruimels in twee te breken."
Femke maakt prachtige illustraties van stoelen. Elk van die beelden is een gedicht op zich. Ze is een dichteres. En net dat is wat mij deed haperen aan haar boek. Er zat teveel beeldspraak in haar verhaal. Bij sommige zinnen kwam ik niet verder dan beeldspraak na beeldspraak en ging de eigenlijke betekenis verloren. Dat ze een voorliefde voor het woord confetti heeft vergeef ik haar graag. Ik vroeg me vaak af hoe het zou zijn moest dit boek een gedichtenbundel zijn. Het leek alsof ze zo hard nagedacht heeft over welke woorden en beelden te gebruiken, dat die precieze beschrijvingen te hardnekkig zijn geworden bij het schrijven van het verhaal, geen afstand meer kon doen van die fijne keer op keer herkauwde woorden. Jammer. Want het verhaal op zich en de personages kropen wel onder mijn huid. Moest er wat serieus snoeiwerk gebeuren in de zinnen, het hele verhaal wat "strakker" zetten, zou het zeker 4 sterren krijgen. Begrijp me niet verkeerd. Sommige zinnen zijn echt prachtig. -de ramen huilden -mijn tong en mond smaakten naar kleingeld -gevels leunen tegen elkaar aan -we leefden op de rand van het gebrek Die mogen rustig blijven. Zolang het verhaal maar niet hapert. En dat gebeurde wel. Een triest verhaal over kapotte mensen. En desondanks overeind proberen blijven.
Net als van haar debuutroman Confituurwijk heb ik gesmuld van dit boek! Ik hou enorm van Vindevogels schrijfstijl: helder, verpletterend, ietwat weerbarstig, met een weelderige woordenschat en een berg aan verfrissende observaties van het alledaags leven, die ofwel poëzie inademen of me aan het (glim)lachen brengen. Bovenal is ze erg vindingrijk in het gebruiken van werkwoorden. Er zit vaart in het verhaal en de symboliek in de verhaallijnen doen de puzzel netjes in elkaar passen. Vanaf nu is ze mijn favoriete Vlaamse schrijfster en kijk ik reikhalzend uit naar haar derde worp.
* Een plotse erfenis in de vorm van grote zakken gevuld met bakstenen voert Iggy terug naar een jeugd vol kindermishandeling, en roept herinneringen op aan haar alcoholverslaafde vader die soms weken verdween wanneer hij ‘sigaretten haalt” (codetaal voor psychiatrische opname). Iggy komt erachter dat de hoop stenen een muurschildering van de hand van haar vader vormt. Bij het in elkaar puzzelen daarvan blijkt al snel dat er stenen missen en gaat Iggy op zoek naar de verdwenen stukken. Ze probeert de brokstukken uit haar jeugd samen te rapen, alsook de barsten in de band met haar ex Luka te lijmen.
* “Steeds verder zakte ik in mezelf naar beneden, graaiend naar letters, koortsachtig op zoek naar onbereikbare zinnen, ontdaan van een mond en daadkracht, klevend aan mijn pad van ongemak en trillend als de flank van een paard waarin een das zich vastbeet. Had ik daar naar binnen gedurfd, dan rende ik om die grote bus haarlak van moeder en spoot ik die op mezelf leeg om me bij elkaar te houden. In de plaats daarvan perste ik mijn lippen tot een gedachtestreepje. Wat er bij ons thuis zoal gebeurde en hoe ik me daarbij voelde, mocht niemand te weten komen. Over gevoelens praten was toen nog als een vaatwasser vullen: hoezeer je ook schikt en puzzelt, hoezeer je ook zoekt naar een logische volgorde, er is altijd iemand die het beter kan dan jij.”
Dit boek heeft indruk op me gemaakt: mooie taal vol beeldende zinnen, een sterk verhaal, fijne symboliek en indrukwekkende personages. Doorheen de dag kijk ik ernaar uit om 's avonds te kunnen verder lezen. De verslavingsthematiek en mishandeling is erg realistisch beschreven. Ik las ook haar eerste boek (Confituurwijk) en vond dat ook al een goed boek, maar de tweede roman van Femke Vindevogel is een stapje hoger. Ik kijk al uit naar wat nog volgt.
Het gebeurt niet zo vaak dat ik aan een boek begin en weet dat ik het snel ga uit hebben. Dit was er nog eens zo eentje. Een rauw verhaal over opgroeien met een verslaafde psychotische vader. In onze buurt, wat het een extraatje gaf. Vaak poëtisch geschreven, erg mooi, maar voor mij naar het einde toe een beetje too much waardoor het niet steeds meer binnen kwam zoals het vast zou moeten (kan ook aan mezelf gelegen hebben). Aanrader!
Weer mooi geschreven, maar haar debuut heeft me meer geboeid dan dit tweede boek. Het gaat maar door over wat voor ellendigs Iggy's vader allemaal deed.
“Hij zou ons kapot maken, riep hij. Dat verwarde me. We wáren al stuk. En iemand kon geen twee keer stuk gaan.”
Het thema van het boek spreekt me aan, maar ik vond het verhaal af en toe moeilijk te volgen. Je valt van de ene metafoor in de andere, net een wedstrijdje wie het meest omslachtig kan (om)schrijven. Soms heel mooi, soms echt too much.
Femke Vindevogels beschrijvingen van kindermishandeling kruipen onder je huid en keren met onzichtbare handen je maag. Als kind groeiden Iggy en haar jongere zus 'Pinkeltje' op onder het terreurregime van hun vader. Hij was een alcoholist met het syndroom van Korsakov die zijn woede-uitbarstingen botvierde op vrouw en kinderen en regelmatig enkele weken verdween "om sigaretten te gaan halen". Uit de brokstukken van haar jeugd en de stenen van een oude muurschildering van haar vader probeert de nu volwassen Iggy het verborgen beeld van haar vader samen te stellen. Een oude foto van haar vader in Oost-Berlijn met een onbekende vrouw en jongen voert haar naar de voormalige fysiek gespleten stad. Femke Vindevogel doordrenkt haar zinnen veelvuldig met fraai gekozen, messcherpe en vaak humoristische beeldspraak zonder dat het echter storend wordt.
In Baksteen duikt Vindevogel in een verleden vol kindermishandeling, drankmisbruik en armoede. Niet meteen een opwekkend verhaaltje. En toch weet ze door haar poëtische taal de scherpe randjes even weg te vijlen. Mooi in al zijn lelijkheid.
“Steeds verder zakte ik in mezelf naar beneden, graaiend naar letters, koortsachtig op zoek naar onbereikbare zinnen, ontdaan van een mond en daadkracht, klevend aan mijn pad van ongemak en trillend als de flank van een paard waarin een daas zich vastbeet.”
“Ik raap het vel noppenfolie van de vloer, wikkel mezelf erin en druk de nopjes plat, hul me in een jas vol zuchtjes.”
“Bij Luka thuis zaten er bloemen in de woorden, nooit distels.”
Of hoe taal wonden heelt.
(Ik ga Confituurwijk van Vindevogel ook lezen. Ontdekking dit.)
„Vater blickte nicht auf. Aus Erfahrung wusste ich: Der Tisch würde nicht mehr für mich gedeckt werden, heute gehöre ich nicht zur Familie. Heimlich würde ich die Reste hinunterschlingen, die mir Mutter im Vorbeigehen zuwarf, wenn er es nicht sah. Ich wollte ein Swiffertuch sein, mit gezielten Schlägen gegen die Mauer knallen, bis der Staub und das Leben ein für alle Mal aus mir herausgeschlagen waren.“ (S. 50)
Iggys Vater war ein alkoholkranker Diktator, ein Narzisst, dessen Gewalt und Kälte sich auf eine Weise manifestierten, die tief ins Leben seiner Töchter eingriff. Sie hatten die Demütigungen ertragen müssen – der Kopf im Kartoffelpüree, das Ausgesetztsein in der Kälte, ohne Pullover, ohne Schuhe – alles nur, damit sie den „richtigen“ Gehorsam erlernten. Ihre Kindheit war ein Spiel, in dem sie und ihre Schwester nur Figuren auf seinem Schachbrett waren. Erst als er starb, konnten Iggy und Pinky beginnen, sich aus den Fesseln dieser unbarmherzigen Erziehung zu befreien.
Doch auch Jahre später sind die Narben noch nicht verheilt. Als eine unerwartete Erbschaft vor Iggys Tür landet – ein Gewebesack gefüllt mit bemalten Backsteinen, einem Gemälde, das ihr Vater während seines Aufenthalts in einer Suchtklinik malte – werden all ihre verdrängten Traumata wieder lebendig. Das Gemälde ist jedoch unvollständig. Einige Steine fehlen, und Iggy, zusammen mit ihrer Freundin Luca, begibt sich auf eine bewegende Spurensuche, um das Geheimnis ihres Vaters zu entschlüsseln.
Was für ein außergewöhnliches Buch. Der seichte Humor, gepaart mit feinster Sprache will fast gar nicht zu dem tiefgründigen Inhalt passen. Ich konnte nicht anders, als mit Iggy zu fühlen und zu weinen. Ihre Reise war so intensiv, dass auch mir die Worte einfach im Hals stecken blieben. Man spürt jeden Schmerz, jede Wunde, und doch ist da auch immer die Hoffnung auf eine Veränderung.
Dieses Buch wird definitiv in meine #jahreshighlights einziehen. Es ist das zweite Werk aus dem Hause @steidl, das es dorthin geschafft hat – und ich kann es nur jedem ans Herz legen. Eine klare Leseempfehlung für alle, die tief berührende, unvergessliche Geschichten lieben – und für all jene, die Bücher wie „Befreit“ oder „Schloss aus Glas“ schätzten. 5+/5
Steengoed verhaal over een vrouw die opgroeide met een alcoholistische en gewelddadige vader die haar een vreemde erfenis nalaat. Voert vanuit het verhaal in het heden telkens terug naar (schokkende) passages van haar miserabele en aangrijpende jeugd. Prachtige zinnen, veel onderstreept, haast poëtisch, op het eind werd de poëtische manier van schrijven me een beetje teveel, maar erg knap boek. Ik had echter toch nog iets meer onthulling aan het eind gewild over de ontbrekende stukken in de muur...
Difficult to rate. I enjoyed the writing style, but the father's violence was so all-consuming, that the other characters disappeared into the background and became unsympathetic. There is so much healing missing, which may not be the point, but was is the point? could have done with less violent backflashes (yes, their upbringing was horrible, I get that very quickly) and more story to feed the characters in the now. 2,5 Stars.
Wat een rijkdom aan beeldende taal hanteert Femke Vindevogel! Onvoorstelbaar! Een rauwe weergave van een jeugd, gedomineerd door het zware alcoholmisbruik en het dictator gedrag van de vader, hartverscheurend, maar zonder melodrama geschreven. Je houdt het niet voor mogelijk hoe een vader zijn kinderen fysiek en moreel mishandelt. Door haar zoektocht leert Iggy haar vader beter te begrijpen.
Een heel emotioneel aandoenlijk boek. Iggy probeert aan de hand van een muurschildering de trauma’s van haar jeugd te verwerken. Haar vader heeft een drankprobleem en ‘ostalgie’, hij wil terug naar de tijd van het communisme in Oost-Berlijn. Een heel Vlaams boek dat zich afspeelt in de omgeving van Gent. De beschrijvingen over mishandeling kruipen onder je huid. Een boek dat blijft na zinderen.
Femke Vindevogel is een verrassende nieuwe stem in mijn boekenkast. Ik hou van haar taal en haar beelden. Het getuigt trouwens van veel klasse om een onderwerp als kindermishandeling te kunnen verwerken in boek waar ik tegelijkertijd ook vaak luidop om moest gniffelen.
Ik heb dit boek zo zo graag gelezen. Elke zin is een stukje poëzie, ondanks het zware thema. Ik kon het boek niet wegleggen en wilde tegelijk ook niet dat het te snel uit was. Eentje dat ik zeker nog eens opnieuw wil lezen.